İçeriğe geç
Felsefeye Teşvik

Iamblikhos · Felsefeye Teşvik

9. Bölüm

s49Bu kez işe en baştan, tabiatın ne istediğinden başlayarak aynı teşvike şöyle ilerleyelim. Meydana gelen şeylerin bir kısmı bir düşünceden ve bir tekhnēden doğar, ev ve gemi gibi (çünkü bunların ikisinin de sebebi bir tekhnē ve bir düşüncedir); bir kısmı ise hiçbir tekhnē sayesinde değil, tabiat sayesinde meydana gelir. Hayvanların ve bitkilerin sebebi tabiattır; bu türden her şey tabiata uygun olarak meydana gelir. Bazı şeyler de talih sayesinde olur; çünkü ne tekhnē sayesinde, ne tabiat sayesinde, ne de zorunlulukla meydana gelen şeylerin çoğunun talih eseri olduğunu söyleriz.

Talih eseri olan şeylerin hiçbiri bir şey için olmaz, onların bir gayesi de yoktur. Tekhnē ile meydana gelenlerde ise hem gaye hem de uğruna yapılan şey vardır (çünkü tekhnē sahibi bir şeyi neden ve ne için yaptığını sana her zaman açıklayabilir); bu da onun sayesinde meydana gelen şeyden daha iyidir. Tekhnēnin arazî olarak değil, kendi başına sebebi olduğu şeyleri kastediyorum; çünkü asıl anlamda hekimliği hastalığın değil sağlığın, yapı ustalığını da yıkmanın değil evin sebebi sayarız. Demek ki tekhnēye uygun olan her şey bir şey için meydana gelir ve onun gayesi en iyi olandır. Talih eseri olan ise bir şey için olmaz. Talihten de iyi bir şey doğabilir elbette; ama talihe göre ve talihten geldiği ölçüde iyi değildir, talihe göre meydana gelen şey her zaman belirsizdir. Tabiata uygun olan ise bir şey için meydana gelir ve tekhnē eserinden de daha iyi bir şey için oluşur. Çünkü tabiat tekhnēyi taklit etmez;

s49

IX. Ἄνωθεν δὲ ἀρχόμενοι ἀπὸ τοῦ τῆς φύσεως βουλήματος ἐπὶ τὴν αὐτὴν προτροπὴν προχωοροῦμεν oὑτωσί. τῶν γινομένων τὰ μὲν ἀπό τινος διανοίας καὶ τέχνης γίνεται, οἷον οἰκία καὶ πλοῖον (ἀμφοτέρων γὰρ τούτων αἰτία τέχνη τίς ἐστι καὶ διάνοια), τὰ δὲ διὰ τέχνης μὲν οὐδεμιᾶς, ἀλλὰ διὰ φύσιν· ζῴων γὰρ καὶ φυτῶν αἰτία φύσις, καὶ κατὰ φύσιν γίνεται πάντα τὰ τοιαῦτα. ἀλλὰ μὴν καὶ διὰ τύχην ἔνια γίνεται τῶν πραγμάτων· ὅσα γὰρ μήτε διὰ τέχνην μήτε διὰ φύσιν μήτʼ ἐξ ἀνάγκης γίγνεται, τὰ πολλὰ τούτων διὰ τύχην γίνεσθαί φαμεν. τῶν μὲν οὖν ἀπὸ τύχης γιγνομένων οὐδὲν ἕνεκά του γίγνεται, οὐδʼ ἔστι τι τέλος αὐτοῖς· τοῖς δὲ ἀπὸ τέχνης γιγνομένοις ἔνεστι καὶ τὸ τέλος καὶ τὸ οὗ ἕνεκα (ἀεὶ γὰρ ὁ τὴν τέχνην ἔχων ἀποδώσει σοι λόγον διʼ ὃν ἔγραψε καὶ οὗ ἕνεκα), καὶ τοῦτο [ὅτι] βέλτιόν ἐστιν ἢ τὸ διὰ τοῦτο γιγνόμενον. λέγω δʼ ὅσων καθʼ αὑτὴν ἡ τέχνη πέφυκεν αἰτία καὶ μὴ κατὰ συμβεβηκός· ὑγείας μὲν γὰρ ἰατρικὴν μᾶλλον ἢ νόσου κυρίως ἂν θείημεν, οἰκοδομικὴν δὲ οἰκίας, ἀλλʼ οὐ τοῦ καταβάλλειν. πᾶν ἄρα ἕνεκά του γίγνεται τὸ κατὰ τέχνην, καὶ τοῦτο τέλος αὐτῆς τὸ βέλτιστον, τὸ μέντοι διὰ τύχην οὐ γίνεται ἕνεκά του· συμβαίη μὲν γὰρ ἂν καὶ ἀπὸ τύχης τι ἀγαθόν, οὐ μὴν ἀλλὰ κατά γε τὴν τύχην καὶ καθόσον ἀπὸ τύχης οὐκ ἀγαθόν, ἀόριστον δʼ ἀεὶ τὸ γιγνόμενόν ἐστι κατʼ αὐτήν. ἀλλὰ μὴν τό γε κατὰ φύσιν ἕνεκά του γίγνεται, καὶ βελτίονος ἕνεκεν ἀεὶ συνίσταται ἢ καθάπερ τὸ διὰ τέχνης· μιμεῖται γὰρ οὐ τὴν τέχνην ἡ φύσις ἀλλὰ

