İçeriğe geç
Hakiki Din Üzerine

Augustinus · Hakiki Din Üzerine

31. Bölüm

  1. Artık şundan da şüphe etmemek gerekir: Akıllı ruhun üstünde bulunan değişmez tabiat Tanrı'dır; ilk bilgelik neredeyse ilk hayat ve ilk öz de oradadır. Çünkü bütün sanatların kanunu diye haklı olarak adlandırılan, her şeye gücü yeten sanatkârın sanatı olan o değişmez hakikat budur. Bu yüzden ruh, cisimlerin biçimini ve hareketini kendine göre yargılamadığını hissettiğine göre, aynı anda şunu da kabul etmelidir: Kendi tabiatı, hakkında yargıda bulunduğu tabiattan üstündür; kendisine göre yargıda bulunduğu ve hakkında hiçbir şekilde yargıda bulunamadığı tabiat ise kendisinden üstündür. Çünkü her cismin uzuvlarının iki yanda neden birbirine benzer şekilde karşılık vermesi gerektiğini söyleyebilirim: Bedenin gözleriyle değil zihnin gözleriyle seyrettiğim en yüksek eşitlikten hoşlanırım. Bu yüzden gözlerimle gördüğüm şeyleri, kendi tabiatları ölçüsünde, zihnimle anladığım şeylere ne kadar yakınsa o kadar iyi sayarım. Ama o anladığım şeylerin neden öyle olduğunu kimse söyleyemez; aklı başında hiç kimse de onların öyle olmaları gerektiğini söylemez, sanki başka türlü olabilirlermiş gibi.
  1. Onların neden hoşumuza gittiğini ve daha doğru düşündüğümüzde onları neden en şiddetle sevdiğimizi de, onları gerektiği gibi anlıyorsa, kimse söylemeye cesaret etmeyecektir. Çünkü biz ve bütün akıllı ruhlar, hakikate göre aşağıdaki şeyler hakkında doğru yargıda bulunduğumuz gibi, ona bağlı kaldığımızda bizim hakkımızda da yalnız Hakikatin kendisi yargıda bulunur. Onun hakkında ise Baba bile yargıda bulunmaz, çünkü o Babadan aşağı değildir; bu yüzden Baba neyi yargılıyorsa onun aracılığıyla yargılar. Çünkü birliği arayan her şeyin kuralı, sureti ya da örneği, yahut başka hangi kelimeyle söylenmeye izin veriyorsa o, budur; çünkü varlığını kendisinden aldığı kimsenin benzerliğini yalnız o tam olarak gerçekleştirmiştir. Gerçi "aldı" demek, onun Oğul diye adlandırılmasına yol açan anlamda uygunsuz değildir: Çünkü o kendinden değil, Baba denen ilk ve en yüksek İlke'dendir; "gökte ve yerde her babalık adını ondan alır" (Efesliler 3:15). Öyleyse "Baba kimseyi yargılamaz, bütün yargıyı Oğul'a vermiştir" (Yuhanna 5:22); ve "ruhanî insan her şeyi yargılar, kendisi ise kimse tarafından yargılanmaz" (1 Korintliler 2:15), yani hiçbir insan tarafından değil, yalnız her şeyi kendisine göre yargıladığı kanunun kendisi tarafından yargılanır; çünkü şu da pek doğru söylenmiştir: "Hepimiz Mesih'in yargı kürsüsü önüne çıkmalıyız" (2 Korintliler 5:10). Öyleyse ruhanî insan her şeyi yargılar, çünkü Tanrı'yla birlikte olduğunda her şeyin üstündedir. Tanrı'yla ise en arı biçimde anladığında ve anladığını bütün sevgisiyle sevdiğinde birliktedir. Böylece elinden geldiği kadar, her şeyi kendisine göre yargıladığı ve hakkında hiç kimsenin yargıda bulunamadığı o kanunun kendisi olur. Tıpkı şu geçici kanunlarda olduğu gibi: İnsanlar onları koyarken onlar hakkında yargıda bulunsalar da, kanunlar bir kez konup sağlamlaştırıldıktan sonra yargıç onlar hakkında değil, onlara göre yargıda bulunmalıdır. Yine de geçici kanunları koyan kişi, iyi ve bilge bir insansa, hiçbir ruha hakkında yargıda bulunma izni verilmemiş o ebedî kanuna danışır; ta ki onun değişmez kurallarına göre, zamanına göre neyin emredilip neyin yasaklanması gerektiğini ayırt etsin. Öyleyse ebedî kanunu tanımak arınmış ruhlara caizdir, onu yargılamak caiz değildir. Fark şudur: Tanımak için bir şeyin böyle olduğunu ya da olmadığını görmemiz yeterlidir; yargılamak için ise başka türlü de olabileceğini gösteren bir şey ekleriz, mesela "böyle olmalı", "böyle olmalıydı" ya da "böyle olması gerekecek" dediğimizde; sanatkârların kendi eserlerinde yaptığı gibi.

