İçeriğe geç
Hakiki Din Üzerine

Augustinus · Hakiki Din Üzerine

32. Bölüm

  1. Ama birçokları için gaye insanî hoşlanmadır; şu görünür şeylerin neden hoşa gittiğini yargılamak için daha yükseğe yönelmek istemezler. Bir kemer yapmış bir mimara, karşı tarafta neden ona eş bir ikincisini kurduğunu sorsam, sanırım "Binanın eş kısımları birbirine karşılık versin diye" cevabını verecek. Bunu neden seçtiğini sormaya devam etsem, bunun yakıştığını, güzel olduğunu, bakanları sevindirdiğini söyleyecek; daha fazlasını söylemeye cesaret etmeyecek. Çünkü eğilip gözlerine yaslanır ve neye bağlı olduğunu anlamaz. Ama içeride gözü olan ve görünmez şekilde gören adama, bunların neden hoşa gittiğini hatırlatmaktan vazgeçmeyeceğim, ta ki insanî hoşlanmanın kendisinin yargıcı olmaya cesaret etsin. Çünkü böylece onun üstüne çıkar ve onun tutsağı olmaz, çünkü ona göre değil, onun hakkında yargıda bulunur. Önce şunu sorarım: Şeyler hoşa gittikleri için mi güzeldir, yoksa güzel oldukları için mi hoşa gider? Burada bana şüphesiz, güzel oldukları için hoşa gittikleri cevabı verilecektir. Sonra neden güzel olduklarını sorarım; tereddüt ederse, kısımları birbirine benzediği ve bir tür bağlantıyla tek bir uyuma getirildiği için mi diye eklerim.
  1. Bunun böyle olduğunu anladığında, aradıkları apaçık olan bu birliği tam olarak mı gerçekleştirdiklerini, yoksa ondan çok aşağıda mı kaldıklarını ve onu bir bakıma yalan mı söylediklerini sorarım. Durum böyleyse (çünkü hatırlatılınca kim görmez ki, birliğin herhangi bir izini taşımayan ne bir biçim ne de herhangi bir cisim vardır; en güzel cisim bile, yer aralıkları yüzünden bir kısmını bir yerde, bir kısmını başka yerde bulundurmak zorunda olduğundan, peşinden gittiği birliğe erişemez), durum böyleyse ondan bu birliği nerede ya da neyle gördüğünü cevaplamasını isterim. Çünkü onu görmeseydi, cisimlerin biçiminin neyi taklit ettiğini ve neyi gerçekleştiremediğini nereden bilecekti? Oysa cisimlere "Sizi bir birlik bir arada tutmasaydı hiçbir şey olmazdınız; ama öte yandan siz birliğin kendisi olsaydınız cisim olmazdınız" dediğine göre, ona haklı olarak şöyle denir: Cisimleri kendisine göre yargıladığın o birliği nereden biliyorsun? Onu görmeseydin, cisimlerin onu gerçekleştirmediğini yargılayamazdın; onu bu bedensel gözlerle görseydin de, cisimler onun izi sayesinde bir arada dursalar bile ondan çok uzak olduklarını doğru olarak söyleyemezdin; çünkü bu bedensel gözlerle yalnız bedensel şeyleri görürsün. Öyleyse onu zihinle görüyoruz. Ama nerede görüyoruz? Eğer bedenimizin bulunduğu bu yerde olsaydı, Doğu'da cisimler hakkında aynı şekilde yargıda bulunan onu görmezdi. Öyleyse bu birlik bir yerde kapsanmaz; yargıda bulunan herkese, nerede olursa olsun hazır bulunduğu halde, yerlerin uzanımında hiçbir yerde değildir; gücüyle ise bulunmadığı hiçbir yer yoktur.

    32
    1. Sed multis finis est humana delectatio, nec volunt tendere ad superiora, ut judicent cur ista visibilia placeant. Itaque si quaeram ab artifice, uno arcu constructo, cur alterum parem contra in altera parte moliatur; respondebit, credo, ut paria paribus aedificii membra respondeant. Porro si pergam quaerere, idipsum cur eligat; dicet hoc decere, hoc esse pulchrum, hoc delectare cernentes: nihil audebit amplius. Inclinatus enim recumbit oculis, et unde pendeat non intelligit. At ego virum intrinsecus oculatum, et invisibiliter videntem non desinam commonere cur ista placeant, ut judex esse audeat ipsius delectationis humanae. Ita enim superfertur illi, nec ab ea tenetur, dum non secundum ipsam, sed ipsam judicat. Et prius quaeram utrum ideo pulchra sint, quia delectant; an ideo delectent, quia pulchra sunt. Hic mihi sine dubitatione respondebitur, ideo delectare quia pulchra sunt. Quaeram ergo deinceps, quare sint pulchra; et si titubabitur, subjiciam, utrum ideo quia similes sibi partes sunt, et aliqua copulatione ad unam convenientiam rediguntur. 60. Quod cum ita esse compererit, interrogabo utrum hanc ipsam unitatem, quam convincuntur appetere, summe impleant, an longe infra jaceant, et eam quodammodo mentiantur. Quod si ita est (nam quis non admonitus videat, neque ullam speciem, neque ullum omnino esse corpus quod non habeat unitatis qualecumque vestigium; neque quantumvis pulcherrimum corpus, cum intervallis locorum necessario aliud alibi habeat, posse assequi eam quam sequitur unitatem?): quare si hoc ita est, flagitabo ut respondeat, ubi videat ipse unitatem hanc, aut unde videat: quam si non videret, unde cognosceret et quid imitaretur corporum species, et quid implere non posset? Nunc vero cum dicit corporibus, Vos quidem nisi aliqua unitas contineret, nihil essetis, sed rursus si vos essetis ipsa unitas, corpora non essetis; recte illi dicitur, Unde illam nosti unitatem, secundum quam judicas corpora, quam nisi videres, judicare non posses quod eam non impleant: si autem his corporeis oculis eam videres, non vere diceres, quanquam ejus vestigio teneantur, longe tamen ab ea distare? nam istis oculis corporeis non nisi corporalia vides: mente igitur eam videmus. Sed ubi videmus? Si hoc loco esset ubi corpus nostrum est, non eam videret qui hoc modo in Oriente de corporibus judicat. Non ergo ista continetur loco; et cum adest ubicumque judicanti, nusquam est per spatia locorum, et per potentiam nusquam non est.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…