s50aksine tekhnē tabiatı taklit eder; tabiata yardım etmek ve onun eksik bıraktıklarını tamamlamak için vardır. Bazı şeyleri tabiat kendi başına tamamlayabilir ve hiçbir yardıma ihtiyaç duymaz gibi görünür, bazılarını ise güçlükle yapar ya da hiç yapamaz. Örneğin hemen oluş konusunda: bazı tohumlar hangi toprağa düşerse düşsün, hiçbir bakım olmadan filizlenir; bazıları ise ayrıca çiftçilik tekhnēsine ihtiyaç duyar. Hayvanlar arasında da benzer biçimde bazıları tabiatlarını bütünüyle kendi başlarına kazanır; insan ise hem ilk doğuşunda hem de sonra beslenmesinde hayatta kalmak için birçok tekhnēye muhtaçtır. O hâlde tekhnē tabiatı taklit ediyorsa, bütün oluşların bir şey için meydana gelmesi tekhnēlere de tabiattan geçmiştir. Çünkü doğru biçimde meydana gelen her şeyin bir şey için meydana geldiğini kabul ederiz. Güzel biçimde olan da doğru biçimde olmuştur. Tabiata uygun olan her şey de, madem tabiata aykırı olan kötüdür, güzel biçimde meydana gelir; demek ki tabiata uygun oluş bir şey için meydana gelir.

Bunu içimizdeki parçaların her birinde de görebilirsin. Örneğin göz kapağını düşünürsen, onun boşuna değil, gözlere yardım etmek için, hem onları dinlendirsin hem de görmeye çarpan şeyleri engellesin diye var olduğunu görürsün. Bir şeyin uğruna meydana geldiği şey ile uğruna meydana gelmesi gereken şey aynıdır; örneğin gemi deniz yoluyla taşımak için yapılması gerekiyorsa, bu yüzden yapılmıştır. Üstelik hayvanlar,

