İçeriğe geç
Pythagorasçı Yaşam Üzerine

Iamblikhos · Pythagorasçı Yaşam Üzerine

29. Bölüm

29.157Bilgeliğine gelince, kısaca söylemek gerekirse, en büyük kanıtı Pythagorasçıların yazdığı eserler olsun. Bunlar her konuda hakikati içerir; öbür bütün yazılardan daha derli topludur; eski üslubun ve eski zamanların cilasını, el değmemiş bir hav gibi, belirgin biçimde taşır; tanrısal bir epistēmēyle son derece sıkı bir akıl yürütmeye dayanır; düşünceyle dolu ve son derece yoğundur; biçimce ve konuca da çeşit çeşit, çok yönlüdür. Anlatımca ise fazlası da eksiği de yoktur; apaçık ve tartışma götürmez gerçeklerle olabildiğince doludur, bilgiye dayanan ispatla ve deyim yerindeyse eksiksiz bir kıyasla donanmıştır. Yeter ki biri onlara uygun yollardan yaklaşsın, onları baştan savma ve kulak ucuyla dinleyerek geçiştirmesin. Bu yazılar önce akılla kavrananlar ve tanrılar hakkındaki epistēmēyi aktarır.

29.157

Περὶ δὲ τῆς σοφίας αὐτοῦ, ὡς μὲν ἁπλῶς εἰπεῖν, μέγιστον ἔστω τεκμήριον τὰ γραφέντα ὑπὸ τῶν Πυθαγσρείων ὑπομνήματα περὶ πάντων ἔχοντα τὴν ἀλήθειαν, καὶ στρογγύλα μὲν παρὰ τὰ ἄλλα πάντα, ἀρχαιοτρόπου δὲ καὶ παλαιοῦ πίνου διαφερόντως ὥσπερ τινὸς ἀχειραπτήτου χνοῦ προσπνέοντα, μετ’ ἐπιστήμης δὲ δαιμονίας ἄκρως συλλελογισμένα, ταῖς δὲ ἐννοίαις πλήρη τε καὶ πυκνότατα, ποικίλα τε ἄλλως καὶ πολύτροπα τοῖς εἴδεσι καὶ ταῖς ὕλαις, ἀπέρισσα δὲ ἐξαιρέτως ἅμα καὶ ἀνελλιπῆ τῇ φράσει καὶ πραγμάτων ἐναργῶν καὶ ἀναμφιλέκτων ὡς ὅτι μάλιστα μεστὰ μετὰ ἀποδείξεως ἐπιστημονικῆς καὶ πλήρους, τὸ λεγόμενον, συλλογισμοῦ, εἴ τις αἷς προσῆκεν ὁδοῖς κεχρημένος ἐπ’ αὐτὰ ἴοι μὴ παρέργως μηδὲ παρηκουσμένως ἀφοσιούμενος. ταῦτα τοίνυν ἄνωθεν τὴν περὶ τῶν νοητῶν καὶ τὴν περὶ θεῶν ἐπιστήμην παραδίδωσιν.

29.158Sonra bütün tabiat konularını öğretir. Pythagoras ahlak felsefesini ve mantığı da tamamlamıştır; bu yazılar her türlü matematik bilimini ve en iyi epistēmēleri aktarır. Kısacası insanlar arasında herhangi bir konuda bilinir hâle gelmiş hiçbir şey yoktur ki bu yazılarda titizlikle işlenmemiş olsun. Bugün elimizde dolaşan yazıların bir kısmının Pythagoras'a ait olduğu, bir kısmının da onun derslerinden dinlenerek yazıldığı kabul ediliyorsa —ki yazanlar bu yüzden onları kendi adlarına mal etmemiş, Pythagoras'ınmış gibi ona dayandırmışlardır—, bütün bunlardan Pythagoras'ın her türlü bilgelikte yeterince deneyimli olduğu açıktır. Geometriyle daha çok uğraştığını söylerler; çünkü Mısırlılarda geometrinin birçok problemi vardır. Zira Mısırlıların bilginleri çok eski zamanlardan, tanrılar devrinden beri, Nil'in kimi toprağa ekleyip kimi topraktan alması yüzünden işledikleri bütün toprağı ölçmek zorundadırlar [geometri, yani "yer ölçümü" adı da buradan gelir]. Gök cisimlerinin incelenmesini de baştan savma araştırmamışlardır; Pythagoras bunda da deneyimliydi. Çizgilerle ilgili bütün teoremler oradan çıkmış görünür; hesapla ve sayılarla ilgili olanların ise Fenike'deki kişilerce bulunduğunu söylerler. Gökle ilgili teoremleri de bazıları Mısırlılarla Keldanilere ortaklaşa dayandırır.

