İçeriğe geç
Pythagorasçı Yaşam Üzerine

Iamblikhos · Pythagorasçı Yaşam Üzerine

19. Bölüm

19.90Genel olarak şunu bilmek gerekir: Pythagoras terbiyenin birçok yolunu bulmuş ve herkese, kendi tabiatına ve gücüne göre, bilgelikten düşen payı vermişti. Bunun en büyük kanıtı şudur: İskit Abaris Hyperboreoslar ülkesinden geldiğinde Yunan terbiyesine yabancıydı, hiçbir ayine katılmamıştı, yaşı da ilerlemişti. Pythagoras onu türlü türlü nazarî bilgilerden geçirerek içeri almadı; beş yıllık sessizliğin, o kadar uzun süre dinlemenin ve öbür sınavların yerine onu bir anda kendi öğretilerini dinlemeye hazır hâle getirdi; tabiat üzerine yazdığı eseri ve tanrılar üzerine yazdığı öbür eseri ona olabildiğince kısa bir yoldan öğretti.

19.90

Καθόλου δὲ εἰδέναι ἄξιον ὡς πολλὰς ὁδοὺς Πυθαγόρας παιδείας ἀνεῦρε καὶ κατὰ τὴν οἰκείαν φύσιν ἑκάστου καὶ δύναμιν ἀπεδίδου τῆς σοφίας τὴν ἐπιβάλλουσαν μοῖραν. τεκμήριον δὲ μέγιστον· ὅτε γὰρ Ἄβαρις ὁ Σκύθης ἐξ Ὑπερβορέων ἄπειρος τῆς Ἑλληνικῆς παιδείας ὢν καὶ ἀμύητος καὶ τῇ ἡλικίᾳ προβεβηκὼς ἦλθε, τότε οὐ διὰ ποικίλων αὐτὸν εἰσήγαγε θεωρημάτων, ἀλλ’ ἀντὶ τῆς πενταετοῦς σιωπῆς καὶ τῆς ἐν τῷ τοσούτῳ χρόνῳ ἀκροάσεως καὶ τῶν ἄλλων βασάνων ἀθρόως αὐτὸν ἐπιτήδειον ἀπειργάσατο πρὸς τὴν ἀκρόασιν τῶν αὐτῷ δογματιζσμένων, καὶ τὸ περὶ φύσεως σύγγραμμα καὶ ἄλλο τὸ περὶ θεῶν ὡς ἐν βραχυτάτοις αὐτὸν ἀνεδίδαξεν.

19.91Abaris, Hyperboreoslar ülkesinden, oradaki Apollon'un rahibi olarak gelmişti; yaşlı bir adamdı ve rahiplik işlerinde çok bilgiliydi. Tanrı için toplanan altını Hyperboreoslardaki tapınağa koymak üzere Yunanistan'dan memleketine dönüyordu. Yolu İtalya'ya düşünce Pythagoras'ı gördü ve onu en çok, rahibi olduğu tanrıya benzetti. Onda gördüğü heybetten ve bir rahip olarak önceden bildiği işaretlerden yola çıkarak onun başka biri, o tanrıya benzeyen bir insan değil, gerçekten Apollon'un kendisi olduğuna inandı. Bu yüzden tapınaktan çıkarken yanına aldığı oku Pythagoras'a verdi. Bu oku, o kadar uzun bir dolaşmada karşısına çıkacak çaresiz durumlarda işine yarasın diye almıştı. Çünkü onun üstüne binerek ırmaklar, göller, bataklıklar, dağlar ve benzerleri gibi geçit vermez yerleri aşar; anlatıldığına göre dolaşırken kendisinden yardım isteyen şehirlerde arınma ayinleri yapar, vebaları ve rüzgârları kovardı.