s50

αὐτὴ τὴν φύσιν, καὶ ἔστιν ἐπὶ τῷ βοηθεῖν καὶ τὰ παραλειπόμενα τῆς φύσεως ἀναπληροῦν. τὰ μὲν γὰρ ἔοικεν αὐτὴ δύνασθαι διʼ αὐτῆς ἡ φύσις ἐπιτελεῖν καὶ βοηθείας οὐδὲν δεῖσθαι, τὰ δὲ μόλις καὶ παντελῶς ἀδυνατεῖν, οἷον αὐτίκα καὶ περὶ τὰς γενέσεις· ἔνια μὲν δήπου τῶν σπερμάτων εἰς ὁποίαν ⟨ἂν⟩ ἐμπέσῃ γῆν ἄνευ φυλακῆς γεννῶσιν, ἔνια δὲ προσδεῖται τῆς γεωργικῆς τέχνης· παραπλησίως δὲ καὶ τῶν ζῴων τὰ μὲν διʼ αὐτῶν ἅπασαν ἀπολαμβάνει τὴν φύσιν, ἄνθρωπος δὲ πολλῶν δεῖται τεχνῶν πρὸς σωτηρίαν κατά τε τὴν πρώτην γένεσιν καὶ πάλιν κατὰ τὴν ὑστέραν τροφήν. εἰ τοίνυν ἡ τέχνη μιμεῖται τὴν φύσιν, ἀπὸ ταύτης ἠκολούθηκε καὶ ταῖς τέχναις τὸ τὴν γένεσιν ἅπασαν ἕνεκά του γίγνεσθαι. τὸ γὰρ ὀρθῶς γιγνόμενον ἅπαν ἕνεκά του γίγνεσθαι θείημεν ἄν. οὐκοῦν τό γε καλῶς, ὀρθῶς· καὶ τὸ μὲν γιγνόμενον γίγνεται, γέγονε δὲ τὸ γεγονὸς τό γε μὴν κατὰ φύσιν ἅπαν καλῶς, εἴπερ τὸ παρὰ φύσιν φαῦλον καὶ τῷ κατὰ 144 Κ. φύσιν […] γένεσις ἕνεκά του γίγνεται. καὶ τοῦτο ἴδοι τις ἂν καὶ ἀφʼ ἑκάστου τῶν ἐν ἡμῖν μερῶν· οἷον εἰ κατανοοῖς τὸ βλέφαρον, ἴδοις ἂν ὡς οὐ μάτην ἀλλὰ βοηθείας χάριν τῶν ὀμμάτων γέγονεν, ὅπως ἀνάπαυσίν τε παρέχῃ καὶ κωλύῃ τὰ προσπίπτοντα πρὸς τὴν ὄψιν. οὐκοῦν ταὐτόν ἐστιν οὗ τε ἕνεκα γέγονέ τι καὶ οὗ ἕνεκα δεῖ γεγονέναι· οἷον εἰ πλοῖον ἕνεκα τῆς κατὰ θάλατταν κομιδῆς ἔδει γίγνεσθαι, διὰ τοῦτο καὶ γέγονε. καὶ μὴν τά γε ζῷα τῶν φύσει ⟨τε καὶ κατὰ φύσιν⟩

s51ya hepsi birden ya da en iyi ve en değerli olanları, tabiatça ve tabiata uygun olarak meydana gelmiş şeylerdendir; birinin çoğunun bir bozulma ve kusur yüzünden tabiata aykırı olarak doğduğunu düşünmesi bir şey değiştirmez. Bu dünyadaki canlıların en değerlisi ise insandır; dolayısıyla onun tabiatça ve tabiata uygun olarak meydana geldiği açıktır. Tabiatın ve tanrının bizi uğruna var ettiği şey de var olanlar arasındaki şu şeydir. Bunun ne olduğu sorulduğunda Pythagoras "göğü seyretmek" demiş, kendisinin de tabiatın seyircisi olduğunu ve bunun için hayata geldiğini söylermiş. Anaksagoras'a da insanın ne için doğmayı ve yaşamayı seçeceği sorulduğunda, öteki her şeyin hiçbir değeri olmadığını düşünerek, "göğü ve oradaki yıldızları, ayı ve güneşi seyretmek için" diye cevap verdiği söylenir.