29.158

ἔπειτα τὰ φυσικὰ πάντα ἀναδιδάσκει, τήν τε ἠθικὴν φιλοσοφίαν καὶ τὴν λογικὴν ἐτελειώσατο, μαθήματά τε παντοῖα παραδίδωσι καὶ ἐπιστήμας τὰς ἀρίστας, ὅλως τε οὐδὲν ἔστιν εἰς γνῶσιν ἐληλυθὸς περὶ ὅτου οὖν παρὰ ἀνθρώποις, ὃ μὴ ἐν τοῖς συγγράμμασι τούτοις διηκρίβωται. εἰ τοίνυν ὁμολογεῖται τὰ μὲν Πυθαγόρου εἶναι τῶν συγγραμμάτων τῶν νυνὶ φερομένων, τὰ δὲ ἀπὸ τῆς ἀκροάσεως αὐτοῦ συγγεγράφθαι, καὶ διὰ τοῦτο οὐδὲ ἑαυτῶν ἐπεφήμιζον αὐτά, ἀλλὰ εἰς Πυθαγόραν ἀνέφερον αὐτὰ ὡς ἐκείνου ὄντα, φανερὸν ἐκ πάντων τούτων ὅτι Πυθαγόρας πάσης σοφίας ἔμπειρος ἦν ἀποχρώντως. λέγουσι δὲ γεωμετρίας αὐτὸν ἐπὶ πλεῖον ἐπιμεληθῆναι· παρ’ Αἰγυπτίοις γὰρ πολλὰ προβλήματα γεωμετρίας ἐστίν, ἐπείπερ ἐκ παλαιῶν ἔτι καὶ ἀπὸ θεῶν διὰ τὰς τοῦ Νείλου προσθέσεις τε καὶ ἀφαιρέσεις ἀνάγκην ἔχουσι πᾶσαν ἐπιμετρεῖν ἣν ἐνέμοντο γῆν Αἰγυπτίων οἱ λόγιοι [διὸ καὶ γεωμετρία ὠνόμασται]. ἀλλ’ οὐδ’ ἡ τῶν οὐρανίων θεωρία παρέργως αὐτοῖς κατεζήτηται, ἧς καὶ αὐτῆς ἐμπείρως ὁ Πυθαγόρας εἶχε. πάντα δὴ τὰ περὶ τὰς γραμμὰς θεωρήματα ἐκεῖθεν ἐξηρτῆσθαι δοκεῖ· τὰ γὰρ περὶ λογισμοὺς καὶ ἀριθμοὺς ὑπὸ τῶν περὶ τὴν Φοινίκην φασὶν εὑρεθῆναι. τὰ γὰρ οὐράνια θεωρήματα κατὰ κοινόν τινες Αἰγυπτίοις καὶ Χαλδαίοις ἀναφέρουσι.

29.159Söylediklerine göre Pythagoras bütün bunları devralmış, bu bilimleri geliştirip ilerletmiş ve dinleyicilerine hem açık hem de düzgün bir biçimde göstermiştir.

"Felsefe" adını da ilk o koydu. Felsefenin bir istek, adeta bilgeliğe duyulan bir dostluk olduğunu; bilgeliğin de var olanlardaki hakikatin epistēmēsi olduğunu söyledi. "Var olanlar" derken maddesiz, ezelî ve yalnız kendileri etkin olan şeyleri, yani cisimsiz olanları anlar ve öyle adlandırırdı. Geri kalanlar ise ancak onlara katıldıkları için ad ortaklığıyla "var olan" diye anılan cisimsel ve maddî türlerdir; bunlar doğar ve yok olur, gerçekte hiçbir zaman var değildir. Bilgeliğin de ad ortaklığıyla değil, asıl anlamıyla var olanların epistēmēsi olduğunu söylerdi. Çünkü cisimsel olanlar epistēmēnin konusu olamaz ve sağlam bir bilgiye elvermez: Sonsuzdurlar, epistēmēyle kuşatılamazlar, küllî olanlardan ayrıldıkları ölçüde adeta var olmayan şeylerdir ve bir tarifin sınırlarına kolayca sığmazlar.

