Khrysippos · Khrysippos: Mantık ve Fizik Fragmanları
Retorik
293Fr. 293 Kaynak: Hermogenes'in Durumlar Kitabına Adsız Önsözler (Walz, Rhetores Graeci VII s. 8). Bazıları, yani Stoacılar, retoriği daha yüksek olanın adıyla epistēmē diye adlandırıp "iyi konuşmanın epistēmē'si" diye tarif ettiler.
Anonymi Proleg. in Hermog. status Wal. Rh. Gr. VII p. 8. οἱ μὲν γὰρ αὐτὴν (scil. τὴν ῥητορικήν) ἐκάλεσαν ἐπιστήμην ἀπὸ τοῦ μείζονος, ὁριζόμενοι ἐπιστήμην τοῦ εὖ λέγειν, οἱ Στωϊκοί.
294Fr. 294 Kaynak: Sextus Empiricus, Matematikçilere Karşı II 6. Platon'un öğrencisi Ksenokrates ve Stoa filozofları, retoriğin iyi konuşmanın epistēmē'si olduğunu söylerlerdi. Ama Ksenokrates epistēmē'yi bir anlamda, Stoacılar başka bir anlamda alıyordu: Stoacılar onu sağlam kavrayışlara sahip olmak anlamında, yalnız bilgede yetişen bir şey olarak alırlar. "Konuşmak"ı ise ikisi de "karşılıklı tartışmak"tan farklı bir şey olarak anlar. Çünkü kısa sözlerden oluşan ve soru sorup cevap vermeye dayanan konuşma diyalektiğin işidir; uzun ve ayrıntılı anlatımla yapılan konuşma ise retoriğe özgüdür.
Sextus adv. math. II 6. Ξενοκράτης δὲ ὁ Πλάτωνος ἀκουστὴς καὶ οἱ ἀπὸ τῆς Στοᾶς φιλόσοφοι ἔλεγον ῥητορικὴν ὑπάρχειν ἐπιστήμην τοῦ εὖ λέγειν, ἄλλως μὲν Ξενοκράτους τὴν ἐπιστήμην λαμβάνοντος - ἄλλως δὲ τῶν Στωϊκῶν, ἀντὶ τοῦ βεβαίας ἔχειν καταλήψεις, ἐν σοφῷ μόνῳ φυομένην. τὸ δὲ λέγειν ἀμφότεροι παραλαμβάνουσιν ὡς διαφέρον τοῦ διαλέγεσθαι, ἐπειδήπερ τὸ μὲν ἐν συντομίᾳ κείμενον κἀν τῷ λαμβάνειν καὶ διδόναι λόγον διαλεκτικῆς ἐστὶν ἔργον, τὸ δὲ λέγειν ἐν μήκει καὶ διεξόδῳ θεωρούμενον ῥητορικῆς ἐτύγχανεν ἴδιον.
295Fr. 295 Kaynak: Diogenes Laertios VII 42. Retoriğin kendisinin üç kısmı olduğunu söylerler: danışma retoriği, mahkeme retoriği ve övgü retoriği. Retoriği bulma, ifade, düzen ve sunuş diye bölerler; retorik konuşmayı ise giriş, olayların anlatımı, karşı tarafa cevap ve sonuç diye bölerler.
Diogenes Laërt. VII 42. καὶ τὴν ῥητορικὴν αὐτὴν μὲν εἶναι λέγουσι τριμερῆ· τὸ μὲν γὰρ αὐτῆς εἶναι συμβουλευτικόν, τὸ δὲ δικανικόν, τὸ δὲ ἐγκωμιαστικόν· εἶναι δ’ αὐτῆς τὴν διαίρεσιν εἴς τε τὴν εὕρεσιν καὶ εἰς τὴν φράσιν καὶ εἰς τὴν τάξιν καὶ εἰς τὴν ὑπόκρισιν, τοῦ δὲ ῥητορικοῦ λόγου εἴς τε τὸ προοίμιον καὶ εἰς τὴν διήγησιν καὶ τὰ πρὸς τοὺς ἀντιδίκους καὶ τὸν ἐπίλογον.