    31
    1. Nec jam illud ambigendum est, incommutabilem naturam, quae supra rationalem animam sit, Deum esse; et ibi esse primam vitam et primam essentiam, ubi est prima sapientia. Nam haec est illa incommutabilis veritas, quae lex omnium artium recte dicitur, et ars omnipotentis artificis. Itaque cum se anima sentiat nec corporum speciem motumque judicare secundum seipsam, simul oportet agnoscat praestare suam naturam ei naturae de qua judicat, praestare autem sibi eam naturam, secundum quam judicat, et de qua judicare nullo modo potest. Possum enim dicere quare similia sibi ex utraque parte respondere membra cujusque corporis debeant; quia summa aequalitate delector, quam non oculis corporis, sed mentis contueor: quapropter tanto meliora esse judico quae oculis cerno, quanto pro sua natura viciniora sunt iis quae animo intelligo. Quare autem illa ita sint, nullus potest dicere: nec ita debere esse quisquam sobrie dixerit, quasi possint esse non ita. 58. Quare autem nobis placeant, et cur ea, quando melius sapimus, vehementissime diligamus, ne id quidem quisquam, si ea rite intelligit, dicere audebit. Ut enim nos et omnes animae rationales secundum veritatem de inferioribus recte judicamus; sic de nobis, quando eidem cohaeremus, sola ipsa Veritas judicat. De ipsa vero nec Pater: non enim minor est quam ipse; et ideo quae Pater judicat, per ipsam judicat. Omnia enim quae appetunt unitatem, hanc habent regulam, vel formam, vel exemplum, vel si quo alio verbo dici se sinit; quoniam sola ejus similitudinem a quo esse accepit, implevit: si tamen accepit non incongrue dicitur, pro ea significatione qua Filius appellatur, quia non de seipso est, sed de primo summoque principio, qui Pater dicitur; ex quo omnis paternitas in caelo et in terra nominatur (Ephes. III, 15). Pater ergo non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio (Joan. V, 22): et, Spiritualis homo judicat omnia, ipse autem a nemine judicatur (I Cor. II, 15), id est a nullo homine, sed a sola ipsa lege secundum quam judicat omnia; quoniam et illud verissime dictum est, Oportet nos omnes exhiberi ante tribunal Christi (II Cor. V, 10). Omnia ergo judicat, quia super omnia est, quando cum Deo est. Cum illo autem est, quando purissime intelligit, et tota charitate quod intelligit diligit. Ita etiam, quantum potest, lex ipsa etiam ipse fit, secundum quam judicat omnia, et de qua judicare nullus potest. Sicut in istis temporalibus legibus, quanquam de his homines judicent cum eas instituunt, tamen cum fuerint institutae atque firmatae, non licebit judici de ipsis judicare, sed secundum ipsas. Conditor tamen legum temporalium, si vir bonus est et sapiens, illam ipsam consulit aeternam, de qua nulli animae judicare datum est; ut secundum ejus incommutabiles regulas, quid sit pro tempore jubendum vetandumque discernat. Aeternam igitur legem mundis animis fas est cognoscere, judicare non fas est. Hoc autem interest, quod ad cognoscendum satis est ut videamus ita esse aliquid vel non ita: ad judicandum vero addimus aliquid quo significemus posse esse et aliter; velut cum dicimus, Ita esse debet, aut, Ita esse debuit, aut, Ita esse debebit; ut in suis operibus artifices faciunt.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…