19.91

ἦλθε μὲν γὰρ Ἄβαρις ἀπὸ Ὑπερβορέων, ἱερεὺς τοῦ ἐκεῖ Ἀπόλλωνος, πρεσβύτης καθήκων καὶ τὰ ἱερατικὰ σοφώτατος, ἀπὸ τῆς Ἑλλάδος ὑποστρέφων εἰς τὰ ἴδια, ἵνα τὸν ἀγερθέντα χρυσὸν τῷ θεῷ ἀποθῆται εἰς τὸ ἐν Ὑπερβορέοις ἱερόν. γενόμενος δὲ ἐν παρόδῳ κατὰ τὴν Ἰταλίαν καὶ τὸν Πυθαγόραν ἰδὼν καὶ μάλιστα εἰκάσας τῷ θεῷ οὗπερ ἦν ἱερεύς, καὶ πιστεύσας μὴ ἄλλον εἶναι μηδὲ ἄνθρωπον ὅμοιον ἐκείνῳ, ἀλλ’ αὐτὸν ὄντως τὸν Ἀπόλλωνα, ἔκ τε ὧν ἑώρα περὶ αὐτὸν σεμνωμάτων καὶ ἐξ ὧν προεγίνωσκεν ὁ ἱερεὺς γνωρισμάτων, Πυθαγόρᾳ ἀπέδωκεν ὀιστὸν ὃν ἔχων ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ ἐξῆλθε, χρήσιμον αὐτῷ ἐσόμενον πρὸς τὰ συμπίπτοντα δυσμήχανα κατὰ τὴν τοσαύτην ἄλην. ἐποχούμενος γὰρ αὐτῷ καὶ τὰ ἄβατα διέβαινεν, οἷον ποταμοὺς καὶ λίμνας καὶ τέλματα καὶ ὄρη καὶ τὰ τοιαῦτα, καὶ περιπολῶν, ὡς λόγος, καθαρμούς τε ἐπετέλει καὶ λοιμοὺς ἀπεδίωκε καὶ ἀνέμους ἀπὸ τῶν εἰς τοῦτο ἀξιουσῶν πόλεων βοηθὸν αὐτὸν γενέσθαι.

19.92Nitekim bize ulaşan bilgiye göre Lakedaimon, onun yaptığı arınma ayininden sonra bir daha veba görmemiştir. Oysa daha önce kurulduğu yerin elverişsizliği yüzünden sık sık bu belaya uğrardı; çünkü Taygetos dağları şehrin üstünde yükselir ve ona ağır, boğucu bir sıcak verir. Girit'teki Knossos da aynı şekilde kurtulmuştur. Abaris'in gücüne dair buna benzer başka kanıtlar da anlatılır. Pythagoras oku aldı; buna şaşırmadı, niçin verildiğini de sormadı. Gerçekten tanrının kendisiymiş gibi Abaris'i bir kenara çekti ve ona altından uyluğunu gösterdi; böylece yanılmadığına dair bir işaret vermiş oldu. Tapınakta bulunan şeyleri de ona tek tek sayıp tahmininde yanılmadığına yeterince inandırdı. Ayrıca insanlara bakmak ve iyilik etmek için geldiğini, bu yüzden insan biçimine büründüğünü söyledi; böylece insanlar üstün olan karşısında şaşırıp sarsılmayacak ve ondan öğrenmekten kaçmayacaklardı. Abaris'e orada kalmasını, kendisine gelenleri düzeltmede ona yardım etmesini, topladığı altını da yakınlarıyla paylaşmasını buyurdu. Bu yakınlar, logosun etkisiyle "dostların malı ortaktır" öğretisini işleriyle doğrulayacak hâle gelmiş kişilerdi.

