İçeriğe geç
Pythagorasçı Yaşam Üzerine

Iamblikhos · Pythagorasçı Yaşam Üzerine

28. Bölüm

28.134Bundan sonra artık böyle genel olarak değil, onun aretēlerinin eserlerini tek tek ayırarak sözümüzle süsleyelim. Âdet olduğu üzere tanrılardan başlayalım: Onun dindarlığını göstermeye çalışalım, bu dindarlıktan doğan şaşılacak işleri gözümüzün önüne getirip sözümüzle süsleyelim. Bunun bir örneği, daha önce de andığımız şu olsun: Kendi psykhēsini, onun kim olduğunu, bedene nereden girdiğini ve önceki hayatlarını bilir, bunların açık kanıtlarını da verirdi. Bir başkası da şudur: Bir keresinde birçok arkadaşıyla birlikte Nessos ırmağını geçerken ırmağa seslenmiş; ırmak da herkesin duyacağı biçimde yüksek ve açık bir sesle "Selam sana, Pythagoras!" demiş. Ayrıca hemen herkes onun aynı gün hem İtalya'daki Metapontion'da hem de Sicilya'daki Tauromenion'da bulunduğunu ve iki yerdeki arkadaşlarıyla da konuştuğunu kesin bir dille söyler; oysa iki şehir arasında karadan ve denizden pek çok stadionluk bir mesafe vardır ve bu yol pek çok günde bile güç alınır.

28.134

Τὸ δὴ μετὰ τοῦτο μηκέθ’ οὑτωσὶ κοινῶς, ἀλλὰ καὶ κατ’ ἰδίαν ἀποτεμόμενοι τὰ τῶν ἀρετῶν ἔργα αὐτοῦ τῷ λόγῳ κοσμήσωμεν. ἀρξώμεθα δὲ πρῶτον ἀπὸ θεῶν, ὥσπερ καὶ νομίζεται, τήν τε ὁσιότητα αὐτοῦ πειραθῶμεν ἐπιδεῖξαι καὶ τὰ ἀπ’ αὐτῆς θαυμαστὰ ἔργα ἐπιδείξωμεν ἑαυτοῖς καὶ τῷ λόγῳ κοσμήσωμεν. ἓν μὲν οὖν δεῖγμα αὐτῆς ἐκεῖνο ἔστω, οὗ καὶ πρότερον ἐμνημονεύσαμεν, ὅτι δὴ ἐγίνωσκε τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν, τίς ἦν καὶ πόθεν εἰς τὸ σῶμα εἰσεληλύθει, τούς τε προτέρους αὐτῆς βίους, καὶ τούτων πρόδηλα τεκμήρια παρεῖχε. μετὰ τοῦτο τοίνυν ἐκεῖνο. Νέσσον ποτὲ τὸν ποταμὸν σὺν πολλοῖς τῶν ἑταίρων διαβαίνων προσεῖπε τῇ φωνῇ, καὶ ὁ ποπαμὸς γεγωνόν τι καὶ τρανὸν ἀπεφθέγξατο πάντων ἀκουόντων, χαῖρε, Πυθαγόρα. ἔτι μιᾷ καὶ τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ ἔν τε Μεταποντίῳ τῆς Ἰταλίας καὶ ἐν Ταυρομενίῳ τῆς Σικελίας συγγεγονέναι καὶ διειλέχθαι κοινῇ τοῖς ἑκατέρωθι ἑταίροις αὐτὸν διαβεβαιοῦνται σχεδὸν ἅπαντες, σταδίων ἐν μεσαιχμίῳ παμπόλλων καὶ κατὰ γῆν καὶ κατὰ θάλατταν ὑπαρχόντων, οὐδ’ ἡμέραις ἀνυσίμων πάνυ πολλαῖς.

28.135Hyperboreoslu Abaris onu Hyperboreoslardaki Apollon sanmıştı; Abaris o tanrının rahibiydi. Pythagoras'ın ona altın uyluğunu göstererek tahmininin doğru olduğunu ve yanılmadığını doğruladığı herkesin dilindedir. Bu adam hakkında bunlardan daha tanrısal ve daha şaşırtıcı sayısız başka şey de birbirini tutarak ve uyum içinde anlatılır: yanılmayan deprem kehanetleri, vebaları hızla savması, sert rüzgârları ve dolu sağanaklarını anında dindirmesi, arkadaşları kolayca geçebilsin diye ırmak ve deniz dalgalarını yatıştırması. Akragaslı Empedokles'in, Giritli Epimenides'in ve Hyperboreoslu Abaris'in de bu güçten pay alıp birçok yerde bu türden şeyler yaptıkları söylenir.

28.135

τὸ μὲν γὰρ ὅτι τὸν μηρὸν χρύσεον ἐπέδειξεν Ἀβάριδι τῷ Ὑπερβορέῳ, εἰκάσαντι αὐτὸν Ἀπόλλωνα εἶναι τὸν (ἐν) Ὑπερβορέοις, οὗπερ ἦν ἱερεὺς ὁ Ἄβαρις, βεβαιοῦντα ὡς τοῦτο ἀληθὲς ὑπολαμβάνοι καὶ οὐ διαψεύδοιτο, καὶ πάνυ τεθρύληται. καὶ μυρία ἕτερα τούτων θειότερα καὶ θαυμαστότερα περὶ τἀνδρὸς ὁμαλῶς καὶ συμφώνως ἱστορεῖται, προρρήσεις τε σεισμῶν ἀπαράβατοι καὶ λοιμῶν ἀποτροπαὶ σὺν τάχει καὶ ἀνέμων βιαίων χαλαζῶν τ’ ἐκχύσεως παραυτίκα κατευνήσεις καὶ κυμάτων ποταμίων τε καὶ θαλασσίων ἀπευδιασμοὶ πρὸς εὐμαρῆ τῶν ἑταίρων διάβασιν. ὧν μεταλαβόντας Ἐμπεδοκλέα τε τὸν Ἀκραγαντῖνον καὶ Ἐπιμενίδην τὸν Κρῆτα καὶ Ἄβαριν τὸν Ὑπερβόρειον πολλαχῇ καὶ αὐτοὺς τοιαῦτά τινα ἐπιτετελεκέναι.

28.136Şiirleri bunu açıkça gösterir; lakapları da öyle: Empedokles'e "Rüzgâr Savan", Epimenides'e "Arındırıcı", Abaris'e "Havada Yürüyen" denirdi. Çünkü Abaris, Hyperboreoslardaki Apollon'un kendisine armağan ettiği okun üstüne binip ırmakları, denizleri ve geçit vermez yerleri aşar, bir bakıma havada yürürdü. Bazıları, Pythagoras'ın aynı gün hem Metapontion'da hem Tauromenion'da oradaki arkadaşlarıyla konuştuğu zaman onun da böyle bir şey yaşadığını tahmin etmiştir.

Anlatıldığına göre suyunu tattığı bir kuyudan yola çıkarak yaklaşan bir depremi önceden haber vermiş; rüzgârı arkasına almış giden bir gemi için de batacağını söylemiş.

28.136

δῆλα δ’ αὐτῶν τὰ ποιήματα ὑπάρχει, ἄλλως τε καὶ ἀλεξανέμας μὲν ὂν τὸ ἐπώνυμον Ἐμπεδοκλέους, καθαρτὴς δὲ τὸ Ἐπιμενίδου, αἰθροβάτης δὲ τὸ Ἀβάριδος, ὅτι ἄρα ὀιστῷ τοῦ ἐν Ὑπερβορέοις Ἀπόλλωνος δωρηθέντι αὐτῷ ἐποχούμενος ποταμούς τε καὶ πελάγη καὶ τὰ ἄβατα διέβαινεν, ἀεροβατῶν τρόπον τινά, ὅπερ ὑπενόησαν καὶ Πυθαγόραν τινὲς πεπονθέναι τότε ἡνίκα καὶ ἐν Μεταποντίῳ καὶ ἐν Ταυρομενίῳ τοῖς ἑκατέρωθι ἑταίροις ὡμίλησε τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ. λέγεται δ’ ὅτι καὶ σεισμὸν ἐσόμενον ἀπὸ φρέατος, οὗ ἐγεύσατο, προηγόρευσε, καὶ περὶ νεὼς οὐριοδρομούσης, ὅτι καταποντισθήσεται.

