VI. Kitap: Yatış ve Duruş Biçimiyle İlgili Problemler
885b_41. Problem
Oturmak niçin bazı insanları şişmanlatır, bazılarını zayıflatır? Beden melekeleri farklı olduğu için mi? Bazıları sıcak, bazıları soğuktur. Sıcak olanlar şişmanlar, çünkü beden sıcaklığı sayesinde besine hâkim olur. Soğumuş olanlar ise dışarıdan katılan bir sıcaklığa ihtiyaç duyduklarından, beden de bunu en çok hareketlerden aldığından, kımıldamadan durunca sindiremezler. Yoksa bazıları artık biriktirmeye yatkın olup onları tüketecek harekete ihtiyaç duyduğu, ötekiler ise duymadığı için mi?
Διὰ τί ἡ καθέδρα τοὺς μὲν παχύνει τῶν ἀνθρώπων, τοὺς δὲ ἰσχναίνει; πότερον 〈ὅτι〉 αἱ ἕξεις διαφέρουσιν; οἱ μὲν γὰρ θερμοί εἰσιν, οἱ δὲ ψυχροί. οἱ μὲν οὖν θερμοὶ παχύνονται (κρατεῖ γὰρ τὸ σῶμα τῆς τροφῆς διὰ τὴν θερμασίαν)· οἱ δ’ ἐψυγμένοι, διὰ τὸ δεῖσθαι ἐπεισάκτου θερμότητος καὶ τοῦτο πάσχειν μάλιστα τὸ σῶμα ὑπὸ τῶν κινήσεων, οὐ δύνανται πέττειν ἠρεμοῦντες. ἢ ὅτι οἱ μὲν περιττωματικοί εἰσι, καὶ δέονται κινήσεως ἣ ἀναλώσει ταῦτα, οἱ δὲ οὔ;
885b_52. Problem
Antrenman yapanın yaptığı gibi uzuvları germek niçin gerekir? Kanalların kendi havasıyla temizlenmesi gerektiği için mi?
Διὰ τί δεῖ ποιεῖν διάτασιν τῶν μερῶν, ὃ ποιεῖ ὁ γυμναζόμενος; ἢ ὅτι δεῖ τῷ οἰκείῳ πνεύματι καθαίρεσθαι τοὺς πόρους;
885b_63. Problem
Büzülüp yatmak niçin daha iyidir; hekimlerin de çoğu bunu salık verir? Isınan karın daha çabuk sindirdiği için mi? Bu şekilde yatınca da daha çok ısınır. Ayrıca havaya dayanacağı bir yer bırakmak gerekir; çünkü böylece yeller en az rahatsızlık verir. Siyatiğin ve öteki apselerin sağlığa yararlı olması da bu yüzdendir: Havayı içine alan boşlukları vardır. Beden uzanmışken boşluk oluşmaz (bütün yeri iç organlar kaplar), büzülünce oluşur.
Διὰ τί συγκεκαμμένον βέλτιον κατακεῖσθαι, καὶ πολλοί γε παραγγέλλουσιν τοῦτο καὶ τῶν ἰατρῶν; ἢ ὅτι ἀλεαίνουσα ἡ κοιλία θᾶττον πέττει; οὕτω δὲ καὶ ἀλεαίνει μᾶλλον. ἔτι δεῖ τοῖς πνεύμασι τόπον διδόναι εἰς ὅν ἀπερείσονται· οὕτω γὰρ ἥκιστα λυπήσουσιν αἱ φῦσαι. διὰ τοῦτο γὰρ καὶ ἰξίαι καὶ τὰ ἄλλα ἀποστήματα ὑγιεινόν, ὅτι ἔχουσι κοιλίας εἰς ἃς ἀπο δέχονται τὰ πνεύματα. ἐκτεταμένου μὲν οὖν οὐ γίνεται κοιλία (ἅπαντα γὰρ τὸν τόπον τὰ σπλάγχνα κατέχει), συγκαμφθέντος δὲ γίνεται.
885b_74. Problem
Ayağa kalkanlarda niçin oturanlardan daha çok baş dönmesi olur? Kımıldamadan duranlarda yaşlık toplu hâlde tek bir kısma yığıldığı için mi? Çiğ yumurtaların fırıl fırıl dönemeyip devrilmesi de bu yüzdendir. Hareket hâlindeki yaşlık ise her yerde aynı durumdadır. İnsanlar ayağa kımıldamadan durduktan sonra, yani tam bu durumdayken kalkar; oturmaya ise hareket ettikten sonra, yaşlık düzgünce dağılmışken geçerler.
