Khrysippos · Khrysippos: Mantık ve Fizik Fragmanları
Diyalektik
122Fr. 122 Kaynak: Magnesiali Diokles, Diogenes Laertios'un aktarımıyla, VII 62. Diyalektik, Poseidonios'un dediği gibi, doğrunun, yanlışın ve ne doğru ne yanlış olanın epistēmēsidir; Khrysippos'un dediğine göre ise gösterenlerle ve gösterilenlerle ilgilidir.
Diocles Magnes apud Diog. Laërt. VII 62. διαλεκτικὴ δέ ἐστιν, ὥς φησι Ποσειδώνιος, ἐπιστήμη ἀληθῶν καὶ ψευδῶν καὶ οὐδὲτέρων· τυγχάνει δὲ αὕτη, ὡς ὁ Χρύσιππός φησι, περὶ σημαίνοντα καὶ σημαινόμενα.
123Fr. 123 Kaynak: Sextos Empeirikos, Matematikçilere Karşı XI 187. Kendileri [Stoacılar] da diyalektiğin doğrunun, yanlışın ve ne doğru ne yanlış olanın epistēmēsi olduğunu söylediler.
Sextus adv. math. XI 187. καὶ αὐτοὶ δὲ (scil. Stoici) τὴν διαλεκτικὴν ἔφασαν ἐπιστήμην ἀληθῶν τε καὶ ψευδῶν καὶ οὐδετέρων.
124Fr. 124 Kaynak: Aphrodisiaslı Aleksandros, Aristoteles'in Topikler'i Şerhi, s. 1, 8 Wallies. Önceden şunu bilmemiz iyi olur: Bütün filozoflar "diyalektik" adını aynı anlamda kullanmaz. Stoa'dan gelenler diyalektiği iyi konuşmanın epistēmēsi diye tarif eder, iyi konuşmanın da doğru ve uygun olanı söylemek olduğunu kabul eder; bunu da filozofa özgü saydıkları için bu adı en yetkin felsefeye verirler. Bu yüzden onlara göre yalnız bilge diyalektikçidir.
Alexander in Aristot. Top. p. 3 Ald. p. 1, 8 Wal. ἡμᾶς δὲ καλῶς ἔχει προειδέναι ὅτι τὸ τῆς διαλεκτικῆς ὄνομα οὐκ ἐπὶ τὸ αὐτὸ σημαινόμενον πάντες οἱ φιλόσοφοι φέρουσιν, ἀλλ’ οἱ μὲν ἀπὸ τῆς Στοᾶς ὁριζόμενοι τὴν διαλεκτικὴν ἐπιστήμην τοῦ εὖ λέγειν, τὸ δὲ εὖ λέγειν ἐν τῷ τὰ ἀληθῆ καὶ τὰ προσήκοντα λέγειν εἶναι τιθέμενοι, τοῦτο δὲ ἴδιον ἡγούμενοι τοῦ φιλοσόφου κατὰ τῆς τελειοτάτης φιλοσοφίας φέρουσιν αὐτό· καὶ διὰ τοῦτο μόνος ὁ σοφὸς κατ’ αὐτοὺς διαλεκτικός.
125Fr. 125 Kaynak: Philodemos, Retorik Üzerine I 10 Sudhaus. Şuna dikkat etmeye değer: Şöyle diyen biri belki de inandırıcı olmayan bir şey söylemiş olmaz: Stoacıların bazılarının kabul ettiği gibi diyalektik bir tekhnē olarak vardır, ama ahlaka ve fiziğe ilişkin sözlerle birleşmedikçe kendi başına hiçbir şey ortaya koymaz; retorik de böyledir …
Philodemus de rhetorica Vol. I 10 Sudhaus. ἄ|ξιόν τε ἐπιστῆσαι | μήποτε οὐκ ἀπ(ί)θα(να) | λέγη(ιτ)ις ὥσπ(ερ τ)ὴν | διαλεκτικὴν τέ|χνην ὑπάρχειν, οὐ(μ)ὴ(ν) | ἀπεργάζεσθαί τι κα|θ’ ἑαυτὴν, εἰ μὴ τοῖ(ς) | ἠθικοῖς καὶ φ(υ)σικο(ῖς) | συνδεθείη λόγ(οι)ς, ὃ(ν) | τρόπον καὶ τῶ(ν) Στω- | ικῶν ἔνιοι δι(έ)λαβον· | οὕτω καὶ τὴν ῥητο|ρικὴν etc.
