Aristoteles · Kayıp Eserlerin Fragmanları
VIII. Tarih Yazıları › Ithakalıların Politeiası – Tyrrhenlerin Âdetleri
s343Ithakalıların Politeiası
Fr. 504. Kaynak: Etymologicum Magnum s. 144, 22, "Arkeisios". Kahraman, Odysseus'un dedesi… Aristoteles Ithakalıların Politeiası'nda şunu anlatır: Kendi adıyla anılan Kephallenia adalarında yaşayan Kephalos uzun süre çocuksuz kalmış. Tanrıya danışınca karşısına çıkan dişiyle birleşmesi buyrulmuş. Yurduna dönüp bir dişi ayıya rastlamış ve kehanet gereği onunla birleşmiş. Ayı gebe kalınca kadına dönüşmüş ve bir oğul doğurmuş; adına ayıdan (arktos) Arkeisios denmiş.
Etymol Magn. p. 144, 22 s. ᾿ἀρκείσιος: ὁ ἥρως; ὁ πάππος Ὀδυσσέως ... ᾿Δριστοτέλης δὲ ἐν vij ᾿Ιϑακησίων πολιτείᾳ, τὸν Κέφαλον οἰκοῦντα ἐν ταῖς ἀπ᾽ αὐτοῦ κπκληϑείδ σαις Κεφαλληνίαις νήσοις, ἄπαιδα ἐπιπολὺ ὄντα, ἐρόμενον τὸν ϑεὸν κελευσϑῆναι d ἂν ἐπιτύχῃ ϑήλει συγγενέσϑαι" παραγενόμενον δὲ εἰς τὴν πατρίδα καὶ δὴ ἐντυχόντα ἄρκτῳ κατὰ χρησμὸν συγγενέσϑαι, τὴν δὲ ἐγκύμονα γενομένην μεταβαλεῖν εἰς γυναῖκα καὶ τεκεῖν παῖδα, ᾿Δρκείσιον ἀπὸ 10 ἄρκτου.
s343bKaynak: Ioannes Tzetzes, Antehomerika 479. Kephallenialılar: Arkeisios'un babası, Deion oğlu Kephalos'tan bu adı almışlardır; o, ülkenin başına geçince orayı bu adla anmıştır. Çocuksuz olan Kephalos'a karşısına çıkan dişiyle birleşip çocuk yapması kehanetle bildirilmiş; bir ayıyla birleşip Arkeisios'u yetiştirmiştir. Aristoteles Ithakalıların Politeiası'nda böyle der.
Io. Tzetzes in Antehomerica sua 479 (p. 84 Schirach) Κεφαλλῆνες: Κεφαλλῆνες λέγονται ἀπὸ Κεφάλου τοῦ 4ηιονέως, τοῦ ᾿Αρκεισίου πατρός" κυριεύσας γὰρ τῆς χώρας οὕτως αὐτὴν ὠνόμασε. τούτῳ τῷ Κεφάλῳ ἄπαιδι ὄντι 15 ἐδόϑη χρησμὸς παιδοποιῆσαι μιγέντα τῷ ἐντυχόντι ϑήλει" ὃς ἄρκτῳ μιγεὶς τὸν ᾿ἀρκείσιον Pvexsv, ὥς φησιν "Agiovoτέλης ἐν τῇ ᾿Ιϑακησίων πολιτέία.
s343cKaynak: Herakleides'in Özeti. Kephalos çocuk hakkında kehanete başvurunca tanrı ona, karşılaştığı ilk dişiyle birleşmesini söyledi. Bir ayıyla karşılaştı ve onunla birleşerek bir kadın doğurttu; bundan doğan çocuğa da uygun bir adla Arkeisios denildiği söylenir.
Exc. pol. Heracl. (p. 27 Schn.): Κέφαλος μαντευσάμενος περὶ παίδων. ὃ 950g εἶπεν, ᾧ ἂν (ivpvógym πρῶτον cvy20 γενέσϑαε᾽ τὸν δὲ περιτυχεῖν ἄρκῳ καὶ πλησιάσαντα γεννῆσαι γυναῖκα, ἐξ ἧς γενόμενος ᾿Δρκείσιος φερωνύμως ὀνομασϑῆναι λέγεται.
s343dFr. 505. Kaynak: Herakleides'in Özeti. Pyrias adında bir kayıkçı, korsanlarla birlikte esir bir ihtiyarı ve zift karşıya geçirir. İhtiyarın yalvarması üzerine bunları korsanlardan satın alır. Ziftin içinde altın gizliymiş. Zenginleşen Pyrias'ın ihtiyara bir öküz kurban ettiği söylenir. Bu yüzden şu atasözü çıkmıştır: "Pyrias dışında hiç kimse velinimeti için öküz kurban etmedi."
Exc. pol. Heracl. (p. 27, 14): πορϑμεὺς Πυρίας ὄνομα λῃστὰς διεπόρϑμευσε, πρεσβύτην αἰχμάλωτον καὶ πίτταν" 25 καὶ ὠνεῖται ταῦτα παρὰ τῶν λῃστῶν δεηϑέντος τοῦ πρεσβύτου. ἦν δὲ ἐν τῇ πίττῃ κεκρυμμένον χρυσίον. πλουτήσας οὖν ϑῦσαι λέγεται τῷ πρεσβύτῃ βοῦν" διὸ καὶ εἰς παροιμίαν ἦλθεν οὐδεὶς πώποτε εὐεργέτῃ βοῦν ἔϑυσεν ἀλλ᾽ ἢ Πυρίας"“.
s344Kaynak: Plutarkhos, Yunan Soruları 34. Velinimetine öküz kurban eden kimdir? Ithaka açıklarında bir korsan gemisi demirlemişti; içinde zift dolu küplerle bir ihtiyar vardı. Tesadüfen Ithakalı bir kayıkçı, Pyrrhias adında biri yanaştı ve ihtiyarın isteği üzerine ona acıyarak, hiçbir şey istemeden onu kurtardı; ihtiyar buyurunca küplerini de aldı. Korsanlar gidip tehlike kalkınca ihtiyar Pyrrhias'ı küplerin yanına götürdü ve ziftle karışık çok miktarda altın ve gümüş gösterdi. Bir anda zengin olan Pyrrhias ihtiyara her bakımdan iyi davrandı ve ona bir öküz kurban etti. Bu yüzden atasözünde şöyle derler: "Pyrrhias'tan başka hiç kimse velinimetine öküz kurban etmedi."
Plutarch. quaest. Graec. 34: Τίς ó βοῦν εὐεργέτῃ ϑύσας: πλοῖον ὥρμει περὶ τὴν Ἰθακησίαν λῃστρικόν, ἐν ᾧ πρεσβύτης ἐτύγχανε μετὰ κεραμίων ἐχόντων πίτταν. τούτῳ οὖν κατὰ τύχην προσέσχε πορϑμεὺς ᾿Ιϑακήσιος ὄνομα Πυρρίας, καὶ τὸν πρεσβύτην ἐρρύσατο μηδὲν δεόμενος ἀλλὰ πεισϑεὶς ὑπ᾽ 5 αὐτοῦ καὶ οἰκτείρας, προσέλαβε δὲ καὶ τῶν κεραμίων τοῦ πρεσβύτου κελεύσαντος, ἀπαλλαγέντων δὲ τῶν λῃστῶν καὶ γενομένης ἀδείας Ó πρεσβύτης τοῖς κεραμίοις τὸν Πυρρίαν προσαγαγὼν χρυσίον ἐδείκνυεν ἐν αὐτοῖς πολὺ καὶ ἀργύριον τῇ πίττῃ καταμεμιγμένον. ἐξαίφνης οὖν ὃ Πυρρίας πλούσιος 10 γενόμενος τά τε ἄλλα εὖ περιεῖπε τὸν γέροντα καὶ βοῦν ἔϑυσεν αὐτῷ" ὃ καὶ παροιμιαξόμενοι λέγουσιν «οὐδεὶς εὐεργέτῃ βοῦν ἔϑυσεν ἀλλ᾽ ἢ Πυρρίας“.
s344bFr. 506. Kaynak: Eustathios, Odysseia 16, 118 üzerine. Aristoteles Ithakalıların Politeiası'nda, Hellanikos da, Telemakhos'un Alkinoos'un kızı Nausikaa ile evlenip Persepolis'in babası olduğunu söylerler.
Eustath. in Odyss. v, 118 p. 1796 Rom.: "40:6r0:éλης δὲ ἐν ᾿Ιϑακησίων πολιτείᾳ καὶ “Ἑλλάνικος δὲ Τηλέμαχόν 1 φασι Νιαυσικάαν γῆμαι τὴν ᾿ΑΔλκινόου καὶ γεννῆσαι τὸν Περσέπτολιν.
s344cFr. 507. Kaynak: Plutarkhos, Yunan Soruları 14. Ithakalılarda Koliadlar kimlerdir, phagilos nedir? Talipleri öldürdükten sonra ölenlerin yakınları Odysseus'a karşı ayaklandı. İki taraf Neoptolemos'u hakem olarak çağırdı. O da Odysseus'un kan yüzünden yerini bırakıp Kephallenia, Zakynthos ve Ithaka'dan sürgüne gitmesine, taliplerin dostlarının ve yakınlarının ise evine verdikleri zararlardan ötürü Odysseus'a her yıl tazminat ödemesine hükmetti. Odysseus İtalya'ya gitti; tazminatı oğluna adayıp Ithakalılara ona ödemelerini buyurdu. Bu arpa unu, şarap, bal peteği, zeytinyağı, tuz ve phagilostan büyük kurbanlıklardı. Aristoteles phagilosun kuzu olduğunu söyler. Telemakhos, Eumaios ve adamlarını azat edip vatandaşlar arasına kattı; Koliad soyu Eumaios'tan, Boukolid soyu da Philoitios'tan gelir.
Plutarch. quaest. Graec. 14: Τίνες of παρ᾽ ᾿Ιθακησίοις Κολιάδαι xol τίς ὃ φάγιλος; và Ὀδυσσεῖ μετὰ τὴν μνηστηροφονίαν οἵ ἐπιτήδειοε τῶν τεϑνηκότων ἐπανέστησαν; so μεταπεμφϑεὶς δ᾽ ὑπ᾽ ἀμφοτέρων διαιτητὴς ΝΝΨεοπτόλεμος ἐδὲκαίωσε τὸν μὲν Ὀδυσσέα μεταναστῆναι καὶ φεύγειν ἐκ τῆς Κεφαλληνίας καὶ Ζακύνϑου καὶ ᾿Ιϑθάκης ἐφ᾽ αἵματι, τοὺς δὲ τῶν μνηστήρων ἑταίρους καὶ οἰκείους ἀποφέρειν ποινὴν Ὀδυσσεῖ τῶν εἰς τὸν οἶκον ἀδικημάτων xo9* ἕκαστον ἐνιαυ-- ss τόν. αὐτὸς μὲν οὖν εἰς ᾿παλίαν μετέστη, τὴν δὲ ποινὴν τῷ υἱῷ καϑιερώσας ἀποφέρειν ἐκέλευσε τοὺς ἸἸθακησίους" ἦν δ᾽ ἄλφιτα, οἶνος, κηρία. ἔλαιον» ἅλες, ἱερεῖα πρεσβύτερα φαγίλων. φάγιλον δέ φησιν ᾿ἀφιστοτέλη ς τὸν ἀμνὸν εἶναι. τοὺς δὲ περὶ Εὔμαιον ἐλευϑερώσας 6 Τηλέμαχος κατέμιξεν εἰς τοὺς πολίτας καὶ τὸ γένος ἐστὶ Κολιαδῶν ἀπ’ Eüuolov καὶ Βουκολιδῶν ἀπὸ Φιλοιτίου.
s345Kaynak: Hesykhios, "phagilos" maddesi. Kuzu.
Hesych. φάγιλος: ἀμνός.
s345bFr. 508. Kaynak: Lykophron'un Aleksandra'sı 799 üzerine eski şerh, "ölü kâhini Eurytan halkı taçlandıracak". Aristoteles Ithakalıların Politeiası'nda Eurytanların Eurytos'tan adını almış bir Aitolia halkı olduğunu ve yanlarında bir Odysseus kehanet yeri bulunduğunu söyler.
Schol. vet. (cod. Marc. 476) ad Lycophr. Alex. 799 5(p. 148 Kinkel) μάντιν δὲ νεκρὸν Εὐρυτὰν (στέψει λεώς): ᾿Δφριστοτέλης φησὶν ἐν ᾿Ιϑθακησίων πολιτείᾳ Εὐρυτᾶνας ἔϑνος εἶναι τῆς Αἰτωλίας ὀνομασϑὲν ἀπὸ Εὐρύτονος (Εὐφύτου Tzetz. ad Lyc. p. 790 Mtiler), παρ᾽ οἷς εἶναι μαντεῖον Ὀδυσσέως.
s345cFr. 509. Kaynak: Photius, Sözlük, "skytalē" maddesi. Lakon mektubu. Skytalē uzunca, yontulmuş bir sopaydı. Lakedaimonlularda iki skytalē vardı; birini eforlar tutar, öbürünü gönderdikleri komutana verirlerdi. Ona bir şey yazmak istediklerinde sopanın üstüne beyaz bir şerit sarar, şeridin üzerine yazar, şeridi çözüp götürecek kişiye verirlerdi. Bunu, götürenler içinde yazılanı öğrenmesin diye yaparlardı. Komutan şeridi alınca kendi skytalēsine sarar ve yazılanları böyle okurdu. Hem mektuba hem de bu sopaya skytalē denir. Dioskurides Âdetler Üzerine'de, Sparta'da borç verenlerin iki tanık önünde bir skytalēyi ikiye böldüğünü, sözleşmeyi her iki parçaya yazdığını, birini tanıklardan birine verip öbürünü kendisinde tuttuğunu söyler. Aristoteles'in Ithakalıların Politeiası'nda söylediği gibi, onu başka biçimde de kullanırlardı.
19 Phot.lex.s. σκυτάλη (Schol. Aristoph. av. 1283. Gell. 17, 9): ἐπιστολὴ Μακωνική. ἦν δὲ ἡ σκυτάλη ξύλον ἔξεσμένον ἐπίμηκες. δύο δὲ παρὰ “ακεδαιμονίοις ὑπῆρχον σκυτάλαι, καὶ τὴν μὲν μίαν κατεῖχον οὗ ἔφοροι τῶν “Δακεδαιμονίων, τὴν δὲ ἕτέραν τῷ ἐκπεμπομένῳ παρ᾽ αὐτῶν 16 στρατηγῷ παρεῖχον. καὶ ὁπότε ἐβούλοντό τι ἐπιστεῖλαι αὐτῷ, φέροντες ἱμάντα λεῦκὸν περιεῖλλον τὴν σκυτάλην καὶ ἐπὶ τοῦ ἱμάντος ἔγραφον, καὶ ἀνελίττοντες παρεῖχον τὸν ἱμάντα τῷ ἀποφέροντι. τοῦτο δὲ ἐποίουν ἵνα μὴ μανϑάνωσιν οἷ ἀποφέροντες τὸ δηλούμενον ἐν αὐτῷ. ὃ δὲ στρατηγὸς δεχό3) μενος τὸν ἱμάντα τῇ ἑαυτοῦ σκυτάλῃ περιείλιττεν καὶ ἀνεγίνωσκεν οὕτω τὰ γεγραμμένα. λέγεται οὖν καὶ ἡ ἐπιστολὴ σκυτάλη καὶ αὐτὸ τὸ ξύλον ἀφ᾽ οὗ καὶ ἡ ἐπιστολή. Διοσκουρίδης δὲ ἐν τοῖς περὶ νομίμων τοὺς δανείξοντας ἐν Σπάρτῃ διαιρεῖν σκυτάλην δύο παρόντων μαρτύρων καὶ γρά35 pev. τὸ συμβόλαιον ἐν ξκατέρῳ τμήματι, καὶ τὸ μὲν ἑνὶ τῶν μαρτύρων διδόναι, τὸ δὲ δι’ ἑαυτοῦ ἔχειν. ἐχρῶντο δ᾽ αὐτῇ καὶ ἀλλοίως. ὡς ᾿Αριστοτέλης ἐν τῇ Ἰϑακησίων πολιτείᾳ μβ.
s346Kaynak: Pindaros'un Olympia Şarkıları 6, 154 üzerine şerh. Başkaları Lakonların, mektuplarını üzerine yazdıkları ve deri kaplara koyup mühürledikleri yassı skytalēler kullandığını söyler.