Διὰ τὶ ἀνισταμένοις ἴλιγγος μᾶλλον γίνεται ἢ καθιζάνουσιν; ἢ διότι ἠρεμοῦσι τὸ ὑγρὸν εἰς ἓν μόριον ἀθρόον ἀποκλίνει; διὸ καὶ τὰ ὠμὰ ᾠὰ οὐ δύναται δινεῖσθαι, ἀλλὰ καταπίπτει. κινούμενον δὲ τὸ ὑγρὸν ὁμοίως ἔχει. ἀνίστανται μὲν
οὖν ἠρεμήσαντες, ὅτε οὕτως διάκεινται· καθιζάνουσιν δὲ ἐν κινήσει γενόμενοι, ὅτε ὁμαλῶς ἔχει τὸ ὑγρὸν καὶ ἐσκέδασται.
886a_25. Problem
Sağ yanımıza yattığımızda niçin uyku daha çok gelir? Uyanıkken ve uyurken zıt durumda olduğumuz için mi? Uyanıkken sol yanımıza yattığımıza göre, uyku tersi olarak başka ve zıt bir ilkeye dayanacaktır. Yoksa uyku hareketsizlik olduğu için mi? Hareket ettiren kısımların kımıldamaması gerekir; sağ kısımlar da hareket ettiricidir. Bu şekilde yatınca uyandırıcı bir ilke adeta bağlanmış olur.
Διὰ τί ἐπὶ τὰ δεξιὰ κατακειμένοις μᾶλλον ἐπέρχεται ὕπνος; πότερον ὅτι ἐναντίως ἔχοντες ἐγρηγόρασιν καὶ καθεύδουσιν; ἐπεὶ οὖν ἐγρηγορότες ἐπὶ τὰ ἀριστερὰ κατάκεινται, τοὐναντίον ἔσται ἐπ’ ἄλλης ἀρχῆς καὶ τῆς ἐναντίας. ἢ ὅτι ἀκινησία ὁ ὕπνος; τὰ μὲν οὖν κινητικὰ μέρη δεῖ ἠρεμεῖν, τὰ δὲ δεξιὰ κινητικά. οὕτω δὲ κατακειμένων οἷον δέδεται ἀρχή τις ἐπεγερτική.
886a_36. Problem
İnsanlar niçin uyuşur, hem de en çok el ve ayakları? Uyuşma bir soğuma olduğu için mi? Çünkü kanın çekilmesinden ve yer değiştirmesinden olur. Bu kısımlar en az etli ve en çok sinirli kısımlardır, özellikle ayaklar. Böylece tabiat onları çabucak soğumaya önceden hazırlamıştır.
Διὰ τί ναρκῶσι; καὶ διὰ τί χεῖρας καὶ πόδας μᾶλλον; ἢ ὅτι κατάψυξίς ἐστιν ἡ νάρκη; διὰ στέρησιν γὰρ αἵματος γίνεται καὶ μετάστασιν. ἀσαρκότατα δὲ ταῦτα καὶ νευρωδέστατα, μάλιστα δὲ οἱ πόδες. ὥστε προοδοποιεῖται ὑπὸ τῆς φύσεως πρὸς τὸ καταψύχεσθαι ταχέως.
886a_47. Problem
Sol yanımıza yatmak niçin hoşumuza gider de daha çok sağ yanımıza yatarak uyuruz? Işığa arkamızı dönünce görmediğimiz için mi? Çünkü uyku karanlıkta daha çabuk gelir. Yoksa sol yanımıza yatarak uyanık durduğumuz, işlerimizi de bu duruşta rahatça gördüğümüz için mi uyumak için zıt duruş işe yarar? Çünkü her duruş insanı daha çok kendi işine çağırır.
Διὰ τί κατακείμεθα μὲν ἐπὶ τὰ ἀριστερὰ ἡδέως, καθεύδομεν δὲ ἐπὶ τὰ δεξιὰ μᾶλλον; πότερον ὅτι ἀποστραφέντες πρὸς τὸ φῶς οὐ βλέπομεν; ἐν γὰρ τῷ σκότει θᾶττον ὕπνος λαμβάνει. ἢ διότι ἐγρηγόραμεν κατακείμενοι ἐπὶ τοῖς ἀριστεροῖς, καὶ αἱ χρήσεις ἡμῖν οὕτω πρόχειροι, ὥστε πρὸς τὸ ἐναντίον σχῆμα πρὸ ἔργου; παρακαλεῖ δὲ ἕκαστον πρὸς τὸ ἔργον τὸ σχῆμα μᾶλλον.