126Fr. 126 Kaynak: Plutarkhos, Stoacıların Çelişkileri Üzerine 24, 1045f. Diyalektik Üzerine'nin üçüncü kitabında Platon'un, Aristoteles'in ve onlardan sonra Polemon ile Straton'a kadar gelenlerin, en çok da Sokrates'in diyalektikle ciddiyetle uğraştığını belirtir; bu kadar çok ve bu çapta adamla birlikte yanılmaya bile insanın razı olacağını söyledikten sonra kelimesi kelimesine şunu ekler: "Bunlar hakkında yan iş olarak konuşmuş olsalardı, belki biri bu alanı küçümseyebilirdi. Ama diyalektiğin en büyük ve en zorunlu yetiler arasında olduğunu düşünerek onun hakkında bu kadar özenle konuştuklarına göre, her bakımdan sandığımız gibi adamlar olan bu kişilerin bu kadar yanılmış olmaları inandırıcı değildir."
Plutarchus de Stoic. repugn. cp. 24 p. 1045f. Ἐν τῷ τρίτῳ περὶ τῆς Διαλεκτικῆς ὑπεοπὼν ὅτι Πλάτων ἐσούδασε περὶ τὴν Διαλεκτικῆν καὶ Ἀριστοτέ καὶ ⟨oἱ⟩ ἀπὸ τούτων ἄχρι Πολέμωνος καὶ Στράτωνος, μάλιστα δὲ Σωκράτης καὶ ἑπιφωνήσας ὅτι καὶ συνεξαμαρτάνειν ἄν τις ἐθελήσειε τούτοις τοσούτοις καὶ τοιούτοις οὖσιν ἐπφέρει κατὰ λέξιν· Εἰ μὲν γὰρ ἐκ παρέργου περὶ αὐτῶν εἰρήκεσαν, τάχ' ἄν τις διέσυρε τὸν τόπον τοῦτον· οὕτω δ’ αὐτῶν ἑπιμελῶς εἰρξκότων ὡς ἐν ταῖς μεγίσταις δυνάμεσι καὶ ἀναγκαιοτάταις αὐτῆς οὔσης, οὐ πιθανὸν ἐπὶ τοσοῦτον διαμαρτάνειν αὐτοὺς ἐν τοῖς ὅλοις ὄντας οἵους ὑπονοοῦμεν.
127Fr. 127 Kaynak: Plutarkhos, Stoacıların Çelişkileri Üzerine 10, 1035f. Khrysippos karşıt görüşler lehine tartışmayı genel olarak reddetmediğini söyler, ama bunun ihtiyatla kullanılmasını öğütler: mahkemelerde olduğu gibi, karşıt görüşleri savunarak değil, inandırıcılıklarını çözerek. Şöyle der: "Her şey hakkında yargıyı askıya alanlara bunu yapmak yaraşır ve istedikleri şeye de yardım eder. Ama içimizde, onunla tutarlı bir hayat süreceğimiz epistēmēyi meydana getirmeye çalışanlara yaraşan bunun tersidir: yeni başlayanlara baştan sona temel bilgileri vermek ve onları bu bilgilerle donatmak. Bunlar söz konusuyken karşıt sözleri de anmanın yeri gelir; ama tıpkı mahkemelerde olduğu gibi, onların inandırıcılığını çözerek." Bunları aynen bu kelimelerle söylemiştir.
Plutarchus de Stoic. repugn. cp. 10 p. 1035f. Τὸ πρὸς τὰ ἐναντία διαλέγεσθαι καθόλου μὲν οὔ φησιν ἀποδοκιμάζειν, χρῆσθαι δὲ τούτῳ παραινεῖ μετ’ εὐλαβείας, ὥσπερ ἐν τοῖς δικαστηρίοις, μὴ μετὰ συνηγορίας, ἀλλὰ διαλύοντας αὐτῶν τὸ πιθανὸν Τοῖς μὲν γὰρ ἐποχὴν ἄγουςι περὶ πάντων, ἐπιβάλλει, φησί, τοὐτο ποιεῖν, καὶ συνεργόν ἐστι πρὸς ὃ βούλονται· τοῖς δ’ ἐπιστήμην ἐνεργαζομένοις, καθ’ ἥν ὁμολογουμένως βιωσόμεθα, τὰ ἐναντία, στοιχειοῦν καὶ καταστοιχίζειν τοὺς εἰσαγομένους ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους· ἐφ’ ὧν καιρός ἐστι μνησθῆναι καὶ τῶν ὲναντίων λόγων, διαλύοντας αὐτῶν τὸ πιθανόν, καθάπερ καὶ ἐν τοῖς δικαστηρίοις. Ταυτὶ γὰρ αὐταῖς λέξεσιν εἴρηκεν.