28.137Bunlar onun dindarlığının kanıtları olsun. Şimdi de Pythagoras'ın ve ondan gelen adamların benimsediği tanrılara tapınma ilkelerini baştan göstermek istiyorum.

Yapılması ya da yapılmaması gereken şeyler hakkında koydukları bütün kurallar tanrısal olanla uyumu hedefler. İlke budur: Bütün hayat tanrının izinden gitmek üzere düzenlenmiştir. Bu felsefenin logosu da şudur: İnsanların iyiliği tanrılardan başka bir yerde araması gülünçtür. Bu, kralla yönetilen bir ülkede birinin herkesin hükümdarını bir yana bırakıp vatandaşlardan bir valiye yaranmaya çalışmasına benzer; onlar insanların da böyle yaptığını düşünürler. Tanrı vardır ve her şeyin efendisidir; iyiliği efendiden istemek gerektiği de herkesçe kabul edilmiştir. Herkes iyilikleri sevdiklerine ve kendilerini hoşnut edenlere verir, karşılarında olanlara ise tersini verir. Öyleyse tanrının hoşnut olduğu şeyleri yapmak gerektiği açıktır.

28.137

καὶ ταῦτα μὲν ἔστω τεκμήρια τῆς εὐσεβείας αὐτοῦ. βούλομαι δὲ ἄνωθεν τὰς ἀρχὰς ὑποδεῖξαι τῆς τῶν θεῶν θρησκείας, ἃς προεστήσατο Πυθαγόρας τε καὶ οἱ ἀπ’ αὐτοῦ ἄνδρες. ἅπαντα ὅσα περὶ τοῦ πράττειν ἢ μὴ πράττειν διορίζουσιν, ἐστόχασται τῆς πρὸς τὸ θεῖον ὁμολογίας, καὶ ἀρχὴ αὕτη ἐστὶ καὶ βίος ἅπας συντέτακται πρὸς τὸ ἀκολουθεῖν τῷ θεῷ, καὶ ὁ λόγος οὗτος ταύτης ἐστὶ τῆς φιλοσοφίας, ὅτι γελοῖον ποιοῦσιν ἄνθρωποι ἄλλοθέν ποθεν ζητοῦντες τὸ εὖ ἢ παρὰ τῶν θεῶν, καὶ ὅμοιον ὥσπερ ἂν εἴ τις ἐν βασιλευομένῃ χώρᾳ τῶν πολιτῶν τινὰ ὕπαρχον θεραπεύσῃ, ἀμελήσας αὐτοῦ τοῦ πάντων ἄρχοντος [καὶ βασιλεύοντος]· τοιοῦτον γὰρ οἴονται ποιεῖν καὶ τοὺς ἀνθρώπους. ἐπεὶ γὰρ ἔστι τε θεὸς καὶ οὗτος πάντων κύριος, δεῖν δὲ ὡμολόγηται παρὰ τοῦ κυρίου τἀγαθὸν αἰτεῖν, πάντες τε, οὓς μὲν ἂν φιλῶσι καὶ οἷς ἂν χαίρωσι, τούτοις διδόασι τἀγαθά, πρὸς δὲ οὓς ἐναντίως ἔχουσι, τἀναντία, δῆλον ὅτι ταῦτα πρακτέον οἷς τυγχάνει ὁ θεὸς χαίρων.

28.138Ama bunları bilmek kolay değildir; meğer ki insan tanrıyı işitmiş birinden ya da tanrının kendisinden işitsin, yahut tanrısal bir tekhnē yoluyla edinsin. Bu yüzden kehanete de önem verirler; çünkü tanrıların düşüncesini yorumlayan yalnız odur. Gerçi onların bu uğraşı ancak tanrıların var olduğuna inanan birine değerli görünür; öbürlerine ise bu iki şeyin biri de, ikisi birden de saflık gibi gelir. Buyruklarının çoğu da gizem ayinlerinden alınmıştır; çünkü bu tür şeylerin boş olmadığını düşünür, onları şarlatanlık saymaz, kaynaklarının bir tanrı olduğuna inanırlar. Bütün Pythagorasçılar bu konuda aynı inançlı tutumu taşır; örneğin Prokonnesoslu Aristeas ve Hyperboreoslu Abaris hakkında anlatılan efsanelere ve böyle söylenen başka her şeye inanırlar. Bu türden her şeye inanır, birçoğunu kendileri de denerler; efsane gibi görünen bu tür şeyleri de, tanrısal olana bağlanan hiçbir şeyden şüphe etmeyen insanlar olarak anlatırlar.

28.138

ταῦτα δὲ οὐ ῥᾴδιον εἰδέναι, ἂν μή τις ἢ θεοῦ ἀκηκοότος ἢ θεοῦ ἀκούσῃ ἢ διὰ τέχνης θείας πορίζηται. διὸ καὶ περὶ τὴν μαντικὴν σπουδάζουσι· μόνη γὰρ αὕτη ἑρμηνεία τῆς παρὰ τῶν θεῶν διανοίας ἐστί. καὶ ὅμως δὲ τὴν αὐτῶν πραγματείαν ἀξίαν τῳ δόξειεν εἶναι τῷ οἰομένῳ θεοὺς εἶναι, τοῖς δ’ εὐήθειαν θάτερον τούτων καὶ ἀμφότερα. ἔστι δὲ καὶ τῶν ἀποταγμάτων τὰ πολλὰ ἐκ τελετῶν εἰσενηνεγμένα, διὰ τὸ οἴεσθαί τι εἶναι αὐτοὺς τὰ τοιαῦτα καὶ μὴ νομίζειν ἀλαζονείαν, ἀλλ’ ἀπό τινος θεοῦ ἔχειν τὴν ἀρχήν. καὶ τοῦτό γε πάντες οἱ Πυθαγόρειοι ὅμως ἔχουσι πιστευτικῶς, οἷον περὶ Ἀριστέου τοῦ Προκοννησίου καὶ Ἀβάριδος τοῦ Ὑπερβορέου τὰ μυθολογούμενα καὶ ὅσα ἄλλα τοιαῦτα λέγεται. πᾶσι γὰρ πιστεύουσι τοῖς τοιούτοις, πολλὰ δὲ καὶ αὐτοὶ πειρῶνται, τῶν τοιούτων δὲ τῶν δοκούντων μυθικῶν ἀπομνημονεύουσιν ὡς οὐδὲν ἀπιστοῦντες ὅ τι ἂν εἰς τὸ θεῖον ἀνάγηται.

28.139Nitekim biri Eurytos'un şunu anlattığını söylemiş: Bir çoban, Philolaos'un mezarının yanında sürüsünü otlatırken birinin şarkı söylediğini duyduğunu söylemiş; Eurytos buna hiç şüpheyle yaklaşmamış, yalnızca hangi ezgiyi söylediğini sormuş. İkisi de Pythagorasçıydı, Eurytos da Philolaos'un öğrencisiydi. Yine anlatıldığına göre biri Pythagoras'a, uykusunda ölmüş babasıyla konuştuğunu gördüğünü söylemiş ve bunun neyin işareti olduğunu sormuş. Pythagoras hiçbir şeyin işareti olmadığını, onunla gerçekten konuştuğunu söylemiş: "Şu anda benim seninle konuşmam nasıl bir şeyin işareti değilse, onun seninle konuşması da öyle." Böylece bu türden her konuda saf olanın kendileri değil, inanmayanlar olduğunu düşünürler; çünkü sofistçe akıl yürütenlerin sandığı gibi bazı şeyler tanrılar için mümkün, bazıları imkânsız değildir; tanrılar için her şey mümkündür. Linos'a ait olduğu söylenen, ama belki de onların kendilerine ait olan dizelerin başı da aynı düşünceyi taşır:

Her şeyi ummalı, umulmadık hiçbir şey yoktur;
tanrı her şeyi kolayca yapar, yapılamaz hiçbir şey yoktur.

