İçeriğe geç
Hakiki Din Üzerine

Augustinus · Hakiki Din Üzerine

41. Bölüm

  1. Dış insan ya iç insanın ilerlemesiyle ya da kendi eksilmesiyle bozulur. İç insanın ilerlemesiyle öyle bozulur ki bütünüyle daha iyiye doğru yeniden biçimlenir ve son borazanda bütünlüğüne kavuşturulur; artık ne bozulur ne de bozar. Kendi eksilmesiyle ise daha bozulabilir güzelliklere, yani cezaların düzenine yuvarlanır. Hâlâ "güzellikler" dememe şaşmayalım: Çünkü düzenli olup da güzel olmayan hiçbir şey yoktur; Elçi'nin dediği gibi, "her düzen Tanrı'dandır" (Romalılar 13:1). Ağlayan bir insanın sevinen bir solucandan daha iyi olduğunu kabul etmemiz gerekir; yine de solucanın övgüsünü hiçbir yalan katmadan uzun uzun söyleyebilirim: Renginin parlaklığına, bedeninin yuvarlak biçimine, ön kısımlarının ortadakilerle, ortadakilerin arkadakilerle uyumuna, tabiatının aşağılığı ölçüsünde birliği arayışı soluyan kısımlarına bakarım; bir yanında biçimlenip de öbür yanında eşit bir ölçüyle karşılık bulmayan hiçbir şey yoktur. Peki, o küçük bedene canlılık veren ruhun kendisi hakkında ne diyeyim? Bedeni nasıl ritimle hareket ettirir, uygun olanı nasıl arar, karşı koyanı elinden geldiğince nasıl yener ya da ondan sakınır; her şeyi tek bir sağ kalma duygusuna bağlayarak, bütün tabiatları kuran o birliği bedenden çok daha açık bir şekilde nasıl sezdirir! Bunları herhangi bir canlı solucan için söylüyorum. Birçokları külü ve gübreyi bile pek doğru olarak ve uzun uzun övmüştür (Cicero'nun Yaşlılık Üzerine'sinde Cato). Öyleyse nerede ve nasıl olursa olsun her cisimden daha iyi olan insan ruhunun güzelce düzenlendiğini ve onun cezalarından başka güzelliklerin doğduğunu söylersem buna şaşmak niye? Çünkü ruh zavallı olduğunda, mesutların bulunması gereken yerde değil, zavallıların bulunması gereken yerdedir.
  1. Kimse bizi aldatmasın. Haklı olarak kınanan her şey, daha iyisiyle karşılaştırıldığı için reddedilir. Her tabiat ise, ne kadar sonda, ne kadar aşağıda olursa olsun, hiçlikle karşılaştırıldığında haklı olarak övülür. Bir şey daha iyi olabiliyorsa, hâli iyi değildir. Bu yüzden hakikatin kendisiyle birlikte iyi olabiliyorsak, hakikatin herhangi bir iziyle birlikte kötü hâldeyiz; bedenin hazlarına yapıştığımızda ise, yani izin en uç kenarıyla birlikteyken, çok daha kötü hâldeyiz. Öyleyse bu arzunun ya okşamalarını ya sıkıntılarını yenelim; erkeksek bu kadını kendimize boyun eğdirelim. Biz önde gidersek o da daha iyi olacak ve artık arzu değil itidal diye adlandırılacaktır. Çünkü o önde gider, biz de peşinden gidersek, ona arzu ve şehvet, bize ise düşüncesizlik ve akılsızlık denir. Başımız olan Mesih'in peşinden gidelim ki başı olduğumuz da bizim peşimizden gelsin. Bu, kadınlara da buyrulabilir; koca hakkıyla değil, kardeşlik hakkıyla; o hakla Mesih'te ne erkeğiz ne kadın. Çünkü kadınlarda da kadınca hazları boyun eğdirmelerini, Mesih'e kulluk etmelerini ve arzuya hükmetmelerini sağlayan erkekçe bir şey vardır. Bu, Hristiyan halkın düzeni içinde, Tanrı'ya adanmış birçok dulda ve bakirede, hatta evli olup da evlilik haklarını artık kardeşçe gözeten birçok kadında açıkça görülür. Ama Tanrı'nın hükmetmemizi buyurduğu, bizi kendi mülkümüze yeniden kavuşturmak için hem teşvik ettiği hem yardım ettiği bu kısma, ihmal ve dinsizlik yüzünden erkek, yani zihin ve akıl boyun eğerse, insan elbette çirkin ve zavallı olacaktır; ama o en yüce yönetici ve Rab onu bu hayatta nereye ayırmayı, bu hayattan sonra da nereye yerleştirmeyi uygun görüyorsa oraya ayrılır ve oraya yerleştirilir. Böylece bütün yaratılışın hiçbir çirkinlikle lekelenmesine izin verilmez.