Schol. Pind. Olymp. 6, 154: . .. ἄλλοι δὲ ὅτε ἐχρῶντο πλατείαις σκυτάλαις οἵ “άκωνες ἐγγράφοντες αὐτῶν τὰς ἐπιστολὰς καὶ ἐγκλείοντες εἰς σκύτινα ἀγγεῖα καὶ οὕτω σφραγίξοντες.
s346bHimeralıların Politeiası
Fr. 510. Kaynak: Pollux 4, 174. Aristoteles Himeralıların Politeiası'nda, Sicilyalıların iki bakır paraya heksas, bire onkia, dörde trias, altıya hēmilitron, obolosa litra, Korinth staterine de on obolos ettiği için dekalitron dediklerini söyler.
Pollux 4, 174: ἐν δὲ “Ἱμεραίων πολιτείᾳ φησὶν (49ιστοτέλης) ὡς οἱ Σικελιῶται τοὺς μὲν δύο χαλκοῦς ξξᾶντα καλοῦσι, τὸν δὲ ἕνα οὐγκίαν, τοὺς δὲ τέτταρας τριᾶντα, τοὺς δὲ ἕξ ἡμίλιτρον, τὸν δὲ ὀβολὸν λίτραν, τὸν δὲ Κορίνϑιον στατῆρα δεκάλιτρον ὅτι δέκα ὀβολοὺς δύναται. 10
s346cKaynak: Pollux 9, 80. Yine onun Himeralıların Politeiası'nda Sicilya paralarının başka adları da bulunabilir: Bir bakır eden onkia, iki bakır eden heksas, dört eden trias, altı eden hēmilitron, obolos eden litra. Dekalitron ise on obolos eder ve bir Korinth stateridir.
: Poll 9, 80: ἀλλὰ μέντοι παρ᾽ αὐτῷ τις àv iv τῇ "Iueραίων πολιτείᾳ καὶ ἄλλα εὕροι Σικελικῶν νομισμάτων ὀνόματα, οἷον οὐγκίαν, ὅπερ δύναται χαλκοῦν ἕνα, καὶ ξξᾶντα, ὅπερ ἐστὶ δύο χαλκοῖ, wol τριᾶντα, ὕπερ τέτταρες. καὶ ἡμίλιτρον, ὅπερ ἕξ, καὶ λίτραν, ἣν εἶναι óffolóv: τὸ μέντοι 15 δεκάλιτρον δύνασθαι μὲν δέκα ὀβολούς, εἶναι δὲ στατῆρα «Κορίνϑιον.
s346dKeosluların Politeiası
Sopatros tanıklık eder (Photios, Kütüphane, kod. 161).
Fr. 511. Kaynak: Theokritos'un İdilleri 5, 53 üzerine şerh. ("Nympha'lara büyük bir tas beyaz süt koyacağım, bir tas da tatlı yağ"): Nympha'lara yağ sunar; çünkü Aristoteles'in dediğine göre onlar Aristaios'u büyütüp ona zeytinyağı ve bal yapımını öğretmişlerdir.
Schol. in. Theocrit. id. 5, 53 (p. 194 Ahrens) στα σῶ so (δὲ κρατῆρα μέγαν λευκοῖο γάλακτος ταῖς νύμφαις, στασῶ δὲ καὶ ἁδέος ἄλλον ἐλαίω): πάρισον. ἔλαιον ἐκτίϑησι ταῖς νύμφαις" αὗται γὰρ ἐκϑρέψασαι τὸν ᾿Δρισταῖον ἐδίδαξαν τὴν τοῦ ἐλαίου ἐργασίαν καὶ μέλιτος, ὥς φησιν ᾿Δἀριστοτέλης.
s346eKaynak: Herakleides'in Özeti (Keoslular). Aristaios'un Nympha'lardan koyun ve sığır bilgisini, Brisalardan arıcılığı öğrendiğini söylerler.
Exc. pol (Κείων) Heraclid. (p. 18, 16 Sehn.): "4or- ss σταῖον δέ φασι μαϑεῖν παρὰ μὲν νυμφῶν viv προβάτων καὶ βοῶν ἐπιστήμην, παρὰ δὲ βρισῶν τὴν μελιττουργίαν.
s347Kaynak: Etymologicum Magnum s. 213, 55. Brisai: Böyle anılan Nympha'lar; ya blisai olduğu için, çünkü Aristaios'a arıcılığı bunlar öğretmiştir, l harfi r'ye dönmüştür; ya da çiçek açmak anlamındaki bryeinden, yani zeytinden gelir ki onun işlenmesini de ambrosia yoluyla Aristaios'a bunlar göstermiştir; ya da onu emzirirken uyuttukları, ninni söyleyip yatıştırdıkları için brizeinden gelir.
(Hes.) Etym. M. p. 213, 55 βρίσαι: νύμφαι οὕτω καλούμεναι, ἢ ὅτι βλίσαι" καὶ yàg μελισσουργίαν αὗται τὸν "4Qiσταῖον ἐδίδαξαν τροπῇ τοῦ À εἰς Q. ἢ παρὰ τὸ βρύειν, ὅ ἐστιν ἀνϑεῖν, τὴν ἐλαίαν, ἧς τὴν ἐργασίαν καὶ αὐτὴν ὑπέ5 δειξαν ᾿Αρισταίῳ τὴν διὰ τῆς ἀμβροσίας. ἢ ἀπὸ τοῦ βρίξαι καὶ καταχοιμίσαι αὐτὸν xol καταβαυκαλίσαι, ὅτε ἐτυϑήνουν αὐτόν.
s347bKaynak: Diodoros 4, 81. Apollon, Kyrene'den Aristaios adında bir oğul sahibi oldu ve onu küçükken beslemeleri için Nympha'lara verdi… O da Nympha'lardan sütün pıhtılaştırılmasını, kovan yapımını, ayrıca zeytinin işlenmesini öğrenip insanlara ilk kez öğretti. Bu buluşların yararı sayesinde iyilik gören insanlar, Dionysos'a yaptıkları gibi Aristaios'a da tanrılara layık saygılar gösterdiler.
cf. (μι. ap.) Diodor. 4, 81: ᾿“πόλλω ... ἐκ Κυρήνης γεννήσαντα υἱὸν ᾿Αρισταῖον τοῦτον μὲν νήπιον ὄντα παρα10 δοῦναι ταῖς νύμφαις τρέφειν ... τοῦτον δὲ παρὰ τῶν νυμφῶν μαϑόντα τήν τε τοῦ γάλακτος πῆξιν καὶ τὴν κατασκευὴν τῶν σμηνῶν, ἔτι δὲ τῶν ἐλαιῶν τὴν κατεργασίαν διδάξαι πρῶτον τοὺς ἀνθρώπους. διὰ δὲ τὴν εὐχρηστίαν τὴν ἐκ τούτων τῶν εὑρήματων τοὺς εὐεργετηϑέντας ἀνθρώπους 15 τιμῆσαι vóv Δρισταῖον ἰσοϑέοις τιμαῖς, καϑὰ καὶ τὸν Διόνυσον.
s347cKerkyralıların Politeiası
Fr. 512. Kaynak: Apollonios Rhodios 4, 983 üzerine Laurentiana şerhi, "altında orak yatar". Kerkyra Adası'na önceleri Skheria denirdi. Aristoteles Kerkyralıların Politeiası'nda sebebini verir: Demeter, karadan gelen ırmakların adayı karaya katmasından korkarak Poseidon'a ırmakların akışını çevirmesi için yalvarmış. Bunlar durdurulunca (skhein) ada Drepane yerine Skheria diye anılmış.
Schol. Laurent. in Apollon. Rhod. 4, 983 (p. 512, 20 Keil) ἧ ὕπο δὴ κεῖσϑαι δρέπανον: ἡ νῆσος ἡ Κέρκυρα. αὕτη πρότερον Σχερία ἐκαλεῖτο. ἀποδίδωσι δὲ τὴν αἰτίαν 830 ᾽Δριστοτέλης ἐν τῇ Κερκυραίων πολιτείᾳ. φησὶ γὰρ τὴν Δήμητρα φοβουμένην μὴ o£ ἐκ τῆς ἠπείρου ἐρχόμενοι moταμοὶ ἤπειρον αὐτὴν ποιήσωσι, δεηϑῆναι τοῦ Ποσειδῶνος ἀποστρέψαι τὰ τῶν ποταμῶν ῥεύματα' ἐπισχεϑέντων οὖν τούτων ἀντὶ Δρεπάνης Σχερίαν ὀνομασϑῆναι.
s347dKaynak: Bizanslı Stephanos, "Skheria" maddesi. Phaiakia. Aristoteles'in dediğine göre Demeter'in korkmasından ötürü… Skheria adını almıştır.
35 . Eadem Stephanus Byz. s. Σχερία: ἡ Φαιαχία. πέκληται, ὡς ᾿Αριστοτέλης φησίν, ἀπὸ τοῦ τὴν Δήμητρα qoBovuévqv . .. Σχερίαν αὐτὴν κληϑῆναι.
s348Fr. 513. Kaynak: Aristophanes, Kuşlar 1463 şerhi, "Kerkyra'ya özgü". "Kerkyra kırbacı" diye bir söz vardır. Kerkyralılar arasında kargaşa eksik olmaz; bu iç kavgalar yüzünden kırbaç aralarında öyle yaygınlaşmış ki iki kollu, fildişi saplı büyük kırbaçlar kullanır olmuşlar. Başka bir açıklama: "Kerkyra kırbacı" diye bir söz vardır. Phrynikhos Satyrler'de der ki: "Kerkyra kırbaçları hiç vurmaz." Söz atasözü olmuştur. Aristoteles de Kerkyra kırbacından söz ederken şöyle der: "Bu yüzden saplarını fildişinden ve alabildiğine büyük yaptılar. Kerkyra kırbacı buradan yayıldı ve atasözüne geçti." Oyunda kişi bunları söylerken öbürünü döver.
Bchol in Aristoph. av. 1468 Κορκυραῖζα: λέγεταί τις Κορκυραία μάστιξ. συνεχῶς δὲ παρὰ Κορκυραίοις ἀταξίαι γίνονται" διὰ τὸ στασιάζειν οὖν ἐπεπόλασε παρ᾽ αὐτόϊς 1] μάστιξ, ὥστε διπλαῖς κεχρῆσϑαι μεγάλαις καὶ ἐλεφαντοκώποις. ἄλλως. λέγεταί τις Κορκυραία μάστιξ. Φρύνιχος 5 Σατύροις ,»Κορκυραῖαι δ᾽ οὐδὲν ἐπιβάλλουσι μάστιγες“. ὥστε καὶ εἷς παροιμίαν ἤδη ἐλϑεῖν. ᾿Αριστοτέλης δὲ τὸ Kogκυραία μάστιξ λέγων φησὶν οὕτως" ,010 καὶ τὰς κώπας αὐτῶν ἐλεφαντίνας ἐποιήσαντο καὶ τῷ μεγέϑει περιττάς" ὅϑεν ἡ Κορκυραία ἐπεπόλασε μάστιξ καὶ εἰς παροιμίαν TO. 10 ταῦτα δὲ λέγων τύπτει αὐτόν.
s348bKaynak: Zenobios, Atasözleri 4, 49 ve Hesykhios, "Kerkyra kırbacı" maddesi. Kerkyra kırbaçlarının yapılışı olağanüstüydü; bu yüzden atasözüne geçmişlerdir. Bazıları iki kollu olduklarını da söyler. Sapları fildişindendi, boyları da alışılmadık büyüklükteydi. Aristoteles, Kerkyralıların başarıyla birlikte kibre kapıldığını söyler.
Zenobius prov. 4, 49 —— Hesychius s. Κερκυραία μάστιξ: περιττήν τινα τὴν κατασκευὴν εἶχον αἵ Κερκυραῖαι μάστιγες" διὸ καὶ εἰς παροιμίαν παρῆλϑον. οἵ δὲ καὶ διπλᾶς αὐτὰς ἔφασαν εἷναι, εἶχον δὲ ἐλεφαντίνους κώπας καὶ τῷ 15 μεγέϑει περιτταὶ ἦσαν. ὑπερηφάνους γὰρ εὐπραγοῦντας τοὺς Κερκυραίους φησὶν ᾿Αριστοτέλης γενέσϑαι.
s348cKaynak: Zenobios, Atasözleri (Miller derlemesi 8, 14), "Kerkyralı kırbaçlanırken bir yandan kendine iş tuttu" maddesi. Kerkyra kırbaçlarının ötekilerden farklı olduğu söylenir; Aristoteles de Kerkyralıların Politeiası'nda bunu anlatır.
Zenob. prov. (coll. Milleri 8, 14: Mél. p. 370 — Ps.Plut. prov. 1, 12) s. ὁ Κερκυραῖος μαστιγούμενος ἅμα αὐτὸν ἠργολάβησεν: αἱ μάστιγες al Κερκυραῖαι λέγονται διά- 20 φοροι εἶναι παρὰ τὰς ἄλλας, ὡς καὶ ᾿Αριστοτέλης ἴστορεῖ ἐν τῇ Κερκυραίων πολιτείᾳ.
s348dKiosluların Politeiası
Fr. 514. Kaynak: Apollonios Rhodios 1, 1177 şerhi, "Kianis". Kios dolaylı yoldan böyle anılıyor. Kios, Mysia'da bir şehirdir; adını Miletos kolonisinin önderi Kios'tan alır. Aristoteles Kiosluların Politeiası'nda böyle anlatır. Buraya önce Mysialılar, sonra Karialılar, üçüncü olarak da Miletoslular yerleşmiştir.
Schol in Apollon. Rhod. 1, 1177 (p. 375, 15 Keil) Κιανίδος: περιφραστικῶς τὴν Κίον" ἔστι δὲ πόλις Μυσίας 35 ἀπὸ Κίου τοῦ ἀφηγησαμένου τῆς Μιλησίων ἀποικίας, ὡς ἱστορεῖ ᾿Αριστοτέλης ἐν Κιανῶν πολιτείᾳ. κατῴκησαν δὲ αὐτὴν πρῶτον Μυσοί, ἔπειτα Κᾶρες, τρίτον Μιλήσιοι.
s349Kolophonluların Politeiası
Fr. 515. Kaynak: Athenaios XIV 618e. Salıncak şenliklerinde söylenen, Erigone için yakılmış, aletis ("gezgin kadın") denen bir şarkı da vardı. Aristoteles Kolophonluların Politeiası'nda şöyle der: "Theodoros da sonradan zorla öldürüldü. Şiirinden anlaşıldığına göre zevke düşkün bir adammış; kadınlar bugün bile salıncak şenliklerinde onun şarkılarını söyler."
Athenaeus XIV p. 6185: ἦν δὲ xol ἐπὶ ταῖς αἰώραις 5 τις ἐπ’ Ἠριγόνῃ ἣν καὶ ἀλῆτιν λέγουσιν ὠδήν. ᾽άριστοτέλης γοῦν ἐν τῇ Κολοφωνίων πολιτείᾳ φησίν᾽ οἀπέϑανε δὲ καὶ αὐτὸς ὁ Θεόδωρος ὕστερον βιαίῳ, ϑανάτῳ. λέγεται δὲ γενέσθαι τρυφῶν τις, ὡς ἐκ τῆς ποιήσεως δῆλόν ἐστιν᾽ ἔτι γὰρ καὶ νῦν αἱ γυναῖκες ὥδουσιν αὐτοῦ μέλη περὶ τὰς 10 αἰώρας.““
s349bKaynak: Pollux 4, 55. Aletis diye salıncak sırasında söylenen bir şarkı da vardı; Kolophonlu Theodoros'un şiiriydi.
Pollux 4, 55: ἦν δέ τι καὶ ἀλῆτις ἄσμα ταῖς αἰώραις προσαᾳδόμενον, Θεοδώρου ποίημα τοῦ Κολοφωνίου.
s349cKorinthosluların Politeiası
Fr. 516. Kaynak: Diogenes Laertios 1, 98. Periandros muhafız tutan ilk kişi oldu ve yönetimi tiranlığa çevirdi. Ephoros'la Aristoteles'in dediğine göre, isteyenlerin şehirde yaşamasına da izin vermezdi.
