Iamblikhos · Pythagorasçı Yaşam Üzerine
11. Bölüm
11.54Söylendiğine göre kadınlara kurbanlar hakkında şunları açıkladı: İlk olarak, başka biri kendileri için dua edecek olsa onun soylu ve iyi biri olmasını isterler, çünkü tanrılar böylelerine kulak verir; aynı şekilde kendileri de yumuşak huyluluğa en büyük önemi vermelidirler ki dualarını dinleyecek tanrıları hazır bulsunlar. Sonra tanrılara sunacakları şeyleri, örneğin kekleri, arpa çöreklerini, petekleri ve günlüğü, kendi elleriyle hazırlamalı ve sunaklara hizmetçisiz götürmelidirler. Tanrısal olanı kanla ve ölümle onurlandırmamalı, bir daha hiç gelmeyecekmiş gibi bir seferde çok harcama yapmamalıdırlar. Kocalarıyla ilişkileri konusunda da şunu düşünmelerini istedi: Babalar bile, kız evlat söz konusu olduğunda, kızlarının evlendikleri adamları kendilerinden daha çok sevmesine razı olmuşlardır. Bu yüzden ya kocalarına hiç karşı çıkmamaları ya da ancak onlara yenik düştüklerinde kazanmış sayılacaklarını düşünmeleri doğru olur.
Ταῖς δὲ γυναιξὶν ὑπὲρ μὲν τῶν θυσιῶν ἀποφήνασθαι λέγεται, πρῶτον μέν, καθάπερ ἑτέρου μέλλοντος ὑπὲρ αὐτῶν ποιεῖσθαι τὰς εὐχὰς βούλοιντ’ ἂν ἐκεῖνον εἶναι καλὸν κἀγαθόν, ὡς τῶν θεῶν τούτοις προσεχόντων, οὕτως αὐτὰς περὶ πλείστου ποιεῖσθαι τὴν ἐπιείκειαν, ἵν’ ἑτοίμους ἔχωσι τοὺς ταῖς εὐχαῖς ὑπακουσομένους, ἔπειτα ἃ τοῖς θεοῖς προσφέρειν μέλλουσι, ταῖς χερσὶν αὐτὰς ποιεῖν καὶ χωρὶς οἰκετῶν πρὸς τοὺς βωμοὺς προσενεγκεῖν, οἷον πόπανα καὶ ψαιστὰ καὶ κηρία καὶ λιβανωτόν, φόνῳ δὲ καὶ θανάτῳ τὸ δαιμόνιον μὴ τιμᾶν, μηδ’ ὡς οὐδέποτε πάλιν προσιούσας ἑνὶ καιρῷ πολλὰ δαπανᾶν. περὶ δὲ τῆς πρὸς τοὺς ἄνδρας ὁμιλίας κελεῦσαι κατανοεῖν ὅτι συμβαίνει καὶ τοὺς πατέρας ἐπὶ τῆς θηλείας φύσεως παρακεχωρηκέναι μᾶλλον ἀγαπᾶσθαι τοὺς γεγαμηκότας [ἢ τοὺς τεκνώσαντας αὐτούς]. διὸ καλῶς ἔχειν ἢ μηδὲν ἐναντιοῦσθαι πρὸς τοὺς ἄνδρας, ἢ τότε νομίζειν νικᾶν ὅταν ἐκείνων ἡττηθῶσιν.
11.55Ayrıca bu toplantıda dillere destan olan şu sözü söyledi: Kadının birlikte yaşadığı kocasıyla birleştikten sonra aynı gün tapınaklara gitmesi dine uygundur, ama kendisine ait olmayan bir erkekle birleştikten sonra asla. Bütün hayatları boyunca hem kendilerinin uğurlu sözler söylemesini hem de başkalarının onlar hakkında hep iyi söz söyleyeceği şeyler yapmalarını öğütledi; böylece yayılmış iyi ünü yıkmasınlar ve masal yazarlarını yalancı çıkarmasınlar. Masal yazarları kadınların adaletine bakmışlardı: Kadınlar başka bir kadına giysi ya da süs eşyası ödünç vermek gerektiğinde tanık olmadan verirler ve bu güvenden ne dava ne de anlaşmazlık doğar. Bu yüzden, kolayca paylaşabildikleri için üç kadının ortak tek bir gözü kullandığını masallaştırdılar. Bu masal erkeklere aktarılıp gözü ilk alanın kendi malını seve seve ve hemen paylaşarak geri verdiği anlatılsaydı, erkeklerin tabiatına uygun düşmediği için kimse buna inanmazdı.
ἔτι δὲ τὸ περιβόητον γενόμενον ἀποφθέγξασθαι κατὰ τὴν σύνοδον, ὡς ἀπὸ μὲν τοῦ συνοικοῦντος ἀνδρὸς ὅσιόν ἐστιν αὐθημερὸν προσιέναι τοῖς ἱεροῖς, ἀπὸ δὲ τοῦ μὴ προσήκοντος οὐδέποτε. παραγγεῖλαι δὲ καὶ κατὰ πάντα τὸν βίον αὐτάς τε εὐφημεῖν καὶ τοὺς ἄλλους δρᾶν ὁπόσα ὑπὲρ αὐτῶν εὐφημήσουσιν, ἵνα τὴν δόξαν τὴν διαδεδομένην μὴ καταλύσωσι μηδὲ τοὺς μυθογράφους ἐξελέγξωσιν, οἳ θεωροῦντες τὴν τῶν γυναικῶν δικαιοσύνην ἐκ τοῦ προΐεσθαι μὲν ἀμάρτυρον τὸν ἱματισμὸν καὶ τὸν κόσμον, ὅταν τινὶ ἄλλῃ δέῃ χρῆσαι, μὴ γίγνεσθαι δὲ ἐκ τῆς πίστεως δίκας μηδ’ ἀντιλογίας, ἐμυθοποίησαν τρεῖς γυναῖκας ἑνὶ κοινῷ πάσαις ὀφθαλμῷ χρωμένας διὰ τὴν εὐχερῆ κοινωνίαν· ὅπερ ἐπὶ τοὺς ἄρρενας μετατεθέν, ὡς ὁ προλαβὼν ἀπέδωκεν εὐκόλως καὶ ἑτοίμως τῶν ἑαυτοῦ μεταδιδούς, οὐδένα ἂν προσδέξασθαι λεγόμενον, ὡς μὴ οἰκεῖον (ὂν) αὐτῶν τῇ φύσει.