O hâlde her şeyin gayesi her zaman daha iyiyse (çünkü meydana gelen her şey gaye uğruna meydana gelir; uğruna meydana gelinen şey de daha iyidir, hatta her şeyin en iyisidir), tabiata uygun gaye de oluş kesintisiz tamamlanırken oluşta en son tamamlanmaya yaratılmış olan şeyse, insanlarda önce bedene ait şeyler gayesine ulaşır, sonra psykhēye ait olanlar; daha iyi olanın gayesi oluşta bir biçimde hep geride kalır. Demek ki psykhē bedenden sonra gelir, psykhēye ait şeylerin en sonuncusu da phronēsistir;

s51

γεγενημένων ἐστὶν ἤτοι πάντα τοπαράπαν ἢ τὰ βέλτιστα καὶ τιμιώτατα· διαφέρει γὰρ οὐδὲν εἴ τις αὐτῶν τὰ πολλὰ παρὰ φύσιν οἴεται γεγενῆσθαι διά τινα φθορὰν καὶ μοχθηρίαν. τιμιώτατον δέ γε τῶν ἐνταῦθα ζῴων ἄνθρωπός ἐστιν, ὥστε δῆλον ὅτι φύσει τε καὶ κατὰ φύσιν γέγονε. καὶ τοῦτό ἐστι τῶν ὄντων οὐ χάριν ἡ φύσις ἡμᾶς ἐγέννησε καὶ ὁ θεός. τί δὴ τοῦτό ἐστι Πυθαγόρας ἐρωτώμενος, τὸ θεάσασθαιʼ εἶπε ῾τὸν οὐρανόνʼ, καὶ ἑαυτὸν δὲ θεωρὸν ἔφασκεν εἶναι τῆς φύσεως καὶ τούτου ἕνεκα παρεληλυθέναι εἰς τὸν βίον. καὶ Ἀναξαγόραν δέ φασιν εἰπεῖν ἐρωτηθέντα τίνος ἂν ἕνεκα ἕλοιτο γενέσθαι τις καὶ ζῆν, ἀποκρίνασθαι πρὸς τὴν ἐρώτησιν· ὡς ῾τοῦ θεάσασθαι [τὰ περὶ] τὸν οὐρανὸν καὶ ⟨τὰ⟩ περὶ αὐτὸν ἄστρα τε καὶ σελήνην καὶ ἥλιονʼ, ὡς τῶν ἄλλων γε πάντων οὐδενὸς ἀξίων ὄντων. εἰ τοίνυν παντὸς ἀεὶ τὸ τέλος ἐστὶ βέλτιον (ἕνεκα γὰρ τοῦ τέλους πάντα γίγνεται τὰ γιγνόμενα, τὸ δʼ οὐ ἕνεκα βέλτιον καὶ βέλτιστον πάντων), τέλος δὲ κατὰ φύσιν τοῦτό ἐστιν ὃ κατὰ τὴν γένεσιν πέφυκεν ὕστατον ἐπιτελεῖσθαι περαινομένης τῆς γενέσεως συνεχῶς· οὐκοῦν πρῶτον μὲν τὰ κατὰ τὸ σῶμα τῶν ἀνθρώπων λαμβάνει τέλος, ὕστερον δὲ τὰ κατὰ τὴν ψυχὴν, καί πως ἀεὶ τὸ τοῦ βελτίονος τέλος ὑστερίζει τῆς γενέσεως. οὐκοῦν ψυχὴ σώματος ὕστερον, καὶ τῶν τῆς ψυχῆς τελευταῖον ἡ φρόνησις· τοῦτο γὰρ ὕστατον ὁρῶμεν