29.159

ταῦτα δὴ πάντα φασὶ τὸν Πυθαγόραν παραλαβόντα καὶ συναυξήσαντα τὰς ἐπιστήμας προαγαγεῖν τε καὶ ὁμοῦ σαφῶς καὶ ἐμμελῶς τοῖς αὐτοῦ ἀκροωμένοις δεῖξαι. φιλοσοφίαν μὲν οὖν πρῶτος αὐτὸς ὠνόμασε, καὶ ὄρεξιν αὐτὴν εἶπεν εἶναι καὶ οἱονεὶ φιλίαν σοφίας, σοφίαν δὲ ἐπιστήμην τῆς ἐν τοῖς οὖσιν ἀληθείας. ὄντα δὲ ἤδει καὶ ἔλεγε τὰ ἄυλα καὶ ἀίδια καὶ μόνα δραστικά, ὅπερ ἐστὶ τὰ ἀσώματα, ὁμωνύμως δὲ λοιπὸν ὄντα κατὰ μετοχὴν αὐτῶν οὕτως καλούμενα σωματικὰ εἴδη καὶ ὑλικά, γεννητά τε καὶ φθαρτὰ καὶ ὄντως οὐδέποτε ὄντα. τὴν δὲ σοφίαν ἐπιστήμην εἶναι τῶν κυρίως ὄντων, ἀλλ’ οὐχὶ τῶν ὁμωνύμως, ἐπειδήπερ οὐδὲ ἐπιστητὰ ὑπάρχει τὰ σωματικὰ οὐδὲ ἐπιδέχεται γνῶσιν βεβαίαν, ἄπειρά τε ὄντα καὶ ἐπιστήμῃ ἀπερίληπτα καὶ οἱονεὶ μὴ ὄντα κατὰ διαστολὴν τῶν καθόλου καὶ οὐδὲ ὅρῳ ὑποπεσεῖν εὐπεριγράφως δυνάμενα.

29.160Tabiatça bilinemeyen şeylerin epistēmēsini düşünmek bile mümkün değildir. Öyleyse felsefenin var olmayan bir epistēmēye duyulan istek olması akla yatkın değildir; asıl anlamıyla var olan, hep aynı durumda ve aynı biçimde kalan, "var olan" adını her zaman taşıyan şeylere ilişkin epistēmēye duyulan istek olması daha akla yatkındır. Nitekim bunlar kavranınca, hiç peşine düşülmeden, ad ortaklığıyla var olanların kavranışı da onların ardından gelir; tıpkı küllînin epistēmēsinin ardından cüzînin epistēmēsinin gelmesi gibi. Arkhytas'ın dediği gibi: "Küllî olanları iyi ayırt etmiş olanlar, cüzî olanları da nasılsalar öyle iyi göreceklerdir." Bu yüzden var olanlar tek başına, tek türden ve basit değildir; çeşitli ve çok türlü olarak görülürler: Bir yanda "var olanlar" adını asıl taşıyan, akılla kavranan ve cisimsiz olanlar; öbür yanda cisimsel olan ve hisse düşen, "var olan" diye anılmaya ancak katılma yoluyla ortak olanlar.

29.160

τῶν δὲ φύσει μὴ ἐπιστητῶν οὐδὲ ἐπιστήμην οἷόν τε ἐπινοῆσαι· οὐκ ἄρα ὄρεξιν τῆς μὴ ὑφεστώσης ἐπιστήμης εἰκὸς εἶναι, ἀλλὰ μᾶλλον τῆς περὶ τὰ κυρίως ὄντα καὶ ἀεὶ κατὰ τὰ αὐτὰ καὶ ὡσαύτως διαμένοντα καὶ τῇ ὄντα προσηγορίᾳ ἀεὶ συνυπάρχοντα. καὶ γὰρ τῇ τούτων καταλήψει συμβέβηκε καὶ τὴν τῶν ὁμωνύμως ὄντων παρομαρτεῖν, οὐδὲ ἐπιτηδευθεῖσάν ποτε, οἷα δὴ τῇ (τοῦ) καθόλου ἐπιστήμῃ ἡ τοῦ κατὰ μέρος. τοὶ γὰρ περὶ τῶν καθόλω φησὶν Ἀρχύτας καλῶς διαγνόντες ἔμελλον καὶ περὶ τῶν κατὰ μέρος, οἷα ἐντί, καλῶς ὀψεῖσθαι. διόπερ οὐ μόνα οὐδὲ μονογενῆ οὐδὲ ἁπλᾶ ὑπάρχει τὰ ὄντα, ποικίλα δὲ ἤδη καὶ πολυειδῆ θεωρεῖται, τά τε νοητὰ καὶ ἀσώματα, ὧν τὰ ὄντα ἡ κλῆσις, καὶ τὰ σωματικὰ καὶ ὑπ’ αἴσθησιν πεπτωκότα, ἃ δὴ κατὰ μετοχὴν κοινωνεῖ τοῦ ὄντα λέγεσθαι.