128Fr. 128 Kaynak: Plutarkhos, Stoacıların Çelişkileri Üzerine 10, 1037b. Fizik Tezleri'nde şunu yazmıştır: "Bir şeyi kavramış olanların da, karşıt görüşte bulunabilecek savunmayı yaparak ona kanıt getirdikleri olur; bazen de ikisinden hiçbirini kavramamışken her iki taraf için söylenebilecek olanı söylerler."
Plutarchus de Stoic. repugn. cp. 10 p. 1037b. Ἐν μὲν ταῖς φυσικαῖς Θέσεσι ταῦτα γέγραφεν· Ἔσται δὲ καὶ καταλαμβάνοντάς τι, πρὸς τὰ ὲναντία ἐπιχειρεῖν, τὴν ἐνοῦσαν συνηγορίαν ποιουμένους· ποτὲ δ’ οὐδέτερον καταλαμβάνοντας εἰς ἑκάτερον τὰ ὄντα λέγειν.
129Fr. 129 Kaynak: Plutarkhos, Stoacıların Çelişkileri Üzerine 10, 1037b. Logosun Kullanılması Üzerine'de, logosun gücünü, silahlar gibi, uygun düşmeyen amaçlar için kullanmamak gerektiğini söyledikten sonra şunu ekler: "Onu doğruları bulmak ve bunları birbirine bağlamak için kullanmalı, tersi için değil; oysa birçokları bunu yapar." "Birçokları" derken herhalde yargıyı askıya alanları kastediyor.
Plutarchus de Stoic. repugn. cp. 10 p. 1037β. ᾽Εν δὲ τῷ περὶ τῆς τοῦ Λόγου Χρήσεως εἰπών, ὡς οὐ δεῖ τῇ τοῦ λόγου δυνάμει πρὸς τὰ μὴ ἐπιβάλλοντα χρῆσθαι, καθάπερ οὐδὲ ὅπλοις, ταῦτ’ ἐπείρηκε· Πρὸς μὲν γὰρ τὴν τῶν ἀληθῶν εὕρεσιν δεῖ χρῆσθαι αὐτῇ, καὶ πρὸς τὴν τούτων συγγένειαν, εἰς τἀναντία δ’ οὔ, πολλῶν ποιούντων τοῦτο. πολλοὺς [δὲ] λέγων ἴσως τοὺς ἐπέχονας.
130Fr. 130 Kaynak: Diogenes Laertios VII 46–48. Diyalektiğin kendisinin zorunlu olduğunu ve tür olarak başka aretēleri kapsayan bir aretē olduğunu söylerler. Aceleci olmama (aproptōsia), ne zaman onay verip ne zaman vermemek gerektiğinin epistēmēsidir; düşüncesizlik etmeme (aneikaiotēs), akla yatkın görünen karşısında ona boyun eğmeyecek kadar güçlü bir logostur; çürütülmezlik (anelegksia), logosta öyle bir güçtür ki insan onunla karşıt görüşe sürüklenmez; boşlukta gezinmeme (amataiotēs) ise tasavvurları doğru logosa bağlayan bir melekedir. Epistēmēnin kendisini de ya güvenli bir kavrayış ya da tasavvurları kabul ederken logosla sarsılmayan bir meleke diye tarif ederler. Bilge, diyalektik incelemesi olmadan logosta yanılmaz olamaz; çünkü doğru ve yanlış onunla ayırt edilir, inandırıcı olan ve iki anlamlı söylenen onunla açığa kavuşturulur; o olmadan yöntemli olarak soru sormak ve cevap vermek de mümkün değildir. Önerme kurmadaki acelecilik olup bitenlere de yansır; öyle ki tasavvurları talim görmemiş olanlar düzensizliğe ve düşüncesizliğe düşerler. Bilge başka türlü keskin, zeki ve genel olarak sözde usta görünemez; çünkü doğru tartışmak ve doğru akıl yürütmek aynı kişinin, ortaya konan konular üzerine tartışmak ve sorulana cevap vermek de aynı kişinin işidir; bunlar ise diyalektikte tecrübeli bir adamın işidir. Aynı eser, VII 83: Stoacılar mantıkta böyledirler; bunu en çok, yalnız bilgenin diyalektikçi olduğunu sağlamlaştırmak için yaparlar. Çünkü bütün şeyler, ister fizik alanına ister ahlak alanına ait olsun, sözler üzerine inceleme yoluyla görülür (mantık alanı için ne söylemeye gerek var?); [diyalektikçi olmayan biri] adların doğruluğu hakkında, kanunların işler için adları nasıl düzenlediği hakkında da bir şey söyleyemez. Aretēye bağlı iki uygulama vardır: biri var olanların her birinin ne olduğunu, öbürü ne diye adlandırıldığını inceler.