15 Diogenes Laertius 1, 98: οὗτος (ὃ Περίανδρος) πρῶτος δορυφόρους ἔσχε καὶ τὴν ἀρχὴν εἰς τυραννίδα μετέστησε. καὶ οὐκ εἴα ἐν ἄστει ξῆν τοὺς βουλομένους, καϑά φησιν Ἔφορος καὶ ᾿Αριστοτέλης.
s349dKaynak: Herakleides'in Politeia özetleri. Periandros muhafızlar tutarak yönetimi değiştiren ilk kişi oldu ve şehirde yaşamaya izin vermedi.
Exc. pol. Heracl. (p. 11, 8 Schn.): Περίανδρος δὲ πρῶ80 τὸς μετέστησε τὴν ἀρχὴν δορυφόρους ἔχων καὶ οὐκ ἐπιτρέsov ἐν ἄστει ζῆν.
s349eFr. 517. Kaynak: Diogenes Laertios 1, 99. Sotion, Herakleides ve Hatıralar'ının beşinci kitabında Pamphile, iki Periandros yaşadığını söyler: biri tiran, öteki bilge ve Ambrakialı… Aristoteles bilge olanın Korinthoslu olduğunu söyler, Platon ise bunu kabul etmez.
Diogenes Laertius 1, 99: Σωτίων δὲ xol Ἡρακλείδης καὶ Παμφίλη iv τῷ πέμπτῳ τῶν ὑπομνημάτων δύο φασὶ Περιάνδρους γεγονέναι τὸν μὲν τύραννον τὸν δὲ σοφὸν καὶ 35 ᾿Αμβρακιώτην ... καὶ ᾿Αφιστοτέλης μὲν τὸν Κορίνϑιόν φησιν εἶναι τὸν σοφόν, Πλάτων δὲ οὔ φησι.
s350Giritlilerin Politeiası
Fr. 518. Kaynak: Theokritos 13, 9 şerhi, "öğrendiği iyi şeyleri". Aristoteles, Herakles'i Rhadamanthys'in yetiştirdiğini söyler.
Schol. in Theocrit. 13, 9 (p. 355 Ahrens) ὅσσα μαϑὼν ἀγαϑός: ᾿Αριστοτέλης φησὶν ὑπὸ '"PadauávOvog παιδευϑῆναι τὸν Ἡρακλέα. cu
s350bFr. 519. Kaynak: Pindaros, Pythia Şarkıları 2, 127 şerhi. …Aristoteles, pyrrikhe dansını ilk kez Akhilleus'un Patroklos'un ölü ateşinin başında yaptığını söyler; Giritlilerin bu dansa prylis dediğini de ekler. Böylece pyrrikhe adı ateşten (pyra) türemiştir.
Schol in Pind. Pyth. 2, 127 (p. 322 Boeckh): ... ᾿Αφιστοτέλης δὲ πρῶτον ᾿Αχιλλέα ἐπὶ τῇ τοῦ Πατρόκλου πυρᾷ τῇ πυρρίχῃ φησὶ κεχρῆσϑαι, ἣν παρὰ Κρησί φησι πρύλιν λέγεσθαι, ὥστε παρὰ τὴν πυρὰν τῆς πυρρίχης τὸ ὄνομα ϑέσϑαι.
s350cKaynak: Hesykhios, "prylis" maddesi. Pyrrikhe ya da ağır silahlı asker. (İlyada 12, 77 şerhi, pryleis: Gortynlular böyle der.)
Hesych. s. πρύλιν: πυρρίχην, ἢ ὁπλίτην (Schol. V ad 10 I. u, 77 πρυλέες: οὕτως Γορτύνιοι).
s350dKaynak: İlyada 23, 130 üzerine Victoriana şerhi, "tunç kuşanmak". Aristoteles, prylis dansının Akhilleus'tan kaldığını, Akhaların bu âdeti Girit'e taşıdığını söyler: Krallar gömülürken ordu önlerinden pyrrikhe oynayarak yürür.
Schol. Victor. (p. 608, 11 Bekk.) ad. Il. ψ, 130 χαλκὸν ξώννυσθϑαι: ᾿Αριστοτέλης φησὶ τοὺς πρυλεῖς ᾿Αχιλλέως. τοὺς δὲ ᾿ἡχαιοὺς τὸν νόμον εἰς Κρήτην κομίσαι" τῶν γὰρ βασιλέων κηδενομένων αὐτὸς προηγεῖται πυρριχίξων ὃ στρατός. 15
s350eKrotonluların Politeiası
Fr. 520. Kaynak: Theokritos 4, 6 şerhi, "Milon". Krotonlu Milon'u kastediyor; Aristoteles de onun çok yemek yediğini söyler. Cesur olduğu da anlatılır. Milon'u yabani hayvanlar ya da köpekler yedi: Dağa çıkmış, ağaç yaran ve kütüğün ortasına kama çakmış birilerine rastlamış. Kamayı kendisi çıkarmak isterken orada sıkışıp kalmış ve böyle ölmüş.
Schol. in Theocrit. 4, 6 (p. 156, 1 Ahrens) Μίλων: 30 τὸν Κροτωνιάτην Μίλωνά φησιν, ὃν xol "4oiorovíAqgg πολυφάγον φησί. λέγουσι δὲ αὐτὸν εἶναι καὶ ἀνδρεῖον. κατεβρώϑη δὲ οὗτος ὑπὸ ϑηρίων ἢ κυνῶν᾽ ἐλθὼν γὰρ εἰς ὄρος καὶ εὑρών τινας δένδρον σχίξοντας, σφῆνα δὲ βαλόντας ἐν μέσῳ τοῦ ξύλου, ϑέλων αὐτὸς ἐκβαλεῖν τὸν σφῆνα ἐκρα- 35 τήϑη ἐκεῖ, καὶ οὕτως ἐτελεύτησε.
s351Kytheralıların Politeiası
Fr. 521. Kaynak: Bizanslı Stephanos, özet, "Kythera" maddesi. Girit yakınlarında, aynı adı taşıyan bir şehri olan ada; adını Phoinix'in oğlu Kytheros'tan alır. Aristoteles'e göre çevresindeki mor salyangozların güzelliğinden ötürü adaya Porphyroussa da denirdi.
Steph. Byz. ep. s. Κύϑηρα: νῆσος πόλιν ὁμώνυμον ἔχουσα πρὸς τῇ Κρήτῃ, ἀπὸ Κυϑήρου τοῦ Φοίνικος. ἐκαλεῖτο δὲ Πορφυροῦσσα διὰ τὸ κάλλος τῶν περὶ αὐτὴν πορ5 φυρῶν, ὡς ᾿Αριστοτέλης.
s351bKythnosluların Politeiası
Fr. 522. Kaynak: Harpokration, "Kythnoslular" maddesi. …Aristoteles'in Kythnosluların Politeiası'nda söylediği gibi, Kythnos Kyklad Adaları'ndan biridir.
Harpocr. s. Κύϑνεοι: ... Κύϑνος μία τῶν Κυκλάδων 10 νήσων, ὡς ᾿Αριστοτέλης ἐν τῇ Κυϑνίων πολιτείᾳ.
s351cKaynak: Bizanslı Stephanos, "Kythnos" maddesi. Dryopis yakınlarında bir Kyklad adası; adını kurucusu Kythnos'tan alır. Ophioussa ve Dryopis de denirdi.
Steph. Byz. s. Κύϑνος: νῆσος πρὸς τῇ Δρυοπίδι τῶν Κυκλάδων, ἀπὸ Κύϑνου κτίσαντος. ἐκαλεῖτο δὲ καὶ Ὀφιοῦσσα καὶ Δρυοπίς.
s351dFr. 523. Kaynak: Zenobios, Atasözleri 4, 83, "kythnōleis felaketler". Bu söz, Kythnosluların başına gelenler yüzünden atasözü olmuştur. Aristoteles'e göre Amphitryon onları öyle kötü duruma düşürmüş ki büyük felaketlere artık kythnōleis denir olmuş.
Zenob. prov. 4, 83 κυϑνώλεις συμφοραέ: τοῦτο εἰς 15 παροιμίαν ἦλϑε διὰ và Κυϑνίοις συμβάντα. φησὶ γὰρ ᾽4ριστοτέλης οὕτω κακῶς αὐτοὺς διατεϑῆναι ὑπὸ ᾿Δἀμφιτρύωνος
s351eKaynak: Hesykhios, "kythnōlēs" maddesi. Kökü kazınmış demektir. Bazıları kelimenin Kythnos Adası'ndan türediğini söyler, çünkü adayı Amphitryon yok etmiştir.
Hesych. s. κυϑνώλης: ἐξώλης. ἕνιοι δὲ πεποιῆσϑαι τὴν λέξιν φασὶν ἀπὸ Κύϑνου τῆς νήσου" ἀπολέσϑαι γὰρ 30 αὐτὴν ὑπὸ ᾿Αμφιτρύωνος.
s351fKaynak: Helladios, Khrestomathia (Photios, Kütüphane 279). Kythnōlēs kelimesi l ile yazılır, d ile değil. Argos'ta Kythnion denen bir yer vardı; Amphitryon bir zamanlar oranın erkeklerini, pek azı dışında, tümüyle öldürmüştü.
Helladius chrestom. (Phot. bibl. cod. 279 p. 533, 14): ὅτι τὸ κυϑνώλης διὰ τοῦ Δ γράφουσιν, ἀλλ᾽ οὐ διὰ τοῦ ὃ. Ἴάφγους γὰρ ἦν χωρίον τι καλούμενον Κύϑνιον, οὗ τοὺς ἄνδρας “ποτὲ ᾿Αμφιτρύων ἀνεῖλε πάντας πλὴν ὀλίγων πάνυ.
s351gKymelilerin Politeiası
Fr. 524. Kaynak: Sophokles, Kral Oidipus'un giriş yazısı. Aristoteles Kymelilerin Politeiası'nda, tiranlara önceleri aisymnētēs dendiğini söyler.
Argum. Sophoclis Oed. ἐγτ. (cf. A. P. p. 484): ὃ δὲ ᾿Αφιστοτέλης ἐν Κυμαίων πολιτείᾳ τοὺς τυράννους φησὶ ᾿ τὸ πρότερον αἰσυμνήτας προσαγορεύεσϑαι.
s352Kaynak: Euripides, Medeia 19 şerhi (ve Etymologicum Magnum). Aisymna: önderlik eder, yönetir. Aristoteles özellikle Kymelilerin yöneticiye aisymnētēs dediğini söyler. "Seçilmiş dokuz aisymnētēs kalktı" (Odysseia 8, 258) dizesindekiler de yarışmaları yönetenlerdir.
Schol in Eurip. Med. 19 p. 8 t. IV Dind. (Etym. M.) αἰσυμνᾷ: ἡγεῖται καὶ ἄρχει" ἰδίως δέ φησιν ᾿Αφριστοτέλης ὑπὸ Κυμαίων αἰσυμνήτην τὸν ἄρχοντα λέγεσϑαι. ,alovuvi- 5 ται δὲ κριτοὶ ἐννέα πάντες ἀνέσταν““ (Od. 9, 258) τοὺς ἄρχοντας τῶν ἀγώνων. )
s352bFr. 525. Kaynak: Etymologicum Magnum, "blaks" (ahmak) maddesi. …Kimileri kelimeyi Kyme yakınlarındaki Blakeia denen yerden türetir; Aristoteles de bu yerden söz eder.
Etymol M. p. 199, 9 (— Suid. ex Photio) s. βλάξ -.. οὗ δὲ ἀπὸ τοῦ πρὸς vij Κύμῃ χωρίου, τῆς Βλακείας, οὗ μέμνηται καὶ ᾿Αριστοτέλης. 10
s352cKaynak: Platon, Devlet 373 şerhi, "blakika". …Kimileri Kyme'deki Blakeia denen yerden türetir.
Schol. in Plat. polit. p. 373 βλακικά: ... οὗ δὲ ἀπὸ τοῦ ἐν Κύμῃ χωρίου, τῆς Βλακείας.
s352dKıbrıslıların Politeiası
Fr. 526. Kaynak: Harpokration, "anaktes ve anassai" maddesi. Kralın oğullarına ve erkek kardeşlerine anaktes, kız kardeşlerine ve karılarına anassai denir. Aristoteles, Kıbrıslıların Politeiası.
Harpoer. s. ἄνακτες καὶ ἄνασσαι: οἵ μὲν υἱοὶ τοῦ βασιλέως καὶ οἱ ἀδελφοὶ καλοῦνται ἄνακτες, αἱ δὲ ἀδελφαὶ 15 καὶ γυναῖκες ἄνασσαι᾽ ᾿Αφιστοτέλης ἐν τῇ Κυπρίων πολιτείᾳ.
s352eFr. 527. Kaynak: Pollux 2, 95. Atinalı sofistin öğütlerini kendisine yazdığı Kıbrıslı Nikokles'in babasının adı Timarkhos'tu; Aristoteles'in dediğine göre dişleri iki sıraymış.
Pollux onom. 2, 95: ὃ δὲ Νικοκλέους τοῦ Κυπρίου πατήρ, ᾧ τὰς παραινέσεις ὃ ᾿4ϑηναῖος σοφιστὴς ἔγραψεν, τὸ μὲν ὄνομα αὐτῷ Τίμαρχος ἦν, διστοίχους δ᾽ εἶχεν ἄρα τῷ ᾿Αριστοτέλους λόγῳ τοὺς ὀδόντας. 20
s353Kyrenelilerin Politeiası
Fr. 528. Kaynak: Aristophanes, Plutos 925 şerhi, "Battos'un silphionu". Battos, Girit yakınlarındaki Thera Adası'ndan gelip Kyrene'yi kurdu. Libyalılar ona saygılarını göstermek için sebzelerin en güzeli olan silphionu armağan ettiler; onu paraya da bastılar: Bir yüzde kral, öbür yüzde şehirden silphion alan kişi vardı. Aristoteles Kyrenelilerin Politeiası'nda böyle anlatır. Atasözü de buradan gelir; olağanüstü, seçkin onurlar görenler için söylenir.
Schol. in Aristoph. Plut. 926 χαὶ τὸ Βάττου σίλqi0v: Βάττος Κυρήνην ἔκτισεν ἐλθὼν ἀπὸ Θήρας τῆς κατὰ Κρήτην νήσου" ὃν τιμήσαντες “ίβυες ἐχαρίσαντο αὐτῷ τὸ 5 κάλλιστον τῶν λαχάνων τὸ σίλφιον καὶ ἐν νομίσματι αὐτὸν ἐχάραξαν, τῇ μὲν βασιλέα, vij δὲ σίλφιον παρὰ τῆς πόλεως δεχόμενον, ὡς ᾿Αριστοτέλης ἐν τῇ Κυρηναίων πολιτείᾳ. ἔνϑεν καὶ ἡ παροιμία ἐπὶ τῶν διαφόρους καὶ ἐξόχους τιμὰς δεχομένων. EE
s353bKaynak: Suda, "Battos'un silphionu" maddesi. Ender görülen onurlara erişenler için söylenir. Kyreneliler Battoslardan birine silphionu seçkin bir pay olarak vermiş, paranın bir yüzüne Ammon'u, öbür yüzüne silphionu basmışlardı.
10 Suidas s. Βάττου σίλφιον: ἐπὶ τῶν σπανίους τιμὰς λαμβανόντων" οἵ .γὰρ Κυρηναῖοι £v τῶν Βάττων ἐξαίρετον ἔδοσαν τὸ σίλφιον καὶ τοῦ νομέσματος ἐπὶ μὲν ϑατέρου "Auuovo ἐπὶ δὲ ϑατέρου σίλφιον ἐτύπωσαν.
s353cKaynak: Hesykhios, "Battos'un silphionu" maddesi. Aşırı onurlara erişenler için söylenen atasözü. Kyrenelilerin, aralarında çok değerli tutulan silphionu Battos soyundan birine seçkin bir pay olarak vermelerinden gelir; öyle ki paraların kiminde Ammon, kiminde silphion kazılıdır.