11.56Ayrıca herkesin en bilgesi denen, insanların dilini düzenleyen ve kısacası adları bulan kişi —ister tanrı ister daimōn ister tanrısal bir insan olsun— kadın soyunun dindarlığa en yatkın soy olduğunu gördüğü için kadınların her yaşına bir tanrıyla aynı adı vermiştir: Evlenmemiş olana Kore, kocaya verilmiş olana Nymphe, çocuk doğurmuş olana Meter, çocuklarından torun görmüş olana da Dor lehçesine göre Maia demiştir. Dodona'da ve Delphoi'de kehanetlerin bir kadın aracılığıyla bildirilmesi de buna uygun düşer. Anlatıldığına göre Pythagoras dindarlığı öven sözleriyle giyimde sadeliğe doğru öyle büyük bir değişiklik yarattı ki hiçbir kadın artık pahalı giysiler giymeye cesaret edemedi; hepsi on binlerce giysiyi Hera tapınağına adadı.
ἔτι δὲ τὸν σοφώτατον τῶν ἁπάντων λεγόμενον καὶ συντάξαντα τὴν φωνὴν τῶν ἀνθρώπων καὶ τὸ σύνολον εὑρετὴν καταστάντα τῶν ὀνομάτων, εἴτε θεὸν εἴτε δαίμονα εἴτε θεῖόν τινα ἄνθρωπον, συνιδόντα διότι τῆς εὐσεβείας οἰκειότατόν ἐστι τὸ γένος τῶν γυναικῶν, ἑκάστην τὴν ἡλικίαν αὐτῶν συνώνυμον ποιήσασθαι θεῷ, καὶ καλέσαι τὴν μὲν ἄγαμον κόρην, τὴν δὲ πρὸς ἄνδρα δεδομένην νύμφην, τὴν δὲ τέκνα γεννησαμένην μητέρα, τὴν δὲ παῖδας ἐκ παίδων ἐπιδοῦσαν κατὰ τὴν Δωρικὴν διάλεκτον μαῖαν· ᾧ σύμφωνον εἶναι τὸ καὶ τοὺς χρησμοὺς ἐν Δωδώνῃ καὶ Δελφοῖς δηλοῦσθαι διὰ γυναικός. διὰ δὲ τῶν εἰς τὴν εὐσέβειαν ἐπαίνων πρὸς τὴν εὐτέλειαν τὴν κατὰ τὸν ἱματισμὸν τηλικαύτην παραδέδοται κατασκευάσαι τὴν μεταβολήν, ὥστε τὰ πολυτελῆ τῶν ἱματίων μηδεμίαν ἐνδύεσθαι τολμᾶν, ἀλλ’ ἀναθεῖναι πάσας εἰς τὸ τῆς Ἥρας ἱερὸν πολλὰς μυριάδας ἱματίων.
11.57Şöyle bir şey anlattığı da söylenir: Kroton yöresinde bir erkeğin karısına karşı gösterdiği aretē dillere destandır, çünkü Odysseus Penelope'yi bırakmak karşılığında Kalypso'nun sunduğu ölümsüzlüğü kabul etmemiştir; övgüyü eşitlemek için kadınlara da kocalarına karşı soyluluklarını göstermek kalıyordu. Kısacası bu konuşmalar yüzünden Pythagoras'a hem Kroton şehrinde hem de bu şehir aracılığıyla bütün İtalya'da hiç de az olmayan bir saygı ve ilgi gösterildiği anlatılır.
λέγεται δὲ καὶ τοιοῦτόν τι διελθεῖν, ὅτι περὶ τὴν χώραν τῶν Κροτωνιατῶν ἀνδρὸς μὲν ἀρετὴ πρὸς γυναῖκα διαβεβόηται, Ὀδυσσέως οὐ δεξαμένου παρὰ τῆς Καλυψοῦς ἀθανασίαν ἐπὶ τῷ τὴν Πηνελόπην καταλιπεῖν, ὑπολείποιτο δὲ ταῖς γυναιξὶν εἰς τοὺς ἄνδρας ἀποδείξασθαι τὴν καλοκαγαθίαν, ὅπως εἰς ἴσον καταστήσωσι τὴν εὐλογίαν. ἁπλῶς δὲ μνημονεύεται διὰ τὰς εἰρημένας ἐντεύξεις περὶ Πυθαγόραν οὐ μετρίαν τιμὴν καὶ σπουδὴν καὶ κατὰ τὴν πόλιν τῶν Κροτωνιατῶν γενέσθαι καὶ διὰ τὴν πόλιν περὶ τὴν Ἰταλίαν.