28.139

ἔφη γοῦν Εὔρυτόν τις λέγειν ὅτι φαίη ποιμὴν ἀκοῦσαί τινος ᾄδοντος, νέμων ἐπὶ τῷ τάφῳ τοῦ Φιλολάου, καὶ τὸν οὐθὲν ἀπιστῆσαι, ἀλλ’ ἐρέσθαι τίνα ἁρμονίαν. ἦσαν δὲ οὗτοι ἀμφότεροι Πυθαγόρειοι, καὶ μαθητὴς Εὔρυτος Φιλολάου. φασὶ δὲ καὶ τῷ Πυθαγόρᾳ τινά ποτε λέγειν ὅτι δοκοίη ποτὲ ἐν τῷ ὕπνῳ τῷ πατρὶ διαλέγεσθαι τεθνεῶτι καὶ ἐπερέσθαι τίνος τοῦτο σημεῖον; τὸν δ’ οὐθενὸς φάναι, ἀλλ’ ὡς διελέγετο αὐτῷ ἀληθῶς· ὥσπερ οὖν οὐδὲ τὸ ἐμοὶ νῦν σε διαλέγεσθαι σημαίνει οὐθέν, οὕτως οὐδὲ (τὸ) ἐκείνῳ. ὥστε πρὸς πάντα τὰ τοιαῦτα οὐχὶ αὑτοὺς εὐήθεις νομίζουσιν, ἀλλὰ τοὺς ἀπιστοῦντας· οὐ γὰρ εἶναι τὰ μὲν δυνατὰ τοῖς θεοῖς, τὰ δὲ ἀδύνατα, ὥσπερ οἴεσθαι τοὺς σοφιζομένους, ἀλλὰ πάντα δυνατά. καὶ ἡ ἀρχὴ ἡ αὐτῇ ἐστι τῶν ἐπῶν, ἃ [ἐκεῖνοι] φασὶ μὲν εἶναι Λίνου, ἔστι μέντοι ἴσως ἐκείνων· ἔλπεσθαι χρὴ πάντ’, ἐπεὶ οὐκ ἔστ’ οὐδὲν ἄελπτον· ῥᾴδια πάντα θεῷ τελέσαι, καὶ ἀνήνυτον οὐδέν.

28.140Kendi kanaatlerinin güvenilirliğini de şuna dayandırırlar: Onları ilk söyleyen sıradan biri değil, bir tanrıydı. İşitilmiş sözlerden biri de şudur: "Pythagoras kimdir?" Onun Hyperboreoslu Apollon olduğunu söylerler. Kanıt olarak da yarışmalarda ayağa kalkınca altın uyluğunu göstermesini ve Hyperboreoslu Abaris'i konuk edip ona yol gösteren okunu elinden almasını gösterirler.

28.140

τὴν δὲ πίστιν τῶν παρ’ αὐτσῖς ὑπολήφεων ἡγοῦνται εἶναι ταύτην, ὅτι ἦν ὁ πρῶτος εἰπὼν αὐτός, οὐχ ὁ τυχὼν, ἀλλὰ θεός. καὶ ἓν τοῦτο τῶν ἀκουσμάτων ἐστί, τίς ἢ Πυθαγόρας; φασὶ γὰρ εἶναι Ἀπόλλωνα Ὑπερβόρεον, τούτου δὲ τεκμήρια ἔχεσθαι ὅτι ἐν τῷ ἀγῶνι ἐξανιστάμενος τὸν μηρὸν παρέφηνε χρυσοῦν καὶ ὅτι Ἄβαριν τὸν Ὑπερβόρεον εἱστία καὶ τὸν ὀιστὸν αὐτοῦ ἀφείλετο, ᾧ ἐκυβερνᾶτο.

28.141Anlatıldığına göre Abaris, tapınak için altın toplamak ve bir veba geleceğini haber vermek üzere Hyperboreoslar ülkesinden gelmişti. Tapınaklarda konaklardı; hiçbir zaman bir şey yiyip içerken görülmemişti. Lakedaimonlular arasında da belayı savan kurbanları sunduğu, bu yüzden Lakedaimon'da sonradan hiç veba görülmediği söylenir. İşte Pythagoras bu Abaris'in elinden, onsuz yollarını bulamadığı altın okunu alarak onu kendi kimliğini kabul etmeye getirdi.

28.141

λέγεται δὲ ὁ Ἄβαρις ἐλθεῖν ἐξ Ὑπερβορέων, ἀγείρων χρυσὸν εἰς τὸν νεὼν καὶ προλέγων λοιμόν. κατέλυε δὲ ἐν τοῖς ἱεροῖς, καὶ οὔτε πίνων οὔτε ἐσθίων ὤφθη ποτὲ οὐθέν. λέγεται δὲ καὶ ἐν Λακεδαιμονίοις θῦσαι τὰ κωλυτήρια, καὶ διὰ τοῦτο οὐδένα ποτὲ ὕστερον ἐν Λακεδαίμονι λοιμὸν γενέσθαι. τοῦτον οὖν τὸν Ἄβαριν παρελόμενος ὃν εἶχεν ὀιστὸν χρυσοῦν, οὗ ἄνευ οὐχ οἷός τ’ ἦν τὰς ὁδοὺς ἐξευρίσκειν, ὁμολογοῦντα ἐποίησε.

28.142Metapontion'da bazıları limana yaklaşan gemideki yükün kendilerine ait olmasını dilemişler; o da "Öyleyse size bir ölü düşecek" demiş; gerçekten de geminin bir ölü taşıdığı görülmüş. Sybaris'te insan öldüren tüylü yılanı yakalayıp uzaklaştırmış; aynı şekilde Tyrrhenia'daki küçük yılanı da kendisi ısırarak öldürmüş. Kroton'da, dediklerine göre, yerinden kıpırdamadan bekleyen beyaz kartalı okşamış. Biri ondan bir şey dinlemek isteyince, bir işaret görünmeden konuşmayacağını söylemiş; ardından Kaulonia'da beyaz ayı görünmüş. Oğlunun ölüm haberini kendisine vermek üzere olan birine de bunu ondan önce kendisi söylemiş.

28.142

καὶ ἐν Μεταποντίῳ, εὐξαμένων τινῶν γενέσθαι αὐτοῖς τὰ ἐν τῷ προσπλέοντι πλοίῳ, νεκρὸς τοίνυν ἂν (εἴη) ὑμῖν ἔφη, καὶ ἐφάνη νεκρὸν ἄγον τὸ πλοῖον. καὶ ἐν Συβάρει τὸν ὄφιν τὸν ἀποκτείναντα τὸν δασὺν ἔλαβε καὶ ἀπεπέμψατο, ὁμοίως δὲ καὶ τὸν ἐν Τυρρηνίᾳ τὸν μικρὸν ὄφιν αὐτὸς ἀπέκτεινε δάκνων. ἐν Κρότωνι δὲ τὸν ἀετὸν τὸν λευκὸν κατέψησεν ὑπομείναντα, ὡς φασί. βουλομένου δέ τινος ἀκούειν, οὐκ ἔφη πω λέξειν πρὶν ἢ σημεῖόν τι φανῇ, καὶ μετὰ ταῦτα ἐγένετο ἐν Καυλωνίᾳ ἡ λευκὴ ἄρκτος. καὶ πρὸς τὸν μέλλοντα ἐξαγγέλλειν αὐτῷ τὸν τοῦ υἱοῦ θάνατον προεῖπεν αὐτός.