Hesych. s. Βάττου σίλφιον: παροιμία ἐπὶ τῶν τὰς ὑπερ16 βαλλούσας τιμὰς εὑρισκομένων. μετενήνεκται δὲ ἀπὸ τοῦ Κυρηναίους ἑνὶ τῶν Βαττιαδῶν μεταδοῦναι ἐξαίρετον τὸ σίλφιον, ὃ ἐκτετίμηται παρ᾽ αὐτοῖς, ὥστε καὶ ἐν τῷ νομίσματι ὅπου μὲν ᾿ἄμμωνα ὅπου δὲ σίλφιον ἐγκεχαράχϑαι.
s353dFr. 529. Kaynak: Pollux 9, 62. Kyrene'de para olarak yalnız drahmi değil, elli drahmilik ve beş drahmilik de vardı. Dört drahmilik, üç drahmilik ve iki drahmilik de denirdi… Aristoteles'e göre Kyrene'de dört staterlik, bir staterlik ve yarım staterlik altın sikkeler de vardı.
Pollux 9, 62: ἦν δὲ οὐ δραχμὴ νόμισμα μόνον, ἀλλὰ 20 καὶ πεντηκοντάδραχμον καὶ πεντάδραχμον παρὰ Κυρηναίοις. καὶ τετράδραχμον ἐκαλεῖτο καὶ τρίδραχμον καὶ δίδραχμον 2. ἦν μέντοι, ὡς ᾿Αριστοτέλης φησίν, ἐν Κυρήνῃ καὶ ἡ τετραστάτηρον καὶ στατὴρ καὶ ἡμιστάτηρον χρυσᾶ νομίσματα.
s353eFr. 530. Kaynak: Hesykhios, "Ammon" maddesi. Zeus. Aristoteles.
Hesych. s. ^4uuosg: ὃ Ζεύς. ᾿Αφιστοτέλης.
s354Fr. 531. Kaynak: Antigonos, Harikalar 144. Kallimakhos'un dediğine göre Aristoteles, Ammon'daki kaynaklar hakkında şunu söyler: Güneş'in olduğu kabul edilen kaynak gece yarısı ve öğlen ısınır, sabah ve akşamüstü ise buz gibi olur. Öteki kaynak güneş yükselirken donar, batıya doğru inerken akmaz olur.
Antigon. mirab. 144: τῶν δ᾽ ἐν ἔάμμωνι πρηνῶν λέγειν (φησὶ Καλλίμαχος) ᾿Αφριστοτέλη ὅτι τὴν μὲν Ἡλίου γε νομιξομένην μέσων μὲν νυκτῶν xol μεσημβοίας γίγνεσθαι ϑερμήν, ἕωϑεν δὲ καὶ δείλης καϑαπερεὶ κρύσταλλον, ἡ δ᾽ ἄλλη διότι καταβαίνοντος μὲν ἡλίου πηγνύει, ἐπὶ δυσμαῖς δ᾽ ἰόντος ἵσταται.
s354bKaynak: Floransa Harikalar Derlemesi 19. Aristoteles, Ammon'da bir kaynak olduğunu, suyunun tabiatça son derece soğukken öğlen ve gece yarısı ısındığını söyler.
Exc. Florent. (ex Isigono) de mirabilibus 19: ᾽4ριστοτέλης "Auuovog κρήνην εἶναί φησιν, ἧς τὸ μὲν ὕδωρ μεσημβρίας καὶ μεσονυκτίου γίνεσϑαι ϑερμόν, ὃν φύσει ψυχρότατον. 1
s354cLakedaimonluların Politeiası
Fr. 532. Kaynak: Pindaros, İsthmia Şarkıları 6 (7), 18 şerhi, "Aigeidler Amyklai'yi aldığında, senin soyundan gelenler, Dor kolonisi". …Aigeidler bir Thebai fratrisidir. Bunlardan bazıları, Amyklai'lilerle savaşan Lakedaimonlulara yardım etmek için Timomakhos'un önderliğinde Sparta'ya geldi. Savaşla ilgili her şeyi Lakedaimonlular için ilk kez düzenleyen Timomakhos, onlardan büyük onurlar gördü. Hyakinthia şenliğinde onun tunç zırhı sergilenir; Thebailılar buna hoplon derdi. Bunları Aristoteles de Lakonların Politeiası'nda anlatır… Aristoteles'in dediğine göre Lakonlar, Amyklai'lilerle savaşırken tanrıdan Aigeidleri müttefik almaları gerektiğini öğrenince Atina'ya doğru yola çıktılar. Thebai'de konakladıklarında Aigeid fratrisi ziyafet veriyordu; onlar da çağrıldı ve yemekten sonra rahibin, tanrılar iyiliklerini Aigeidlere versin diye dua ettiğini duydular. Kehaneti böylece çözüp ittifakı oradan aldılar.
Schol. in Pindar. Isthm. 6 (7), 18 (p. 551 Boeckh) 7) Δωρίδ᾽ ἀποικίαν (ἁνίκα... ἕλον ᾿Δμύκλας Αἰγεῖδαι σέϑεν 15 ἔκγονοι): .. . καὶ εἰσὶν Αγεῖδαι φατρία Θηβαίων, ἀφ᾽ ἧς ἧκόν τινες εἰς Σπάρτην Λακεδαιμονίοις βοηϑήσοντες ἐν τῷ πρὸς ᾿Αμυκλαεῖς πολέμῳ, ἡγεμόνι χρησάμενοι Τιμομάχῳ; ὃς πρῶτος μὲν πάντα τὰ πρὸς πόλεμον διέταξε “Δακεδαιμονίοις, μεγάλων δὲ παρ᾽ αὐτοῖς ἠξιώθη τιμῶν. καὶ τοῖς Ὑακινϑίοις 30 δὲ ὃ χάλκεος αὐτοῦ ϑώραξ προτίϑεται᾽ τοῦτον δὲ Θηβαῖοι ὅπλον ἐκάλουν. ταῦτα ἴστορεῖ καὶ ᾿Δριστοτέλης ἐν τῇ “Δακώνων πολιτείᾳ. ... ᾿Δριστοτέλης γάρ φησιν ὅτι πολεμοῦντες οἵ “Δάκωνες ᾿Αμυκλαεῦσιν, ὡς ἐπύϑοντο παρὰ ϑεοῦ τοὺς Αἰγείδας συμμάχους λαβεῖν, sig L9 vac ἐπορεύοντο, 25 καταλύσαντες δ᾽ ἐν Θήβαις εὐωχουμένης τῆς τῶν Αἰγειδῶν φατρίας ἐβλήϑησαν ἀκούσαντες μετὰ Osimvov εὐχομένου τοῦ ἱερέως διδόναι τοῖς ΑἸἰγείδαις τοὺς ϑεοὺς τὰ ἀγαϑά" καὶ συμβαλόντες τὸν χρησμὸν ἐντεῦθεν ἔλαβον τὴν συμμαχίαν.
s355Fr. 533. Kaynak: Plutarkhos, Lykurgos 1. Lykurgos'un yaşadığı dönem konusunda uzlaşma yok denecek kadar azdır. Kimileri onun Iphitos'la aynı çağda yaşadığını ve Olympia ateşkesini onunla birlikte düzenlediğini söyler. Filozof Aristoteles de bunlardandır; kanıt olarak Olympia'daki, üzerinde Lykurgos'un adı yazılı kalmış olan diski gösterir.
Plutarch. Lycurg. 1: ἥκιστα δὲ of χρόνοι καϑ᾽ oUg γέyovev ὃ ἀνὴρ (ὃ “Πυκοῦργος) ὁμολογοῦνται. οἵ uiv yàg 6 Ἰφίτῳ συνακμάσαι καὶ συνδιαϑεῖναι τὴν Ὀλυμπιακὴν ἐκεχειρίαν λέγουσιν αὐτόν, ὧν ἔστι καὶ ᾿Αριστοτέλης ὃ φιλόσοφος τεκμήριον προσφέρων τὸν Ὀλυμπίασι δίσκον, ἐν à τοὔνομα τοῦ “υκούργου διασώζεται καταγεγραμμένον.
s355bKaynak: Herakleides'in Politeia özetleri. Lykurgos ateşkesleri de herkesin ortak iyiliği olarak kurdu.
Exc. pol Heraclid. (p. 6, 12): καὶ κοινὸν ἀγαϑὸν τὰς 10 ἐκεχειρίας κατέστησε (.4υκ.).
s355cFr. 534. Kaynak: Plutarkhos, Lykurgos 31. Lykurgos… ün bakımından Yunanlar arasında o güne dek şehir yönetmiş herkesi geride bıraktı. Bu yüzden Aristoteles de onun Lakedaimon'da en büyük onurları görmesine rağmen hak ettiğinden daha azını gördüğünü söyler. Çünkü bir tapınağı vardır ve ona her yıl bir tanrıya sunar gibi kurban keserler.
Plutarch. Lycurg. 31: ὃ δὲ (Δυκοῦργος) ... ὑπερῇρε τῇ δόξῃ τοὺς πώποτε πολιτευσαμένους ἐν τοῖς Ἕλλησι. δι᾽ ὅπερ καὶ ᾿Αριστοτέλης ἐλάττονας σχεῖν φησι τιμὰς ἢ προσἧκον ἦν αὐτὸν ἔχειν ἐν “ακεδαίμονι, καίπερ ἔχοντα τὰς 15 μεγίστας. ἱερόν τε γάρ ἐστιν αὐτοῦ καὶ ϑύουσι καϑ᾽ ἕκαστον ^. ἐνιαυτὸν ὡς ϑεῷ. "
s355dKaynak: Herakleides'in Politeia özetleri. Kimileri Lakedaimonluların bütün yönetim düzenini Lykurgos'a bağlar.
Exc. pol Heraelid. (p. 6, 4): τὴν “απεδαιμονίων πολιτείαν τινὲς “υκούργῳ προσάπτουσι πᾶσαν.
s355eFr. 535. Kaynak: İskenderiyeli Clemens, Stromata I. Platon, Aristoteles ve Ephoros, Lykurgos'un kanun koymayı öğrenmek için sürekli Delphoi'ye, Apollon'un yanına gittiğini yazar.
Clemens Alex. strom. I p. 152 Sylb.: τόν ve αὖ 4υ20 χοῦργον τὰ νομοϑετικὰ εἰς Δελφοὺς πρὸς τὸν "AmólÀova συνεχὲς ἀπιόντα παιδεύεσϑαι γράφουσι Πλάτων τε καὶ ᾿Αριστοτέλης καὶ Ἔφορος.
s355fFr. 536. Kaynak: Plutarkhos, Lykurgos 6. Lykurgos bu makama, yani İhtiyarlar Meclisi'ne o kadar önem verdi ki onunla ilgili olarak Delphoi'den bir kehanet getirdi; buna rhētra derler. Şöyledir: "Zeus Hellanios'a ve Athena Hellania'ya bir tapınak kurduktan, halkı phyle'lere ve ōba'lara ayırdıktan, arkhēget'lerle birlikte otuz kişilik bir ihtiyarlar meclisi oluşturduktan sonra, mevsimden mevsime Babyka ile Knakion arasında halkı topla. Önerileri böylece sun ve toplantıyı dağıt. Son söz ve güç halkın olsun." Bu sözlerde phyle'lere ve ōba'lara ayırmak, halkı kısımlara bölüp dağıtmak demektir; bu kısımlara phyle ve ōba adını vermiştir. Arkhēget'ler krallardır. Halkı toplamak için kullanılan apellazein kelimesi ise, düzenin ilkesini ve sebebini Pythia tanrısına bağlamasındandır. Babyka ile Knakion'a bugün Oinous derler. Aristoteles ise Knakion'un ırmak, Babyka'nın köprü olduğunu söyler. Meclisleri bunların arasında toplarlardı; ortada ne sundurma vardı ne başka bir yapı… Halk toplandığında başka hiç kimsenin görüş bildirmesine izin yoktu; İhtiyarların ve kralların sunduğu görüş hakkında karar verme yetkisi halktaydı.
Plutarch. Lyc. 6: οὕτω δὲ περὶ ταύτην (τῶν γερόντων) ἐσπούδασε τὴν ἀρχὴν ὃ “υκοῦργος, ὥστε μαντείαν ἐκ Δελqv κομίσαι περὶ αὐτῆς ἣν δήτραν καλοῦσιν. ἔχει δὲ οὕτως" »Διὸς “Ελλανίου καὶ ᾿Αϑανᾶς “Ἑλλανίας ἱερὸν ἔδρυσάμενον, φυλὰς φυλάξαντα καὶ ὠβὰς ὠβάξαντα, τριάκοντα γερουσίαν σὺν ἀρχαγέταις καταστήσαντα, ὥρας ἐξ ὥρας ἀπελλάξειν μεταξὺ Βαβύκας τε καὶ Kvowubvog, οὕτως εἰσφέρειν τε καὶ ἀφίστασθαι" δάμῳ δὲ τὰν κυρίαν ἦμεν καὶ κράτος.“ ἐν τούτοις τὸ μὲν φυλὰς φυλάξαι καὶ fg ὠβάξαι διελεῖν ἐστε καὶ κατανεῖμαι τὸ πλῆϑος εἰς μερίδας, ὧν τὰς μὲν φυλὰς τὰς δὲ ὠβὰς προσηγόρευκεν. ἀρχαγέται δὲ οἱ βασιλεῖς λέγονται, τὸ δὲ ἀπελλάξειν ἐκκλησιάζειν ὅτι τὴν ἀρχὴν καὶ 10 τὴν αἰτίαν τῆς πολιτείας εἰς τὸν Πύϑιον ἀνῆψε. τὴν δὲ Βαβύκαν καὶ τὸν Κνακιῶνα νῦν Οἰνοῦντα προσαγορεύουσιν" ᾿Δριστοτέλης δὲ τὸν μὲν Κνακιῶνα ποταμόν, τὴν δὲ Βαβύκαν γέφυραν. ἐν μέσῳ δὲ τούτων τὰς ἐκκλησίας ἦγον . οὔτε παστάδων οὐσῶν οὔτε ἄλλης τινὸς κατασκευῆς ... τοῦ 15 δὲ πλήϑους ἀϑροισϑέντος εἰπεῖν μὲν οὐδενὶ γνώμην τῶν ἄλλων ἐφεῖτο, τὴν δ᾽ ὑπὸ τῶν γερόντων καὶ τῶν βασιλέων προτεϑεῖσαν ἐπικρῖναι κύριος ἦν δῆμος.
s356Fr. 537. Kaynak: Plutarkhos, Lykurgos 5. …Aristoteles, İhtiyarların sayısının bu şekilde belirlendiğini söyler, çünkü Lykurgos'un yanında yer alan önde gelen otuz kişiden ikisi korkuya kapılıp işi bırakmıştır.
Plutarch. Lye. 5: ... τοσούτους δέ (τριάκοντα) φησι καϊασταϑῆναι τοὺς γέροντας ᾿Αριστοτέλης, ὅτι τριάκοντα 30 τῶν πρώτων μετὰ “υκούργου γενομένων δύο τὴν πρᾶξιν ἐγκατέλιπον ἀποδειλιάσαντες.
s356bKaynak: Patmos Sözlüğü, "gerousia" maddesi. Lakedaimonlularda eforlardan sonraki en büyük makam. Yirmi sekiz kişiydi. Lykurgos otuz ihtiyarın gelmesini istemiş, ama sayıdan iki kişi eksik kalınca makamı yirmi sekiz kişide toplamıştı.
Lex. Patm. p. 152 Sakk. γερουσία: ἡ μεγίστη ἀρχὴ παρὰ «Δακεδαιμονίοις μετὰ τοὺς ἐφόρους. ἦν δὲ ἀνδρῶν κῆ. ὃ γὰρ “υκοῦργος ἐκέλευσεν ἐλθεῖν τριάκοντα γέρουσιν, ἀπολειφϑέντων δὲ δύο κατὰ τὸν ἀριϑμόν, εἰς τοὺς wx συνήγαγε τὴν ἀρχήν.
s357Fr. 538. Kaynak: Plutarkhos, Lykurgos 28. Aralarında krypteia denen uygulama, eğer gerçekten Aristoteles'in anlattığı gibi Lykurgos'un düzenlemelerinden biriyse, Platon'a da hem bu yönetim hem de bu adam hakkındaki kanaatini vermiş olabilir. Uygulama şuydu: Yöneticiler ara sıra, gençlerin en akıllı görünenlerini yanlarına hançer ve zorunlu yiyecekten başka bir şey vermeden kırlara salarlardı. Gençler gündüz görülmeyecek yerlere dağılıp gizlenir ve dinlenir, gece yollara inip yakaladıkları Helotları boğazlardı… Aristoteles'in söylediğine göre, eforlar da makama geçer geçmez ilk iş olarak Helotlara savaş ilan ederdi; öyle ki onları öldürmek günah sayılmasın.
