İçeriğe geç
Problemler

Aristoteles · Problemler

XXXII. Kitap: Kulaklarla İlgili Problemler

960a_61. Problem

Kulaklar yüzün en kansız yeri olduğu halde insanlar utanınca neden en çok kulaklar kızarır? Yabancı sıvı tabiatça en çok boş yere gittiği, dolayısıyla utananlarda ortaya çıkan ısıyla çözülünce buraya toplandığı için mi? Yoksa kulaklar,

960a_6

Διὰ τί τὰ ὦτα ὄντα ἀναιμότατα τοῦ προσώπου, ὅταν αἰσχύνωνται, ἐρυθριᾷ μάλιστα; πότερον ὅτι εἰς τὸ κενὸν μάλιστα πορεύεσθαι πέφυκεν τὸ ἀλλότριον ὑγρόν, ὥστε ὅταν διαλυθῇ ὑπὸ τῆς θερμότητος, ἣ γίνεται αἰσχυνομένοις, συνέρχεται εἰς ταῦτα; ἢ διότι ἐπὶ τοῖς κροτάφοις ἐπίκεινται,

960bsıvının en çok toplandığı şakakların üzerinde durduğu için mi? Utananlarda yaşlık yüze gelir; yüzün kızarması da bundandır. Yüzün parçaları arasında en az derinliği olan da kulaklardır; tabiatça en sıcak ve rengi en canlı olan da onlardır, yeter ki soğuk yüzünden kanları uzaktan çekilmiş olmasın. Yüzdeki parçalar arasında rengi en canlı olanın kulaklar olması bu yüzdendir. Dolayısıyla ısı dağılınca, en çok bunlarda yüzeyde bulunduğu için onları kırmızı yapar.

960b

εἰς οὓς τὸ ὑγρὸν ἀθροίζεται μάλιστα; αἰσχυνομένων δὲ εἰς τὸ πρόσωπον ἔρχεται ἡ ὑγρότης· διὸ καὶ ἐρυθριῶσιν. τοῦ δὲ προσώπου ἥκιστα βάθος ἔχει τὰ ὦτα· καὶ φύσει θερμότατα καὶ εὔχροα, ἐὰν μὴ ἀπηρτημένα πόρρωθεν ᾖ τῷ ψύχει. διὸ καὶ εὐχρούστατον τῶν ἐν τῷ προσώπῳ μορίων. ὥστε ὅταν σκεδασθῇ ἡ θερμότης, μάλιστα ἐπιπολῆς οὖσα ἐν τούτοις ποιεῖ ἐρυθρά.

960b_22. Problem

Denizde dalanların kulakları neden patlar? Nefeslerini tuttukları için kulak hava dolup zorlandığından mı? Ama sebep bu olsaydı, havada da olması gerekirdi. Yoksa boyun eğmeyen şey daha çabuk yarıldığı, hem de yumuşaktan çok sert bir şeyle yarıldığı için mi? Şişirilmiş olan şey ise daha az boyun eğer. Kulaklar, dediğimiz gibi, nefes tutulunca hava dolup şişer; su da havadan daha sert olduğu için çarpınca onları yarar.

960b_2

Διὰ τί τὰ ὦτα ἐν τῇ θαλάττῃ ῥήγνυται τοῖς κολυμβῶσιν; πότερον διὰ τὸ κατέχειν τὸ πνεῦμα πληρούμενον βιάζεται; ἢ εἰ τοῦτ’ αἴτιον, ἔδει καὶ ἐν τῷ ἀέρι. ἢ ὅτι μὴ ὑπεῖκον διακόπτεται θᾶττον, καὶ ὑπὸ σκληροτέρου ἢ μαλακοῦ; τὸ οὖν πεφυσημένον ἧττον ὑπείκει. τὰ δὲ ὦτα, ὥσπερ εἴρηται, ὑπὸ τοῦ κατέχεσθαι τὸ πνεῦμα ἐμφυσᾶται, ὥστε τὸ ὕδωρ σκληρότερον ὂν τοῦ ἀέρος, προσπῖπτον διακόπτει.

960b_33. Problem

Dalgıçlar kulaklarının çevresine neden sünger bağlar? Deniz zorla girip kulakları patlatmasın diye mi? Böylece kulaklar, sünger çıkarıldığında olduğu gibi suyla dolmaz.

960b_3

Διὰ τί οἱ κολυμβηταὶ σπόγγους περὶ τὰ ὦτα καταδοῦνται; ἢ ἵνα ἡ θάλαττα βίᾳ ἰοῦσα μὴ ῥηγνύῃ τὰ ὦτα. οὕτω μὲν γὰρ οὐ γίνεται, ὥσπερ ἀφῃρημένων, πλήρη.

