İçeriğe geç
Ruhun Büyüklüğü Üzerine

Augustinus · Ruhun Büyüklüğü Üzerine

19. Bölüm

19Augustinus: İyi anlıyorsun. Doğrusunu işitmek istersen, ruhun öğrenerek adeta büyüdüğü, tersine unutarak küçüldüğü doğru olarak söylenir; ama yukarıda gösterdiğimiz gibi, aktarılmış bir kelimeyle. Yine de büyüdüğü söylenirken daha büyük bir yer kaplıyormuş gibi görünmemesine dikkat etmek gerekir; söylenmek istenen, daha bilgili olanın daha bilgisiz olandan iş görmek için daha büyük bir güce sahip olduğudur. Ama ruhun, kendileriyle bir bakıma büyüdüğü görülen bu öğrendiği şeylerin nasıl şeyler olduğu çok önemlidir. Bedende üç tür büyüme vardır. Biri zorunludur; uzuvlardaki tabiî uyum onunla tamamlanır. İkincisi fazladır; bununla bir şey, sağlık yerindeyken büyüyerek öteki uzuvlardan ayrılır; bazen insanların altı parmakla doğması ve âdetin dışında aşırı oldukları için ucube denen başka birçok şey bu yüzden olur. Üçüncüsü zararlıdır; olduğunda adına şişkinlik denir; çünkü uzuvların böyle de büyüdüğü söylenir ve gerçekten daha geniş bir yer kaplarlar, ama sağlık bozularak. Bunun gibi ruhta da adeta tabiî büyümeler vardır: ahlâken güzel ve iyi ve mutlu yaşamaya elverişli ilimlerle büyüdüğü söylendiğinde. Ama faydalı olmaktan çok hayranlık uyandıran şeyler öğrendiğimizde, bunlar bazı işlerde çoğu zaman elverişli olsalar da yine de gereksizdir ve o ikinci türden sayılmalıdır. Çünkü Varro'nun anlattığına göre bir flütçü halkı o kadar memnun etmiş ki kral olmuşsa, bu yüzden ruhumuzun o hünerle büyütülmesi gerektiğini düşünmemeliyiz; nasıl ki biri olağandan büyük dişleri olduğu için bir düşmanını ısırarak öldürdü diye işitsek, insan dişinden daha büyük dişlerimiz olmasını istemezdik. Zararlı tür ise ruhun sağlığını yaralayan sanatlardır: Yemekleri koku ve tatla şaşırtıcı biçimde ayırt etmek, bir balığın hangi gölde yakalandığını, bir şarabın kaç yıllık olduğunu bilip söylemek acınacak bir ustalıktır. Ruh bu sanatlarla adeta büyümüş gibi görünürken, aslında zihni ihmal ederek hislere akıp gitmiştir; onun şiştiğinden, hatta eriyip gittiğinden başka bir şey olmadığına hükmetmek gerekir.

19
  1. A. Bene intelligis, et verum ut audias, recte dicitur anima discendo quasi crescere, et contra minui dediscendo, sed translato verbo, ut superius ostendimus. Tamen illud cavendum est, ne quasi spatium loci majus occupare videatur, dum dicitur crescere; sed majorem quamdam vim peritior quam imperitior habere ad agendum. Magni tamen refert qualia sint illa ipsa quae discit, quibus quodammodo videtur augeri. Nam ut in corpore tria sunt genera incrementorum, unum necessarium, quo naturalis convenientia impletur in membris; alterum superfluum, quo a caeteris membris integra valetudine augendo aliquid discrepat, per quod interdum evenit ut senis digitis nascantur homines, et pleraque alia, quæ cum praeter consuetudinem nimia sunt, monstruosa nominantur; tertium noxium, quod cum accidit, tumor vocatur; nam etiam sic membra crescere dicuntur, et revera locum occupant ampliorem, sed expugnata bona valetudine: ita in animo quaedam quasi naturalia incrementa sunt, cum honestis et ad bene beateque vivendum accommodatis disciplinis augeri dicitur. Cum vero ea discimus, quæ mirabiliora quam utiliora sunt; quanquam nonnullis rebus plerumque opportuna, supervacanea tamen et de illo secundo genere numeranda sunt. Non enim si quidam tibicen, ut Varro auctor est, ita populum delectavit ut rex fieret, ideo animum nostrum illo artificio augendum putare debemus: quia nec majores quam humani sunt, dentes habere vellemus, si audissemus, a quopiam, quod tales habuerit, morsu hostem necatum. Noxium vero illud est genus artium, quo animi valetudo sauciatur: nam et odore ac sapore mire dijudicare pulmenta, et quo lacu piscis captus sit, vel quotenne vinum sit, nosse dicere quædam est miseranda peritia; et his artibus cum quasi crevisse anima videtur, quæ neglecta mente defluxit in sensus, nihil aliud quam tumuisse vel etiam contabuisse judicanda est.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…