s52çünkü bunun insanlarda tabiatça en son ortaya çıktığını görürüz; ihtiyarlığın iyiliklerden yalnız bunu kendine mal etmesi de bu yüzdendir. Demek ki tabiata göre bizim gayemiz bir tür phronēsistir; phronēsis sahibi olmak, uğruna var olduğumuz son şeydir. O hâlde var olduysak, açıktır ki bir şeyi düşünüp anlamak ve öğrenmek için de varız. Öyleyse bu akıl yürütmeye göre Pythagoras, her insanın tanrı tarafından bilmek ve seyretmek için var edildiğini söylerken iyi söylemiştir. Bu bilinecek şeyin evren mi, yoksa başka bir tabiat mı olduğunu belki daha sonra incelemek gerekir; şimdilik ilk olarak bu kadarı yeter. Çünkü phronēsis tabiata uygun gayeyse, phronēsis sahibi olmak her şeyin en iyisi olacaktır. Dolayısıyla geri kalan şeyleri insanın kendisinde meydana gelen iyilikler için yapmalıdır; bu iyiliklerden de bedendekileri psykhēdekiler için, aretēyi ise phronēsis için; çünkü en yüksek olan budur.

Her epistēmēden kendisinden başka bir şey çıkmasını beklemek ve onun yararlı olması gerektiğini istemek, iyi şeyler ile zorunlu şeylerin baştan ne kadar ayrı olduğunu hiç bilmeyen birinin işidir; çünkü aralarındaki fark çok büyüktür. Başka bir şey için sevilen ve onlarsız yaşamanın imkânsız olduğu şeylere zorunlu şeyler ve yardımcı sebepler, sonunda başka hiçbir şey çıkmasa bile kendileri için sevilenlere ise asıl anlamda iyi şeyler demek gerekir. Çünkü bu bunun için, o da başka bir şey için seçilir ve iş böylece sonsuza dek ilerleyip gider değil; bir yerde durur. Öyleyse her şeyden, şeyin kendisinden başka bir fayda beklemek ve "Bize ne faydası var?", "Ne işe yarar?" diye sormak artık büsbütün gülünçtür.

s52

γιγνόμενον φύσει τοῖς ἀνθρώποις, διὸ καὶ τὸ γῆρας ἀντιποιεῖται τούτου μόνου τῶν ἀγαθῶν· φρόνησις ἄρα τις κατὰ φύσιν ἡμῖν ἐστι τὸ τέλος καὶ τὸ φρονεῖν ἔσχατον οὗ χάριν γεγόναμεν. οὐκοῦν εἰ γεγόναμεν, δῆλον ὅτι καὶ ἐσμὲν ἕνεκα τοῦ φρονῆσαί τι καὶ μαθεῖν. καλῶς ἄρα κατά γε τοῦτον τὸν λόγον Πυθαγόρας εἴρηκεν ὡς ἐπὶ τὸ γνῶναί τε καὶ θεωρῆσαι πᾶς ἄνθρωπος ὑπὸ τοῦ θεοῦ συνέστηκεν. ἀλλὰ τοῦτο τὸ γνωστὸν πότερον ὁ κόσμος ἐστὶν ἤ τις ἑτέρα φύσις, σκεπτέον ἴσως ὕστερον, νῦν δὲ τοσοῦτον ἱκανὸν τὴν πρώτην ἡμῖν. εἰ γάρ ἐστι κατὰ φύσιν τέλος ἡ φρόνησις, ἄριστον ἂν εἴη πάντων τὸ φρονεῖν. ὥστε τὰ μὲν ἄλλα δεῖ πράττειν ἕνεκα τῶν ἐν αὐτῷ γιγνομένων ἀγαθῶν, τούτων δὲ αὐτῶν τὰ μὲν ἐν τῷ σώματι τῶν ἐν ⟨τῇ⟩ ψυχῇ, τὴν δὲ ἀρετὴν τῆς φρονήσεως· τοῦτο γάρ ἐστιν ἀκρότατον. τὸ δὲ ζητεῖν ἀπὸ πάσης ἐπιστήμης ἕτερόν τι γενέσθαι καὶ δεῖν χρησίμην αὐτὴν εἶναι, παντάπασιν ἀγνοοῦντός τινός ἐστιν ὅσον διέστηκεν ἐξ ἀρχῆς τὰ ἀγαθὰ καὶ τὰ ἀναγκαῖα· διαφέρει γὰρ πλεῖστον. τὰ μὲν γὰρ διʼ ἕτερον ἀγαπώμενα τῶν πραγμάτων, ὧν ἄνευ ζῆν ἀδύνατον, ἀναγκαῖα καὶ συναίτια λεκτέον, ὅσα δὲ διʼ αὐτά, κἂν ἀποβαίνῃ μηδὲν ἕτερον, ἀγαθὰ κυρίως· οὐ γὰρ δὴ τόδε μὲν αἱρετὸν διὰ τόδε, τόδε δὲ διʼ ἄλλο, τοῦτο δὲ εἰς ἄπειρον οἴχεται προϊόν, ἀλλʼ ἵσταταί που. γελοῖον οὖν ἤδη παντελῶς τὸ ζητεῖν ἀπὸ παντὸς ὠφέλειαν ἑτέραν παρʼ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, καὶ τί οὖν ἡμῖν ὄφελος;ʼ καὶ ‘τί χρήσιμον;ʼ ἐρωτῶν. ὡς ἀληθῶς γάρ, ὅπερ λέγομεν,