960b_44. Problem

Kulak kiri neden acıdır? Ter çürümüş olduğu için mi? Dolayısıyla kir çürümüş bir tuzluluktur; çürümüş tuzlu şey de acıdır.

960b_4

Διὰ τί ὁ ἐν τοῖς ὠσὶ ῥύπος πικρός ἐστιν; ἢ διότι ὁ ἱδρώς ἐστι σαπρός; ἔστιν οὖν ἁλμυρὸν σαπρόν. τὸ δὲ σαπρὸν ἁλμυρὸν πικρόν.

960b_55. Problem

Sünger avcıları neden kulaklarını ve burun deliklerini yarar? Daha kolay nefes alabilsinler diye mi? Çünkü hava bu yoldan çıkıyor gibidir. Bu bölgeyi rahat nefes almak için de yararlar; dediklerine göre nefes darlığında en çok, havayı dışarı atamadıkları için zorlanırlar; havayı kusar gibi boşalttıklarında ise rahatlarlar. Soğumak için nefes alamamaları tuhaf olurdu; çünkü bu daha zorunlu görünür. Yoksa havayı tuttukları sırada, kabarıp gerildikleri için acının daha fazla olması akla yatkın mıdır? Havanın kendiliğinden dışarı doğru bir akışı da var gibi görünür; içeri doğru da olup olmadığını incelemek gerekir. Öyle görünüyor; çünkü dalgıçların nefes alabilmesini, suya bir kazan indirerek de sağlarlar. Bu kazan suyla dolmaz, havayı içinde tutar; çünkü zorla aşağı indirilir. Ama dik indirilen herhangi bir şey biraz yana eğilirse su içeri akar.

960b_5

Διὰ τί οἱ σπογγεῖς διατέμνονται τὰ ὦτα καὶ τοὺς μυκτῆρας; ἢ ὅπως εὐπνούστεροι ὦσι; ταύτῃ γὰρ ἐξιέναι δοκεῖ τὸ πνεῦμα. ἀνατέμνουσι δὲ καὶ τὸν τόπον καὶ πρὸς εὔπνοιαν· πονεῖν γὰρ δή φασι μᾶλλον αὐτοὺς ἐν τῇ δυσπνοίᾳ τῷ μὴ δύνασθαι προΐεσθαι θύραζε· ὅταν δὲ ὥσπερ ἐξεράσωσι, κουφίζονται. ἄτοπον οὖν εἰ μὴ δύνανται τυγχάνειν ἀναπνοῆς καταψύξεως χάριν· ἀλλ’ ἔοικε τοῦτο ἀναγκαιότερον εἶναι. ἢ εὐλόγως ὁ πόνος πλείων κατέχουσιν, ὀγκουμένων καὶ διατεινομένων; φαίνεται δὲ καὶ αὐτόματός τις εἶναι φορὰ τοῦ πνεύματος ἔξω· εἰ δὲ καὶ εἴσω, σκεπτέον. ἔοικεν δέ. ὁμοίως γὰρ ἀναπνοὴν ποιοῦσι τοῖς κολυμβηταῖς λέβητα καταφέντες. οὐ πίμπλαται γὰρ οὗτος τοῦ ὕδατος, ἀλλὰ τηρεῖ τὸν ἀέρα. μετὰ βίας γὰρ ἡ κάθεσις. ὀρθὸν γὰρ ὁτιοῦν παρεγκλιθὲν εἰσρεῖ

960b_66. Problem

Bazıları kulaklarını karıştırırken neden öksürür? İşitme akciğer ve soluk borusuyla aynı kanal üzerinde olduğu için mi? Bunun alameti, bu kanal dolunca insanların dilsizleşmesidir. Kulak sürtünmeyle ısınınca, ağrı yüzünden aşağıdan soluk borusuna doğru bir sıvı erir; öksürüğü yapan da odur.

960b_6

Διὰ τί ἔνιοι τὰ ὦτα σκαλεύοντες βήττουσιν; ἢ ὅτι ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ πόρου τῷ πνεύμονι καὶ τῇ ἀρτηρίᾳ ἡ ἀκοή; σημεῖον δέ, ὅτι ἀναπληροῦνται καὶ γίνονται ἐνεοί. θερμαινομένου οὖν τῇ τρίψει συντήκεται ἐπὶ τὴν ἀρτηρίαν ἀπὸ τοῦ πόνου κάτωθεν ὑγρόν, ὃ ποιεῖ τὴν βῆχα.

960b_77. Problem

Delindiğinde sol kulak neden çoğunlukla daha çabuk kapanır?