28.143Krotonlu Myllias'a, Gordios oğlu Midas olduğunu hatırlatmış; Myllias da onun mezarın başında yapmasını buyurduğu şeyleri yapmak için anakaraya gitmiş. Anlatıldığına göre onun evini satın alıp toprağını kazan kişi gördüklerini kimseye söylemeye cesaret edememiş; bu suçun karşılığı olarak da Kroton'da tapınak soyarken yakalanıp ölmüş: Heykelden düşen altın sakalı alırken suçüstü yakalanmış. Bunları ve buna benzer başka şeyleri inandırmak için anlatırlar. Bunlar herkesçe kabul edildiğine ve bunların hepsinin tek bir insanın başına gelmesi imkânsız olduğuna göre, onun söylediklerinin bir insandan değil, daha üstün bir varlıktan geliyormuş gibi kabul edilmesi gerektiğinin artık açık olduğunu düşünürler. Şu bilmece gibi söz de bunu anlatır:

28.143

καὶ Μυλλίαν τὸν Κροτωνιάτην ἀνέμνησεν ὅτι ἦν Μίδας ὁ Γορδίου, καὶ ᾤχετο ὁ Μυλλίας εἰς τὴν ἤπειρον, ποιήσων ὅσα ἐπὶ τῷ τάφῳ ἐκέλευσε. λέγουσι δὲ καὶ ὅτι τὴν οἰκίαν αὐτοῦ ὁ πριάμενος καὶ ἀνορύξας, ἃ μὲν εἶδεν οὐδενὶ ἐτολμησεν εἰπεῖν, ἀντὶ δὲ τῆς ἁμαρτίας ταύτης ἐν Κρότωνι ἱεροσυλῶν ἐλήφθη καὶ ἀπέθανε· τὸ γὰρ γένειον ἀποπεσὸν τοῦ ἀγάλματος τὸ χρυσοῦν ἐφωράθη λαβών. ταῦτά τε οὖν λέγουσι πρὸς πίστιν καὶ ἄλλα τοιαῦτα· ὡς δὲ τούτων τε ὁμολογουμένων καὶ ἀδυνάτου ὄντος περὶ ἄνθρωπον ἓνα ταῦτα συμβῆναι, ἤδη οἴονται σαφὲς εἶναι ὅτι ὡς παρὰ κρείττονος ἀποδέχεσθαι χρὴ τὰ παρ’ ἐκείνου λεχθέντα καὶ οὐχὶ ἀνθρώπου. ἀλλὰ καὶ τὸ ἀπορούμενον τοῦτο σημαίνειν·

28.144Onlar arasında şöyle bir söz vardır: "İki ayaklılar: insan, kuş ve bir üçüncüsü." Üçüncüsü Pythagoras'tır. Dindarlığı onu böyle biri yapmıştı ve gerçekten de öyle sayılırdı.

Bütün Pythagorasçılar yeminler konusunda da büyük bir titizlikle davranırlardı; Pythagoras'ın şu öğüdünü akıllarında tutarlardı:

Önce ölümsüz tanrılara, kanunun koyduğu sırayla,
saygı göster; yemine hürmet et; sonra şanlı kahramanlara.

Öyle ki onlardan biri kanun gereği yemin etmeye zorlandığında, doğru yemin edecek olduğu hâlde, bu öğretiyi korumak için yemin etmek yerine davacının o konuda biçtiği bedel olan üç talantı ödemeyi göze almıştı.

28.144

ἔστι γὰρ παρ’ αὐτοῖς λεγόμενον ὅτι ἄνθρωπος δίπος ἐστὶ καὶ ὄρνις καὶ τρίτον ἄλλο. τὸ γὰρ τρίτον Πυθαγόρας ἐστί. τοιοῦτος μὲν οὖν διὰ τὴν εὐσέβειαν ἦν καὶ ἐπὶ τῆς ἀληθείας ἐνομίζετο εἶναι. περὶ δὲ τοὺς ὅρκους εὐλαβῶς οὕτως διέκειντο πάντες οἱ Πυθαγόρειοι, μεμνημένοι τῆς Πυθαγόρου ὑποθήκης τῆς ἀθανάτους μὲν πρῶτα θεούς, νόμῳ ὡς διάκεινται, τίμα καὶ σέβου ὅρκον, ἔπειθ’ ἥρωας ἀγαυούς, ὥστε ὑπὸ νόμου τις αὐτῶν ἀναγκαζόμενος ὀμόσαι, καίτοι εὐορκεῖν μέλλων, ὅμως ὑπὲρ τοῦ διαφυλάξαι τὸ δόγμα ὑπέμεινεν ἀντὶ τοῦ ὀμόσαι τρία μᾶλλον τάλαντα καταθέσθαι, ὅσουπερ τετίμητο τὸ τοιοῦτον τῷ δικασαμένῳ.

28.145Hiçbir şeyin kendiliğinden ve tesadüfen değil, tanrısal öngörüyle, özellikle de iyi ve dindar insanlar için gerçekleştiğine inandıklarını, Androkydes'in Pythagorasçı Semboller Üzerine adlı eserinde Tarentumlu Pythagorasçı Thymaridas hakkında anlattıkları doğrular. Thymaridas zor bir durum yüzünden yurdundan ayrılıp denize açılırken arkadaşları yanına gelmiş, onu kucaklayıp uğurlamışlar. Gemiye bindiğinde biri "Tanrılardan ne dilersen sana nasip olsun, Thymaridas!" demiş. O da "Öyle deme! Ben daha çok tanrılardan bana ne gelirse onu dilerim" demiş. Çünkü tanrısal öngörüye karşı direnmemeyi ve ona kızmamayı daha bilgece ve daha akıllıca buluyordu.

Bu adamların bu kadar büyük bir dindarlığı nereden aldıklarını öğrenmek isteyen olursa şunu söylemek gerekir: Pythagorasçıların sayıya dayanan tanrı biliminin açık bir örneği Orpheus'ta bulunuyordu.

28.145

ὅτι δ’ οὐδὲν ᾤοντο ἐκ ταὐτομάτου συμβαίνειν καὶ ἀπὸ τύχης, ἀλλὰ κατὰ θείαν πρόνοιαν, μάλιστα τοῖς ἀγαθοῖς καὶ εὐσεβέσι τῶν ἀνθρώπων, βεβαιοῖ τὰ ὑπὸ Ἀνδροκύδου ἐν τῷ περὶ Πυθαγορικῶν συμβόλων ἱστορούμενα περὶ Θυμαρίδου τοῦ Ταραντίνου, Πυθαγορικοῦ. ἀποπλέοντι γὰρ αὐτῷ καὶ χωριζομένῳ διά τινα περίστασιν, παρέστησαν οἱ ἑταῖροι ἀσπαζόμενοί τε καὶ προπεμπτικῶς ἀποτασσόμενοι. καί τις ἤδη ἐπιβάντι τοῦ πλοίου εἶπεν· ὅσα βούλει, παρὰ τῶν θεῶν (γένοιτό σοι), ὦ Θυμαρίδα. καὶ ὃς εὐφήμει ἔφη ἀλλὰ βουλοίμην μᾶλλον, ὅσ’ ἄν μοι παρὰ τῶν θεῶν γένηται. ἐπιστημονικὸν γὰρ τοῦτο ἡγεῖτο μᾶλλον καὶ εὔγνωμον, τὸ μὴ ἀντιτείνειν καὶ προσαγανακτεῖν τῇ θείᾳ προνοίᾳ. πόθεν δὴ οὖν τὴν τοσαύτην εὐσέβειαν παρέλαβον οὗτοι οἱ ἄνδρες, εἴ τις βούλοιτο μαθεῖν, ῥητέον ὡς τῆς Πυθαγορικῆς κατ’ ἀριθμὸν θεολογίας παράδειγμα ἐναργὲς ἔκειτο παρὰ Ὀρφεῖ.

