İçeriğe geç
Pythagorasçı Yaşam Üzerine

Iamblikhos · Pythagorasçı Yaşam Üzerine

23. Bölüm

23.103Onun öğretim yolları arasında en zorunlu olanlardan biri de semboller aracılığıyla yapılandı. Bu üslup eski çağlardan kalma olduğu için Yunanların hemen hepsince değer görür, Mısırlılar arasında ise özellikle ve en çeşitli biçimlerde saygı görürdü. Pythagoras da ona aynı şekilde büyük önem verirdi. Biri Pythagorasçı sembollerin anlattıklarını ve gizli düşüncelerini açık seçik çözümlese, bunların ne kadar doğruluk ve hakikat taşıdığını görürdü: Bu düşünceler açığa çıkarılıp bilmece kılığından kurtulduklarında, basit ve süssüz bir aktarımla bu filozofların büyük dehasına uygun düşürüldüklerinde, insan aklını aşan bir tanrısallık kazanırlar.

23.103

Ἀναγκαιότατος δὲ παρ’ αὐτῷ τρόπος διδασκαλίας ὑπῆρχε καὶ ὁ διὰ τῶν συμβόλων. ὁ γὰρ χαρακτὴρ οὗτος καὶ παρ’ Ἕλλησι μὲν σχεδὸν ἅπασιν ἅτε παλαιότροπος ὢν ἐσπουδάζετο, ἐξαιρέτως δὲ παρ’ Αἰγυπτίοις ποικιλώτατα ἐπρεσβεύετο, κατὰ τὰ αὐτὰ δὲ καὶ παρὰ Πυθαγόρᾳ μεγάλης σπουδῆς ἐτύγχανεν, εἴ τις διαρθρώσειε σαφῶς τὰς τῶν Πυθαγορικῶν συμβόλων ἐμφάσεις καὶ ἀπορρήτους ἐννοίας, ὅσης ὀρθότητος καὶ ἀληθείας μετέχουσιν ἀποκαλυφθεῖσαι καὶ τοῦ αἰνιγματώδους ἐλευθερωθεῖσαι τύπου, προσοικειωθεῖσαι δὲ κατὰ ἀπλῆν καὶ ἀποίκιλον παράδοσιν ταῖς τῶν φιλοσόφων τούτων μεγαλοφυΐαις καὶ ὑπὲρ ἀνθρωπίνην ἐπίνοιαν θεωθεῖσαι.

23.104Nitekim bu okuldan yetişenler, özellikle de en eskileri, Pythagoras'la aynı çağda yaşayıp gençken yaşlı Pythagoras'ın öğrencisi olanlar —Philolaos, Eurytos, Kharondas, Zaleukos, Bryson, yaşlı Arkhytas, Aristaios, Lysis, Empedokles, Zamolksis, Epimenides, Milon, Leukippos, Alkmaion, Hippasos, Thymaridas ve onların çağındaki bütün o ünlü ve olağanüstü adamlar kalabalığı— sohbetlerini, birbirleriyle konuşmalarını, notlarını ve hatırlatma kayıtlarını, hatta asıl yazılarını ve yayımladıkları her şeyi (bunların çoğu bizim zamanımıza kadar korunmuştur) herkesin kullandığı ortak, gündelik dille kaleme alıp dinleyenlerin bir çırpıda anlayacağı biçimde kurmazlar, söylediklerini kolay izlenir kılmaya da çalışmazlardı. Tersine, Pythagoras'ın kendilerine kural olarak koyduğu, tanrısal gizler konusundaki ağız sıkılığına uyarak, erginlenmemişlere kapalı ifade yollarına başvurur, birbirleriyle yaptıkları konuşmaları ve yazdıklarını sembollerle örterlerdi.

