İçeriğe geç
Hakiki Din Üzerine

Augustinus · Hakiki Din Üzerine

40. Bölüm

  1. Böylece "iç insan yeniden doğar, dış insan ise günden güne bozulur" (2 Korintliler 4:16). Ama iç insan dış insana bakar ve onu kendisiyle karşılaştırınca çirkin görür; yine de onu kendi cinsinde güzel, cisimlerin uyumundan sevinen ve kendi iyiliğine çevirdiği şeyi, yani bedenin besinlerini bozan bir şey olarak görür. Bu besinler bozulduklarında, yani kendi suretlerini yitirdiklerinde, bu uzuvların yapısına geçer ve uyum yoluyla başka bir surete geçerek bozulmuş olanları onarır. Hayat veren hareket onları bir bakıma ayıklar: Bu görünür güzelin yapısına uygun olanlar alınır, uygun olmayanlar ise uygun kanallardan dışarı atılır. Bunların en tortulu kısmı başka suretler alsın diye toprağa verilir, bir kısmı bütün bedenden buhar olup çıkar, bir kısmı da bütün canlının gizli sayılarını alıp bir döle başlar; bu kısım, ister iki bedenin uyumuyla, ister böyle bir hayalle harekete geçmiş olsun, döl yollarından en aşağı bir hazla tepeden aşağı akar. Sonra annenin içinde belli zaman sayılarıyla yer sayısına uydurulur ki her uzuv kendi bölgesini tutsun; denkliğin ölçüsünü korurlarsa ve buna rengin parlaklığı da eklenirse, güzel denen ve sevenleri tarafından pek şiddetle sevilen beden doğar. Yine de bu bedende hareket ettirilen suret, hareket ettiren hayattan daha çok hoşa gitmez. Çünkü o canlı bizi severse bizi daha şiddetle kendine çeker; bizden nefret ederse ona öfkelenir, ona katlanamayız, suretini bize zevk için sunsa bile. Bütün bunlar hazzın krallığı ve en aşağı güzelliktir, çünkü bozulmaya tabidir; öyle olmasaydı en yüksek güzellik sanılırdı.
  1. Ama ilahî takdir hazırdır ve bu güzelliğin kötü olmadığını, ilk sayıların bunca açık izlerini taşıdığı için kötü olmadığını gösterir (Tanrı'nın Bilgeliğinin ise sayısı yoktur); ama yine de en son derecede olduğunu göstermek için ona acılar, hastalıklar, uzuvların çarpıklıkları, rengin kararması, ruhların kinleri ve anlaşmazlıkları katar; ta ki bunlardan, değişmez bir şeyin aranması gerektiğine dair uyarılalım. Bunu, bunu yapmaktan haz duyan en aşağı hizmetkârlar aracılığıyla yapar; ilahî Yazılar onlara yok ediciler ve öfke melekleri der, gerçi kendileri, kendileri aracılığıyla ne iyilik yapıldığını bilmezler. Başkalarının musibetlerine sevinen, başkalarının yıkımlarından ve yanılgılarından kendilerine kahkaha ve eğlence gösterisi çıkaran ya da çıkarılmasını isteyen insanlar onlara benzer. Böylece bütün bunlarda iyiler uyarılır, alıştırılır, yener, zafer kazanır ve hükmeder. Kötüler ise aldatılır, işkence görür, yenilir, mahkûm olur ve kul olurlar: Herkesin tek ve en yüce Rabbine değil, en kötü kullara, yani mahkûmların acıları ve sefaletiyle beslenen ve bu kötü niyetleri yüzünden iyilerin kurtuluşuyla işkence gören o meleklere.
  1. Böylece her şey kendi görevleriyle ve gayeleriyle evrenin güzelliği içinde düzenlenir; öyle ki parçada ürktüğümüz şey, bütünle birlikte düşünürsek pek hoşumuza gider. Çünkü bir binayı yargılarken yalnız bir köşesine, güzel bir insanda yalnız saçlarına, güzel konuşan birinde yalnız parmaklarının hareketine, ayın seyrinde de yalnız üç günlük bazı şekillere bakmamalıyız. Çünkü kısımları eksik, bütünleri yetkin olduğu için en aşağıda bulunan bu şeyler, ister durağan ister hareketli hâlde güzel hissedilsinler, doğru yargılamak istiyorsak bütün olarak düşünülmelidir. Zira ister bütün hakkında ister kısım hakkında yargıda bulunsun, doğru olan yargımız güzeldir: Bütün dünyanın üstüne çıkar ve doğru yargıladığımız ölçüde onun hiçbir kısmına yapışmayız. Kısma yapışan yanılgımız ise kendi başına çirkindir. Ama bir resimdeki siyah renk bütünle birlikte nasıl güzelleşirse, değişmez ilahî takdir de bütün bu müsabakayı yakışır şekilde düzenler: Yenilenlere başka, mücadele edenlere başka, yenenlere başka, seyircilere başka, dinginlik içinde yalnız Tanrı'yı seyredenlere başka şey verir. Bütün bunlarda ise günahtan ve günahın cezasından başka kötülük yoktur; yani en yüksek özden iradeyle uzaklaşmaktan ve en aşağı şeylerde iradeye rağmen zahmet çekmekten başka; bu başka bir şekilde şöyle söylenebilir: adaletten hürriyet ve günaha kölelik.