Diogenes Laërt. VII 46. αὐτὴν δὲ τὴν διαλεκτικὴν ἀναγκαίαν εἶναι καὶ ἀρετὴν ἐν εἴδει περιέχουσαν ἀρετάς· τήν τε ἀπροπτωσίαν ἐπιστήμην τοῦ πότε δεῖ συγκατατίθεσθαι καὶ μή· τήν τε ἀνεικαιότητα ἰσχυρὸν λόγον πρὸς τὸ εἰκός, ὥστε μὴ ἐνδιδόναι αὐτῷ· τήν τε ἀνελεγξίαν ἰσχὺν ἐν λόγῳ, ὥστε μὴ ἀπάγεσθαι ὑπ’ αὐτοῦ εἰς τὸ ἀντικείμενον· τήν τε ἀματαιότητα ἔξιν ἀναφέρουσαν τὰς φαντασίας ἐπὶ τὸν ὀρθὸν λόγον. αὐτήν τε τὴν ἐπιστήμην φασὶν ἢ κατάληψιν ἀσφαλῆ ἢ ἕξιν ἐν φαντασιῶν προσδέξει ἀμετάπτωτον ὑπὸ λόγου. οὐκ ἄνευ δὲ τῆς διαλεκτικῆς θεωρίας τὸν σοφὸν ἄπτωτον ἔσεσθαι ἐν λόγῳ· τό τε γὰρ ἀληθὲς καὶ τὸ ψεῦδος διαγινώσκεσθαι ὑπ’ αὐτῆς καὶ τὸ πιθανὸν τό τε ἀμφιβόλως λεγόμενον διευκρινεῖσθαι· χωρίς τε αὐτῆς οὐκ εἶναι ὁδῷ ἐρωτᾶν καὶ ἀποκρίνεσθαι. διατείνειν δὲ τὴν ἐν ταῖς ἀποφάνσεσι προπέτειαν καὶ ἐπὶ τὰ γινόμενα, ὥστε εἰς ἀκοσμίαν καὶ εἰκαιότητα τρέπεσθαι τοὺς ἀγυμνάστους ἔχοντας τὰς φαντασίας. οὐκ ἄλλως τε ὀξὺν καὶ ἀγχίνουν καὶ τὸ ὅλον δεινὸν ἐν λόγοις φανήσεσθαι τὸν σοφόν· τοῦ γὰρ αὐτοῦ εἶναι ὀρθῶς διαλέγεσθαι καὶ διαλογίζεσθαι καὶ τοῦ αὐτοῦ πρός τε τὰ προκείμενα διαλεχθῆναι καὶ πρὸς τὸ ἐρωτώμενον ἀποκρίνασθαι, ἅπερ ἐμπείρου διαλεκτικῆς ἀνδρὸς εἶναι. Cf. VII 83. καὶ τοιοῦτοι μὲν ἐν τοῖς λογικοῖς οἱ Στωϊκοί, ἵνα μάλιστα κρατύνωσι διαλεκτικὸν μόνον εἶναι τὸν σοφόν. πάντα γὰρ τὰ πράγματα διὰ τῆς ἐν λόγοις θεωρίας ὁρᾶσθαι, ὅσα τε τοῦ φυσικοῦ τόπου τυγχάνει καὶ αὖ πάλιν ὅσα τοῦ ἠθικοῦ (εἰς μὲν γὰρ τὸ λογικὸν τί δεῖ λέγειν;) περί τε ὀνομάτων ὀρθότητος ὅπως διέταξαν οἱ νόμοι ἐπὶ τοῖς ἔργοις οὐκ ἂν ἔχειν εἰπεῖν· δυοῖν δὲ οὔσαιν συνηθείαιν ταῖν ὑποπιπτούσαιν τῇ ἀρετῇ, ἡ μὲν τί ἕκαστον ἔστι τῶν ὄντων σκοπεῖ, ἡ δὲ τί καλεῖται.