296Fr. 296 Kaynak: Adsız Retorik Sanatı (Spengel, Rhetores Graeci I s. 454, 1). Sonuç bölümünün işi, Platon'un Phaidros'ta dediğine göre, söylenen her şeyi özetleyerek konuşmanın sonunda dinleyicilere söylenenleri hatırlatmaktır (Phaidros 267d). Khrysippos da aynı görüştedir; çünkü o da sonuç bölümünün tek kısımlı olduğunu söyler.
Anonymus art. rhetor. (Rhet. graec. Vol. I ed. Spengel) p. 454, 1. ἔργον δὲ ἐπιλόγου Πλάτων μὲν ἐν Φαίδρῳ φησίν, ἐν κεφαλαίῳ ἕκαστα λέγοντα ὑπομνῆσαι ἐπὶ τελευτῆς τοὺς ἀκούοντας περὶ τῶν εἰρημένων (Plat. Phaedr. p. 267d). ἔχεται δὲ τῆς αὐτῆς δόξης καὶ Χρύσιππος· καὶ γὰρ αὐτὸς μονομερῆ φησὶ τὸν ἐπίλογον.
297Fr. 297 Kaynak: Plutarkhos, Stoacıların Çelişkileri Üzerine 28, 1047a. Retoriği, söylenen sözün süsü ve düzeniyle ilgili bir tekhnē diye tarif eder. Aynı eserin birinci kitabında şunları da yazmıştır: "Konuşmalarda yalnız özgür insana yaraşan yalın süse değil, sesin gerektirdiği gerilimlere, yüzün ve ellerin duruşlarına göre konuşmaya uygun düşen sunuşa da dikkat etmek gerektiğini düşünüyorum." Bu konuda böylesine hırslı ve titiz olan biri...
Plutarchus de Stoic. repugn. cp. 28 p. 1047 a. Τὴν ῥητορικὴν ὁρίζεται τέχνην περὶ κόσμον εὑρμένου λόγου καὶ τάξιν· ἔτι δ' ἐν τῷ πρώτῳ καὶ ταῦτα γέγραφεν· Οὐ μόνον δὲ τοῦ ἐλευθερίου καὶ ἀφελοῦς κόσμου δεῖν οἴομαι ἐπιστρέφε κἀπὶ τῶν λόγων ἀλλὰ καὶ τῶν οἰκείων ὑποκρίσεων κατὰ τὰς ἐπιβαλλούσας τάσεις τῆς φωνῆς, καὶ σχηματισμοὺς τοῦ τε προσώπου καὶ τῶν χειρῶν. Οὕτω δέ τις φιλότιμος ἐνταῦθα καὶ περιττὸς γενόμενος etc.
298Fr. 298 Kaynak: Plutarkhos, Stoacıların Çelişkileri Üzerine 28, 1047b. Yine aynı kitapta, ünlülerin çarpışmasından söz ettikten sonra şöyle der: "Daha iyi olana sarılanlar yalnız bunları değil, bazı belirsizlikleri, eksiklikleri ve, Zeus hakkı için, başka pek çok kişinin utanacağı dil yanlışlarını da önemsememelidir."
Plutarchus de Stoic. repugn. cp. 28 p. 1047b. πάλιν ἐν τῷ αὐτῷ βιβλίῳ περὶ τῆς τῶν φωνηέντων συγκρούσεως ὑπειπών, Οὐ μόνον, φησί, ταῦτα παρετέον τοῦ βελτίονος ἐχομένους, ἀλλὰ καὶ ποιᾶς ἀσαφείας καὶ ἐλλείψεις καί, νὴ Δία, σολοικισμούς, ἐφ’ οἷς ἄλλοι ἂν αἰσχυνθείησαν οὐκ ὀλίγοι.