28.146Artık şüphe kalmamıştır ki Pythagoras tanrılar üzerine eserini Orpheus'tan aldığı çıkış noktalarına dayanarak yazmıştır; ona "Kutsal Söz" adını vermesi de bu yüzdendir, çünkü eser sanki Orpheus'un en gizemli yerinden derlenmiştir. Bu eser, çoğunluğun dediği gibi gerçekten o adamın olabilir; okulun ünlü ve güvenilir bazı mensuplarının kesin bir dille söylediği gibi Telauges'in de olabilir. Bunlar, Pythagoras'ın kendisinin kızı Damo'ya, yani Telauges'in kız kardeşine bıraktığı notlara dayanırlar. Anlattıklarına göre bu notlar ölümden sonra Damo'nun kızı Bitale'ye ve yetişkinlik çağına gelince Pythagoras'ın oğlu ve Bitale'nin kocası olan Telauges'e verilmiş; çünkü Telauges, Pythagoras öldüğünde pek küçük olduğu için annesi Theano'nun yanında kalmıştı. Bu Kutsal Söz'den [ya da Tanrılar Üzerine Söz'den; eser her iki adla da anılır] Pythagoras'a tanrılar hakkındaki öğretiyi kimin aktardığı da anlaşılır. Çünkü şöyle der: "Mnesarkhos oğlu Pythagoras'ın tanrılar üzerine sözü budur; bunu Trakya'daki Leibethra'da ayinlere katılıp erginleyici Aglaophamos'un aktarmasıyla öğrendim: Kalliope oğlu Orpheus, Pangaion dağında annesinden bilgelik edinerek, sayının ousiasının bütün göğün, yerin ve aradaki tabiatın ezelî ve her şeyi önceden bilen ilkesi, ayrıca tanrısal varlıkların, tanrıların ve daimōnların varlıklarını sürdürmelerinin kökü olduğunu söylemiştir."

28.146

οὐκέτι δὴ οὖν ἀμφίβολον γέγονε τὸ τὰς ἀφορμὰς παρὰ Ὀρφέως λαβόντα Πυθαγόραν συντάξαι τὸν περὶ θεῶν λόγον, ὃν καὶ ἱερὸν διὰ τοῦτο ἐπέγραψεν, ὡς ἂν ἐκ τοῦ μυστικωτάτου ἀπηνθισμένον παρὰ Ὀρφεῖ τόπου, εἴτε ὄντως τοῦ ἀνδρός, ὡς οἱ πλεῖστοι λέγουσι, σύγγραμμά ἐστιν, εἴτε Τηλαύγους, ὡς ἔνιοι τοῦ διδασκαλείου ἐλλόγιμοι καὶ ἀξιόπιστοι διαβεβαιοῦνται ἐκ τῶν ὑπομνημάτων τῶν Δαρμοῖ τῇ θυγατρί, ἀδελφῇ δὲ Τηλαύγους, ἀπολειφθέντων ὑπ’ αὐτοῦ Πυθαγόρου, ἅπερ μετὰ θάνατον ἱστοροῦσι δοθῆναι Βιτάλῃ τε τῇ Δαμοὺς θυγατρὶ καὶ Τηλαύγει (ἐν) ἡλικίᾳ γενομένῳ, υἱῷ μὲν Πυθαγόρου, ἀνδρὶ δὲ τῆς Βιτάλης· κομιδῇ γὰρ νέος ὑπὸ τὀν Πυθαγόρου θάνατον ἀπολελειμμένος ἦν παρὰ Θεανοῖ τῇ μητρί. δηλοῦται δὴ διὰ τοῦ ἱεροῦ λόγου τούτου [ἢ περὶ θεῶν λόγου, ἐπιγράφεται γὰρ ἀμφότερον,] καὶ τίς ἦν ὁ παραδεδωκὼς Πυθαγόρᾳ τὸν περὶ θεῶν λόγον. λέγει γάρ· (λόγος) ὅδε περὶ θεῶν Πυθαγόρα τῶ Μνησάρχω, τὸν ἐξέμαθον, ὀργιασθεὶς ἐν Λειβήθροις τοῖς Θρᾳκίσις, Ἀγλαοφάμω τελεστᾶ μεταδόντος, ὡς ἄρα Ὀρφεὺς ὁ Καλλιόπας κατὰ τὸ Πάγγαιον ὄρος ὑπὸ τᾶς ματρὸς πινυσθεὶς ἔφα, τὰν ἀριθμῷ οὐσίαν ἀίδιον ἔμμεν ἀρχὰν προμαθεστάταν τῶ παντὸς ὠρανῶ καὶ γᾶς καὶ τᾶς μεταξὺ φύσιος, ἔτι δὲ καὶ θείων καὶ θεῶν καὶ δαιμόνων διαμονᾶς ῥίζαν.

28.147Bundan açıkça anlaşılıyor ki o, tanrıların sayıyla belirlenmiş ousiasını Orpheusçulardan almıştır. Aynı sayılar aracılığıyla şaşılacak bir gelecek bilgisine ulaşır, tanrılara da sayılara olabildiğince yakın düşen bir tapınmayla hizmet ederdi. Bunu şuradan anlamak mümkündür; çünkü söylenene inandırmak için bir olay da göstermek gerekir: Abaris kendi alışkın olduğu kurban işlerini sürdürüyor, bütün barbar milletlerinin önem verdiği kurban yoluyla kehanete, özellikle de kuş kurbanlarıyla yapılana başvuruyordu; çünkü onlar bu hayvanların iç organlarının incelemeye çok elverişli olduğunu düşünürler. Pythagoras onun hakikat konusundaki gayretini elinden almak istemiyor, ama ona bunu daha güvenli, kan dökmeden ve hayvan kesmeden bir yolla sağlamak istiyordu; üstelik horozu güneşe adanmış kutsal bir hayvan sayıyordu. Bu yüzden ona aritmetik epistēmēsiyle düzenlenmiş, "tam doğru" denen yöntemi öğretti.

28.147

ἐκ δὴ τούτων φανερὸν γέγονεν ὅτι τὴν ἀριθμῷ ὡρισμένην οὐσίαν τῶν θεῶν παρὰ τῶν Ὀρφικῶν παρέλαβεν. ἐποιεῖτο δὲ διὰ τῶν αὐτῶν ἀριθμῶν καὶ θαυμαστὴν πρόγνωσιν καὶ θεραπείαν τῶν θεῶν κατὰ τοὺς ἀριθμοὺς ὅτι μάλιστα συγγενεστάτην. γνοίη δ’ ἄν τις τοῦτο ἐντεῦθεν· δεῖ γὰρ καὶ ἔργον τι παρασχέσθαι εἰς πίστιν τοῦ λεγομένου. ἐπειδὴ Ἄβαρις περὶ τὰ συνήθη ἑαυτῷ ἱερουργήματα διετέλει ὢν καὶ τὴν σπουδαζομένην παντὶ βαρβάρων γένει πρόγνωσιν διὰ θυμάτων ἐπορίζετο, μάλιστα τῶν ὀρνιθείων· τὰ γὰρ τῶν τοιούτων σπλάγχνα ἀκριβῆ πρὸς διάσκεψιν ἡγοῦνται· βουλόμενος ὁ Πυθαγόρας μὴ ἀφαιρεῖν μὲν αὐτοῦ τὴν εἰς τἀληθὲς σπουδὴν, παρασχεῖν δὲ διά τινος ἀσφαλεστέρου καὶ χωρὶς αἵματος καὶ σφαγῆς, ἄλλως τε καὶ ὅτι ἱερὸν ἡγεῖτο εἶναι τὸν ἀλεκτρυόνα ἡλίῳ, τὸ λεγόμενον παναληθὲς ἀπετέλεσεν αὐτῷ δι’ ἀριθμητικῆς ἐπιστήμης συντεταγμένον.