131Fr. 131 Kaynak: Herculaneum Papirüsü 1020 (yer yer bozuk; okunabilen kısımlar). … aceleci olmamayı ve düşüncesizlik etmemeyi değerli tutarız; bunların karşıtlarından ise haklı olarak uzak dururuz. Aceleci olmama, kavrayıştan önce onay vermeyen, kavrayıcı tasavvura ise … onay veren bir durumdur; tasavvurlar karşısında güçlüdür ve kavrayıcı olmayan tasavvurlara boyun eğmez. Çünkü aceleci olmayan kişi kavrayıcı olmayan bir tasavvurla sürüklenmemeli, tasavvurlar karşısında güçlü olmalıdır; öyle ki kavrayıcı olmayan tasavvurlarca çekilmesin, onaylarına hâkim olsun ve … tasavvurların peşinden gitmesin. … böyle kimseler; bu, erdemli kişilerin bulunmadığını göstermez; çünkü bu, sanırım, imkânsız değil, ama elde edilmesi son derece güçtür, tıpkı elde edildikten sonra sarsılmasının da güç olması gibi. Bu yüzden "tanrılar aretēnin önüne teri koymuşlardır" denmiştir. Bilgenin kanaat beslememesinden başka sonuçlar da çıktığını söyleriz. Birincisi, ona hiçbir şeyin "öyle gibi görünmemesi"dir; çünkü sanı (dokēsis), kavrayışa dayanmayan bir kanaattir. Ayrıca hiçbir şeyi zannetmemesidir; çünkü zan (oiēsis) da … bir kanaattir, daha doğrusu … bir sanıdır … ne çürütülmesi … ne de başka bir görüşe kandırılması; aynı şekilde kendini de değiştirmez; hiçbir şeyi ne yanlış işitir ne yanlış anlar; çünkü onun yanlış şeyleri kabul etmemesi gerekir … Bunlara uygun olarak, ne kendisi yanlış sayar ne de başkası tarafından sayıda yanıltılır; bundan başka ne yanlış görür, ne yanlış işitir, ne de başka bir duyu organıyla yanılır … Çünkü yanlış gören kişi görme yoluyla yanlış bir tasavvur alıp bunu kabul etmiş olmalıdır … aldatılmaz … pek çok tekhnēye sahip olmayacaklar, bunlara girişecekler; ama bu yüzden onların yanlış gördüklerini ya da tekhnēden yoksun olduklarını söylememeli … çünkü değişebilir olan, kanaattir … bilgenin hiçbir şeyi bilmezlik etmemesi sonucu çıkar; bundan da buna benzer şeyler çıkacaktır. Söylenenlerle birlikte, kötü olan şeyler phronēsis sahibinde bulunmayacağı gibi aradakiler de bulunmayacaktır, çünkü bunlar mantık alanında hata olmadan meydana gelmez. Kuşku, bilgisizlik, güvensizlik ve benzerleri kötüdür; tekhnēsizlik, yanlış görme ve yanlış sayma ise arada olanlardandır … yanlıştan ve her kötü şeyden … Söylediklerine göre bunlardan, bilgelerin aldatılamaz olduğu, Aristoteles'e göre de yanılmaz olduğu