s53Çünkü dediğimiz gibi, böyle biri gerçekten de güzel ve iyi olanı bilen birine benzemez, sebep ile yardımcı sebebi ayırt edebilen birine de benzemez. Bu söylediklerimizin her şeyden çok doğru olduğunu, biri bizi düşüncede Mutlular Adaları'na götürse görebilirdi. Orada hiçbir şeye ihtiyaç olmaz, başka hiçbir şeyin faydası da olmazdı; geriye yalnızca düşünmek ve temaşa kalırdı ki bugün de hür hayat dediğimiz budur. Bu doğruysa, aramızdan biri Mutlular Adaları'nda yaşama imkânı kendisine verilmişken kendi yüzünden bunu yapamasa, haklı olarak utanmaz mıydı? Demek ki epistēmēnin insanlara verdiği ücret küçümsenecek bir şey değildir, ondan doğan iyilik de küçük değildir. Bilge şairlerin dediği gibi adaletin ödüllerini Hades'te alıyorsak, phronēsisinkileri de, görünüşe göre, Mutlular Adaları'nda alırız. Dolayısıyla yararlı ya da faydalı görünmemesinde korkulacak bir şey yoktur; çünkü onun faydalı değil iyi olduğunu söylüyoruz, onu başka bir şey için değil kendisi için seçmek yaraşır. Olympia'ya, oradan bize daha fazla bir şey kalmayacak olsa bile, yalnızca seyrin kendisi için gideriz (çünkü seyrin kendisi pek çok paradan daha değerlidir); Dionysia şenliklerini de oyunculardan bir şey alacağımız için değil, üstelik onlara bir şey vererek seyrederiz; başka birçok seyri de pek çok paraya tercih ederiz. Aynı şekilde evrenin temaşasını da yararlı görünen her şeyden üstün tutmalıyız.