29.161Bütün bunlar hakkında en uygun epistēmēleri aktardı ve araştırılmadık hiçbir şey bırakmadı. İspat, tarif ve bölme bilimleri gibi ortak bilimleri de insanlara aktardı; bu, Pythagorasçı yazılardan öğrenilebilir. Öğrencilerine son derece kısa sözlerle, sembolik bir yoldan sayısız ve çok dallı anlamlar ilham etmeyi âdet edinmişti; tıpkı Pythios'un Delfoi'den verdiği kehanet sözlerinde, tabiatın da hacmi küçük tohumlarda düşünülmesi güç, tükenmez bir düşünce ve sonuç bolluğunu sezdirmesi gibi.

29.161

περὶ δὴ τούτων ἁπάντων ἐπιστήμας παρέδωκε τὰς οἰκειοτάτας καὶ οὐδὲν παρέλιπεν ἀδιερεύνητον. καὶ τὰς κοινὰς δὲ ἐπιστήμας, ὥσπερ τὴν ἀποδεικτικὴν καὶ τὴν ὁριστικὴν καὶ τὴν διαιρετικήν, παρέδωκε τοῖς ἀνθρώποις, ὡς ἔστιν ἀπὸ τῶν Πυθαγορικῶν ὑπομνημάτων εἰδέναι. εἰώθει δὲ καὶ διὰ κομιδῇ βραχυτάτων φωνῶν μυρίαν καὶ πολυσχιδῆ ἔμφασιν συμβολικῷ τρόπῳ τοῖς γνωρίμοις ἀποφοιβάζειν, ὥσπερ διὰ πυθοχρήστων τινῶν λογίων ἢ μικρῶν τοῖς ὄγκοις σπερμάτων ὁ Πὑθιός τε καὶ αὐτὴ ἡ φύσις πλήθη ἀνήνυτα καὶ δυσεπινόητα ἐννοιῶν καὶ ἀποτελεσμάτων ὑποφαίνουσι.

29.162"Başlangıç bütünün yarısıdır" sözü de Pythagoras'ın kendisine ait böyle bir özdeyiştir. En tanrısal Pythagoras hakikatin kıvılcımlarını, onları tutuşturabilecek olanlar için yalnız bu yarım dizede değil, buna benzer başka sözlerde de gizlemişti; kısa bir söyleyişin içine göz alamayacak kadar geniş ve zengin bir nazar alanı saklamıştı. Herkese pek sık söylediği "Her şey sayıya benzer" sözü de böyledir; ya da "Eşitlik dostluktur" sözü; ya da "kosmos" adı, vallahi "felsefe" adı da öyle; yahut "varlık" ve "ezelî varlık"; ya da dillere düşmüş "tetraktys". Pythagoras bütün bunları ve buna benzer daha birçok buluşu ve yaratmayı birlikte yaşadığı kişilerin yararı ve düzelmesi için tasarlamıştı. Bunlar çevresindekilerce öyle saygı görür ve öyle kutsanırdı ki "birlikte dinleyenler" arasında yemin biçimini almıştı:

Hayır, soyumuza tetraktysi aktaran adına yemin ederim ki;
o tetraktys ki ebedî akan tabiatın köklerini taşıyan bir pınardır.

Onun bilgeliğinin türü işte böyle hayranlık uyandırıcıydı.