Plutarch. Lye. 28: ἡ δὲ καλουμένη κρυπτεία παρ᾽ αὖτοῖς, εἴγε δὴ τοῦτο τῶν “υκούργου πολιτευμάτων ἕν ἔστιν, ὡς ᾿Αφριστοτέλης ἱστόρηκε, ταύτην ἂν εἴη καὶ τῷ Πλάτωνι περὶ τῆς πολιτείας καὶ τοῦ ἀνδρὸς ἐνειργασμένη δόξαν. ἦν 5 δὲ τοιαύτη. τῶν νέων of ἄρχοντες διὰ χρόνου τοὺς μάλιστα νοῦν ἔχειν δοκοῦντας εἰς τὴν χώραν ἄλλως ἐξέπεμπον ἔχοντας ἐγχειρίδια καὶ τροφὴν ἀναγκαίαν, ἄλλο δὲ οὐδέν. oi δὲ μεϑ᾽ ἡμέραν μὲν εἰς ἀσυνδήλους διασπειρόμενοι τόπους ἀπέκρυπτον ξανυτοὺς καὶ ἀνεπαύοντο, νύκτωρ δὲ κατιόντες 10 εἰς τὰς ὁδοὺς τῶν εἰλώτων τὸν ἁλισκόμενον ἀπέσφαττον ... ᾿Αφιστοτέλης δὲ μάλιστά φησι καὶ τοὺς ἐφόρους ὅταν εἰς τὴν ἀρχὴν καταστῶσι πρῶτον, τοῖς εἴλωσι καταγγέλλειν πόλεμον, ὅπως εὐαγὲς ἦ τὸ ἀνελεῖν.
s357bKaynak: Herakleides'in Politeia özetleri. Krypteia'yı da Lykurgos'un getirdiği söylenir. Buna göre bugün de dışarı çıkıp gündüzleri gizlenirler, geceleri ise silah alır, Helotlardan uygun gördükleri kadarını öldürürler.
Exec. pol. Heraclid. (p. 6, 18): λέγεται δὲ καὶ τὴν xov- . 15 πτὴν εἰσηγήσασϑαι, xo9' ἣν ἔτι καὶ νῦν ἐξιόντες gw ὕπλων κρύπτονται ἡμέρας. τὰς δὲ νύκτας ... καὶ ἀναιροῦσι τῶν εἴλώτων ὅσους ἂν ἐπιτήδειον ἧ.
s357cFr. 539. Kaynak: Plutarkhos, Kleomenes 9. Aristoteles'in dediğine göre eforlar göreve başlarken vatandaşlara bıyıklarını kesmelerini ve kanunlara uymalarını, kanunlar onlara sert davranmasın diye ilan ederdi. Bıyık meselesini de sanırım gençleri en küçük şeylerde bile itaate alıştırmak için öne sürüyorlardı.
Plutarch. Cleomen. 9: προεκήρυττον of ἔφοροι τοῖς mo-. λίταις εἰς τὴν ἀρχὴν εἰσιόντες, ὡς ᾿Αριστοτέλης qol, 80 κείρεσϑαι τὸν μύστακα καὶ προσέχειν τοῖς νόμοις. ἵνα μὴ χαλεποὶ ὦσιν αὐτοῖς τὸ τοῦ μύστακος οἶμαι προτείνοντες, ὅπως καὶ περὶ τὰ μικρότατα τοὺς νέους πειϑαρχεῖν ἐϑίξωσι.
s357dKaynak: Plutarkhos, Tanrısal Cezanın Gecikmesi Üzerine 4. Lakedaimon'da eforlar makama geçer geçmez bıyık bırakılmamasını ve, sert davranmasınlar diye, kanunlara uyulmasını ilan eder.
Plut. de sera num. vind. 4: ἐν “ακεδαίμονε κηρύττουσιν of ἔφοροι παριόντες εὐϑὺς εἰς τὴν ἀρχὴν μὴ τρέφειν μύστακα 95 καὶ πείθεσϑαι τοῖς νόμοις ὡς μὴ χαλεποὶ ὦσιν αὐτοῖς.
s357eKaynak: Proklos, Hesiodos'un İşler ve Günler'i 722 şerhi. Sparta'da eforlar, göreve gelenlere bıyık bırakmamalarını ilan ederdi; bu önemsiz, değersiz kuralı çiğneyenleri daha ağır cezalandırabilmek için.
Procl. in Hes. opp. v. 722 (p. 828 Gaisf): ἐν μὲν οὖν Σπάρτῃ τοῖς tig ἀρχὴν καϑισταμένοις of ἔφοροι προεκήρυτvov μὴ τρέφειν μύστακας, ἵνα τοὺς τὸ φαῦλον τοῦτο καὶ εὐτελὲς παραβάντας μειξόνως κολάξωσιν.
s358Fr. 540. Kaynak: Harpokration, "mora" maddesi. …Lakonların bazı askerî birliklerine bu ad verilir. Aristoteles Lakedaimonluların Politeiası'nda bunlardan söz eder. Adlarıyla anılan altı mora bulunduğunu, bütün Lakedaimonluların bu mora'lara bölündüğünü söyler.
Harpocr. s. μόραν (eadem uberius in fr. papyr. lexici Demosth. ap. Blass: Hermes XVII, 150): .. . συντάγματά τινα “ακωνικὰ οὕτω καλεῖται. διείλεκται δὲ περὶ τούτων 5 ᾿Δφιστοτέλης ἐν τῇ “ακεδαιμονίων πολιτείᾳ. φησὶ δὲ ὡς εἰσὶ μόραν ἐξ ὠνομασμέναι, καὶ διήρηνται εἰς τὰς μόρας “ΜΠακεδαιμόνιοι πάντες.
s358bFr. 541. Kaynak: Hesykhios, "lokhoi" (bölükler) maddesi. Aristophanes, Lakedaimonluların dört bölüğü olduğunu söyler; Aristoteles'e göre ise beştir.
Hesych. s. λόχοι: “Πακεδαιμονίων φησὶν ᾿Δριστοφάνης τέτταρας πέντε γάρ εἶσιν, ὥς φησιν ᾿Δριστοτέλης. — 10
s358cKaynak: Photios, "lokhoi" maddesi. Aristophanes'e göre Lakedaimonluların dört bölüğü vardır; Thukydides beş, Aristoteles altı der.
Phot. s. λόχοι: “ακεδαιμονίων ὃ, ὡς ᾿Αριστοφάνης. 8ovκυδίδης δὲ &, ᾿Δριστοτέλης ἕξ.
s358dKaynak: Aristophanes, Lysistrate 453 şerhi, "bizde de dört bölük savaşçı kadın var". Kadınlarda dört bölük vardır. Bunu şundan söylüyor: Lakedaimonlularda da kralın kullandığı dört bölük vardır. Başka bir açıklama: "dört bölük". Şair, Lakonlarla ilgili bilgileri pek özensiz işlemiş görünüyor. Lakedaimon'da bölükler dört değil beştir: Edolos, Sinis, Arimas, Ploas, Messoages. Thukydides ise Skiritler hariç yedi der.
Schol. Aristoph. Lysistr. 468 ὅτε καὶ παρ᾽ ἡμῖν εἰσὶ (τέτταρες λόχοι μαχίμων γυναικῶν): παρὰ ταῖς γυναιξὶν ὑπάρχουσι ὃ λόχοι. τοῦτο δέ φησιν, ὅτι καὶ παρὰ “4ακε- 15 δαιμονίοις τέσσαρες ὑπάρχουσι λόχοι οἷς κέχρηται ὃ βασιλεύς. — τέτταρες λόχοι: ἀργότερον τὰ “ακώνων ἔοικεν ἐξειργάσϑαι ὃ ποιητής. λόχοι γὰρ οὐκ εἰσὶ τέτταρες ἐν “Δακεδαιμονίᾳ ἀλλὰ ε, Ἔδωλος, Zlvic, ᾿Δρίμας, Πλοάς, ΜΜεσσοάγης. 6 δὲ Θουκυδίδης f φησὶ χωρὶς τῶν Σπιριτῶν. 30
s358eKaynak: Thukydides 4, 8 şerhi. Lakedaimonluların beş bölüğü: Aidolios, Sinis, Sarimas, Ploas, Mesoates.
Schol in Thucyd. 4, 8: λόχοι “Μακεδαιμονίων πέντε, «Αἰδώλιος. Σίνις, Σαρίμας, Πλόας, Μεσοάτης.
s358fKaynak: Hesykhios, "Edolos" maddesi. Bir Lakedaimon bölüğünün adı.
Hesych. 5. Ἐδωλός: λόχος “ακεδαιμονίὼών οὕτως ἐκαλεῖτο.
s358gFr. 542. Kaynak: Aristophanes, Akharnlılar 320 şerhi, "bu adamı didik didik edip kızıla boyamamak". …Aristoteles Lakedaimonluların Politeiası'nda, Lakedaimonluların savaşa kızıl pelerinle gittiğini söyler. Hem rengi erkekçe olduğu için böyle yaparlarmış, hem de rengin kana benzemesi, kan akmasını hor görmeye alıştırdığı için.
Schol in Aristoph. Acharn. 320 μὴ οὐ καταξαίνειν (τὸν ἄνδρα τοῦτον ἐς φοινικέδα): ... ᾿Δρεστοτέλης δέ 36 φησιν ἐν τῇ “ακεδαιμονέίων πομτείᾳ χρῆσϑαι “ακεδαιμονίους φοινικίδι πρὸς τοὺς πολέμους. τοῦτο μὲν ὅτε τὸ τῆς χρόας ἀνδρικόν, τοῦτο δὲ ὅτι τὸ τοῦ χρώματος αἱματῶδες τῆς τοῦ αἵματος δύσεως ἐϑίζει καταφρονεῖν.
s359Kaynak: Moiris, Attika Sözlüğü, "phoinikis" maddesi. Lakonların savaşa giderken giydiği giysi; rengi kanla aynı olduğu için. Aristoteles, Lakedaimonluların Politeiası.
5 Moeris attic. 8. φοιενιεκίς: ἔνδυμα “ακωνικὸν ὁπότε εἷς πόλεμον ἴοιεν, διὰ τὸ ὁμοχροεῖν τῷ αἵματι. ᾿Αφιστοτέλης ἐν πολιτείᾳ “Δακεδαιμονίων.
s359bKaynak: Plutarkhos, Lakon Gelenekleri 24. Savaşlarda kızıl pelerin giyerlerdi. Hem bu rengi erkekçe bulurlardı, hem de rengin kanı andırması, savaş görmemiş kimselere daha çok korku salardı. Biri yaralandığında düşmanın bunu kolayca fark etmemesi de, aynı renk yüzünden yaranın gizli kalması da işlerine yarıyordu.
Plutarch. instit. Lacon. 24: ἐν τοῖς πολέμοις φοινικίσιν ἐχρῶντο. ἅμα μὲν γὰρ ἡ χρόα ἐδόκει αὐτοῖς ἀνδρικὴ εἶναι, i0 ἅμα δὲ τὸ αἱματῶδες τοῦ χρώματος πλείονα τοῖς ἀπείροις φόβον παρέχειν. καὶ τὸ μὴ εὐπερίφωρον δὲ τοῖς πολεμίοις εἶναι ἐάν τις αὐτῶν πληγῇ ἀλλὰ διαλανϑάνειν διὰ τὸ ὁμόXgovv, χρήσιμον. .
s359cKaynak: Ailianos, Çeşitli Tarih 6, 6. Savaşlarda kızıl pelerin giymek zorunluydu. Bu rengin bir vakarı olduğunu, üstelik yaralardan akan kanın görüntüyü daha koyu ve daha korkunç kılarak düşmanı daha da dehşete düşürdüğünü söylerlerdi.
Aelian. var. hist. 6, 6: φοινικέδα δὲ ἀμπέχεσθαι κατὰ 15 τὰς μάχας ἀνάγκη ἦν. ἔχειν δὲ τὴν χρόαν καὶ σεμνότητός τι" πρὸς ταύτῃ γε μὴν καὶ τὴν ῥύσιν τοῦ ἐπιγενομένου αἵματος ἐκ τῶν τραυμάτων ἔτι μᾶλλον ἐχπλήττειν τοὺς ἀντιπάλους, βαϑυτέρας τῆς ὄψεως γινομένης καὶ φοβερωτέρας μᾶλλον.
s359dFr. 543. Kaynak: Harpokration, "Çünkü savaşçıların hiçbirinin yöneticilerin izni olmadan yurt dışına çıkmaması" maddesi. İsokrates Busiris'te Lakedaimonlular hakkında bunu söylüyor; belirtmek gerekir ki Lakedaimonluların politeialarını yazanlar da benzer şeyler söylemiştir. Aristoteles, başka kanunlara alışıp onları sevmesinler diye Lakedaimonluların yurt dışına çıkmasına izin verilmediğini söyler. Ama İsokrates yalnız savaşçıların yurt dışına çıkmasının engellendiğini söylerken, Aristoteles ve çevresi bütün Lakedaimonlulardan söz eder.
Harpocr. s. xal γὰρ τὸ μηδένα τῶν μαχίμων ἄνευ τῆς τῶν ἀρχόντων γνώμης ἀποδημεῖν: Ἰσοκράτους ἐν 35 Βουσίριδι περὶ “Ἰακεδαιμονίων ταῦτα λέγοντος ῥητέον ὅτι καὶ of τὰς “ακεδαιμονίων πολιτείας γεγραφότες τὰ ὅμοια εἰρήκασιν" ὁ δὲ ᾿Αριστοτέλης οὐκ ἐξεῖναί φησιν ἀποδημεῖν τοῖς “ακεδαιμονίοις ὅπως μὴ ἐϑίξωνται ἄλλων νόμων εἶναι φίλοι. τοῦ μέντοι Ἰσοκράτους τοὺς μαχίμους μόνους λέγοντος κωλύεσθαι ἀποδημεῖν ob περὶ ᾿Αφιστοτέλην τοὺς πάντας «Ἰακεδαιμονίους φασίν.
s360Kaynak: Plutarkhos, Lakon Gelenekleri 19. Yabancı âdetlere ve terbiyesiz yaşayışlara bulaşmasınlar diye yurt dışına çıkmalarına izin yoktu.
Plutarch. inst. Lacon. 19: ἀποδημεῖν δὲ οὐκ ἐξῆν αὖτοῖς ἵνα μὴ ξενικῶν ἐϑῶν καὶ βίων ἀπαιδεύτων μετάσχωσι.
s360bFr. 544. Kaynak: Zenobios, Atasözleri 2, 24, "Sparta'yı para hırsı yıkar, başka hiçbir şey değil". Bu söz, her işten kazanç sağlamak isteyenler için söylenir. Lakedaimonlulara verilen bir kehanetten aktarılmıştır; tanrı o zaman, gümüşe ve altına değer verdiklerinde Lakedaimonluların yok olacağını bildirmişti. Aristoteles Lakedaimonluların Politeiası'nda bu kehaneti anar.
Zenob. prov. 2, 24 (Ps.-Diogen. prov. 2, 36, Plutarch. s prov. 43): ἃ φιλοχρηματία Σπάρταν ὀλεῖ, ἄλλο δὲ οὐδέν: αὕτη λέλεκται ἐπὶ τῶν ἐξ ἅπαντος κερδαίνειν βουλομένων. μετενήνεκται δὲ ἀπὸ χρησμοῦ δοθέντος “Ἴαπεδαιμονίοις, ἐν à ἔχρησε τότε ὃ ϑεὸς ἀπολεῖσθαι τοὺς “ακεδαιμονίους ὅταν ἀργύριον καὶ χρυσίον τιμήσωσι. μέμνηται 10 τοῦ χρησμοῦ ᾿Αφριστοτέλης ἐν τῇ “Πακεδαιμονίων πολιτείᾳ.
s360cKaynak: Euripides, Andromakhe 446 şerhi, "Ey bütün insanlar içinde en nefret edilen ölümlüler, Sparta'nın kazanç düşkünü sakinleri". …Ardından onları başka şeylerin yanı sıra para hırsı yüzünden de kötüler. Aristoteles de bunu Lakonların Politeiası'nda anlatır ve tanrının kendiliğinden söylediği dizeyi ekler: "Sparta'yı para hırsı yıkar, başka hiçbir şey değil."