ve her şeyi iyi yaptığı sonucu da çıkar. Bu yüzden onayların başka türlü değil, kavrayışla birlikte nasıl meydana geldiği üzerinde daha çok durulmuştur. Çünkü öncelikle felsefe, ister logosun doğruluğu üzerine bir uğraş ister bir epistēmē olsun, logos üzerine olan incelemeyle aynıdır; çünkü logosun bölümlerini ve onların dizilişini içeriden bildiğimiz için onu tecrübeyle kullanacağız. Logos derken, tabiatça bütün logos sahibi varlıklarda bulunan logosu kastediyorum. Diyalektik, bize göre, doğru tartışmanın epistēmēsiyse … cevapta inandırıcı olanın usta olduğunu; soru ve cevapta usta olanın ne yenilebileceğini ne de [güçlüklerden] kaçabileceğini; öyle olmayanın ise aldatılabileceğini, yenilebileceğini ve kaçabileceğini … Onun tartışmada yeterli olması gerekir; tartışmada yeterli olanın da istikra yapabilen, iyi soru soran ve iyi cevap veren biri olması gerekir. Bunlar ise aldatılan kişide bulunmaz; o, yanlış ve aceleci sözlere doğru cevap veremez … ona sözde bir alışkanlık edinmek yaraşır; en küçük ayrıntılara kadar inen inceleme ise … aldatılan kişiye göre değil; tartışmada yeterli olan bir başkası ona karşı konuşsa bile ne onu yenmek mümkün olur ne de yenilmez kalmasını engellemek. Çünkü o doğruyu söyleyerek onlara karşı çıkacak, yanlış söyleyenleri de … Ayrıca iyi kişiler çürütülemez; önermeleri yeterince kavrarlar, ortadan kaldırıcı sözü de ayrıca çürütürler ve karşıtlarına karşı güçlüdürler. Çünkü onların çürütmeyle yerinden oynamaması ve karşıtlarına karşı korunaklı biçimde onay vermesi gerekir …
Papyrus 1020 (Hercul. Vol. Coll. alt. X 112-177. Hermes XXV p. 473 sq.). [Col. IV n = Ox Nd] ὅ(τ)ι τὴν (ἀ)προπτωσί(αν) | τιμῶμ(ε)ν καὶ τὴν (ἀνει)|καιότ(η)τα, πρὸς δὲ | τὰς ἐναντίας δι(α)βε | βλήμεθα ὀρθῶ(ς). ἐσ|τὶ δ’ ἡ μ(ὲ)ν ἀπροπτω|σία διάθε(σ)ις ἀσυκα τάθετος πρὸ καταλή|ψεως, συνκαταθετι|κὴν κατὰ νερ . . . . . αι | φαντασίᾳ κατα(λ)ηπτῶι, ἰσχύουσα τ’ ἐν | φαντασίαις καὶ ἄνει|κτον παρεχο(μ)έν(η) | ταῖς μὴ καταλη|πτικαῖς. Δεῖ γὰρ | τὸν ἀπρόπτω. τον | ἀ(ν)έλ(κ)υστόν τε εἶ|ναι ὑπὸ φαντασίας | ἀκαταλήπτου καὶ | ἰσχύειν ἐν ταῖς φαν|τασίαις, ὥστε μὴ ἕλ|κεσθαι ἀπὸ φαντα|σι(ῶν) ἀκαταλήπτων | καὶ κρατεῖν τῶν | συνκαταθέσεων ὥσ|τε μηελ . εσυ . η μὴ | ἀ(κο)λουθ(εῖν) φαν(τασίαις. [Frgm. In = Ox La] πρό(τερον) τοὺ(ς τ)οιού|(τ)ους, (οὐ)δέν (ἐ)στι πρὸ(ς | τὸ) μὴ (ὑπαρκ)τοὺς εἶνα(ι | τοὺ)ς (ἀστείο)υς, ἀδυνά|του (μὲν οὐκ) οἶμ(αι τυγχάνον)|τος αὐ(το)ῦ, δυσκαταπο|νήτο(υ δ’ ἄκρ)ως καθάπερ | κα(ὶ δυσαπο)σείστου· οὕ|τω (δ’ εἴρηται) ὅτι τῆς (ἀρε|τῆς ἱδρῶτα θεοὶ) | π(ροπά)ρο(ιθ)εν (ἔθ)ηκαν. | (Τῶι) δὲ μὴ (δ)οξάζειν | τὸ(ν σο)φ(ν πλείω) ἀκο| λο(υθε)ῖν (φαμε)ν τοι|αῦτ(α· πρ)ῶ(το)ν μὲν τὸ | μὴ δοκε(ῖν) αὐ(τ)ῷ μη|δέν· ἡ γὰρ δόκη(σί)ς ἐσ|(τιν δό)ξ(α ἀ)κατάλ(ηπ)| τ(ος· καὶ) τὸ μηδ’ οἴεσ|θαι (αὐ)τὸν μηδέν· καὶ | (γὰρ ἡ) οἴη(σί)ς ἐστιν αὐτὴ | (δ)όξα ἀδια . . τος μᾶλ(λ)ον (δ)όκησις μι . . . . . | (λ)έ(γ)εται δὲ τ. [Frgm. IIn = Ox Lb] (μήτε) | (ἐ)ξ(ε)λέγχεσθ(αι σπου)|δ(αί)ων εἶν(αι . . μή) |τε μεταπε(ισθῆναι), | κατὰ ταὐτὰ δ’ οὐ(δὲ) | ἐ(ξ)αλλάττειν α(ὑ)τ(ό)ν, | οὐδεὶς οὔτε πα(ρ)ακούσε|ται οὔτε παρανο(ήσει·) δε(ῖ | γὰρ) μὴ παραδ(έχεσθαι αὐτὸ)ν ψευδῆ . . . . . . | . . . τα . . νιαν, ἔτι (δ’ ἀ)|κολούθως τούτο(ις οὔ)|τ’ αὐτὸς παρα(ρι)θμ(εῖ) | ο(ὔθʼ) ὑπ’ ἄλλου[ς] παρ(α)ρι|θμεῖται· καὶ πρὸς το(ύ)|τοις οὔτε παροραῖ οὔτε | (παρ)ακούει οὔτε (κατ’ ἄλ)|λο τῶν αἰσθ(η)τηρ(ίων . . | . . ε(ικ)ατ . . . σ . τα . . . | (δεῖ γὰ)ρ τὸν παρορῶ(ν)|τα, (κα)τὰ τὴν ὄψιν (λαμ)β(άν)οντα φαντα(σίαν) | ψευδῆ, ταύτην πα(ρα)|δ(έχ)εσ(θαι) κ . . . ο . . . | θ . . ικα . . . ἀ)νε|ξαπάτητ(ον) οὐδενὸς | σν . . σ . . . . . ονκ . . . Frgm. IIIn = Ox Lc] τά(ξ)ιν. . . . ιν. ε|ισν . . . . . . . . . . . . ιλει | γὰρ . . . . . . . . . . . | αὐτοῖς κατὰ τὰ πλσ . . | . εις κα(ὶ) πολλὰς (τῶν) τεχνῶν οὐχ ἕξουσιν | καὶ εἰσαχθήσονται εἰς | ταύτας· παρορᾶν δ(ὲ) αὐ|τοὺς ἢ (ἀ)τέχνους εἶναι | οὐ (ῥ)ητέον λ . . τὰς εἰ|ρ(ημέ)νας, οἱ τὰς . . . | τ . . . . . . . . . . . εκει . . . . | οὐ(δὲ)ν . . . ἀ)λλα. . . . να . . τ . . . . . . . . ο . ο . . . | προσυσι . . . . . . . . . | desunt duo versus | . . . . . νι . . . . . . . . . . | α . . ους . . . . . . . . . . | ν . . αυ . . . . . . . . (ἡ)|μὲν γὰρ μ(εταπτωτική ἐσ)τιν δ(ό)ξα . . . . . . . . | τικαι . . σ . . . . . . | ἀδύ(νατον) οὐδέ . . . . | . ν . . . . . . ος . . . . | totus versus deest . . ψ . . . . . [Ox Ld, deest in n| δε . . . . . ἀ)κολο(υθε)ῖ μη|δὲν ἀγνοεῖν τὸν σο|φὸν· ἀ(φ’ ὧ)ν καὶ (τοιαῦ)τα | παραπλ(ήσ)ια ἔσται· με|τὰ δὲ τ(ῶν προ(ειρ)ημ(έ)|νων τὰ (μὲν) ὄντα φαῦ|λα οὐκ ἔ(στ)α(ι) περὶ τὸν φρ(ό)νιμον, τ(ὰ) δὲ ἀναμέσον, | διὰ τὸ μὴ γίνε(σ)θαι ταῦ|τα ἐν τοῖς λογικοῖς ἄ|νευ ἁμαρτημάτων. | ἡ μὲν γὰρ ὑπόν(ο)ια καὶ | ἡ ἄγ(ν)οι(α) κα(ὶ) ἡ ἀ(πισ)τία | καὶ τὰ παρα(πλήσ)ια φαῦ| (λ)ά ἐστι(ν, ἡ) δ’ (ἀτεχ)νία (καὶ ἡ) παρό(ρα)σις καὶ πα|ραρίθ(μη)σι(ς τῶν) ἀνα|μέσον . . . α . . . . τ . . αι | . . εια παραρειθμ(ῆ)σαι | . . εχ . . αι τ . . . . . παι . . . . | . . . . ε . . . ι . . . . τα . . . . | . α . . . ωσθ . . αι τοῦ ψεύ|(δους) . . α . . . . . | κα(ὶ παν)τὸς φ(αύ)λου· διὰ (τοῦ)|το καὶ λε . πα . . σι . τοῖς | τοιούτ(οι)ς . . . . τατοις . . . . . . ον . . . . . . οις . . . | . . . . . αυ . . . . διαφορα . | [Col. In = Ox Ma] να· τούτοις δὲ ὡ(ς φ)α(σὶν) | ἀκολ(ο)υθεῖ καὶ τὸ τοὺς | (σ)οφο(ὺς) ἀνεξα(π)ατή|τους εἶναι καὶ ἀναμαρ|τήτους κατ’ Ἀρι(στ)οτέλην (κ)αὶ πάντα πρά(τ)τειν | εὖ· διὸ καὶ περὶ (τὰς σ)υν|(κα)ταθέσεις ὅπως γίνον|ται μὴ ἄλλως, ἀλλὰ με|τὰ καταλήψεως πλεί|ω γέγονεν ἐ(π)ι(στ)ρο|φή. πρῶτον μὲν γάρ ἐσ|τιν (ἡ)φιλοσοφία, εἴτε ἐ(πι)|τήδευ(σι)ς λόγου ρ(θό)|τητ(ος (εἴτ’) ἐπιστήμ(η), | ἡ (αὐτὴ τῇ) περὶ λόγον | π(ραγμ)ατείαι· κ(αὶ γὰρ) | ἐν(τὸ)ς ὄντες τῶν (τοῦ) | λόγου μορίων καὶ τῆς | (συ)ν(τάξεως αὐ)τῶν χρ(η)|(σ)όμ(ε)θα ἐμπ(ε)ί(ρως αὐ)|τῷ· λό(γ)ον δὲ (λέ)γω τὸν | κα(τὰ φύσιν π(ᾶσ)ι (τοῖς) | λογικοῖς ὑπάρχοντα· | ε(ἰ δʼ) ἡ διαλεκτ(ική) ἐσ(τιν) | ἐπιστ(ή)μ(η) τοῦ ὀ(ρ)θῶ(ς | δι)αλέγεσ(θ)αι καθ’ ἡ(μᾶς? [Col. IIn = Ox Mb] (ἀ)ποκ(ρ)ίσει (πι)θαν(ὸ)ν | τοῦτον δεινὸν εἷναι· | (κ)αὶ τὸν ἐν ἐ(ρ)ωτ(ή)σει | (κ)αὶ ἀποκ(ρ)ίσει δεινὸν | μ(ή)τε π(ερι)γίνεσθαι | δυνατὸν εἶναι μήτε | διαφεύ(γ)ειν, τὸν δ’ οἷον | ὄντα ἐξαπατᾶσθαι | καὶ περιγενέσθα(ι εἶν)αι | καὶ διαφεύγειν· ις ἱκα|νὸν μὲν δεῖ αὐτὸν | εἶναι ἐν τῶι διαλέ|γεσθαι, τὸν δ’ ἱκανὸν | ἐν τῷ δ(ι)αλέγεσθαι | ἐπακ(τέον εἶ)ναι κα(ὶ) | εὐερωτητικὸν καὶ (εὐ)|αποκριτικόν, οὔ(τ)ε | τούτω(ν) ἐσομένων | κατὰ τὸν ἐ(ξαπ)α(τώ)|μ(ε)νον οὔ(τ’ ἄν αὐτοῦ) | ψευδέσι καὶ προ(πετέ|σι λόγοις ὀρθῶς ἀποκρι)|νομένου, εἴ τινα τρι|βὴν μὲν ἐν λόγωι | προσῆκεν αὐτὸν (ἔχειν), | ἡ δ’ ἕως τῶν ἐλαχίσ|των θεωρητι(κὴ.)ν — — [Col. IIIn = Ox Mc] κατὰ τὸν ἐξαπ(α) | τώμενον, οὔτε (ἄλ)λου ἄν, ὅσον δε ἱκανὸν | ἐν τῶι διαλ(έ)γεσθα(ι ἀν|τ)ι λέγοντος, δυνατοῦ | ὄντος περιγε(νέσ)θαι | οὔτε τ(η)ρῆσαι α(ὑτ)ὸν | ἀπεριγένητον. καὶ | γὰρ ἀληθὲς λέγων | αὐτῶν ἀντερεῖ καὶ | ψευδὲς λέ(γ)ουσιν αὐ | τοῖς ἐπιπρεύσοντα(ι)· (τ)υγχάνουσι δὲ καὶ | ἀνεξέ(λ)εκτοι ὄντες | οἱ ἀ(γ)αθοὶ καὶ καταλ(η)|πτικοὶ ὄντες ἀ(ξι)ω|μάτων αὐτά(ρκ)ως | προσελέγχον(τές τε τ)ὸν ἀφαιρούμενον λό|γον καὶ ἰσχύον(τες) | (πρ)ὸς τοὺ(ς ἐ)ν(αντί)ους· | δεῖ γὰρ αὐτοὺς καὶ ἀ|κινήτους εἶναι (ὑ)π’ ἐ| λέγχο(υ) καὶ συνκ(α)τ(α) | συνκατατίθεσθαι | πεφραγμένως πρὸς | τοὺς ἐ(ναντί)ους — —