960b_7

Διὰ τί τὸ ἀριστερὸν οὖς θᾶττον συμφύεται ὡς ἐπὶ τὸ

961aKadınların kulaklardan birine erkek, ötekine dişi demesi de bu yüzdendir. Sol taraf daha yaş ve daha sıcak olduğu, bu tür şeyler de en kolay kaynaştığı için mi? Bitkilerde de kaynaşma yeşil olanlarda olur; gençlerin yaraları da yaşlılarınkinden daha kolay kapanır. Kadınların bu adlandırması, sol tarafın daha yaş ve genel olarak daha dişil olduğunun da alametidir.

961a

πολύ, ὅταν τρυπηθῇ; διὸ καὶ αἱ γυναῖκες τὸ μὲν ἄρρεν, τὸ δὲ θῆλυ καλοῦσι τῶν ὤτων. ἢ ὅτι τὰ ἀριστερὰ ὑγρὰ καὶ θερμὰ μᾶλλον, συμφύεται δὲ τὰ τοιαῦτα μάλιστα. διὸ καὶ ἐν φυτοῖς τοῖς χλωροῖς ἡ σύμφυσις· καὶ τὰ τῶν νέων δὲ ἕλκη μᾶλλον συμφύεται ἢ τὰ τῶν πρεσβυτέρων. σημεῖον δὲ ὅτι ὑγρὰ μᾶλλον καὶ ὅλως θηλυκώτερα τὰ ἀριστερά.

961a_28. Problem

Utananların neden kulak uçları, öfkelenenlerin ise gözleri kızarır? Utanma gözlerdedir ve korkuyla gelen bir tür soğumadır, dolayısıyla ısının gözleri terk etmesi akla yatkındır; ayrılınca da onu en iyi alabilecek yere gider. Böyle bir yer de kulak uçlarıdır; çünkü kulağın geri kalanı kemiklidir. Öfkelenenlerde ise ısı geri gelir; gözlerin rengi beyaz olduğu için de bu en çok gözlerde belli olur.

961a_2

Διὰ τί τοῖς μὲν αἰσχυνομένοις ἄκρα τὰ ὦτα ἐπιφοινίσσεται, τοῖς δὲ ὀργιζομένοις οἱ ὀφθαλμοί; ἢ ὅτι ἡ μὲν αἰδὼς ἐν ὀφθαλμοῖς κατάψυξίς τις μετὰ φόβου, ὥστε εἰκότως ἀπολείπει τὸ θερμὸν τοὺς ὀφθαλμούς· χωριζόμενον δὲ εἰς τὸν δεκτικώτατον φέρεται τόπον. τοιοῦτος δὲ ὁ ἐν τοῖς ἄκροις τῶν ὤτων· ὁ γὰρ ἄλλος ὀστώδης. ὀργιζομένοις δ’ ἐπανέρχεται τὸ θερμόν. μάλιστα δὲ γίνεται φανερὸν ἐν τοῖς ὀφθαλμοῖς διὰ τὴν χρόαν οὖσαν λευκήν.

961a_39. Problem

Kulaklardaki uğultu insan bir ses çıkarınca neden kesilir? Büyük ses küçük sesi bastırdığı için mi?

961a_3

Διὰ τί ὁ ἦχος ὁ ἐν τοῖς ὠσίν, ἐάν τις ψοφήσῃ, παύεται; ἢ διότι ὁ μείζων ψόφος τὸν ἐλάττω ἐκκρούεται;

961a_410. Problem

İçerideki sıvı başka bir sıvıyla dışarı çıkamadığı halde, kulağa su kaçınca neden üstüne bir de zeytinyağı dökerler? Zeytinyağı suyun üstüne çıktığı, yapışkan olduğu için de dışarı çıkarken su ona tutunup onunla birlikte çıksın diye mi? Yoksa kulak kayganlaşsın da su dışarı çıksın diye mi? Zeytinyağı düz olduğu için kaydırır.

961a_4

Διὰ τί, ἐὰν εἰς τὸ οὖς ὕδωρ ἐγχυθῇ, ἔλαιον προσεγχέονται, οὐ δυναμένου τοῦ ἐνόντος ὑγροῦ ἐξελθεῖν δι’ ἄλλου ὑγροῦ; πότερον διὰ τὸ ἐπιπολῆς γίνεσθαι τὸ ἔλαιον τοῦ ὕδατος, καὶ διὰ γλισχρότητα αὐτοῦ ἔχεσθαι τὸ ὕδωρ ἐξιόντος τοῦ ἐλαίου, ἵνα συνεξίῃ τὸ ὕδωρ; ἢ ἵνα ὀλισθηροῦ τοῦ ὠτὸς γενομένου ἐξέλθῃ τὸ ὕδωρ; τὸ γὰρ ἔλαιον λεῖον ὂν ποιεῖ ὀλισθαίνειν

961a_511. Problem

Dalgıçlar önceden kulaklarına zeytinyağı dökerlerse kulakları neden daha az patlar? Kulakların patlamasının sebebini daha önce söyledik; kulağa dökülen zeytinyağı ise sonradan gelen denizi kaydırır, tıpkı yağlanmış kişilerin bedeninin dış yüzeyinde olduğu gibi. Kayan su kulağın içine bir darbe indirmez; bu yüzden kulağı patlatmaz.