Schol ad Eurip. Androm. 446 (p. 165 t. IV Dind): ὦ πᾶσιν ἀνθρώποισιν ἔχϑιστοι βροτῶν (Σπάρτης ἕνοικοι . αἰσχροκερδεῖς): ... ἑξῆς δὲ αὐτοὺς εἴς ve τὰ ἄλλα καὶ φιλοχρηματίαν κακῶς λέγει. καὶ ᾿Αριστοτέλης δὲ τοῦτο 15 ἱστορεῖ ἐν τῇ τῶν “ακώνων πολιτείᾳ καὶ τὸ ὑπὸ τοῦ ϑεοῦ αὐτοματισϑὲν προστίϑησιν ἔπος" & φιλοχρηματία Σπάρταν ὀλεῖ" ἄλλο γὰρ οὐδέν.
s360dFr. 545. Kaynak: Eustathios, İlyada 9, 129 şerhi. …Ailios Dionysios'a göre; o, atasözündeki Lesboslu şarkıcının Terpandros, Euainetides ya da Aristokleides olduğunu söyler. Aristoteles de Lakedaimonluların Politeiası'nda "Lesboslu şarkıcıdan sonra" sözünün Terpandros'u gösterdiğini söyler. Ona saygıdan, der, sonraları önce onun soyundan gelenler çağrılırdı, ardından orada başka bir Lesboslu varsa o, en son da "Lesboslu şarkıcıdan sonra" denerek kalanlar, yani Lesboslu kim olursa olsun ondan sonra.
Eustath. ad Il. ;, 129 (p. 741, 16 Rom): . . . κατὰ Αἴλιον Διονύσιον, ὃς καὶ τὸν τῆς παροιμίας “έσβιον ὠδὸν so τὸν Τέρπανδρόν φησιν ἢ Εὐαινετίδην 7) ᾿Αριστοκλείδην. καὶ ᾿Αφιστοτέλης ἐν vij “Δακεδαιμονίων πολιτείᾳ τὸ μετὰ 4έσβιον ὠδὸν τὸν Τέρπανδρόν φησι δηλοῦν. ἐκαλοῦντο δέ, φησί, καὶ ὕστερον εἰς τὴν ἐκείνου τιμὴν πρῶτον μὲν ἀπόγονοι αὐτοῦ, εἶτα εἴ τις ἄλλος παρείη Δέσβιος, εἶθ᾽ οὕτως of λοιποὶ μετὰ “έσβιον ὠδόν, τὸν ἁπλῶς δηλαδὴ “έσβιον.
s361Kaynak: Zenobios, Atasözleri 5, 9, "Lesboslu şarkıcıdan sonra". İkinci sırada kalanlar için söylenen atasözüdür ve sebebi şudur: Lakedaimonlular iç kavgaya düşünce tanrının kehaneti üzerine Lesbos'tan müzisyen Terpandros'u getirttiler. O da gelip müziğiyle ruhlarını uyuma kavuşturdu ve kavgaya son verdi. Bundan sonra Lakedaimonlular bir müzisyen dinlediklerinde "Lesboslu şarkıcıdan sonra" diye seslenirlerdi.
Zenob. prov. 5, 9 μετὰ Δέσβιον ὠδόν: παροιμία ταττομένη ἐπὶ τῶν τὰ δεύτερα φερομένων ἐξ αἰτίας τοιᾶσδε. 5 “Μακεδαιμόνιοι στασιάξοντες μετεπέμψαντο κατὰ χρησμὸν τοῦ ϑεοῦ ἐκ “έσβου τὸν μουσικὸν Τέρπανδρον" ἐλθὼν δὲ ἐκεῖνος καὶ τῇ μουσικῇ χρώμενος ἥρμοσεν αὐτῶν τὰς ψυχὰς καὶ τὴν στάσιν ἔπαυσεν. εἴποτε οὖν μετὰ ταῦτα μουσικοῦ τινος ἤκουον οἵ “ακεδαιμόνιοι, ἐπεφώνουν μετὰ “έσβιον ὠδόν.
s361bKaynak: Hesykhios, "Lesboslu şarkıcıdan sonra" maddesi. Terpandros'un soyundan gelenleri iyi kitharacı saydıkları için yarışmaya önce onları, sonra da varsa Lesboslu bir şarkıcıyı çağırırlardı.
19 — Hesych. s. μετὰ “έσβιον ὠδόν: τοὺς ἀπογόνους τοῦ Τερπάνδρου ἀγαθοὺς ἡγουμένους εἷναι κιϑαρῳδοὺς πρώτους εἰς τὸν ἀγῶνα προσκαλεῖσϑαι, εἶτ᾽ εἴ τις εἴη “Δέσβιος ὠδός. |
s361cKaynak: Photios, "Lesboslu şarkıcıdan sonra" maddesi. …İkinci sırada kalanlar için söylenir. Lakedaimonlular Lesboslu kitharacıları ilk sırada çağırırdı. Çünkü bir zamanlar şehirleri karışıkken, Lesboslu şarkıcıyı getirtmeleri yolunda bir kehanet çıkmıştı. Cinayet yüzünden sürgünde olan Terpandros'u Antissa'dan getirtip ortak sofralarda dinlediler ve yatıştılar.
Photius s. μετὰ “έσβιον ὠδόν: ... ἐπὶ τῶν và δεύ15 vega. φερομένων᾽ of γὰρ “Ἰακεδαιμόνιοι τοὺς “εσβίους κιϑαρῳδοὺς πρώτους προσεκαλοῦντο. ἀκαταστατούσης γάρ ποτε τῆς πόλεως αὐτῶν χρησμὸς ἐγένετο τὸν “έσβιον div μεταπέμπεσϑαι. οἱ δ᾽ ἐξ ᾿Αντίσσης Τέρπανδρον ἐφ᾽ αἵματι φεύyovto μεταπεμψάμενοι ἤκουον αὐτοῦ ἐν τοῖς συσσιτίοις καὶ 40 κατεστάλησαν. .
s361dKaynak: Herakleides'in Politeia özetleri. …Lesboslu şarkıcıya saygı gösterdiler; çünkü kehanet soranlara tanrı onu dinlemelerini emretmişti.
Exc. pol Heraclid. (p. 7, 5): exsdewióvio, τὸν 4έσβιον dóbv ἐτίμησαν" τούτον γὰρ ἀκούειν ὃ ϑεὸς χρησμῳδουμένοις ἐκέλευεν. .
s361eLeukadialıların Politeiası
Fr. 546. Kaynak: Strabon VII 322. Aristoteles Leukadialıların Politeiası'nda Lelex adında, toprağın kendi çocuğu olan birini de anar. Onun torunu, kızından doğma Teleboas'tır; Teleboas'ın da yirmi iki oğlu olmuştur, Teleboaslar. Bunlardan bazıları Leukas'a yerleşmiştir.
35 . Strabo VII p. 322 in.: ἐν δὲ τῇ 4evxadlow (πολιτείᾳ ᾿Δφιστοτέλης) καὶ αὐτόχϑονά τινα “έλεγα ὀνομάξει, τούτου δὲ ϑυγατριδοῦν Τηλεβόαν, τοῦ δὲ παῖδας δύο καὶ εἴκοσι Τηλεβόας, ὧν τινας οἰκῆσαι τὴν Δευκάδα.
s362Lokrialıların Politeiası
Fr. 547. Kaynak: Polybios 12, 5–8. …Aristoteles'in koloni hakkında aktardığı anlatının Timaios'unkinden daha doğru olduğunu söylemekten de yazmaktan da çekinmedim. Çünkü biliyorum ki Lokrialıların kendileri, koloni konusunda atalarından kalma rivayetin Timaios'un değil, Aristoteles'in anlattığı olduğunu kabul ediyor. Buna şu kanıtları gösteriyorlardı. Birincisi, atalardan gelen bütün şerefler onlarda erkeklerden değil, kadınlardan gelir… (6) Bunlardan hareketle akıl yürüten biri Timaios'a değil, Aristoteles'e kulak verir. Timaios'un bunun ardından söylediği ise büsbütün saçmadır. Onun ima ettiği gibi, Lakedaimonlularla savaşta müttefik olanların kölelerinin efendilerine duydukları yakınlığı onların dostlarına aktarmalarını akla yatkın bulmamak safdilliktir. Çünkü köle olmuş kişiler, umulmadık bir talih döndüğünde ve aradan zaman geçtiğinde, efendilerinin yalnız dostluklarını değil, konukluk bağlarını ve akrabalıklarını da kendilerine mal etmeye çalışırlar… Bu yüzden şehre kadınlardan gelen adı vermeleri akla yatkındır. Akrabalığı da kadınlar üzerinden sahiplenmişler, atalardan kalma dostlukları ve ittifakları da kadınlardan gelen bağlar yoluyla yenilemişlerdir. Atinalıların topraklarını yağmalamış olması da Aristoteles'in yalan söylediğine hiç kanıt değildir. Söylediklerimize göre, on kat köle olsalar bile Lokris'ten ayrılıp İtalya'ya yerleşenlerin Lakedaimonluların dostluğunu sahiplenmesi akla yatkınsa, Atinalıların onlara düşman olması da akla yatkın olur… Peki, Lakedaimonlular gençliğinin baharındakileri çocuk yapsınlar diye yurda gönderirken, nasıl olur da Lokrialıların aynısını yapmasına izin vermezler, diyorlar? Oysa bu iki durum, yalnız inandırıcılık bakımından değil, gerçeklik bakımından da birbirinden çok farklıdır… Lokrialılar, Lakedaimonluların Messene'yi zorla almadan yurda dönmeyeceklerine ettikleri lanetler ve yeminlerle bağlı değildi. Bu yüzden toplu gönderilişe kolayca katılmadılar; tek tek ve seyrek dönüyorlardı. Böylece kadınların kölelerle ilk kocalarından daha sık bir arada olmasına fırsat vermiş oldular, genç kızların ise daha da çok; göçün sebebi de bu olmuştur. (8) Öyleyse ya Aristoteles'in Lokrialılar hakkında, az önceki akıl yürütmeye göre, şükran, kazanç ya da husumet yüzünden konuştuğu gösterilmelidir; ya da bunu söylemeye cesaret edemeyenlerin, Timaios'un Aristoteles'e beslediği türden bir kin ve acılıkla başkalarına saldıranların bilgisiz ve aklı başından gitmiş kimseler olduğu kabul edilmelidir. Timaios onun küstah, hafif ve aceleci olduğunu, üstelik Lokrialıların şehrine karşı, kolonilerinin kaçak kölelerden, zina edenlerden ve köle tacirlerinden oluştuğunu söyleyecek kadar ileri gittiğini söyler.
Polyb. exc. l. 12, 5: ... οὐκ ὥκνησα καὶ λέγειν καὶ γράφειν ὅτι τὴν ὑπ᾽ 4oiGvovéílovg παραδιδομένην ἴστοοίαν περὶ τῆς ἀποικίας ἀληϑινωτέραν εἶναι συμβαίνει τῆς ὑπὸ Τιμαίου λεγομένης. σύνοιδα γὰρ τοῖς ἀνθρώποις ὅμο- 5 λογοῦσιν ὅτι παραδόσιμος αὐτοῖς ἔστιν αὕτη περὶ τῆς ἀποικίας 7j φήμη παρὰ πατέρων, ἣν ᾿Αφριστοτέλης εἴρηκεν, οὐ Τίμαιος. καὶ τούτων γε τοιαύτας ἔφερον ἀποδείξεις. πρῶτον μὲν ὅτι πάντα τὰ διὰ προγόνων ἔνδοξα παρ᾽ αὐτοῖς ἀπὸ τῶν γυναικῶν, οὐκ ἀπὸ τῶν ἀνδρῶν ... (6) ἐκ τούτων 10 ἄν τις συλλογιζόμενος ᾿Δφιστοτέλει πρόσσχοι μᾶλλον ἢ Τιμαίῳ. καὶ μὴν τὸ συνεχὲς τούτῳ τελέως ἄτοπον" τὸ γὰρ ὑπολαμβάνειν, καϑάπερ ἐκεῖνος ὑποδείκνυσιν, ὡς οὐκ εἰκὸς ἦν τοὺς οἰκέτας τῶν Δακεδαιμονίοις συμμαχησάντῶν τὴν τῶν κυρίων εὔνοιαν ἀναφέρειν πρὸς τοὺς ἐκείνων 15 φίλους εὔηϑες" οὐ γὰρ μόνον τὰς ἐννοίας ἀλλὰ καὶ τὰς ξενίας καὶ τὰς συγγενείας τῶν δεσποτῶν οἱ δουλεύσαντες, ὅταν ἐντυχήσωσι παραδόξως καὶ χρόνος ἐπιγένηται, πειρῶνται προσποιεῖσϑαι ... διὸ καὶ τὴν ὀνομασίαν τῇ πόλει τὴν ἀπὸ τῶν γυναικῶν εἰκότως ἐπέϑεσαν καὶ τὴν οἰκειότητα τὴν 30 κατὰ τὰς γυναῖκας προσεποιήϑησαν, ἔτι δὲ τὰς φιλίας καὶ τὰς συμμαχίας τὰς προγονικὰς τὰς ἀπὸ τῶν γυναικῶν ἀνενεοῦντο. ἧ καὶ τὸ τοὺς ᾿4ϑηναίους πορθῆσαι τὴν χώραν αὐτῶν οὐδέν ἐστι σημεῖον ψευδῆ λέγειν τὸν ᾿Αριστοτέλη" εὐλόγου γὰρ ὄντος ἐκ τῶν προειρημένων, εἰ καὶ δεκάκις 35 ἦσαν οἰκέται, τοῦ προσπεϊοιῆσϑαι τὴν τῶν «Δακεδαιμονίων φιλίαν τοὺς ἐξάραντας ἐκ τῶν oxgüv καὶ κατασχόντας εἰς τὴν ᾿ππαλίαν, εὔλογος γίνεται καὶ ἡ τῶν ᾿Αϑηναίων ἀλλοτριότης ... ἀλλὰ πῶς αὐτοὶ μὲν ἐξαπέστελλον οἵ “ακεδαιμόνιοι τοὺς ἀκμάξοντας εἰς τὴν πατρίδα τεκνοποιέας qáoiv, τοὺς δὲ “Δοκροὺς τὸ παραπλήσιον οὐκ εἴων ποιεῖν; ἕκαστα δὲ τούτων οὐ μόνον κατὰ τὸ πιϑανὸν ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν ἀλήϑειαν μεγάλην ἔχει διαφοράν ... διόπερ οἵ «οκροὶ μήτε ταῖς ἀραῖς ὄντες ἔνοχοι μήτε τοῖς ὅρκοις οἷς ὥμοσαν οἵ “Πακεδαιμόνιοι μὴ πρότερον εἰς τὴν οἰκείαν ἐπανήξειν πρὶν ἢ τὴν Μεσσήνην κατὰ κράτος ἑλεῖν, τῆς μὲν κατὰ τὸ κοιγὸν ἐξαποστολῆς εὐκόλως οὐ μετέσχον, κατὰ δὲ μέρος τὰς ἐπανόδους ποιούμενοι καὶ σπανίως ἔδοσαν ἀναστροφὴν 1070/9 γυναιξὶ πρὸς οἰκέτας γενέσθαι συνήϑειαν ἣ πρὸς τοὺς ἐξ ἀρχῆς ἄνδρας, ταῖς δὲ παρϑένοις xal μᾶλλον᾽ ὃ καὶ τῆς ἐξαναστάσεως αἴτιον γέγονεν. 2. (8) ἢ δεικτέον οὖν τὸν ᾿Αριστοτέλη κατὰ τὸν ἄρτι λόγον τὰ περὶ “οκρῶν εἰρηκότα χάριτος ἢ κέρδους ἢ δια15 φορᾶς -ἕνεκεν,. ἢ μηδὲ τολμῶντας τοῦτο λέγειν ὁμολογητέον ἀγνοεῖν καὶ παραπαίειν τοὺς τοιαύτῃ χρωμένους ἀπεχϑείᾳ καὶ πικρίᾳ κατὰ τῶν πέλας, οἵχ κέχρηται Τίμαιος κατὰ ᾿Δριστοτέλους. φησὶ γὰρ αὐτὸν εἶναι ϑρασὺν εὐχερῆ προπετῆ, πρὸς δὲ τούτοις κατατετολμηκέναι τῆς τῶν “οκρῶν 80 πόλεως εἰπόντα τὴν ἀποικίαν αὐτῶν εἶναι δραπετῶν, μοιχῶν, ἀνδραποδιστῶν.
s363Kaynak: Polybios 12, 11. Timaios, Yunanistan'daki Lokrialılara geçince, önce yönetim düzeninin ve öteki dostça ilişkilerin iki Lokris için de aynı olduğunu, Aristoteles ile Theophrastos'un şehir hakkında yalan söylediğini söyler.
ibid. 11: μεταβὰς ἐπὶ τοὺς ἐν "hol Δοκροὺς πρῶτον μέν φησι (Τίμαιος) τήν τε πολιτείαν καὶ τὰ λοιπὰ φιλάνϑρῶπα τοῖς “οκροῖς ἀμφοτέροις ζὑπάρχειν ὅμοια, τὸν δ᾽) 46 Δριστοτέλη καὶ Θεόφραστον κατεψεῦσϑαι τῆς πόλεως.
s363bKaynak: Athenaios VI 264 (bkz. 272). Tauromenionlu Timaios, Tarihler'inin dokuzuncu kitabında, "Eskiden Yunanların işlerini satın alınmış kölelere gördürmesi âdet değildi" der ve şöyle yazar: "Genel olarak Aristoteles'i Lokris âdetleri konusunda yanılmakla suçluyorlardı. Çünkü Lokrialılarda, aynı şekilde Phokislilerde de, yakın zamanlara dek ne kadın ne erkek köle edinmek âdet değildi."
