İçeriğe geç
Hakiki Din Üzerine

Augustinus · Hakiki Din Üzerine

50. Bölüm

  1. Henüz ona bağlanamıyorsak, hiç değilse kendi hayallerimizi azarlayalım ve bu kadar boş ve aldatıcı oyunları zihnimizin seyir yerinden atalım. İlahî takdirin bizim için kurmaya tenezzül ettiği basamakları kullanalım. Çünkü oyunbaz kurgulardan aşırı zevk alarak düşüncelerimizde boşa gidip bütün hayatımızı boş rüyalara çevirdiğimizde, Tanrı'nın tarif edilemez merhameti, kendi kanunlarına kulluk eden akıllı yaratık aracılığıyla, sesler ve harfler, ateş, duman, bulut ve sütun gibi âdeta görünür kelimeler aracılığıyla, bizim çocukluğumuzla meseller ve benzetmelerle bir bakıma oynamaktan, iç gözlerimizi de bu tür bir çamurla iyileştirmekten kaçınmadı.
  1. Öyleyse tarihe ne kadar inanç borçlu olduğumuzu, anlamaya ne kadar inanç borçlu olduğumuzu, doğru olduğunu bilmeden ama inanarak neyi hafızaya emanet ettiğimizi ayırt edelim. Gelip geçmeyen, hep aynı şekilde kalan doğrunun nerede olduğunu da. Kutsal Ruh'ta bilgelikle söylendiğine inanılan alegorinin nasıl yorumlanacağını da: Onu eski görünür şeylerden daha yeni görünür şeylere götürmek mi yeterlidir, yoksa ruhun duygulanımlarına ve tabiatına kadar, ya da değişmez ebediyete kadar mı götürmek gerekir? Yoksa bazı alegoriler görünür olayları, bazıları ruhların hareketlerini, bazıları da ebediyetin kanununu mu anlatır? Yoksa bütün bunların izlenmesi gereken alegoriler de bulunur mu? Ayrıca ister tarihî ve geçici, ister ruhanî ve ebedî olsun, Otoritenin her yorumunun yöneltilmesi gereken sağlam inancın ne olduğunu. Bütün iyi eylemlerin gayesinin bulunduğu ebedî şeyleri anlamak ve elde etmek için geçici şeylere inanmanın ne faydası olduğunu. Tarih alegorisi, olay alegorisi, söz alegorisi ve sır alegorisi arasında ne fark olduğunu. İlahî Yazıların ifade tarzının her dilin kendine özgülüğüne göre nasıl alınması gerektiğini; çünkü her dilin kendine özgü bazı söyleyiş türleri vardır ki başka bir dile aktarıldıklarında saçma görünürler. Bu kadar alçakgönüllü bir konuşmanın ne faydası olduğunu: Öyle ki kutsal Kitaplarda yalnız Tanrı'nın öfkesi, kederi, uykudan uyanması, hatırlaması, unutması ve iyi insanların başına gelebilecek başka bazı şeyler değil, pişmanlık, kıskançlık, sarhoşluk ve bu türden başka şeylerin adları da bulunur. Kutsal Yazılarda anılan Tanrı'nın gözlerinin, ellerinin, ayaklarının ve bu türden öteki uzuvlarının insan bedeninin görünür biçimine mi, yoksa miğfer, kalkan, kılıç, kemer ve benzerleri gibi anlaşılır ve ruhanî güçlerin anlamlarına mı bağlanması gerektiğini. Ve en çok araştırılması gereken şeyi: İlahî takdirin bizimle, kendisine kulluk eden akıllı, doğurucu ve bedensel yaratık aracılığıyla böyle konuşmasının insan soyuna ne faydası olduğunu. Bu tek şey bilindiğinde, ruhlardan her türlü çocukça küstahlık atılır ve pek kutsal din içeri alınır.

    50
    1. Cui si nondum possumus inhaerere, objurgemus saltem nostra phantasmata, et tam nugatorios et deceptorios ludos de spectaculo mentis ejiciamus. Utamur gradibus quos nobis divina providentia fabricare dignata est. Cum enim figmentis ludicris nimium delectati evanesceremus in cogitationibus nostris, et totam vitam in quaedam vana somnia verteremus; rationali creatura serviente legibus suis, per sonos ac litteras, ignem, fumum, nubem, columnam, quasi quaedam verba visibilia, cum infantia nostra parabolis ac similitudinibus quodammodo ludere, et interiores oculos nostros luto hujuscemodi curare non aspernata est ineffabilis misericordia Dei. 99. Distinguamus ergo quam fidem debeamus historiae, quam fidem debeamus intelligentiae, quid mandemus memoriae, verum esse nescientes, sed credentes tamen. Et ubi sit verum, quod non venit et transit, sed semper eodem modo manet. Qui sit modus interpretandae allegoriae, quae per sapientiam dicta creditur in Spiritu sancto: utrum a visibilibus antiquioribus ad visibilia recentiora eam perducere sufficiat; an usque ad animae affectiones atque naturam, an usque ad incommutabilem aeternitatem: an aliae significent gesta visibilia, aliae motus animorum, aliae legem aeternitatis; an aliquae inveniantur, in quibus haec omnia vestiganda sint. Et quae sit stabilis fides, sive historica et temporalis, sive spiritualis et aeterna, ad quam omnis interpretatio Auctoritatis dirigenda sit. Et quid prosit ad intelligenda et obtinenda aeterna, ubi finis est omnium bonarum actionum, fides rerum temporalium. Et quid intersit inter allegoriam historiae et allegoriam facti, et allegoriam sermonis, et allegoriam sacramenti. Et quomodo ipsa locutio divinarum Scripturarum secundum cujusque linguae proprietatem accipienda sit. Habet enim omnis lingua sua quaedam propria genera locutionum, quae cum in aliam linguam transferuntur, videntur absurda. Quid prosit tanta loquendi humilitas, ut non solum ira Dei, et tristitia, et a somno expergefactio, et memoria, et oblivio, et alia nonnulla quae in bonos homines cadere possunt, sed etiam poenitentiae, zeli, crapulae nomina, et alia hujusmodi in sacris Libris inveniantur. Et utrum oculi Dei, et manus, et pedes, et alia hujus generis membra, quae in Scripturis nominantur, ad visibilem formam humani corporis referenda sint; an ad significationes intelligibilium et spiritualium potentiarum, sicut galea, et scutum, et gladius, et cingulum, et caetera talia. Et quod maxime quaerendum est, quid prosit generi humano, quod sic nobiscum per rationalem, et genitalem, et corporalem creaturam sibi servientem divina providentia locuta est. Quo uno cognito, omnis ab animis protervitas puerilis excluditur, et introducitur sacrosancta religio.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…