29.162

τοιοῦτον δή ἐστι τὸ ἀρχὴ δέ τοι ἥμισυ παντός, ἀπόφθεγμα Πυθαγόρου αὐτοῦ. οὐ μόνον δὲ ἐν τῷ παρόντι ἡμιστιχίῳ, ἀλλὰ καὶ ἐν ἑτέροις παραπλησίοις ὁ θειότατος Πυθαγόρας τὰ τῆς ἀληθείας ἐνέκρυπτε ζώπυρα τοῖς δυναμένοις ἐναύσασθαι, βραχυλογίᾳ τινὶ ἐναποθησαυρίζων ἀπερίβλεπτον καὶ παμπληθῆ θεωρίας ἔκτασιν, οἷονπερ καὶ ἐν τῷ ἀριθμῷ δέ τε πάντ’ ἐπέοικεν, ὁ δὴ πυκνότατα πρὸς ἅπαντας ἀπεφθέγγετο, ἢ πάλιν ἐν τῷ [φιλότης] ἰσότης φιλότης, ἢ ἐν τῷ κόσμος ὀνόματι, ἢ νὴ Δία ἐν τῷ φιλοσοφία, ἢ καὶ ἐν τῷ ἐστώ καὶ ἀειεστώ ἢ τὸ διαβοώμενον ἐν τῷ τετρακτύς. ταῦτα πάντα καὶ ἕτερα πλείω τοιαῦτα Πυθαγόρας πλάσματα καὶ ποιήματα εἰς ὠφέλειαν καὶ ἐπανόρθωσιν τῶν συνδιαγόντων ἐπενοεῖτο, καὶ οὕτως σεβαστὰ ἦν καὶ ἐξεθειάζετο ὑπὸ τῶν συνόντων, ὥστε εἰς ὅρκου σχήματα περιίστατο τοῖς ὁμακόοις· οὔ, μὰ τὸν ἁμετέρα γενεᾷ παραδόντα τετρακτύν, παγὰν ἀενάου φύσεως ῥιζώματ’ ἔχουσαν. τοῦτο μὲν οὕτω θαυμαστὸν ἦν τὸ εἶδος αὐτοῦ τῆς σοφίας.

29.163Söylediklerine göre Pythagorasçılar bilimler arasında en çok müziğe, hekimliğe ve kehanete değer verirlerdi. Suskun ve iyi dinleyiciydiler; aralarında dinlemesini bilen övülürdü. Hekimliğin en çok beslenme düzenine ilişkin dalını benimser ve bunda son derece titiz davranırlardı. Önce içecekte, yiyecekte ve dinlenmede ölçünün işaretlerini öğrenmeye çalışırlardı; sonra yenip içilen şeylerin hazırlanması konusunu ele alıp belirlemeye girişenlerin de neredeyse ilki onlardı. Pythagorasçılar lapalara da öncekilerden daha çok başvurmuş, ilaçla tedaviyi daha az onaylamışlardır; ilaçlardan da en çok yaralar için olanları kullanırlardı. Kesmeye ve dağlamaya dayanan tedavileri ise hepsinden az benimserlerdi.

29.163

τῶν δ’ ἐπιστημῶν οὐχ ἥκιστα φασὶ τοὺς Πυθαγορείους τιμᾶν μουσικήν τε καὶ ἰατρικὴν καὶ μαντικήν. σιωπηλοὺς δὲ εἶναι καὶ ἀκουστικοὺς καὶ ἐπαινεῖσθαι παρ’ αὐτοῖς τὸν δυνάμενον ἀκοῦσαι. τῆς δὲ ἰατρικῆς μάλιστα μὲν ἀποδέχεσθαι τὸ διαιτητικὸν εἶδος καὶ εἶναι ἀκριβεστάτους ἐν τούτῳ, καὶ πειρᾶσθαι πρῶτον μὲν καταμανθάνειν σημεῖα συμμετρίας ποτῶν τε καὶ σιτίων καὶ ἀναπαύσεως, ἔπειτα περὶ αὐτῆς τῆς κατασκευῆς τῶν προσφερομένων σχεδὸν πρώτους ἐπιχειρῆσαί τι πραγματεύεσθαι καὶ διορίζειν. ἅψασθαι δὲ [χρὴ] καὶ καταπλασμάτων ἐπὶ πλείω τοὺς Πυθαγορείους τῶν ἔμπροσθεν, τὰ δὲ περὶ τὰς φαρμακείας ἧττον δοκιμάζειν, αὐτῶν δὲ τούτων τοῖς πρὸς τὰς ἑλκώσεις μάλιστα χρῆσθαι, (τὰ δὲ) περὶ τὰς τομάς τε καὶ καύσεις ἧκιστα πάντων ἀποδέχεσθαι.

