İçeriğe geç
Khrysippos: Mantık ve Fizik Fragmanları

Khrysippos · Khrysippos: Mantık ve Fizik Fragmanları

Ortak Kanıya Karşı ve Ortak Kanı Lehine

109Fr. 109 Kaynak: Plutarkhos, Stoacıların Çelişkileri Üzerine 10, 1036c–1037a. [Stoacılar] Khrysippos'un Ortak Kanıya Karşı yayımladığı kitaplarla öyle böbürlenir, öyle büyük konuşurlar ki bütün Akademiacıların sözleri bir araya toplansa bile Khrysippos'un hisleri kötülemek için yazdıklarıyla kıyaslanmaya değmez derler. … Doğru olan şudur: Khrysippos sonradan ortak kanıyı ve hisleri savunmak isteyince kendinden geri kalmış, ikinci eseri birincisinden daha zayıf düşmüştür. … Stoacılara memnuniyetle sormak isterim: Megaralıların soru biçimindeki argümanlarını, Khrysippos'un altı kitapta ortak kanıya karşı yazdıklarından daha güçlü mü sayıyorlar? … Sen ise ortak kanıya karşı bu kadar kitap yazdın ve Arkesilaos'u geçmek hırsıyla, bulabildiğin her şeyi bunlara ekledin … Çünkü ortak kanıya karşı yalın kanıtlar kullanmakla kalmaz; mahkemedeymiş gibi bir duyguya kapılarak sık sık onun saçmaladığını ve boş laf ettiğini söyler. [Cicero'nun Latince tanıklıkları çevrilmemiştir.]

109

Plutarchus de Stoic. repugn. cp. 10 p. 1036c. Ἐπὶ δὲ τοῖς κατὰ Συνηθείας ἐκδοθεῖσιν οὕτω κομῶσιν καὶ μεγαληγοροῦσιν, ὥστε τοὺς πάντων ὁμοῦ τῶν Ἀκαδημαϊκῶν λόγους εἰς ταὐτὸ συμφορηθέντας, οὐκ ἀξίους εἶναι παραβαλεῖν οἷς Χρύσιππος ἔγραψεν εἰς διαβολὴν τῶν αἰσθήσεων —  — ἐκεῖνο δ’ ἀληθές, ὅτι βουληθεὶς αὖθις συνειπεῖν τῇ Συνηθείᾳ καὶ ταῖς αἰσθήσεσιν, ἐνδεέστερος γέγονεν ἑαυτοῦ, καὶ τὸ σύνταγμα τοῦ σὐντάγματος μαλακώτερον. —  — p. 1036a. Ἡδέως ἂν οὖν πυθοίμην τῶν Στωϊκῶν, εἰ τὰ Μεγαρικὰ ἐρωτήματα δυναμικώτερα νομίζουσιν εἶναι τῶν ὑπὸ Χρυσίππου κατὰ τῆς Συνηθείας ἐν ἓξ βιβλίοις γεγραμμένων; p. 1037a. αὐτὸς δὲ τοσαῦτα βιβλία γράφων κατὰ τῆς Συνηθείας, οἷς, εἴτι ἀνεῦρες, προσέθηκας, ὑπερβαλέσθαι φιλοτιμούμενος τὸν Ἀρκεσίλαον —  — οὐδὲ γὰρ ψιλοῖς χρῆται τοῖς κατὰ τῆς συνηθείας ἐπιχειρήμασι, ἀλλ’ ὥσπερ ἐν δίκῃ μετὰ πάθους τινὸς συνεπιπάσχων, μωρολογεῖν τε πολλάκις λέγει καὶ κενοκοπεῖν. Cicero Acad. Pr. II 87. res iam universas profundam, de quibus volumina impleta sunt non a nostris solum, sed etiam a Chrysippo - de quo queri solent Stoici, dum studiose ommia conquisierit contra sensus et perspicuitatem contraque omnem consuetudinem contraque rationem, ipsum sibi respondentem inferiorem fuisse: itaque ab eo armatum esse Carneadem. idem Acad. Pr. II 75. Atqui habebam molestos vobis, sed minutos, Stilponem, Diodorum, Alexinum, quorum sunt contorta et aculeata quaedam σοφίσματα - sic enim appellantur fallaces conclusiunculae. Sed quid eos colligam, cum habeam Chrysippum, qui fulcire putatur porticum Stoicorum? Quam multa ille contra sensus, quam multa contra omnia, quae in consuetudine probantur. At dissolvit idem. Mihi quidem non videtur: sed dissolverit sane. Certe tam multa non collegisset, quae nos fallerent probabilitae magna, nisi videret iis resisti non facile posse.

112Fr. 112 Kaynak: Plutarkhos, Ortak Kavramlar Üzerine 36, 1077c. Onları dinlemek ve pek çok yazılarını okumak mümkündür: Akademiacılarla tartışırken, bunların ayırt edilemezlik iddialarıyla her şeyi birbirine kattıklarını, iki ayrı özde tek bir nitelikli varlık bulunduğunu zorla kabul ettirmeye çalıştıklarını söyleyip bağırırlar. Oysa bunu düşünmeyen tek bir insan yoktur; tersine herkes, bütün zaman boyunca ne bir güvercinin bir güvercinden, ne bir arının bir arıdan, ne bir buğday tanesinin bir buğday tanesinden, ne de atasözündeki gibi bir incirin bir incirden ayırt edilemez olmamasının şaşılacak ve akla aykırı bir şey olacağını düşünür.

112

Plutarchus de comm. not. cp. 36 p. 1077c. ἀκοῦσαι τοίνυν ἔστιν αὐτῶν καὶ γράμμασιν ἐντυχεῖν πολλοῖς πρὸς τοὺς Ἀκαδημαϊκοὺς διαφερομένων καὶ βοώντων, ὡς πάντα πράγματα συγχέουσι ταῖς ἀπαραλλαξίαις, ἐπὶ δυεῖν οὐσιῶν ἕνα ποιὸν εἶναι βιαζόμενοι· καίτοι τοῦτο μὲν οὐκ ἔστιν ὅστις ἀνθρώπων οὐ διανοεῖται καὶ τοὐναντίον οἴεται θαυμαστὸν εἶναι καὶ παράδοξον, εἰ μήτε φάττα φάττῃ μήτε μελίττῃ μέλιττα μήτε πυρῷ πυρὸς ἢ σύκῳ τὸ τοῦ λόγου σῦκον ἐν τῷ παντὶ χρόνῳ γέγονεν ἀπαράλλακτον.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…