Iamblikhos · Pythagorasçı Yaşam Üzerine
3. Bölüm
3.13Thales'ten başka şeylerin yanı sıra en çok da zamanı esirgemeyi öğrenip bundan yararlandı. Bu yüzden şarap içmeyi, et yemeyi, hele ondan da önce çok yemeyi bıraktı; hafif ve kolay sindirilen yiyeceklerle ölçülü beslendi. Bundan da az uyku, açık bir görüş ve psykhē arılığı, bedenine de son derece sağlam ve hiç sarsılmayan bir sağlık kazandı. Sonra Sidon'a doğru denize açıldı; orasının doğduğu yer olduğunu öğrenmişti, oradan Mısır'a geçmenin daha kolay olacağını da haklı olarak düşünüyordu.
Ὠφεληθεὶς οὖν παρὰ Θάλεω τά τε ἄλλα καὶ χρόνου μάλιστα φείδεσθαι, καὶ χάριν τούτου οἰνοποσίᾳ τε καὶ κρεωφαγίᾳ καὶ ἔτι πρότερον πολυφαγίᾳ ἀποταξάμενος, τῇ δὲ τῶν λεπτῶν καὶ εὐαναδότων ἐδωδῇ συμμετρηθείς, κἀκ τούτου ὀλιγουπνίαν καὶ εὐαύγειαν καὶ ψυχῆς καθαρότητα κτησάμενος, ὑγείαν τε ἀκριβεστάτην καὶ ἀπαρέγκλιτον τοῦ σώματος, ἐξέπλευσεν εἰς τὴν Σιδόνα, φύσει τε αὐτοῦ πατρίδα πεπυσμένος εἶναι καὶ καλῶς οἰόμενος ἐκεῖθεν αὐτῷ ῥᾴονα τὴν εἰς Αἴγυπτον ἔσεσθαι διάβασιν.
3.14Orada doğa filozofu ve kâhin Mokhos'un torunlarıyla ve öbür Fenikeli hierophantlarla görüştü; Byblos'ta, Tyros'ta ve Suriye'nin birçok yerinde özel olarak icra edilen bütün tanrısal ayinlere erginlendi. Buna, insanın kolayca sanabileceği gibi batıl inanç yüzünden değil, çok daha çok seyir sevgisi ve isteğiyle, tanrıların sırlarında ya da ayinlerinde saklanan öğrenmeye değer hiçbir şeyin gözünden kaçmaması kaygısıyla katlandı. Oradaki tapınakların bir bakıma Mısır tapınaklarının kolonileri ve ardılları olduğunu önceden öğrenmişti; bu yüzden Mısır'da daha güzel, daha tanrısal ve daha saf bilgilere katılacağını umdu. Öğretmeni Thales'in öğütlerine uyarak yola çıktı ve hiç vakit geçirmeden bazı Mısırlı gemicilerin gemisiyle karşıya geçti. Bu gemiciler tam yerinde bir zamanda Fenike'deki Karmel dağının eteğindeki kıyıya demir atmışlardı; Pythagoras da çoğu zaman orada, tapınakta tek başına kalırdı. Gemiciler onu memnuniyetle aldılar; gençliğinin güzelliğinden yararlanmayı, onu satarlarsa da yüksek bir fiyat almayı tasarlıyorlardı.