28.148Dindarlığından tanrılar hakkındaki inancı da doğmuştu. Tanrılar hakkında ve tanrısal öğretiler hakkında şaşırtıcı hiçbir şeyden şüphe etmemeyi, çünkü tanrıların her şeye gücünün yettiğini hep öğütlerdi. İnanılması gereken tanrısal öğretilerin de Pythagoras'ın aktardıkları olduğunu söylerlerdi. Öğrettikleri şeylerin yanlış kanaatlere dayanmadığına öyle inanmış, onları öyle benimsemişlerdi ki Philolaos'un öğrencisi Krotonlu Eurytos'a bir çoban, öğle vakti Philolaos'un mezarından —hem de Philolaos yıllar önce ölmüş olduğu hâlde— şarkı söyler gibi bir ses duyduğunu haber verince, Eurytos "Tanrı aşkına, hangi ezgiyi?" diye sormuştu. Pythagoras'ın kendisine de biri, uzun zaman önce ölmüş babasını uykusunda kendisiyle konuşurken görmenin neyin işareti olduğunu sorunca "Hiçbir şeyin" demişti, "senin şimdi benimle konuşman da bir şeyin işareti değil."

28.148

ὑπῆρχε δὲ αὐτῷ ἀπὸ τῆς εὐσεβείας καὶ ἡ περὶ θεῶν πίστις· παρήγγελλε γὰρ ἀεὶ περὶ θεῶν μηδὲν θαυμαστὸν ἀπιστεῖν μηδὲ περὶ θείων δογμάτων, ὡς πάντα τῶν θεῶν δυναμένων. καὶ τὰ θεῖα δὲ δόγματα λέγειν, οἷς χρὴ πιστεύειν, ἃ Πυθαγόρας παρέδωκεν. οὕτως γοῦν ἐπίστευον καὶ παρειλήφεσαν, περὶ ὧν δογματίζουσιν, ὅτι οὐκ ἐψευδοδόξηται, ὥστε Εὔρυτος μὲν ὁ Κροτωνιάτης, Φιλολάου ἀκουστῆς, ποιμένος τινὸς ἀπαγγείλαντος αὐτῷ ὅτι μεσημβρίας ἀκούσειε Φιλολάου φωνῆς ἐκ τοῦ τάφου, καὶ ταῦτα πρὸ πολλῶν ἐτῶν τεθνηκότος, ὡσανεὶ ᾂδοντος, καὶ τίνα, πρὸς θεῶν, εἶπεν άρμσνίαν; Πυθαγόρας δ’ αὐτὸς ἐρωτηθεὶς ὑπό τινος τί σημαίνει τὸ ἰδεῖν (τὸν) ἑαυτοῦ πατέρα (τὸν) πάλαι τεθνηκότα καθ’ ὕπνους αὐτῷ προσδιαλεγόμενον, οὐδέν, ἔφη· οὐδὲ γὰρ ὅτι μοι ἄρτι λαλεῖς σημαίνει τι.

28.149Beyaz ve temiz giysiler giyer, aynı şekilde beyaz ve temiz yatak örtüleri kullanırdı. Bunlar ketendendi, çünkü post kullanmazdı. Bu âdeti dinleyicilerine de aktardı. Kendisinden üstün varlıklar hakkında ağzını temiz tutar, her fırsatta tanrıları anar ve onurlandırırdı; öyle ki yemekte de tanrılara içki sunusu döker, kendisinden üstün varlıkları her gün ilahilerle övmeyi öğütlerdi. Kulağa çalınan sözlere, kehanetlere, rastlantıyla duyulan işaretlere, kısacası kendiliğinden olup biten her şeye dikkat ederdi.

28.149

ἐσθῆτι δὲ ἐχρῆτο λευκῇ καὶ καθαρᾷ, ὡσαύτως δὲ καὶ στρώμασι λευκοῖς καὶ καθαροῖς. εἶναι δὲ τὰ τοιαῦτα λινᾶ· κῳδίοις γὰρ οὐκ ἐχρῆτο. καὶ τοῖς ἀκροαταῖς δὲ τοῦτο τὸ ἔθος παρέδωκεν. ἐχρῆτο δὲ καὶ εὐφημίᾳ πρὸς τοὺς κρείττονας καὶ ἐν παντὶ καιρῷ μνήμην ἐποιεῖτο καὶ τιμὴν τῶν θεῶν, ὥστε καὶ παρὰ τὸ δεῖπνον σπονδὰς ἐποιεῖτο τοῖς θεοῖς καὶ παρήγγελλεν ἐφ’ ἡμέρᾳ ἑκάστῃ ὑμνεῖν τοὺς κρείττονας. προσεῖχε δὲ καὶ φήμαις καὶ μαντείαις καὶ κληδόσιν ὅλως πᾶσι τοῖς αὐτομάτοις.

28.150Tanrılara günlük, darı, kurban çörekleri, petek, mür ve öbür tütsüleri sunardı. Kendisi hayvan kurban etmezdi; nazarla uğraşan filozoflardan hiçbiri de etmezdi. Öbürlerine, yani dinleyicilere ya da siyasetçilere ise ara sıra canlı kurban sunmaları buyrulmuştu: bir horoz, bir kuzu ya da yeni doğmuş başka bir hayvan; ama öküz kurban etmemeleri. Tanrılara duyduğu saygının bir kanıtı da tanrıların adlarını hiçbir zaman ağza alıp yemin etmemeyi öğütlemiş olmasıdır. Bu yüzden Kroton'daki Pythagorasçılardan Syllos, doğru yemin edecek olduğu hâlde yemin etmemek için para ödemişti. Pythagorasçılara şöyle bir yemin de mal edilir: Tanrıların adlarını kullanmaktan nasıl çok sakınıyorlarsa, Pythagoras'ın adını anmaktan da öyle çekinirlerdi; bu yüzden onu tetraktysi bulmuş olmasıyla anarlardı:

Hayır, bilgeliğimizin tetraktysini bulan adına yemin ederim ki;
o tetraktys ki ebedî akan tabiatın köklerini taşıyan bir pınardır.

28.150

ἐπέθυε δὲ θεοῖς λίβανον, κέγχρους, πόπανα, κηρία, σμύρναν, τὰ ἄλλα θυμιάματα, ζῷα δὲ αὐτὸς οὐκ ἔθυεν οὐδὲ τῶν θεωρητικῶν φιλοσόφων οὐδείς, τοῖς δὲ ἄλλοις τοῖς ἀκουσματικοῖς ἢ τοῖς πολιτικοῖς προστέτακτο σπανίως ἔμψυχα θύειν, ἤπου ἀλεκτρυόνα ἢ ἄρνα ἢ ἄλλο τι τῶν νεογνῶν, βοῦς δὲ μὴ θύειν. κἀκεῖνο δὲ τῆς εἰς θεοὺς τιμῆς αὐτοῦ τεκμήριον, τὸ παρηγγέλθαι μηδέποτε ὀμνύναι θεῶν ὀνόμασι καταχρωμένους. διόπερ καὶ Σύλλος, εἷς τῶν ἐν Κρότωνι Πυθαγορείων, ὑπὲρ τοῦ μὴ ὀμόσαι χρήματα ἀπέτισε, καίτοι εὐορκήσειν μέλλων. ἀναφέρεταί γε μὴν εἰς τοὺς Πυθαγορικοὺς καὶ τοιόσδε τις ὅρκος, αἰδῶ μὲν ποιουμένων ὀνομάζειν Πυθαγόραν, ὥσπερ καὶ θεῶν ὀνόμασι χρῆσθαι πολλὴν φειδὼ ἐποιοῦντο, διὰ τῆς εὑρέσεως τῆς τετρακτύος δηλούντων τὸν ἄνδρα· οὔ, μὰ τὸν ἁμετέρας σοφίας εὑρόντα τετρακτύν, παγὰν ἀενάου φύσεως ῥιζώματ’ ἔχουσαν.