961a_5

Διὰ τί ἧττον ὦτα ῥήγνυται τοῖς κολυμβῶσιν, ἐὰν προεγχέωσιν εἰς τὰ ὦτα τὸ ἔλαιον; ἢ τοῦ μὲν ῥήγνυσθαι τὰ ὦτα εἴρηται πρότερον ἡ αἰτία, τὸ δὲ ἔλαιον ἐγχυθὲν εἰς τὰ ὦτα τὴν ὕστερον θάλατταν ἀπολισθαίνειν ποιεῖ, καθάπερ ἐπὶ τῶν ἔξω τοῦ σώματος συμβαίνει τοῖς ἀληλιμμένοις. ὀλισθαίνουσα δὲ πληγὴν οὐ ποιεῖ εἰς τὸ ἐντὸς τοῦ ὠτός, διόπερ οὐ ῥήγνυσιν.

961a_612. Problem

Kulaklar kansız olduğu halde utananlarda neden en çok onlar kızarır? Her şey en çok kendi boş yerine gittiği için mi? Utanan kişide kanın ısınarak yukarı yöneldiği düşünülür; en boş yere gidince de orayı kızartır. Aynı şey yanaklarda da olur. Ayrıca kulakları saran deri en incesi olduğundan kan en çok onların içinden görünür.

961a_6

Διὰ τί τῶν ὤτων ἀναίμων ὄντων μάλιστα οἱ αἰσχυνόμενοι ἐρυθριῶσιν; ἢ ἕκαστον εἰς τὸ κενὸν ἑκάστου μάλιστα φέρεται; δοκεῖ δὲ τοῦ αἰσχυνομένου ἄνω θερμὸν φέρεσθαι τὸ αἷμα. εἰς οὖν τὸ κενώτατον ἐρυθριᾶν ποιεῖ. τὸ δ’ αὐτὸ τοῦτο καὶ ἐπὶ τῶν γνάθων. ἔτι δὲ καὶ ὅτι λεπτότατον τὸ δέρμα τὸ περιτεταμένον, μάλιστα δὴ φαίνεται δι’ αὐτά.

961a_713. Problem

Esnerken neden kimse kulağını karıştırmaz? İnsan esnerken işitmeyi sağlayan zar da hava dolup şiştiği için mi? Bunun alameti, esneyenlerin en az işitmesidir. Hava ağza olduğu gibi kulaklara da içeri doğru giderek

961a_7

Διὰ τί οὐδεὶς χασμώμενος τὸ οὖς σκαλεύει; ἢ ὅτι ὅτε χασμᾶται, ἐμφυσᾶται καὶ ἡ μῆνιγξ, δι’ ἧς ἀκούει; σημεῖον δέ ἥκιστα γὰρ ἀκούουσι χασμώμενοι. τὸ γὰρ πνεῦμα, ὥσπερ καὶ κατὰ τὸ στόμα. καὶ εἰς τὰ ὦτα ἐντὸς πορευόμενον, ἐξωθεῖται

961bzarı dışarı iter ve sesin içeri girmesini engeller. Kulak bu durumdayken insan onu karıştırmak için işitme yoluna dokunursa en büyük zararı verir; çünkü darbe boyun eğen bir şeye değil, karşı direnen bir şeye, hava ile gerilmiş zara gelir. Derinin ve zarın sert kısımlardan ayrı durduğu da açıktır. Dolayısıyla böyle yapmak en çok acıyı verir, yaralayabilir de.

961b

τὸν ὑμένα καὶ κωλύει τὸν ψόφον εἰσιέναι. ἐὰν οὖν οὕτως ἔχοντος ἅψηται τῆς ἀκοῆς ὡς σκαλεύειν, μάλιστ’ ἂν βλάψειε· πρὸς ἀντιπῖπτον γὰρ ἡ πληγὴ γίνεται, καὶ οὐ πρὸς ὑπεῖκον τὸ τοῦ πνεύματος. τὸ δὲ δέρμα καὶ τὴν μήνιγγα ἀφεστάναι τῶν στερεῶν δῆλον. ὥστε πόνον μάλιστα οὕτω ποιεῖ, καὶ τραυματίζοι ἄν.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…