İçeriğe geç
Khrysippos: Mantık ve Fizik Fragmanları

Khrysippos · Khrysippos: Mantık ve Fizik Fragmanları

Etimolojiler

156Fr. 156 Kaynak: Homeros'un İlyada'sı Şerhleri IV 295. "Alastōr", günahkâr demektir; ya da, Khrysippos'a göre, katil; çünkü "alasthai", yani başıboş dolaşmaya layıktır.

156

Scholia in Hom. Iliad. Δ 295. ἀλάστωρ καὶ ὁ ἁμαρτωλός ἢ κατὰ Χρύσιππον ὁ φονεὺς διὰ τὸ ἄξιος εἶναι ἀλᾶσθαι ὅ ἐστι πλανᾶσθαι.

157Fr. 157 Kaynak: Sözlük (Bekker, Anecdota Graeca I, s. 374). Alastōr: günahkâr; ya da kan döken daimōn. Filozof Khrysippos'a göre "sürme" (elasis) kelimesinden gelir: kan döktüğü için sürülmeye layık olan demektir. Apollodoros'a göre ise "alitein"den (suç işlemek) gelir …

157

Lexicon apud Bekk. Anecd. Gr. I 374. ἀλάστωρ· ὁ ἁμαρτωλός. ἢ ὁ φονικὸς δαίμων· καὶ κατὰ μὲν Χρύσιππον τὸν φιλόσοφον ἀπὸ τῆς ἐλάσεως, ὁ ἄξιος ἐλαύνεσθαι διὰ φόνον· κατὰ δὲ Ἀπολλόδωρον ἀπὸ τοῦ ἀλιτεῖν etc.

158Fr. 158 Kaynak: Etymologicum Magnum, "alastōr" maddesi. … Filozof Khrysippos'a göre bu kelime günahkâr ve katil için kullanılır ve "sürme"den (elasis) gelir: kan döktüğü için sürülmeye layık olan.

158

Etymologicum Magn. s. v. ἀλάστωρ —  — κατὰ μὲν Χρύσιππον τὸν φιλόσοφον ἐπὶ τοῦ ἁμαρτωλοῦ καὶ φονέως, ἀπὸ τῆς ἐλάσεως, ὁ ἄξιος τοῦ ἐλαύνεσθαι διὰ φόνον.

159Fr. 159 Kaynak: Etymologicum Orionis, "ankōn" (dirsek) maddesi. … Khrysippos ise kelimenin "enkōn" olduğunu ve bir kemiğin öbürüne yaslanmasından (enkeisthai) geldiğini söyler.

159

Etymologicum Orion. s. v. ἀγκών· —  — Χρύσιππος δὲ ἐγκών, ἀπὸ τοῦ ἐγκεῖσθαι τῷ ἑτέρῳ ὀστέῳ τὸ ἕτερον.

160Fr. 160 Kaynak: Etymologicum Magnum, "didaskō" (öğretmek) maddesi, s. 272, 18. Herodianos, Khrysippos'un bu kelimeyi "öğretmek" anlamına da gelen "askein"den türettiğini söyler: askō, sonra diaskō, sonra araya bir d girmesiyle didaskō.

160

Etymologicum Magn. s. v. διδάσκω p. 272, 18. Ἡρωδιανὸς δὲ λέγει ὅτι Χρύσιππος φησὶ παρὰ τὸ ἀσκεῖν τὸ σημαῖνον τὸ διδάσκειν· τὶ ἀσκῶ, διασκῶ· καὶ ἐπενθέσει τοῦ δ διδάσκω.

161Fr. 161 Kaynak: Etymologicum Magnum, "palaistē" maddesi, s. 647, 34. Karışa (spithamē) bu ad, başparmakla küçük parmağın ucu arasında bir açılma (apospasmos) yapıldığı için verilir. Khrysippos'a göre ise bütün elin gerilmesinden (spasthai) dolayı verilmiştir.

161

Etymologicum Magn. s. v. παλαιστή p. 647, 34. Λέγεται σπιθαμὴ παρὰ τὸ ἀποσπασμὸν ποιεῖν, διὰ τὸν ἀποσπασμὸν τὸν ἀπὸ τοῦ μεγάλου δακτύλου, τοῦ ἀντίχειρος, πρὸς τὸ τοῦ μικροῦ ἄκρον. ὡς δὲ Χρύσιππος διὰ τὸ σπᾶσθαι τὴν ὅλην χεῖρα. Cf. Etymol. Gud. et Or. s. vv.

162Fr. 162 Kaynak: Etymologicum Gudianum, "banausos" (zanaatkâr) maddesi. … Khrysippos ise bu kelimeyi, zanaatkârlarda geçim için gereken … oluşmasından ve sağlanmasından türetir. (Metinde bir ad düşmüştür.)

162

Etymologium Gud. s. v. βάναυσος —  — Χρύσιππος δὲ ἀπὸ τοῦ τεχνίτας (leg. τοῖς τεχνίταις) τὴν πρὸς τὸν βίον ἐγγίνεσθαι καὶ πορίζεσθαι . . . . (excidit substantivum).