s53

οὐδὲν ἔοικεν ὁ τοιοῦτος εἰδότι καλὸν κἀγαθὸν οὐδὲ τί αἴτιον τῷ διαγιγνώσκοντι καὶ συναίτιον. ἴδοι δʼ ἄν τις ὅτι παντὸς μᾶλλον ἀληθῆ ταῦτα λέγομεν, εἴ τις ἡμᾶς οἷον εἰς μακάρων νήσους τῇ διανοίᾳ κομίσειεν. ἐκεῖ γὰρ οὐδενὸς χρεία οὐδὲ τῶν ἄλλων τινὸς ὄφελος ἂν γένοιτο, μόνον δὲ καταλείπεται τὸ διανοεῖσθαι καὶ θεωρεῖν, ὅνπερ καὶ νῦν ἐλεύθερόν φαμεν βίον εἶναι. εἰ δὲ ταῦτʼ ἐστὶν ἀληθῆ, πῶς οὐκ ἂν αἰσχύνοιτο δικαίως ὅστις ἡμῶν ἐξουσίας γενομένης ἐν μακάρων οἰκῆσαι νήσοις ἀδύνατος εἴη διʼ ἑαυτόν; οὐκοῦν οὐ μεμπτὸς ὁ μισθός ἐστι τῆς ἐπιστήμης τοῖς ἀνθρώποις, οὐδὲ μικρὸν τὸ γιγνόμενον ἀπʼ αὐτῆς ἀγαθόν. ὥσπερ γὰρ τῆς δικαιοσύνης, ὥς φασιν οἱ σοφοὶ τῶν ποιητῶν, ἐν Ἅιδου κομιζόμεθα τὰς δωρεάς, οὕτω τῆς φρονήσεως ἐν μακάρων νήσοις, ὡς ἔοικεν. οὐδὲν οὖν δεινόν, ἂν μὴ φαίνηται χρησίμη οὖσα μηδʼ ὠφέλιμος· οὐ γὰρ ὠφέλιμον ἀλλʼ ἀγαθὴν αὐτὴν εἶναί φαμεν, οὐδὲ διʼ ἕτερον ἀλλὰ διʼ ἑαυτὴν αἱρεῖσθαι αὐτὴν προσήκει. ὥσπερ γὰρ εἰς Ὀλυμπίαν αὐτῆς ἕνεκα τῆς θέας ἀποδημοῦμεν, καὶ εἰ μηδὲν μέλλοι πλεῖον ἀπʼ αὐτῆς ἔσεσθαι (αὐτὴ γὰρ ἡ θεωρία κρείττων πολλῶν ἐστι χρημάτων), καὶ τὰ Διονύσια δὲ θεωροῦμεν οὐχ ὡς ληψόμενοί τι παρὰ τῶν ὑποκριτῶν ἀλλὰ καὶ προσθέντες, πολλάς τε ἄλλας θέας ἑλοίμεθα ⟨ἄν⟩ ἀντὶ πολλῶν χρημάτων· οὕτω καὶ τὴν θεωρίαν τοῦ παντὸς προτιμητέον πάντων τῶν δοκούντων εἶναι χρησίμων.

s54Kadınları ve köleleri taklit eden oyuncuları, dövüşen ve koşan atletleri seyretmek için büyük bir hevesle yollara düşelim de, var olan şeylerin tabiatını ve hakikati karşılıksız temaşa etmeyi gereksiz mi sayalım? Elbette olmaz. Böylece tabiatın istediğinden yola çıkarak, insan hayatı için ondan hiçbir yarar doğmasa bile, phronēsise hem iyi hem de kendi başına değerli bir şey olarak teşvik etmiş olduk.

s54

οὐ γὰρ δήπου ἐπὶ μὲν ἀνθρώπους μιμουμένους γύναια καὶ δούλους, τοὺς δὲ μαχομένους καὶ θέοντας, δεῖ πορεύεσθαι μετὰ πολλῆς σπουδῆς ἕνεκα τοῦ θεάσασθαι αὐτούς, τὴν δὲ τῶν ὄντων φύσιν καὶ τὴν ἀλήθειαν οὐκ οἴεσθαι δεῖν θεωρεῖν ἀμισθί. οὕτω μὲν οὖν ἀπὸ τοῦ βουλήματος τῆς φύσεως ἐπιόντες προετρέψαμεν ἐπὶ τὸ φρονεῖν ὡς ἐπὶ ἀγαθόν τε ὑπάρχον καὶ διʼ αὐτὸ τίμιον, κὰν μηδὲν ἀπʼ αὐτοῦ χρήσιμον γίγνηται ὡς πρὸς τὸν ἀνθρώπινον βίον.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…