23.104

καὶ γὰρ οἱ ἐκ τοῦ διδασκαλείου τούτου, μάλιστα δὲ οἱ παλαιότατοι καὶ αὐτῷ συγχρονίσαντες καὶ μαθητεύσαντες τῷ Πυθαγόρᾳ πρεσβύτῃ νέοι, Φιλόλαός τε καὶ Εὔρυτος καὶ Χαρώνδας καὶ Ζάλευκος καὶ Βρύσων, Ἀρχύτας τε ὁ πρεσβύτερος καὶ Ἀρισταῖος καὶ Λῦσις καὶ Ἐμπεδοκλῆς καὶ Ζάμολξις καὶ Ἐπιμενίδης καὶ Μίλων, Λεύκιππός τε καὶ Ἀλκμαίων καὶ Ἵππασος καὶ Θυμαρίδας καὶ οἱ κατ’ αὐτοὺς ἅπαντες, πλῆθος ἐλλογίμων καὶ ὑπερφυῶν ἀνδρῶν, τάς τε διαλέξεις καὶ τὰς πρὸς ἀλλήλους ὁμιλίας καὶ τοὺς ὑπομνηματισμούς τε καὶ ὑποσημειώσεις καὶ αὐτὰ ἤδη τὰ συγγράμματα καὶ ἐκδόσεις πάσας, ὧν τὰ πλείονα μέχρι καὶ τῶν ἡμετέρων χρόνων διασῴζεται, οὐ τῇ κοινῇ καὶ δημώδει καὶ [δὴ καὶ] τοῖς ἄλλοις ἅπασιν εἰωθυίᾳ λέξει συνετὰ ἐποιοῦντο ἐξ ἐπιδρομῆς τοῖς ἀκούουσι, πειρώμενοι εὐπαρακολούθητα τὰ φραζόμενα ὑπ’ αὐτῶν τίθεσθαι, ἀλλὰ κατὰ τὴν νενομοθετημένην αὐτοῖς ὑπὸ Πυθαγόρου ἐχεμυθίαν θείων μυστηρίων καὶ πρὸς τοὺς ἀτελέστους ἀπορρήτων τρόπων ἥπτοντο καὶ διὰ συμβόλων ἐπέσκεπον τὰς πρὸς ἀλλήλους διαλέξεις ἢ συγγραφάς.

23.105Biri bu sembolleri seçip açmaz ve titiz bir yorumla kavramazsa, söylenenler onlarla karşılaşanlara gülünç, kocakarı lafı gibi, saçmalık ve gevezelikle dolu görünür. Ama sembollerin kendi yoluna göre açılıp çoğunluk için karanlık olmaktan çıkarak aydınlık ve parlak hâle gelince, Pythios'un kehanetlerine ve bildirilerine benzerler, şaşılacak bir düşünceyi gözler önüne sererler ve onları kavramış olan bilgi meraklılarına tanrısal bir esin verirler. Öğretiminin biçimi daha açık anlaşılsın diye birkaçını anmakta sakınca yok: "Bir tapınağa yolun üstünde olduğu için girmemeli, kapısının önünden geçsen bile tanrının huzurunda hiç eğilmemelisin." "Kurbanı yalınayak sun, yalınayak eğil." "İşlek yollardan sapıp patikalardan yürü." "Pythagorasçılar hakkında ışık olmadan konuşma." Onun sembollerle öğretme yolu, ana hatlarıyla söylersek, böyleydi.

23.105

καὶ εἰ μή τις αὐτὰ [τὰ σύμβολα] ἐκλέξας διαπτύξειε καὶ ἀμώκῳ ἐξηγήσει (περιλάβοι), γελοῖα ἂν καὶ γραώδη δόξειε τοῖς ἐντυγχάνουσι τὰ λεγόμενα λήρου μεστὰ καὶ ἀδολεσχίας. ἐπειδὰν μέντοι κατὰ τὸν τῶν συμβόλων τούτων τρόπον διαπτυχθῇ καὶ φανὰ καὶ εὐαυγῆ ἀντὶ σκοτεινῶν τοῖς πολλοῖς γένηται, θεοπροπίοις καὶ χρησμοῖς τισι τοῦ Πυθίου ἀναλογεῖ καὶ θαυμαστὴν ἐκφαίνει διάνοιαν, δαιμονίαν τε ἐπίπνοιαν ἐμποιεῖ τοῖς νενοηκόσι τῶν φιλολόγων. οὐ χεῖρον δὲ ὀλίγων μνημονεῦσαι ἕνεκα τοῦ σαφέστερον γενέσθαι τὸν τύπον τῆς διδασκαλίας. ὁδοῦ πάρεργον οὔτε εἰσιτέον εἰς ἱερὸν οὔτε προσκυνητέον τὸ παράπαν, οὐδ’ εἰ πρὸς ταῖς θύραις αὐταῖς παριὼν γένοιο· ἀνυπόδητος θῦε καὶ προσκύνει· τὰς λεωφόρους ὁδοὺς ἐκκλίνων διὰ τῶν ἀτραπῶν βάδιζε· περὶ Πυθαγορείων ἄνευ φωτὸς μὴ λάλει. τοιοῦτος, ὡς ἐν τύποις εἰπεῖν, ὁ τρόπος ἦν αὐτοῦ τῆς διὰ συμβόλων διδασκαλίας.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…