28.151Genel olarak Pythagoras'ın Orpheus'un anlatımına ve tutumuna öykündüğünü, tanrıları Orpheus'a çok yakın bir biçimde onurlandırdığını söylerler. Onları heykellerde ve tunçta dikerdi, ama bizim biçimlerimize bağlı olarak değil, tanrısal kaidelerine bağlı olarak: her şeyi kuşatan, her şeyi öngören, tabiatı ve biçimi bütün evrene benzeyen varlıklar olarak. Onların arınmalarını ve "ayin" denen törenlerini en doğru bilgiye sahip biri olarak bildirirdi. Ayrıca tanrısal felsefeyi ve tapınmayı bir bileşim olarak kurduğunu söylerler: Bir kısmını Orpheusçulardan, bir kısmını Mısır rahiplerinden, bir kısmını Keldanilerden ve Magoslardan, bir kısmını da Eleusis'te, İmbros'ta, Samothrake'de ve Delos'ta yapılan ayinlerden öğrenmiş; başka halklarda, Keltlerde ve İberia'da ortak bir şey bulduysa onu da almıştı.

28.151

ὅλως δὲ φασὶ Πυθαγόραν ζηλωτὴν γενέσθαι τῆς Ὀρφέως ἑρμηνείας τε καὶ διαθέσεως, καὶ τιμᾶν τοὺς θεοὺς Ὀρφεῖ παραπλησίως, ἱσταμένους αὐτοὺς ἐν τοῖς ἀγάλμασι καὶ τῷ χαλκῷ, οὐ ταῖς ἡμετέραις συνεζευγμένους μορφαῖς, ἀλλὰ τοῖς ἱδρύμασι τοῖς θείοις, πάντα περιέχοντας καὶ πάντων προνοοῦντας καὶ τῷ παντὶ τὴν φύσιν καὶ τὴν μορφὴν ὁμοίαν ἔχοντας. ἀγγέλλειν δὲ αὐτῶν τοὺς καθαρμοὺς καὶ τὰς λεγομένας τελετάς, τὴν ἀκριβεστάτην εἴδησιν αὐτῶν ἔχοντα. ἔτι δὲ φασὶ καὶ σύνθετον αὐτὸν ποιῆσαι τὴν θείαν φιλοσοφίαν καὶ θεραπείαν, ἃ μὲν μαθόντα παρὰ τῶν Ὀρφικῶν, ἃ δὲ παρὰ τῶν Αἰγυπτίων ἱερέων, ἃ δὲ παρὰ Χαλδαίων καὶ μάγων, ἃ δὲ παρὰ τῆς τελετῆς τῆς ἐν Ἐλευσῖνι γινομένης, ἐν Ἴμβρῳ τε καὶ Σαμοθρᾴκῃ καὶ Δήλῳ, καὶ εἴ τι παρὰ τοῖς κοινοῖς, καὶ περὶ τοὺς Κελτοὺς δὲ καὶ τὴν Ἰβηρίαν.

28.152Latinler arasında da Pythagoras'ın Kutsal Söz'ünün okunduğunu söylerler; ama herkese ve herkes tarafından değil, iyileri öğrenmeye gönülden katılan ve hiçbir çirkin işe girişmeyen kişiler tarafından. Söylediğine göre insanlar üç kez içki sunusu döker, Apollon da üç ayaklı sehpadan kehanet verir; çünkü sayı ilk kez üçlükte ortaya çıkmıştır. Aphrodite'ye ayın altıncı gününde kurban sunmalıdır; çünkü bu sayı, sayının bütün tabiatından pay alan ilk sayıdır ve her biçimde bölündüğünde ayrılan kısımlarla kalan kısımların değeri aynı olur. Herakles'e de onun yedi aylık doğduğunu göz önünde tutarak ayın başından itibaren sekizinci gün kurban sunmak gerekir.

28.152

ἐν δὲ τοῖς Λατίνοις ἀναγινώσκεσθαι τοῦ Πυθαγόρου τὸν ἱερὸν λόγον, οὐκ εἰς πάντας οὐδ’ ὑπὸ πάντων, ἀλλ’ ὑπὸ τῶν μετεχόντων ἑτοίμως πρὸς τὴν τῶν ἀγαθῶν διδασκαλίαν καὶ μηδὲν αἰσχρὸν ἐπιτηδευόντων. λέγειν δὲ αὐτὸν τρὶς σπένδειν τοὺς ἀνθρώπους καὶ μαντεύεσθαι τὸν Ἀπόλλωνα ἐκ τρίποδος διὰ τὸ κατὰ τὴν τριάδα πρῶτον φῆναι τὸν ἀριθμόν· Ἀφροδίτῃ δέ τι θυσιάζειν ἕκτῃ διὰ τὸ πρῶτον τοῦτον τὸν ἀριθμὸν πάσης μὲν ἀριθμοῦ φύσεως κοινωνῆσαι, κατὰ πάντα δὲ τρόπον μερίζόμενον ὅμοιον λαμβάνειν τήν τε τῶν ἀφαιρουμένων καὶ τὴν τῶν καταλειπομένων δύναμιν· Ἡρακλεῖ δὲ δεῖν θυσιάζειν ὀγδόῃ τοῦ μηνὸς ἱσταμένου σκοποῦντας τὴν ἑπτάμηνον αὐτοῦ γένεσιν.

28.153Tapınağa beyaz ve temiz, içinde kimsenin uyumadığı bir giysiyle girmek gerektiğini söyler. Uykuyu, siyahı ve kiri tembelliğin, temizliği ise düşüncelerdeki dindarlığın ve adaletin tanığı sayar. Tapınakta istemeden kan dökülürse altınla ya da deniz suyuyla serpilerek arınılmasını buyurur; böylece her şeyin değerini var olanların ilk doğan ve en güzel olanıyla ölçer. Tapınakta doğum yapılmamasını da söyler; çünkü psykhēnin tanrısal yanının tapınakta bedene bağlanması dine uygun değildir.

28.153

λέγει δὲ καὶ εἰς ἱερὸν εἰσιέναι δεῖν (λευκὸν καὶ) καθαρὸν ἱμάτιον ἔχοντα καὶ ἐν ᾧ μὴ ἐγκεκοίμηταί τις, τὸν μὲν ὕπνον τῆς ἀργίας, καὶ τὸ μέλαν καὶ τὸ ῥυπαρόν, τὴν δὲ καθαρειότητα τῆς περὶ τοὺς λογισμοὺς ὁσιότητος καὶ δικαιοσύνης μαρτυρίαν ἀποδιδοὺς. παραγγέλλει δέ, ἐν ἱερῷ ἄν τι ἀκούσιον αἷμα γένηται, ἢ χρυσῷ ἢ θαλάττῃ περιρραίνεσθαι, τῷ πρώτῳ γενομένῳ καὶ καλλίστῳ τῶν ὄντων σταθμώμενος τὴν τιμὴν τῶν ἁπάντων. λέγει δὲ καὶ μὴ τίκτειν ἐν ἱερῷ· οὐ γὰρ εἶναι ὅσιον ἐν ἱερῷ καταδεῖσθαι τὸ θεῖον τῆς ψυχῆς εἰς τὸ σῶμα.