ἐνταῦθα δὴ συμβαλὼν τοῖς τε Μώχου τοῦ φυσιολόγου προφήγτου ἀπογόνοις καὶ τοῖς ἄλλοις Φοινικικοῖς ἱεροφάνταις, καὶ πάσας τελεσθεὶς θείας τελετὰς ἔν τε Βύβλῳ καὶ Τύρῳ καὶ κατὰ πολλὰ τῆς Συρίας μέρη ἐξαιρέτως ἱερουργουμένας, καὶ οὐχὶ δεισιδαιμονίας ἕνεκα τὸ τοιοῦτον ὑπομείνας, ὡς ἄν τις ἁπλῶς ὑπολάβοι, πολὺ δὲ μᾶλλον ἔρωτι καὶ ὀρέξει θεωρίας καὶ εὐλαβείᾳ τοῦ μή τι αὐτὸν τῶν ἀξιομαθήτων διαλαθεῖν ἐν θεῶν ἀπορρήγτοις ἢ τελεταῖς φυλαττόμενον, προμαθών τε ὅτι ἄποικα τρόπον τινὰ καὶ ἀπόγονα τῶν ἐν Αἰγύπτῳ ἱερῶν τὰ αὐτόθι ὑπάρχει, ἐκ τούτου τε ἐλπίσας καλλιόνων καὶ θειοτέρων καὶ ἀκραιφνῶν μεθέξειν μαθημάτων ἐν τῇ Αἰγύπτῳ, ἀναχθεὶς κατὰ τὰς Θάλεω τοῦ διδασκάλου ὑποθήκας διεπορθμεύθη ἀμελλητὶ ὑπό τινων Αἰγυπτίων πορθμέων καιριώτατα προσορμισάντων τοῖς ὑπὸ Κάρμηλον τὸ Φοινικικὸν ὄρος αἰγιαλοῖς, ἔνθα ἐμόναζε τὰ πολλὰ ὁ Πυθαγόρας κατὰ τὸ ἱερόν, οἵπερ ἄσμενοι ἐδέξαντο αὐτόν, τήν τε ὥραν αὐτοῦ κερδῆσαι, καὶ εἰ ἀποδοῖντο, τὴν πολυτιμίαν προελόμενοι.
3.15Ama yolculuk sırasında onun kendine hâkim, ağırbaşlı ve alıştığı yaşam tarzına uygun davrandığını görünce, onun hakkında daha iyi düşünmeye başladılar ve bu çocuğun düzgün davranışında insan tabiatını aşan bir şey gördüler. Demir attıkları anda onu Karmel tepesinin doruğundan inerken gördüklerini hatırladılar; bu tepeyi öbür dağların en kutsalı ve çoğu insanın ayak basamayacağı bir yer olarak biliyorlardı. Pythagoras yavaş yavaş ve hiç arkasına bakmadan yürüyordu; ne bir uçurum ne de geçit vermez bir kaya yolunu kesmişti. Gemiye yaklaşınca yalnızca "Mısır'a mı gidiyorsunuz?" diye sormuş, onlar evet deyince gemiye binmiş ve denizcilerin ayağına dolaşmayacağı bir yere sessizce oturmuştu.
ἔπειτα μέντοι κατὰ τὸν πλοῦν ἐγκρατῶς αὐτοῦ τε καὶ σεμνῶς ἀκολούθως τε τῇ συντρόφῳ ἐπιτηδεύσει διάγοντος ἄμεινον περὶ αὐτοῦ διατεθέντες καὶ μεῖζόν τι ἢ κατὰ τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν ἐνιδόντες τῇ τοῦ παιδὸς εὐκοσμίᾳ, ἀναμνησθέντες τε ὡς προσορμίσασιν εὐθὺς αὐτοῖς ὤφθη κατιὼν ἀπ’ ἄκρου τοῦ Καρμήλου λόφου, ἱερώτατον δὲ τῶν ἄλλων ὀρῶν ἠπίσταντο αὐτὸ καὶ (τοῖς) πολλοῖς ἄβατον, σχολαίως τε καὶ ἀνεπιστρεπτὶ βαίνων, οὔτε κρημνώδους τινὸς οὔτε δυσβάτου πέτρας ἐνισταμένης, καὶ ἐπιστὰς τῷ σκάφει, μόνον τε ἐπιφθεγξάμενος εἰς Αἴγυπτον ὁ ἀπόπλους; κατανευσάντων αὐτῶν ἐνέβη καὶ σιωπῇ ἐκάθισεν ἔνθα μάλιστα οὐκ ἔμελλεν αὐτοῖς ἐμπόδιος ἔσεσθαι ναυτιλλομένοις,
3.16Bütün yolculuk boyunca iki gece üç gün yemeden, içmeden, uyumadan aynı duruşta kaldı; belki yalnız kimseye fark ettirmeden, o kıpırdamaz ve sarsılmaz oturuşu içinde kısa bir süre kestirmişti. Üstelik yolculuk, sanki bir tanrı aralarındaymış gibi, beklenmedik biçimde kesintisiz, akıcı ve dosdoğru geçti. Gemiciler bütün bunları bir araya getirip düşününce, Suriye'den Mısır'a kendileriyle birlikte gerçekten tanrısal bir daimōnun yolculuk ettiğine inandılar. Yolculuğun geri kalanını ağızlarından kötü bir söz çıkarmadan tamamladılar; gemi bütün yol boyunca dalgasız ve son derece talihli bir biçimde Mısır kıyısına yanaşıncaya kadar birbirlerine ve ona karşı alıştıklarından daha saygılı sözler ve davranışlar kullandılar.