29.164Bazı hastalıklara karşı efsunlara da başvururlardı. Müziğin de yerinde kullanılırsa sağlığa büyük katkı sağladığını düşünürlerdi. Psykhēleri düzeltmek için Homeros'tan ve Hesiodos'tan seçilmiş sözlerden de yararlanırlardı.

Öğretilen ve anlatılan her şeyi hafızada tutup korumak gerektiğini, dersleri ve dinlemeleri de öğrenen kişinin kavrayıp aklında tutabileceği ölçüde düzenlemek gerektiğini düşünürlerdi; çünkü bilinmesi ve hafızada saklanması gereken şey odur.

Bu yüzden hafızaya büyük değer verir, onu bolca çalıştırır ve özenle beslerlerdi. Öğrenirken, ilk öğrenmede edindiklerini sağlamca kavramadan öğretileni bırakmazlar, her gün söylenenleri de yeniden hatırlarlardı.

29.164

χρῆσθαι δὲ καὶ ταῖς ἐπῳδαῖς πρὸς ἔνια τῶν ἀρρωστημάτων. ὑπελάμβανον δὲ καὶ τὴν μουσικὴν μεγάλα συμβάλλεσθαι πρὸς ὑγείαν, ἄν τις αὐτῇ χρῆται κατὰ τοὺς προσήκοντας τρόπους. ἐχρῶντο δὲ καὶ Ὁμήρου καὶ Ἡσιόδου λέξεσιν ἐξειλεγμέναις πρὸς ἐπανόρθωσιν ψυχῶν. ᾤοντο δὲ δεῖν κατέχειν καὶ διασῴζειν ἐν τῇ μνήμῃ πάντα τὰ διδασκόμενά τε καὶ φραζόμενα, καὶ μέχρι τούτου συσκευάζεσθαι τάς τε μαθήσεις καὶ τὰς ἀκροάσεις μέχρι ὅτου δύναται παραδέχεσθαι τὸ μανθάνον καὶ διαμνημονεύειν, ὅτι ἐκεῖνό ἐστιν ὃ δεῖ γιγνώσκειν καὶ ἐν τῇ μνήμῃ φυλάσσειν. ἐτίμων γοῦν σφόδρα τὴν μνήμην καὶ πολλὴν αὐτῆς ἐποιοῦντο γυμνασίαν τε καὶ ἐπιμέλειαν, ἔν τε τῷ μανθάνειν οὐ πρότερον ἀφιέντες τὸ διδασκόμενον, ἕως περιλάβοιεν βεβαίως τὰ ἐπὶ τῆς πρώτης μαθήσεως, καὶ (τῶν) καθ’ ἡμέραν λεγομένων ἀνάμνησιν [τόνδε τὸν τρόπον].

29.165Pythagorasçı bir adam, dün olup bitenleri hatırlamadan yataktan kalkmazdı. Hatırlamayı şöyle yapardı: Kalktıktan sonra ev halkına ilk olarak ne söylediğini, ne işittiğini ya da ne buyurduğunu, ikinci ve üçüncü olarak neler olduğunu zihninde canlandırmaya çalışırdı; sonrası için de aynı şekilde. Sonra dışarı çıkınca ilk kime, ikinci olarak kime rastladığını, ilk, ikinci ve üçüncü olarak hangi sözlerin söylendiğini hatırlardı; öbür şeyler için de aynı şekilde. Bütün gün boyunca olup biten her şeyi, her biri hangi sırayla olduysa o sırayla hatırlamaya gayret ederek zihninde canlandırmaya çalışırdı. Uyanırken daha çok vakti olursa, önceki gün olanları da aynı şekilde zihninde canlandırmaya çalışırdı

29.165

Πυθαγόρειος ἀνὴρ οὐ πρότερον ἐκ τῆς κοίτης ἀνίστατο ἢ τὰ χθὲς γενόμενα [πρότερον] ἀναμνησθείη. ἐποιεῖτο δὲ τὴν ἀνάμνησιν τόνδε τὸν τρόπον. ἐπειρᾶτο ἀναλαμβάνειν τῇ διανοίᾳ τί πρῶτον εἶπεν ἢ ἤκουσεν ἢ προσέταξε τοῖς ἔνδον ἀναστὰς καὶ τί δεύτερον καὶ τί τρίτον· καὶ περὶ τῶν ἐσομένων ὁ αὐτὸς λόγος· καὶ πάλιν αὖ ἐξιὼν τίνι πρώτῳ ἐνέτυχε καὶ τίνι δευτέρῳ, καὶ λόγοι τίνες ἐλέχθησαν πρῶτοι καὶ δεύτεροι καὶ τρίτοι, καὶ περὶ τῶν ἄλλων δὲ ὁ αὐτὸς λόγος. πάντα γὰρ ἐπειρᾶτο ἀναλαμβάνειν τῇ διανοίᾳ τὰ συμβάντα ἐν ὅλῃ τῇ ἡμέρᾳ, οὕτω τῇ τάξει προθυμούμενος ἀναμιμνήσκεσθαι ὡς ποτε συνέβη γενέσθαι ἕκαστον αὐτῶν. εἰ δὲ πλείω σχολὴν ἄγοι ἐν τῷ διεγείρεσθαι, καὶ τὰ τρίτην ἡμέραν συμβάντα τὸν αὐτὸν τρόπον ἐπειρᾶτο ἀναλαμβάνειν

29.166ve hafızasını daha da çok çalıştırırdı; çünkü epistēmē, tecrübe ve phronēsis için hatırlayabilmekten daha önemli bir şey yoktur.

Bu uğraşlar sayesinde bütün İtalya filozof adamlarla doldu; önceleri tanınmayan bu ülkeye sonradan Pythagoras sayesinde "Büyük Yunanistan" adı verildi ve oradan pek çok filozof, şair ve kanun koyucu çıktı. Hitabet tekhnēleri, gösteri söylevleri ve yazılı kanunlar da onlardan Yunanistan'a taşındı. Tabiat konularından söz edenler de önce Empedokles'i ve Eleaalı Parmenides'i anar; hayata dair özlü sözler söylemek isteyenler Epikharmos'un düşüncelerini aktarır; hemen bütün filozoflar da bunları ezbere bilir. Onun bilgeliği, herkesi her birinin pay alabildiği ölçüde bu bilgeliğe nasıl en ileri derecede yükselttiği ve onu nasıl eksiksiz aktardığı hakkında bu kadarı yeterli olsun.

29.166

καὶ ἐπὶ πλέον [ἐπειρῶντο] τὴν μνήμην γυμνάζειν· οὐδὲν γὰρ μεῖζον πρὸς ἐπιστήμην καὶ ἐμπειρίαν καὶ φρόνησιν τοῦ δύνασθαι μνημονεύειν. ἀπὸ δὴ τούτων τῶν ἐπιτηδευμάτων συνέβη τὴν Ἰταλίαν πᾶσαν φιλοσόφων ἀνδρῶν ἐμπλησθῆναι, καὶ πρότερον ἀγνοουμένης αὐτῆς, ὕστερον διὰ Πυθαγόραν μεγάλην Ἑλλάδα κληθῆναι, καὶ πλείστους παρ’ αὐτοῖς ἄνδρας φιλοσόφους καὶ ποιητὰς καὶ νομοθέτας γενέσθαι. τάς τε γὰρ τέχνας τὰς ῥητορικὰς καὶ τοὺς λόγους τοὺς ἐπιδεικτικοὺς καὶ τοὺς νόμους τοὺς γεγραμμένους παρ’ ἐκείνων εἰς τὴν Ἑλλάδα συνέβη κομισθῆναι, καὶ περὶ τῶν φυσικῶν ὅσοι τινὰ μνείαν πεποίηνται, πρῶτον Ἐμπεδοκλέα καὶ Παρμενίδην τὸν Ἐλεάτην προφερόμενοι τυγχάνουσιν, οἵ τε γνωμολογῆσαί τι τῶν κατὰ τὸν βίον βουλόμενοι τὰς Ἐπιχάρμου διανοίας προφέρονται, καὶ σχεδὸν πάντες αὐτὰς οἱ φιλόσοφοι κατέχουσι. περὶ μὲν οὖν τῆς σοφίας αὐτοῦ καὶ πῶς ἅπαντας ἀνθρώπους ἐπὶ πλεῖστον εἰς αὐτὴν προεβίβασεν, ἐφ’ ὅσον ἕκαστος οἷός τε ἦν μετέχειν αὐτῆς, καὶ ὡς παρέδωκεν αὐτὴν τελέως, διὰ τούτων ἡμῖν εἰρήσθω.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…