163Fr. 163 Kaynak: Varro, Latin Dili Üzerine VI 11. [Latince bağlamda:] Yunanlıların aiōn dediği şeyin, Khrysippos'a göre, "hep var olan" (aei on) olduğunu söyler.

163

Varro de lingua lat. VI 11. Aevum ab aetate omnium annorum; hinc aeviteruum, quod factum est aeteruum: quod Graeci αἰῶνα, id ait Chrysippus esse ἀεὶ ὅν.

164Fr. 164 Kaynak: Ammonios, Aristoteles'in Önermeler Üzerine'si Şerhi, s. 42, 30 Busse. Eskiler arasında, adların yalın hâliyle söylenişine "hâl" (ptōsis, yani düşüş) demenin uygun olup olmadığı tartışılagelmiştir; yoksa ona hiç de hâl dememeli, "ad" mı demeli? Çünkü her şey onunla adlandırılır; öbür hâller ise yalın hâlin biçim değiştirmesinden doğan ad hâlleridir. İkinci görüşün başında Aristoteles vardır … birincisinin başında ise Stoa'dan gelenler ve onları izleyen gramer tekhnēsi uğraşanları. Peripatetikler onlara … yalın hâle hangi gerekçeyle "düşüş" demenin doğru olduğunu, onun neyden düştüğünü sorunca … Stoa'dan gelenler, onun da psykhēdeki düşünceden düştüğü cevabını verirler. Çünkü içimizde taşıdığımız Sokrates düşüncesini göstermek istediğimizde "Sokrates" adını söyleriz. Yukarıdan bırakılıp yere dik saplanan bir yazı kalemi için hem düştüğü hem de düşüşünün dik olduğu söylenir; aynı şekilde yalın hâlin de kavramdan düştüğünü, ama sesle söylenişin ilk örneği olduğu için "düz" (eutheia) olduğunu kabul ederiz.

164

Ammonius in Aristot. de interpr. p. 42, 30 Busse. περὶ τῆς κατ’ εὐθεῖαν γινομένης τῶν ὀνομάτων προφορᾶς εἴωθε παρὰ τοῖς παλαιοῖς ζητεῖσθαι, πότερον πτῶσιν αὐτὴν προσήκει καλεῖν ἢ οὐδαμῶς, ἀλλὰ ταύτην μὲν ὄνομα, ὡς κατ’ αὐτὴν ἑκάστου τῶν πραγμάτων ὀνομαζομένου, τὰς δὲ ἄλλας πτώσεις ὀνόματος ἀπὸ τοῦ μετασχηματισμοῦ τῆς εὐθείας γινομένας. τῆς μὲν οὖν δευτέρας προΐσταται δόξης ὁ Ἀριστοτέλης —  — τῆς δὲ προτέρας οἱ ἀπὸ τῆς Στοᾶς καὶ ὡς τούτοις ἀκολουθοῦντες οἱ τὴν γραμματικὴν μετιόντες τέχνην. λεγόντων δὲ πρὸς αὐτοὺς τῶν Περιπατητικῶν —  — τὴν εὐθεῖαν κατὰ τίνα λόγον πτῶσιν ὀνομάζειν δίκαιον, ὡς ἀπὸ τίνος πεσοῦσαν; —  — ἀποκρίνονται οἱ ἀπὸ τῆς Στοᾶς ὡς ἀπὸ τοῦ νοήματος τοῦ ἐν τῇ ψυχῇ καὶ αὕτη πέπτωκεν· ὃ γὰρ ἐν ἑαυτοῖς ἔχομεν τοῦ Σωκράτους νόημα δηλῶσαι βουλόμενοι τὸ Σωκράτης ὄνομα προφερόμεθα· καθάπερ οὖν τὸ ἄνωθεν ἀφεθὲν γραφεῖον καὶ ὀρθὸν παγὲν πεπτωκέναι τε λέγεται καὶ τὴν πτῶσιν ὀρθὴν ἐσχηκέναι, τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ τὴν εὐθεῖαν πεπτωκέναι μὲν ἀξιοῦμεν ἀπὸ τῆς ἐννοίας, ὀρθὴν δὲ εἶναι διὰ τὸ ἀρχέτυπον τῆς κατὰ τὴν ἐκφώνησιν προφορᾶς.

165Fr. 165 Kaynak: Dionysios Thraks Şerhleri (Bekker, Anecdota Graeca II, s. 891). Stoacılar şimdiki zamanı "süreç bildiren şimdiki zaman" diye tarif ederler, çünkü geleceğe de uzanır: "yapıyorum" diyen kişi hem bir şey yapmış olduğunu hem de yapacağını belli eder.

165

Scholia in Dionys. Thrac. Bekker Anecd. Gr. II p. 891. Τὸν ἐνεστῶτα οἱ Στωϊκοὶ ἐνεστῶτα παρατατικὸν ὁρίζονται ὅτι παρατείνεται καὶ εἰς μέλλοντα· ὁ γὰρ λέγων ποιῶ καὶ ὅτι ἐποίησέ τι ἐμφαίνει καὶ ὅτι ποιήσει.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…