(καὶ) παρ’ ὅλον τὸν πλοῦν ἐφ’ ἑνός τε καὶ τοῦ αὐτοῦ σχήματος διέμεινε δύο νύκτας καὶ τρεῖς ἡμέρας μήτε τροφῆς μήτε ποτοῦ μετασχὼν μήτε ὕπνου, ὅτι εἰ μὴ λαθὼν ἅπαντας ὡς εἶχεν ἐν τῇ ἑδραία καὶ ἀσαλεύτῳ ἐπιμονῇ κατέδαρθε βραχύ, καὶ ταῦτα διηνεκοῦς καὶ σεσυρμένου παρὰ προσδοκίαν εὐθυτενοῦς τε συμβάντος αὐτοῖς τοῦ πλοῦ ὡσάν τινος παρουσίᾳ θεοῦ· πάντα συντιθέντες τὰ τοιάδε καὶ ἐπισυλλογίζόμενοι δαίμονα θεῖον ὡς ἀληθῶς ἐπείσθησαν σὺν αὐτοῖς ἀπὸ Συρίας εἰς Αἴγυπτον μετιέναι, καὶ τόν τε περίλοιπον εὐφημότατα πλοῦν διεξήνυσαν, καὶ σεμνοτέροις ἤπερ εἰώθεσαν ὀνόμασί τε καὶ πράγμασιν ἐχρήσαντο πρός τε ἀλλήλους καὶ πρὸς αὐτὸν μέχρι τῆς εὐτυχεστάτης συμβάσης αὐτοῖς καὶ ἀκυμάντου παρ’ ὅλον (τὸν πλοῦν) εἰς τὴν Αἰγυπτίαν ᾐόνα τοῦ σκάφους προσοχῆς.
3.17Pythagoras gemiden inerken hepsi saygıyla onu tutup kucaklayarak indirdiler ve tertemiz bir kumun üstüne oturttular. Önüne derme çatma bir sunak yapıp, ilk ürün sunusu gibi, ellerindeki meyveleri üstüne yığdılar; sonra gemiyi gitmeleri gereken yere doğru götürdüler. Pythagoras bu kadar uzun bir açlıktan bedeni oldukça güçsüz düşmüş olduğundan, o sırada ne gemiden indirilirken gemicilerin onu tutup elinden çekmesine karşı çıktı ne de onlar gittikten sonra önüne konan meyvelere uzun süre el sürmeden durdu. Onlardan gerektiği kadar yiyip gücünü toparladı ve yakındaki köylere sağ salim ulaştı; her durumda aynı sarsılmaz ve yumuşak huyunu koruyordu.
ἔνθα δὴ ἐκβαίνοντα ὑπερείσαντες σεβαστικῶς ἅπαντες καὶ διαδεξάμενοι ἐκάθισαν ἐπὶ καθαρωτάτης ἄμμου, καὶ αὐτοσχέδιόν τινα βωμὸν πρὸ αὐτοῦ πλάσαντες ἐπινήσαντές τε ὅσων εἶχον ἀκροδρύων οἷον ἀπαρχάς τινας [κατατιθέμενοι τοῦ φόρτου] μεθώρμισαν τὸ σκάφος, ὅποιπερ καὶ προέκειτο αὐτοῖς ὁ πλοῦς. ὃ δὲ διὰ τὴν τοσήνδε ἀσιτίαν ἀτονώτερον τὰ σῶμα ἔχων οὔτε πρὸς τὸν ἀποβιβασμὸν καὶ τὴν τῶν ναυτῶν ὑπέρεισιν καὶ χειραγωγίαν ἠναντιώθη τότε, οὔτε ἀπαλλαγέντων ἀπέσχετο ἐπὶ πολὺ τῶν παρακειμένων ἀκροδρύων, ἀλλὰ ἐφαψάμενος χρησίμως αὐτῶν καὶ ὑποθρέψας τὴν δύναμιν εἰς τὰς ἐγγὺς διέσωσε συνοικίας, τὸ αὐτὸ ἦθος ἐν παντὶ ἀτάραχον καὶ ἐπιεικὲς διαφυλάττων.