Athen. VI p. 264 (cf. 272): Τίμαιος δ᾽ ὃ Ταυρομενίτης ἐν τῇ ἐνάτῃ τῶν ἱστοριῶν 00x Tv, φησί, πάτριον τοῖς “Ἕλλησιν ὑπὸ ἀργυρωνήτων τὸ παλαιὸν διαπονεῖσθαι“, γράgov οὕτως «κκαϑόλου δὲ ἠτιῶντο τὸν ᾿Αφιστοτέλη διημαρτηκέναι τῶν “οκρικῶν ἐϑῶν. οὐδὲ γὰρ κεκτῆσϑαι νόμον εἶναι τοῖς Δοκροῖς, ὁμοίως δὲ οὐδὲ Φωκεῦσιν, οὔτε ϑεραπαίνας οὔτε οἰκέτας, πλὴν ἐγγὺς τῶν χρόνων." 5
s364Fr. 548. Kaynak: Pindaros, Olympia Şarkıları 11, 17 şerhi, "Çünkü doğruluk yönetir Lokrialıların şehrini" (başka okuma: "sert şehir"). …Demek istediği şudur: Sert olmasına rağmen iyi kanunlarla yönetilir. Sebebini Aristoteles söyler. Lokrialılar tanrıya büyük kargaşadan nasıl kurtulacaklarını sorduklarında, kendilerine kanun koymaları yolunda bir kehanet çıktı. O sıralarda Zaleukos adında bir çoban vatandaşlara değerli pek çok kanun önermeyi başardı. Kim olduğu öğrenilip bunları nereden bulduğu sorulunca, rüyasında Athena'nın yanına geldiğini söyledi. Bu yüzden hem azat edildi hem de kanun koyucu oldu.
Schol in Pindar. Olymp. 11, 17 (p. 241 Boeckh) νέμει yàg ἀτρέκεια πόλιν (al. 1. & τραχεῖα πόλις) 4οπρῶν ... ὃ βούλεται λέγειν ἐστὶ τοιοῦτον᾽ καίπερ τραχεῖα οὖσα εὐνομεῖται. διὰ τί δέ, φησὶν ᾿Αριστοτέλης. ἐπειδὴ γὰρ ἐχρῶντο τῷ ϑεῷ πῶς ἂν πολλῆς ταραχῆς ἀπαλλαγεῖεν, 10 ἐξέπεσεν αὐτοῖς χρησμός, ξαυτοῖς νόμους τίϑεσϑαι, ὅτε καί τις ποιμήν, ὄνομα δ᾽ ἦν Ζάλευκος, πολλοὺς νόμους δυνηϑείη τοῖς πολίταις εἰσενεγκεῖν δοκίμους. γνωσϑεὶς δὲ καὶ ἐρωτηϑεὶς πόϑεν εὕροι, ἔφησεν ἐνύπνιον αὐτῷ τὴν ᾿4ϑηνᾶν παρίστασϑαι. διὸ αὐτός τε ἠλευϑέρωται καὶ νομοϑέτης κατέστη. 16
s364bKaynak: İskenderiyeli Clemens, Stromata 1, 26. Herakleialı Khamaileon Sarhoşluk Üzerine'de, Aristoteles de Lokrialıların Politeiası'nda, Lokrialı Zaleukos'un kanunları Athena'dan aldığını anlatır.
Clemens Alex. strom. 1, 26 p. 152 Sylb.: Χαμαιλέων τε ὁ Ἡρακλεώτης iv τῷ περὶ μέϑης wol ᾿Δριστοτέλης ἐν τῇ “οκρῶν πολιτείᾳ Ζάλευκον τὸν “οκρὸν παρὰ τῆς ᾿4ϑηνᾶς τοὺς νόμους λαμβάνειν ἀπομνημονεύουσιν.
s364cMassalialıların Politeiası
Fr. 549. Kaynak: Athenaios XIII 576. Aristoteles de Massalialıların Politeiası'nda benzer bir olay anlatır ve şöyle yazar: "İonia'daki Phokaialılar ticaret yaparken Massalia'yı kurdular. Phokaialı Euxenos, Nanos adındaki kralın konuk dostuydu. Bu Nanos kızının düğününü yaparken, tesadüfen orada bulunan Euxenos'u da ziyafete çağırdı. Evlilik şöyle yapılıyordu: Yemekten sonra kız içeri girip şarap karıştırılmış bir kâseyi orada bulunan taliplerden dilediğine verirdi; kime verdiyse damat o olurdu. Kız girdi ve kâseyi, ister tesadüfen ister başka bir sebeple, Euxenos'a verdi. Kızın adı Petta'ydı. Böyle olunca, babası da kâsenin tanrının isteğiyle verildiğini kabul ettiğinden, Euxenos kızı eş olarak aldı ve adını Aristoxene diye değiştirerek onunla yaşadı. Massalia'da bu kadından gelen ve bugün de Protiadai diye anılan bir soy vardır; çünkü Euxenos ile Aristoxene'nin oğlu Protos'tu."
Athen. XIII p. 576: τὸ ὅμοιον ἱστορεῖ γενέσϑαι καὶ ᾿Αφιστοτέλης ἐν τῇ Μασσαλιωτῶν πολιτείᾳ γράφων οὕτως" »Φωκαεῖς οἱ ἐν Ἰωνίᾳ ἐμπορίᾳ χρώμενοι ἔκτισαν Μασσαλίαν. 35 Εὔξενος δ᾽ ὃ Φωκαεὺς Νάνῳ τῷ βασιλεῖ, τοῦτο δ᾽ ἦν αὐτῷ ὄνομα, ἦν ξένος. οὗτος ὃ Νάνος ἐπιτελῶν γάμους τῆς ϑυγατρὸς κατὰ τύχην παραγενόμενον τὸν Εὔξενον παρακέκληκεν ἐπὶ τὴν ϑοίνην. ὃ δὲ γάμος ἐγίγνετο τόνδε τὸν τρόπον" ἔδει μετὰ τὸ δεῖπνον εἰσελϑοῦσαν τὴν παῖδα φιάλην κεκερασμένην ᾧ βούλοιτο δοῦναι τῶν παρόντων μνηστήρων, o 5 δὲ δοίη τοῦτον εἶναι νυμφίον. ἡ δὲ παῖς εἰσελθοῦσα δίδωσιν εἴτε ἀπὸ τύχης εἴτε καὶ δι’ ἄλλην τινὰ αἰτίαν τῷ ἘΕϊῤξένω" ὄνομα δ᾽ ἦν τῇ παιδὶ Πέττα. τούτου δὲ συμπεσόντος καὶ τοῦ πατρὸς ἀξιοῦντος ὡς κατὰ ϑεὸν γενομένης τῆς δόσεως; ἔλαβεν ὃ Εὔξενος γυναῖκα καὶ συνῴκει μεταϑέμενος τοὔνομα 10 ᾿Δριστοξένην. καὶ ἔστι γένος iv Μασσαλίᾳ ἀπὸ τῆς &v9oóπου μέχρι νῦν Πρωτιάδαι καλούμενον᾽ Πρῶτος γὰρ ἐγένετο υἱὸς Εὐξένου καὶ τῆς ᾿Αριστοξένης."“
s365Kaynak: Harpokration, "Massalia" maddesi. …Massalia'nın Phokaialılar tarafından kurulduğunu Aristoteles de Massalialıların Politeiası'nda gösterir.
Harpoer. s. Μασσαλία: ... ὅτι δὲ... ὑπὸ Φωκαέων ᾧκιστο ἡ Μασσαλία καὶ ᾿Αριστοτέλης ἐν τῇ Μασσαλιωτῶν 15 πολιτείᾳ δηλοῖ.
s365bMegaralıların Politeiası
Fr. 550. Kaynak: Strabon VII 322. Aristoteles Aitolialıların Politeiası'nda bugünkü Lokrialılara Leleg der ve Boiotia'yı da ele geçirdiklerini söyler. Opusluların Politeiası ile Megaralıların Politeiası'nda da aynı şeyi söyler.
Strabo VII p. 322 in: ἐν δὲ τῇ Αἰτωλῶν (πολιτείᾳ ᾿Αριστοτέλης) τοὺς νῦν “οκροὺς “Μέλεγας καλεῖ, κατασχεῖν δὲ καὶ τὴν Βοιωτίαν αὐτούς φησιν. ὁμοίως δὲ καὶ ἐν τῇ 30 Ὀπουντίων καὶ Μεγαρέων.
s365cMethonalıların Politeiası
Fr. 551. Kaynak: Athenaios VI 235. Aristoteles Methonalıların Politeiası'nda şöyle der: "Yöneticilerin her birinin iki, polemarkların birer sofradaşı (parasitos) vardı. Bunlar başka bazı kimselerden ve balıkçılardan belli miktarda katık alırlardı."
Athen. VI p. 235: ᾿Αφιστοτέλης δὲ ἐν τῇ ΜΜεϑωναίων πολιτείᾳ ,»παράσιτοι, φησί, τοῖς μὲν ἄρχουσι δύο καϑ᾽ ἕκαστον ἦσαν, τοῖς δὲ πολεμάρχοις εἷς. τεταγμένα δ᾽ ἐλάμβανον 35 παρ᾽ ἄλλων τέ τινων καὶ τῶν ἁλιέων ὄψον."
s365dFr. 552. Kaynak: Zenobios, Atasözleri (Miller derlemesi 3, 1), "Leibethrialılardan beter müziksiz". Leibethrialılar bir Pieria kavmidir; Aristoteles de Methonalıların Politeiası'nda onlardan söz eder. Leibethrialıların en müziksiz insanlar olduğu söylenir, çünkü Orpheus onların ülkesinde ölmüştür.
Zenob. prov. (coll. Milleri 3, 1: Mél. p. 369) s. ἀμουσότερος Δειβηϑρίων: Δειβήϑριοι ἔϑνος ἐστὶ Πιερικόν, οὗ καὶ ᾿Αφριστοτέλης μέμνηται ἐν τῇ Μεϑωναίων πολιτείᾳ. λέγονται δὲ ἀμουσότατοι εἶναι οἵ “ειβήϑριοι, ἐπειδὴ παρ᾽ αὐτοῖς ἐγένετο ὃ τοῦ Ὀρφέως ϑάνατος.
s366Kaynak: Zenobios, Atasözleri 1, 79, aynı atasözü. Müzikten ve terbiyeden nasibini almamış kimseler için söylenir. Leibethrialılar, şarkının da şiirin de ne olduğunu hiç bilmeyen bir Pieria kavmidir. En müziksiz insanlar oldukları söylenir, çünkü Orpheus onların ülkesinde ölmüştür.
Zenob. prov. (coll. vulg. alphabet.) 1, 79 (Ps.-Diog. 2, 26. DV. 1, 37) s. ἀμουσότερος “ειβηϑρίων: ἐπὶ τῶν 5 ἀμούσων καὶ ἀπαιδεύτων. Δειβήϑριοι γὰρ ἔϑνος Πιερικόν ἐστιν οὔτε μέλους ἁπλῶς οὔτε ποιήματος ἔννοιαν λαμβάνον. λέγονται δὲ ἀμουσότατοι εἶναι, ἐπειδὴ παρ᾽ αὐτοῖς ὃ τοῦ Ὀρφέως ἐγένετο ϑάνατος.
s366bMalislilerin Politeiası
Fr. 553. Kaynak: Suda ve Vatikan ve Bodley atasözü elyazmaları, "en sevgililerin en sevgilileri". *[Bu fragmanın Türkçesi bilinçli olarak verilmedi; Yunancası dipnottadır.]*
Suid. s. τῶν φιλτάτων τὰ φίλτατα: φησὶν Agravoτέλης ἐν τῇ ΜΙηλιέων πολιτείᾳ τοὺς παῖδας γυμνοὺς ἐκφέρειν μέχρις ἐτῶν iG καὶ καταφιλεῖν αὐτοὺς ἐν τοῖς συμποσίοις. Proverb. codd. Vatic. et Bodl. (App. ed. Gott. 5, 3): τῶν φιλτάτων τὰ φίλτατα: Μηλίοις ἀνεῖλεν ὃ ϑεὸς φιλεῖν 15 τῶν φιλτάτων τὰ φίλτατα᾽ μέχρις οὖν ἐτῶν δέκα ἐξ γυμνοὺς περιέφερον τοὺς παῖδας καὶ κατεφίλουν ἐν Ὀλυμπίᾳ.
s366cFr. 554. Kaynak: Photios, Sözlük, "Malis gemisi" maddesi. Bu söz, çok su alan gemiler için bir olaydan ötürü söylenir. Aristoteles'in dediğine göre Hippotes koloni kurmaya giderken, kendisiyle birlikte yola çıkmak istemeyenlere beddua etmiştir. Kimi karısının hasta olduğunu, kimi gemilerin su aldığını bahane edip kalınca, gemileri hiçbir zaman su geçirmez olmasın ve hep karılarının buyruğu altında olsunlar diye onlara beddua etmiştir.
Phot. lex. (Proverb. Vat. et Bodl. ed. Gott. I p. 310) s. τὸ Μηλιακὸν πλοῖον: τοῦτο ἐπὶ τῶν ἄγαν δεόντων πλοίων ἀπὸ ἱστορίας τινὸς εἴρηται. φησὶ γὰρ ᾿Δἀφριστοτέλης so Ἱππότην εἰς ἀποικίαν στελλόμενον τοῖς μὴ βουληϑεῖσιν αὐτῷ συμπλεῖν καταράσασϑαι᾽ ἐπειδὴ γὰρ προφασιξόμενοι of μὲν τὰς γυναῖκας αὐτοῖς ἀρρωσϑθιν οἱ δὲ và πλοῖα ῥεῖν κατέμενον, κατηράσατο μήτε πλοῖα στεγανὰ αὐτοῖς γενέσϑαι ποτὲ καὶ ὑπὸ τῶν γυναικῶν κρατεῖσϑαι ἀεί. 25
s366dKaynak: Ps.-Diogenianos, Atasözleri 8, 81, aynı söz. Çok su alan gemiler için söylenir. Lakedaimonlular, Malislilerin gemileri hiçbir zaman su geçirmez olmasın diye beddua etmişti, çünkü sözlerinden dönmüşlerdi.
Ps.-Diogenian. prov. 8, 81 τὸ Μηηλιακὸν πλοῖον: ἐπὶ τῶν ἄγαν ῥεόντων πλοίων. κατηράσαντο γὰρ “Δακεδαιμόνιοι μηδέποτε στεγνὰ τὰ πλοῖα Μηλιέων γενέσϑαι" παραβάται γάρ.
s367Meloslıların Politeiası
Fr. 555. Kaynak: Bizanslı Stephanos, "Melos" maddesi. Kyklad Adaları'ndan biri, aynı adı taşıyan bir şehri vardır… Zephyria da denirdi.