19.92

Λακεδαίμονα γοῦν παρειλήφαμεν μετὰ τὸν ὑπ’ ἐκείνου γενόμενον αὐτῇ καθαρμὸν μηκέτι λοιμῶξαι, πολλάκις πρότερον τούτῳ τῷ παθήματι περιπεσοῦσαν διὰ τὴν δυστραπελίαν τοῦ τόπου καθ’ ὃν ᾤκισται, τῶν Ταϋγέτων ὀρῶν πνῖγος ἀξιόλογον αὐτῇ παρεχόντων διὰ τὸ ὑπερκεῖσθαι, καὶ Κρήτης Κνωσσόν. καὶ ἄλλα τοιαῦτα τεκμήρια ἱστορεῖται τῆς τοῦ Ἀβάριδος δυνάμεως. δεξάμενος δὲ Πυθαγόρας τὸν ὀιστὸν καὶ μὴ ξενισθεὶς πρὸς τοῦτο, μηδὲ τὴν αἰτίαν ἐπερωτήσας δι’ ἣν ἐπέδωκεν, ἀλλ’ ὡς ἂν ὄντως ὁ θεὸς αὐτὸς ὤν, ἰδίᾳ καὶ αὐτὸς ἀποσπάσας τὸν Ἄβαριν τόν τε μηρὸν τὸν ἑαυτοῦ ἐπέδειξε χρύσεον, γνώρισμα παρέχων τοῦ μὴ διεψεῦσθαι, καὶ τὰ καθ’ ἕκαστα τῶν ἐν τῷ ἱερῷ κειμένων ἐξαριθμησάμενος αὐτῷ καὶ πίστιν ἱκανὴν παρασχὼν ὡς οὐκ εἴη κακῶς εἰκάσας, προσθείς τε ὅτι ἐπὶ θεραπείᾳ καὶ εὐεργεσίᾳ τῶν ἀνθρώπων ἥκοι, καὶ διὰ τοῦτο ἀνθρωπόμορφος, ἵνα μὴ ξενιζόμενοι πρὸς τὸ ὑπερέχον ταράσσωνται καὶ τὴν παρ’ αὐτῷ μάθησιν ἀποφεύγωσιν, ἐκέλευσέ τε μένειν αὐτοῦ καὶ συνδιορθοῦν τοὺς ἐντυγχάνοντας, τὸν δὲ χρυσὸν ὃν συνήγειρε, κοινῶσαι τοῖς ἐπιτηδείοις, ὅσοιπερ ἐτύγχανον οὕτως ὑπὸ τοῦ λόγου ἠγμένοι ὥστε βεβαιοῦν τὸ δόγμα τὸ λέγον κοινὰ τὰ φίλων δι’ ἔργου.

19.93Abaris böylece orada kaldı; Pythagoras da ona, az önce söylediğimiz gibi, tabiat bilgisini ve tanrı bilgisini kısaltılmış bir biçimde öğretti. Kurbanların iç organlarına bakarak yapılan kehanetin yerine sayılarla geleceği önceden bilmeyi öğretti; çünkü bunun daha saf, daha tanrısal ve tanrıların göksel sayılarına daha yakın olduğunu düşünüyordu. Abaris'e uygun düşen başka uğraşları da öğretti. Ama bu sözü ne için açtıysak oraya dönelim: O, herkesi kendi tabiatına ve gücüne göre başka başka yollarla düzeltmeye çalışırdı. Bu türden şeylerin hepsi insanlara aktarılmamıştır; hatırlananları da baştan sona anlatmak kolay değildir.

19.93

οὕτω δὴ καταμείναντι αὐτῷ, ὁ νῦν δὴ ἐλέγομεν, φυσιολογίαν τε καὶ θεολογίαν ἐπιτετμημένην παρέδωκε, καὶ ἀντὶ τῆς διὰ τῶν θυσιῶν ἱεροσκοπίας τὴν διὰ τῶν ἀριθμῶν πρόγνωσιν παρέδωκεν, ἡγούμενος ταύτην καθαρωτέραν εἶναι καὶ θειοτέραν καὶ τοῖς οὐρανίοις τῶν θεῶν ἀριθμοῖς οἰκειοτέραν, ἄλλα τε τὰ ἁρμόζοντα τῷ Ἀβάριδι παρέδωκεν ἐπιτηδεύματα. ἀλλ’ οὗ δὴ ἕνεκα ὁ παρὼν λόγος, ἐπ’ ἐκεῖνο πάλιν ἐπανέλθωμεν, ὡς ἄρα ἄλλους ἄλλως, ὡς ἔχοι ἕκαστος φύσεως καὶ δυνάμεως, ἐπανορθοῦν ἐπειρᾶτο. πάντα μὲν οὖν τὰ τοιαῦτα οὔτε παρεδόθη εἰς τοὺς ἀνθρώπους, οὔτε τὰ μνημονευόμενα ῥᾴδιον διελθεῖν·

19.94Bu yüzden Pythagorasçı terbiyeden birkaç örneği, en iyi bilinenleri, o adamların hayatını oluşturan uğraşların birer hatırası olarak anlatalım.

19.94

ὀλίγα δὲ καὶ τὰ γνωριμώτατα διέλθωμεν δείγματα τῆς Πυθαγορικῆς ἀγωγῆς καὶ ὑπομνήματα τῶν ὑπαρχόντων τοῖς ἀνδράσιν ἐκείνοις ἐπιτηδευμάτων.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…