Augustinus · Ruhun Büyüklüğü Üzerine
21. Bölüm
21Augustinus: Bu yüzden istersen öteki delilinin nasıl olduğuna bakalım: Hiçbir boyutu olmadığını kabul ettiğimiz ruh, dokunmayı bedenin bütün boyutu boyunca hissediyor.
Evodius: Güçler hakkında bir şey söylemek gerektiğini düşünmeseydim, artık ona geçilmesine razı olurdum. Yaşla büyüyen bedenler ruha daha büyük güçler sağlıyorsa da ruh onlarla birlikte genişlemiyorsa, bu nasıl olur? Gerçi fazilet (virtus) ruha, güçler (vires) ise bedene ait sayılır; ama ruhsuz bedenlerde hiç güç bulunmadığını gördüğüme göre, güçleri asla ruhtan ayırmazdım. Ruhun güçleri de hisler gibi beden aracılığıyla kullandığı inkâr edilemez; ama bunlar canlının işleri olduğuna göre, bunların daha çok ruha ait olduğundan kim şüphe eder? Öyleyse biraz büyümüş çocuklarda bebeklerden daha büyük güçler olduğunu, sonra delikanlıların ve gençlerin beden yaşlanıp güçleri yeniden azalıncaya kadar gün geçtikçe güçte üstün geldiklerini görüyorsak, bu bence ruhun bedenle birlikte büyüyüp sonra yaşlandığının önemsiz bir belirtisi değildir.
Augustinus: Söylediğin büsbütün saçma değil. Ama ben güçlerin bedenin büyüklüğünde ve yaşın ilerlemesinde olmaktan çok, uzuvların bir tür alıştırılmasında ve yapısında olduğunu düşünürüm. Bunu sana kanıtlamak için soruyorum: Birinin ötekinden daha dayanıklı yürümesinin ve daha az yorulmasının daha büyük güçten ileri geldiğini düşünür müsün?
Evodius: Öyle düşünürüm.
Augustinus: Öyleyse ilerleyen yaşa ve onunla büyüyen ruha daha büyük güçler yüklemek gerekiyorsa, ben çocukken kuş avı merakıyla yürümeye alıştığım zaman niçin yorulmadan çok daha uzun yollar yürürdüm de, delikanlı olup daha çok oturmak zorunda kaldığım başka çalışmalara verdiğimde öyle değildi? Sonra güreş hocaları güreşçilerin bedenlerinde hacmi ve büyüklüğü değil, kasların belirli düğümlerini, gerilmiş adaleleri ve bedenin kendisiyle uyumlu bütün yapısını büyük bir ustalıkla incelerler ve güç belirtilerini daha çok buradan çıkarırlar. Ama bunların hepsi de sanatın ve alıştırmanın gücü eklenmezse pek işe yaramaz. Dev cüsseli adamların küçük ve kısa boylu adamlar tarafından, ister yükleri yerinden oynatmada, ister taşımada, isterse güreşin kendisinde yenildikleri de sık sık görülmüştür. Bir olimpiyat galibinin yolda, onun tek parmağıyla ezilebilecek herhangi bir seyyar satıcıdan daha çabuk yorulduğunu kim bilmez? Bu yüzden güçlerin hepsine birden değil de, bazılarına başka başka işlere daha elverişli oldukları için büyük diyorsak; bedenlerin hatları ve yapısı büyüklüklerinden çok daha etkiliyse; alıştırmalar da o kadar etkiliyse ki bir adamın her gün küçük bir buzağıyı kaldırarak, yavaş yavaş artan yükün ağırlaştığını fark etmeden onu boğa olduğunda bile kaldırıp taşıyabilecek hâle geldiğine pek yaygın olarak inanılmışsa, ilerlemiş yaşın güçleri ruhun bedenle birlikte büyüdüğünü hiç de göstermez.
- A. Quare videamus, si placet, illud alterum argumentum tuum quale sit, quod per totum spatium corporis tactus sentitur ab anima, quam spatii nullius esse volumus. E. Sinerem jam ad illud transiri, nisi de viribus dicendum aliquid arbitrarer. Quid est enim hoc, quod auctiora per ætatem corpora vires præbent animæ ampliores, si cum his amplior non fit anima? Quanquam enim virtus animæ, vires autem corporis putari soleant; nunquam tamen ab anima eas abjudicaverim, cum videam in exanimis corporibus nullas esse. Per corpus quidem viribus, sicuti sensibus, uti animam non negandum est; tamen quoniam ista sunt viventis officia, quis hæc dubitaverit ad animam potius pertinere? Cum igitur majores vires in pueris grandiusculis quam in infantibus esse videamus, ac deinde adolescentes, juvenesque in dies viribus præstent, donec rursus corpore senescente minuantur; non leve, quantum mihi videtur, crescentis cum corpore, ac deinde senescentis animæ indicium est. 36. A. Non usquequaque absurdum est quod dicis: sed ego vires non magis in amplitudine corporis ætatisque incrementis, quam in exercitatione quadam et conformatione membrorum esse soleo putare: id adeo ut tibi probem, quæro abs te utrum alium alio pertinacius ambulare ac minus defatigari, majorum virium esse arbitreris? E. Ita sentio. A. Cur ergo puer multo amplius itineris conficiebam sine defectu, cum aucupandi studio in ambulando exercerer, quam adolescens cum me ad alia studia, quibus sedere magis cogebar, contulissem; si accedenti ætati, et per hanc animæ crescenti vires ampliores tribuendæ sunt? Deinde in ipsis luctatorum corporibus palæstritæ non molem ac magnitudinem, sed nodos quosdam lacertorum, et destrictos toros, figuramque omnem corporis sibi congruentem peritissime inspiciunt, et hinc potius argumenta virium colligunt. Quæ tamen omnia parum valent, nisi vis artis et exercitationis accedat. Sæpe etiam visum est, ingentis corporis viros ab exiguis brevibusque superari, vel in movendis, vel in ferendis ponderibus, vel in ipso etiam luctamine. Nam olympionicum quemlibet lassari in itinere citius quam circumforaneum aliquem mercatorem, qui uno illius digito collidi possit, cui est incognitum? Quare si et ipsas vires non peræque omnes, sed alias ad aliud aptiores magnas vocamus; et corporum lineamenta magis et figurae quam magnitudines valent plurimum; et si exercitationes tantum afferunt, ut celeberrime creditum sit, hominem tollendo quotidie vitulum parvum, egisse ut eum etiam taurum sine sensu majoris oneris, quod paulatim addebatur, tollere ac sustinere posset: nequaquam amplioris ætatis vires cum corpore animam crevisse significant.