28.154Bayram günü saç kestirmemeyi ve tırnak kesmemeyi buyurur; çünkü iyiliklerimizi çoğaltırken tanrıların düzenini bir yana bırakmamamız gerektiğini düşünür. Tapınakta bit öldürmemeyi de söyler; çünkü tanrısal olanın fazlalık ve çürüme doğuran hiçbir şeye ortak olmaması gerektiğine inanır. Tanrıları sedirle, defneyle, serviyle, meşeyle ve mersinle onurlandırmayı, bunlarla bedenini temizlememeyi, dişlerini de bunlarla karıştırmamayı söyler. Bunu nemli tabiatın ilk ürünü, ilk ve daha ortak maddenin besini sayar. Haşlanmışı kızartmamayı buyurur; yumuşaklığın öfkeye ihtiyacı olmadığını söyler. Ölülerin bedenlerinin yakılmasına izin vermezdi; bunda Magosları izliyor, ölümlü olanın tanrısal hiçbir şeyden pay almasını istemiyordu.

28.154

παραγγέλλει δὲ ἐν ἑορτῇ μήτε κείρεσθαι μήτε ὀνυχίζεσθαι, τὴν ἡμετέραν αὔξησιν τῶν ἀγαθῶν οὐχ ἡγούμενος δεῖν τὴν τῶν θεῶν ἀπολείπειν ἀρχήν. λέγει δὲ καὶ φθεῖρα ἐν ἱερῷ μὴ κτείνειν, οὐδενὸς τῶν περιττῶν καὶ φθαρτικῶν νομίζων δεῖν μεταλαμβάνειν τὸ δαιμόνιον. κέδρῳ δὲ λέγει καὶ δάφνῃ καὶ κυπαρίττῳ καὶ δρυὶ καὶ μυρρίνῃ τοὺς θεοὺς τιμᾶν, καὶ μηδὲν τούτοις ἀποκαθαίρεσθαι τοῦ σώματος μηδὲ σχίζειν τοὺς ὀδόντας. ταύτην πρώτην γονὴν τῆς ὑγρᾶς φύσεως καὶ τροφὴν τῆς πρώτης καὶ κοινοτέρας ὕλης ὑπολαμβάνων. ἑφθὸν δὲ παραγγέλλει μὴ ὀπτᾶν, τὴν πραότητα λέγων μὴ προσδεῖσθαι τῆς ὀργῆς. κατακάειν δὲ οὐκ εἴα τὰ σώματα τῶν τελευτησάντων, μάγοις ἀκολούθως, μηδενὸς τῶν θείων τὸ θνητὸν μεταλαμβάνειν ἐθελήσας.

28.155Ölüleri beyaz giysiler içinde uğurlamayı dine uygun sayardı; bununla sayıya ve her şeyin ilkesine göre basit ve ilk olan tabiatı ima ederdi. Her şeyden çok doğru yemin etmeyi öğütler; çünkü öbür dünya uzundur, tanrılar için ise hiçbir şey uzun değildir. Bir insanı öldürmektense haksızlığa uğramanın çok daha dine uygun olduğunu söyler; çünkü yargı Hades'tedir. Bunu söylerken psykhēnin ve onun, var olanların ilki olan ousiasının tabiatını hesaba katar. Serviden tabut yapılmasını yasaklar; çünkü Zeus'un asası serviden yapılmıştır, ya da başka bir gizemli sebepten. Yemekten önce Kurtarıcı Zeus'a, Herakles'e ve Dioskurlara içki sunusu dökmeyi öğütler; böylece beslenmenin başı ve önderi olan Zeus'u, tabiatın gücü olan Herakles'i ve her şeyin uyumu olan Dioskurları ilahilerle överler.

28.155

τοὺς δὲ τελευτήσαντας ἐν λευκαῖς ἐσθῆσι προπέμπειν ὅσιον ἐνόμίζε, τὴν ἁπλῆν καὶ τὴν πρώτην αἰνιττόμενος φύσιν κατὰ τὸν ἀριθμὸν καὶ τὴν ἀρχὴν τῶν πάντων. εὐορκεῖν δὲ πάντων μάλιστα παραγγέλλει, ἐπεὶ μακρὸν τοὐπίσω, θεοῖς δ’ οὐδὲν μακρὸν εἶναι. πολλῷ δὲ μᾶλλον ἀδικεῖσθαι ὅσιον εἶναι λέγει ἢ κτείνειν ἄνθρωπον· ἐν ᾅδου γὰρ κεῖσθαι τὴν κρίσιν· ἐκλογιζόμενον τὰς περὶ τὴν ψυχὴν καὶ τὴν οὐσίαν αὐτῆς τὴν πρώτην τῶν ὄντων φύσεις. κυπαρισσίνην δὲ μὴ δεῖν κατασκευάζεσθαι σορὸν ἀπαγορεύει διὰ τὸ κυπαρίσσινον γεγονέναι τὸ τοῦ Διὸς σκῆπτρον ἢ δι’ ἄλλον τινὰ μυστικὸν λόγον. σπένδειν δὲ πρὸ τραπέζης παρακαλεῖ Διὸς σωτῆρος καὶ Ἡρακλέους καὶ Διοσκόρων, τῆς τροφῆς ὑμνοῦντας τὸν ἀρχηγὸν καὶ τὸν ταύτης ἡγεμόνα Δία, καὶ τὸν Ἡρακλέα τὴν δύναμιν τῆς φύσεως, καὶ τοὺς Διοσκόρους τὴν συμφωνίαν τῶν ἀπάντων.

28.156İçki sunusunu gözleri kapalı sunmamak gerektiğini söyler; çünkü güzel olan hiçbir şeyin utanmaya ve çekinmeye değer olmadığını düşünürdü. Gök gürlediğinde var olanların oluşunu hatırlayarak toprağa dokunmayı öğütlerdi. Tapınaklara sağ taraftan girip sol taraftan çıkmayı buyurur; çünkü sağı, tek denen sayıların ilkesi ve tanrısal sayar, solu ise çift olanın ve dağılanın sembolü olarak görür. Anlatıldığına göre dindarlık konusundaki uygulamasının biçimi böyleydi. Bu konuda atladığımız öbür şeyler de söylenenlerden çıkarılabilir; bu yüzden bu konuyu burada bırakıyorum.

28.156

σπονδὴν δὲ μὴ καταμύοντα προσφέρεσθαι δεῖν φησίν· οὐδὲν γὰρ τῶν καλῶν ἄξιον αἰσχύνης καὶ αἰδοῦς διελάμβανεν. ὅταν δὲ βροντήσῃ, τῆς γῆς ἅψασθαι παρήγγελλε, μνημονεύοντας τῆς γενέσεως τῶν ὄντων. εἰσιέναι δὲ εἰς τὰ ἱερὰ κατὰ τοὺς δεξιοὺς τόπους παραγγέλλει, ἐξιέναι κατὰ τοὺς ἀριστεροὺς, τὸ μὲν δεξιὸν ἀρχὴν τοῦ περιττοῦ λεγομένου τῶν ἀριθμῶν καὶ θεῖον τιθέμενος, τὸ δὲ ἀριστερὸν τοῦ ἀρτίου καὶ διαλυομένου σύμβολον τιθέμενος. τοιοῦτός τις ὁ τρόπος λέγεται αὐτοῦ γεγονέναι τῆς περὶ τὴν εὐσέβειαν ἐπιτηδεύσεως, καὶ τἄλλα δὲ ὅσα παραλείπομεν περὶ αὐτῆς, ἀπὸ τῶν εἰρημένων ἔνεστι τεκμαίρεσθαι, ὥστε περὶ μὲν τούτου παύομαι λέγων.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…