    41
    1. Corrumpitur autem homo exterior aut profectu interioris, aut defectu suo. Sed profectu interioris ita corrumpitur, ut totus in melius reformetur, et restituatur in integrum in novissima tuba, ut jam non corrumpatur neque corrumpat. Defectu autem suo in pulchritudines corruptibiliores, id est poenarum ordinem praecipitatur. Nec miremur quod adhuc pulchritudines nomino: nihil enim est ordinatum, quod non sit pulchrum; et, sicut ait Apostolus, omnis ordo a Deo est (Rom. XIII, 1). Necesse est autem fateamur meliorem esse hominem plorantem, quam laetantem vermiculum: et tamen vermiculi laudem sine ullo mendacio copiose possum dicere, considerans nitorem coloris, figuram teretem corporis, priora cum mediis, media cum posterioribus congruentia, et unitatis appetentiam pro suae naturae humilitate spirantia; nihil ex una parte formatum, quod non ex altera parili dimensione respondeat. Quid jam de anima ipsa dicam vegetante modulum corporis sui, quomodo eum numerose moveat, quomodo appetat convenientia, quomodo vincat aut caveat obsistentia quantum potest, et ad unum sensum incolumitatis referens omnia, unitatem illam conditricem naturarum omnium, multo evidentius quam corpus insinuet? Loquor de vermiculo animante qualicumque. Cineris et stercoris laudem verissime atque uberrime plerique dixerunt (Cato apud Ciceronem, in Catone majore). Quid ergo mirum est, si hominis animam, quae ubicumque sit et qualiscumque sit, omni corpore est melior, dicam pulchre ordinari, et de poenis ejus alias pulchritudines fieri, cum ibi non sit quando misera est, ubi beatos esse decet, sed ibi sit ubi esse miseros decet? 78. Prorsus nemo nos fallat. Quidquid recte vituperatur, in melioris comparatione respuitur. Omnis autem natura quamvis extrema, quamvis infima, in comparatione nihili jure laudatur. Et tunc cuique non est bene, si melius esse potest. Quare si nobis potest bene esse cum ipsa veritate, male sumus cum quolibet vestigio veritatis: multo ergo deterius cum extremitate vestigii, quando carnis voluptatibus adhaeremus. Vincamus ergo hujus cupiditatis vel blanditias vel molestias; subjugemus nobis hanc feminam, si viri sumus. Nobis ducibus et ipsa erit melior, nec jam cupiditas, sed temperantia nominabitur. Nam cum ipsa ducit, nos autem sequimur, cupiditas illa et libido, nos vero temeritas et stultitia nuncupamur. Sequamur Christum caput nostrum, ut et nos sequatur cui caput sumus. Hoc et feminis praecipi potest, non maritali, sed fraterno jure; quo jure in Christo nec masculus nec femina sumus. Habent enim et illae virile quiddam unde femineas subjugent voluptates, unde Christo serviant, et imperent cupiditati. Quod in multis viduis et virginibus Dei, in multis etiam maritatis, sed jam fraterne conjugalia jura servantibus, christiani populi dispensatione manifestum est. Quod si ab ea parte cui dominari Deus nos jubet, atque ut in nostram possessionem restituamur, et hortatur et opitulatur: si ergo ab hac parte per negligentiam et impietatem vir subditus fuerit, id est mens et ratio, erit quidem homo turpis et miser; sed destinatur in hac vita, et post hanc vitam ordinatur, quo eum destinari et ubi ordinari summus ille rector et Dominus judicat. Nulla itaque foeditate universa creatura maculari permittitur.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…