    40
    1. Ita renascitur interior homo, et exterior corrumpitur de die in diem (II Cor. IV, 16). Sed interior exteriorem respicit, et in sua comparatione foedum videt; in proprio tamen genere pulchrum et corporum convenientia laetantem, et corrumpentem quod in bonum suum convertit, alimenta scilicet carnis: quae tamen corrupta, id est amittentia formam suam, in membrorum istorum fabricam migrant, et corrupta reficiunt, in aliam formam per convenientiam transeuntia; et per vitalem motum dijudicantur quodammodo, ut ex eis in structuram hujus visibilis pulchri quae apta sunt assumantur, non apta vero per congruos meatus ejiciantur. Quorum aliud faeculentissimum redditur terrae ad alias formas assumendas, aliud per totum corpus exhalat, aliud totius animalis latentes numeros accipit, et inchoatur in prolem, et sive convenientia duorum corporum, sive tali aliquo phantasmate commotum, per genitales vias ab ipso vertice defluit in infima voluptate. Jamvero in matre per certos numeros temporum in locorum numerum coaptatur, ut suas regiones quaeque membra occupent; et si modum parilitatis servaverint, luce coloris adjuncta, nascitur corpus quod formosum vocatur, et a suis dilectoribus amatur acerrime: non tamen in eo plus placet forma quae movetur, quam vita quae movet. Nam illud animal si nos amet, allicit violentius: si oderit autem, succensemus, et ferre non possumus, etiamsi formam ipsam praebeat fruenti. Hoc totum est voluptatis regnum, et ima pulchritudo; subjacet enim corruptioni: quod si non esset, summa putaretur. 75. Sed adest divina providentia, quae hanc ostendat et non malam, propter tam manifesta vestigia primorum numerorum, in quibus sapientiae Dei non est numerus; et extremam tamen esse, miscens ei dolores et morbos et distortiones membrorum, et tenebras coloris, et animorum simultates ac dissensiones, ut ex his admoneamur incommutabile aliquid esse quaerendum. Et hoc facit per infima ministeria, quibus id agere voluptatis est; quos exterminatores et angelos iracundiae divinae Scripturae nominant, quamvis ipsi nesciant quid de se agatur boni. His similes sunt homines qui gaudent miseriis alienis, et risus sibi ac ludicra spectacula exhibent, vel exhiberi volunt eversionibus et erroribus aliorum. Atque ita in his omnibus boni admonentur, et exercentur, et vincunt, et triumphant, et regnant. Mali vero decipiuntur, cruciantur, vincuntur, damnantur, et serviunt; non uni omnium summo Domino, sed ultimis servis, illis videlicet angelis, qui doloribus et miseria damnatorum pascuntur, et pro ista malevolentia bonorum liberatione torquentur. 76. Ita ordinantur omnes officiis et finibus suis in pulchritudinem universitatis, ut quod horremus in parte, si cum toto consideremus, plurimum placeat: quia nec in aedificio judicando unum tantum angulum considerare debemus, nec in homine pulchro solos capillos, nec in bene pronuntiante solum digitorum motum, nec in lunae cursu aliquas tridui tantum figuras. Ista enim, quae propterea sunt infima, quia partibus imperfectis tota perfecta sunt, sive in statu, sive in motu pulchra sentiantur, tota consideranda sunt, si recte volumus judicare. Verum enim nostrum judicium, sive de toto, sive de parte judicet, pulchrum est: universo quippe mundo superfertur, nec alicui parti ejus, in quantum verum judicamus, adhaeremus. Error autem noster parti adhaerens, ipse per se foedus est. Sed sicut niger color in pictura cum toto fit pulcher; sic totum istum agonem decenter edit incommutabilis divina providentia, aliud victis, aliud certantibus, aliud victoribus, aliud spectatoribus, aliud quietis et solum Deum contemplantibus tribuens: cum in his omnibus non sit malum nisi peccatum, et poena peccati, hoc est defectus voluntarius a summa essentia, et labor in ultima non voluntarius; quod alio modo sic dici potest, libertas a justitia, et servitus sub peccato.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…