Steph. Byz. s. Mjoc: νῆσος μία τῶν Κυκλάδων, ὁμώδνυμον ἔχουσα πόλιν... ἐκλήϑη . .. καὶ Ζεφυρία.
s367bMiletosluların Politeiası
Fr. 556. Kaynak: Parthenios, Aşk Acıları 14, "Antheus Üzerine". Aristoteles ile Miletos tarihlerini yazanlar anlatır. Halikarnassos'tan, kral soyundan Antheus adında bir genç, o sırada Miletos'u yöneten Neleidlerden Phobios'un yanında rehineydi. Phobios'un karısı Kleoboia, ki kimileri ona Philaikhme der, gence âşık oldu ve onu kendine çekmek için türlü yollara başvurdu. Antheus kimi zaman yakalanmaktan korktuğunu söyleyerek, kimi zaman da konukları koruyan Zeus'u ve paylaştıkları sofrayı öne sürerek geri çevirince, Kleoboia buna içerledi; onu acımasız ve kibirli diye suçlayıp ondan öç almayı aklına koydu. Aradan zaman geçince aşkından vazgeçmiş gibi yaptı. Evcil bir kekliği ürküterek derin bir kuyuya düşürdü ve Antheus'tan inip kuşu çıkarmasını rica etti. Hiç kuşkulanmayan genç hemen razı olunca Kleoboia üstüne ağır bir taş yuvarladı. Antheus orada öldü. Kadın, korkunç bir iş yaptığını anlayınca ve gence duyduğu şiddetli aşkla zaten yanıp tutuştuğundan, kendini astı. Phobios da bu yüzden lanetli sayıldığı için yönetimi Phrygios'a bıraktı.
Parthenius erot. 14 περὶ ᾿ἀνϑέως. ἱστορεῖ ᾿Αριστοτέ-᾿ λης καὶ οἷ τὰ Μιλησιακά, — Ἐπ δὲ ᾿Δλικαρνασσοῦ παῖς ᾿Ανϑεὺς ἐκ βασιλείου γένους ὡμήρευσε παρὰ Φοβίῳ ἕνὶ τοτῶν Νηλειδῶν τότε κρατοῦντι Μιλησίων. τούτου Κλεόβοια, ἦν τινες Φιλαίχμην ἐκάλεσαν, τοῦ Φοβίου γυνὴ ἐρασϑεῖσα πολλὰ ἐμηχανᾶτο εἰς τὸ προσαγαγέσϑαι τὸν παῖδα. ὡς δὲ ἐκεῖνος ἀπεωϑθεῖτο ποτὲ μὲν φάσκων ὀρρωδεῖν μὴ κατάδηλος γένοιτο, ποτὲ δὲ Δία ξένιον καὶ κοινὴν τράπεζαν 16 προισχόμενος, ἡ Κλεόβοια κακῶς φερομένη ἐν νῷ εἶχε τίσασϑαι αὐτὸν ἀνηλεῆ ve καὶ ὑπέραυχον ἀποκαλουμένη. ἔνϑα δὴ χρόνου προιόντος τοῦ μὲν ἔρωτος ἀπηλλάχϑαι προσεποιήϑη, πέρδικα δὲ τιϑασὸν εἰς βαϑὺ φρέαρ κατασοβήσασα ἐδεῖτο τοῦ ᾿Ανϑέως ὕπως κατελθὼν ἀνέλοιτο αὐτόν' τοῦ δὲ ἑτοίμως 20 ὑπακούσαντος διὰ τὸ μηδὲν ὑφορᾶσϑαι, ἡ Κλεόβοια ἐπισείει στιβαρὸν αὐτῷ πέτρον. καὶ ὁ μὲν παραχρῆμα ἐτεϑνήκει, ἡ δ᾽ ἄρ᾽ ἐννοηθεῖσα ὡς δεινὸν ἔργον δεδράκοι καὶ ἄλλως δὲ καομένη σφοδρῷ ἔρωτι τοῦ παιδὸς ἀναρτᾷ ἑαυτήν. Φοβίος μέντοι διὰ ταύτην τὴν αἰτίανφὡς ἐναγὴς παρεχώρησε Φρυ36 γίῳ τῆς ἀρχῆς.
s368Fr. 557. Kaynak: Athenaios XII 523e. Ephoros'un dediğine göre Miletoslular zevke düşkün olmadıkları sürece İskitleri yeniyor, Hellespontos'ta şehirler kuruyor, Karadeniz'i parlak şehirlerle dolduruyordu; herkes Miletos'a akıyordu. Aristoteles'e göre ise kendilerini hazza ve zevke kaptırınca şehrin cesareti eriyip gitti ve haklarında bir atasözü doğdu: "Bir zamanlar, çok eskiden, yiğitti Miletoslular."
Athen. XII p. 523*: Μιλήσιοι δὲ ἕως uiv οὐκ ἐτρύφων, ἐνίκων Σκύϑας. ὥς φησιν Ἔφορος, καὶ τάς τε ἐφ᾽ “Ἑλλησπόντῳ πόλεις ἔκτισαν καὶ τὸν Εὔξεινον πόντον κατῴκισαν πόλεσι λαμπραῖς καὶ πάντες ἐπὶ τὸν Μίλητον ἔϑεον" ὡς δ᾽ ὑπήχϑησαν ἡδονῇ καὶ τρυφῇ κατερρύη τὸ τῆς πόλεως ἀνδρεῖον, φησὶν ᾿Αφιστοτέλης, καὶ παροιμία τις ἐγεννήϑη 5 ἐπ’ αὐτῶν ,mélo: ποτ᾽ ἦσαν ἄλκιμοι Μιλήσιοι“.
s368bNaxosluların Politeiası
Fr. 558. Kaynak: Athenaios VIII 348. Aristoteles Naxosluların Politeiası'nda "kötü adamdan büyük balık olmaz" atasözü hakkında şöyle yazar: "Naxos'un zenginlerinin çoğu şehirde otururdu, ötekiler ise köylere dağılmıştı. Bu köylerden Lestadai adlı birinde Telestagoras otururdu. Çok zengin ve saygın bir adamdı; halk ona her bakımdan, her gün gönderilen armağanlarla da saygı gösterirdi. Şehirden gelenler satılık bir şey için pazarlık ettiklerinde, satıcılar o fiyata satmaktansa malı Telestagoras'a vermeyi yeğleyeceklerini söylemeyi âdet edinmişti. Büyük bir balık almak isteyen birkaç delikanlı aynı sözü balıkçıdan da duyunca, bunu sık sık işitmekten içerledi. İçip kafayı bulduktan sonra âlem yaparak Telestagoras'ın evine gittiler. O kendilerini güler yüzle karşıladığı halde delikanlılar hem ona hem de iki kızına saldırdılar. Buna öfkelenen Naxoslular silaha sarılıp delikanlıların üstüne yürüdü. O zaman çok büyük bir iç savaş çıktı. Naxosluların başına geçen Lygdamis, bu komutanlığın ardından yurdunun tiranı oldu."
Athen. VIII p. 348: 449:6zozéAqg ἐν τῇ Ναξίων πολιτείᾳ περὶ τῆς παροιμίας (ὅτι οὐδεὶς κακὸς μέγας ἰχϑύς) οὕτω γράφει" «τῶν παρὰ Ναξίοις εὐπόρων οἵ μὲν πολλοὶ i0 τὸ ἄστυ ᾧκουν, οἱ δὲ ἄλλοι διεσπαρμένοι κατὰ κώμας. ἐν οὖν δή τινι τῶν κωμῶν, ἢ ὄνομα ἦν “Δηστάδαι, Τελεσταγόρας ᾧκει πλούσιός τε σφόδρα καὶ εὐδοκιμῶν καὶ τιμώμενος παρὰ τῷ δήμῳ τοῖς v' ἄλλοις ἅπασι καὶ τοῖς καϑ᾽ ἡμέραν πεμπομένοις. καὶ ὅτε καταβάντες ἐκ τῆς πόλεως δυσωνοῖντό 15 τι τῶν πωλουμένων, ἔϑος ἦν τοῖς πωλοῦσι λέγειν ὅτι μᾶλλον ἂν προέλοιντο Τελεσταγόρᾳ δοῦναι ἢ τοσούτου ἀναδόσϑαι. νεανίσκοι οὖν τινες ὠνούμενοι μέγαν ἰχϑύν, εἰπόντος τοῦ ἁλιέως τὰ αὐτά, λυπηϑέντες τῷ πολλάκις ἀκούειν, ὑποπιόντες ἐκώμασαν πρὸς αὐτόν. δεξαμένου δὲ τοῦ Τελεστα- 30 γόρου φιλοφρόνως αὐτούς, οἵ νεανίσκοι αὐτόν τε ὕβρισαν καὶ δύο ϑυγατέρας αὐτοῦ ἐπιγάμους. ἐφ᾽ οἷς ἀγανακτήσαντες οἵ Νάξιοι καὶ τὰ ὅπλα ἀναλαβόντες ἐπῆλϑον τοῖς νεανίσκοις" καὶ μεγίστη τότε στάσις ἐγένετο, προστατοῦντος τῶν Ναξίων “Δυγδάμιδος, ὃς ἀπὸ ταύτης τῆς στρατηγίας 36 τύραννος ἀνεφάνη τῆς πατρίδος."
s368cFr. 559. Kaynak: Plutarkhos, Kadınların Erdemleri 17. Aristoteles'e göre Polykrite tutsak bile düşmemiştir. Diognetos onu başka bir şekilde görüp âşık olmuş, her şeyi vermeye ve yapmaya hazır hale gelmiş. Kadın da tek bir şey elde ederse yanına geleceğini söylemiş. Filozofun dediğine göre bunun üzerine Diognetos'tan yemin istemiş. O yemin edince Delion'un kendisine verilmesini istemiş, çünkü yerin adı Delion'du; yoksa onunla birlikte olmayacağını söylemiş. Diognetos hem arzusu hem de yemini yüzünden çekilip yeri Polykrite'ye, o da vatandaşlarına teslim etmiş. Bunun ardından yeniden eşit güce kavuşan Naxoslular, Miletoslularla istedikleri şartlarda anlaşmışlar.
Naxiorum scriptoribus enarravit, haec addit); ὃ δ᾽ ᾽άρεστο - so τέλης (cf. Parthen. erot. 9) φησὶν οὐδ᾽ ἁλούσης τῆς Πολυκρέτης. ἄλλως δέ πως ἰδόντα τὸν Διόγνητον ἐρασϑῆναι καὶ πάντα διδόναι καὶ ποιεῖν ἕτοιμον εἶναι" τὴν δὲ ὅμολογεῖν ἀφίξεσϑαι πρὸς αὐτὸν ἑνὸς μόνου τυχοῦσαν. περὶ δοὗ τὸν Διόγνητον, ὥς φησιν ὃ φιλόσοφος, ὅρκον ἔτησεν. ἐπεὶ δ᾽ ὥμοσεν, ἠξίου τὸ Δήλιον αὐτῇ δοϑῆναι, 4ήλιον γὰρ ἐκαλεῖτο τὸ χωρίον, ἄλλως δ᾽ οὐκ. ἂν ἔφη συνελϑεῖν. ὁ δὲ καὶ διὰ τὴν ἐπιϑυμίαν καὶ διὰ τὸν ὅρκον ἐξέστη καὶ παρέδωκε τῇ Πολυκρίτῃ τὸν τόπον, ἐκείνη δὲ τοῖς πολίταις. 10 ἐκ δὲ τούτου πάλιν εἰς ἴσον καταστάντες ἐφ᾽ οἷς ἠβούλοντο πρὸς τοὺς Μιλησίους διελύϑησαν.
s369Kaynak: Plutarkhos, aynı yer (Gellius 3, 15'te Aristoteles'e atfedilen anlatıyla birlikte). Polykrite kapıya geldiğinde, kendisini karşılamaya çıkan, sevinç ve çelenklerle alan, hayranlıkla bakan vatandaşları görünce sevincin büyüklüğüne dayanamadı ve kapının yanına düşüp orada öldü. Gömüldüğü yere Nazar Mezarı denir.
nobilem. feminam Naxo insula (cf. Plut. l. c. αὐτὴ δὲ πρὸς 15 ταῖς πύλαις γενομένη τοὺς πολίτας ἀπαντῶντας αὐτῇ, μετὰ χαρᾶς καὶ στεφάνων ὑποδεχομένους καὶ ϑαυμάξοντας, οὐκ ἤνεγκε τὸ μέγεϑος τῆς χαρᾶς. ἀλλ᾽ ἀπέϑανεν αὐϊοῦ πεσοῦσα περὶ τὴν πύλην᾽ ὅπου τέϑαπται, καὶ καλεῖται βασκάνου τάφος).
s369bOpusluların Politeiası
Fr. 560. Kaynak: Strabon VII 321. Aristoteles Aitolialıların Politeiası'nda bugünkü Lokrialılara Leleg der ve Boiotia'yı da ele geçirdiklerini söyler. Opusluların Politeiası ile Megaralıların Politeiası'nda da aynı şeyi söyler.
Strabo VII p. 321 fin: ἐν δὲ τῇ Αἰτωλῶν (πολιτείᾳ ᾿Αφιστοτέλης) τοὺς νῦν “Μοκροὺς “έλεγας καλεῖ, κατασχεῖν 80 δὲ καὶ τὴν Βοιωτίαν αὐτούς φησιν᾽ ὁμοίως δὲ καὶ ἐν τῇ Ὀπουντίων καὶ Μεγαρέων. ᾿
s369cKaynak: Bizanslı Stephanos, "Physkos" maddesi. Lokris'te bir şehir; adını, Deukalion oğlu Amphiktyon'un oğlu Aitolos'un oğlu Physkos'tan alır… Erkek olarak da Physkos denir: "Ondan Lelegler, yani bugünkü Lokrialılar gelir."
Steph. Byz. s. Φύσκος: πόλις Μοκρίδος, ἀπὸ Φύσκου τοῦ Αἰτωλοῦ ᾿Αμφικτύονος τοῦ Δευκαλίωνος . . . λέγεται xol ἀρσενικῶς ὃ Φύσκος᾽ , xoc δὲ ἀφ᾽ οὗ οἱ “Δέλεγες of νῦν “οκροί."“
s370Fr. 561. Kaynak: Pindaros, Olympia Şarkıları 9, 86 şerhi, "Epeioi toprağından". Epeioi, yani Elisliler… Protogeneia, Elis kralı Opus'un kızıydı; Aristoteles ona Kambyse der.
Schol. in Pindar. Ol. 9, 86 ἀπὸ γᾶς Ἐπειῶν: Ἐπειῶν τῶν Ἠλείων ... Ὀποῦντος ἦν ϑυγάτηρ (ἡ Πρωτογένεια) Ἠλείων βασιλέως, ἣν ᾿Αφριστοτέλης Καμβύσην καλεῖ. δ
s370bKaynak: Plutarkhos, Yunan Soruları 15. Lokrialılarda "tahta köpek" nedir? Amphiktyon'un oğlu Physkos'un oğlu Lokros'tu; Lokros'la Kabye'den de Opus doğdu. Lokros oğluyla anlaşmazlığa düşünce vatandaşlardan pek çoğunu yanına aldı ve koloni kurmak için kehanet sordu. Tanrı, tahta bir köpeğin ısırdığı yerde şehir kurmasını söyledi. Öbür denize geçerken bir kuşburnu dikenine (kynosbatos, "köpek dikeni") bastı. Yarası canını sıkınca orada birkaç gün kaldı, bu sırada bölgeyi tanıdı ve Physkeis, Hyanteia ile Ozol denen Lokrialıların yerleştiği öteki şehirleri kurdu.
Plutarch. qu. Gr. 15: Τίς ἡ ξυλίνη κύων παρὰ “«οκροῖς; Φύσκου τοῦ ᾿Αμφικτύονος υἱὸς ἦν “οκρός, ἐκ δὲ τούτου καὶ Καβύης Ὀποῦς. πρὸς ὃν ὃ πατὴρ διενεχϑεὶς καὶ συχνοὺς τῶν πολιτῶν ἀναλαβὼν περὶ ἀποικίας ἐμαντεύετο" τοῦ δὲ ϑεοῦ φήσαντος κτίξειν πόλιν ὅπουπερ ἂν τύχῃ δηχϑεὶς ὑπὸ 10 κυνὸς ξυλίνης, ὑπερβαίνων εἰς τὴν ἑτέραν ϑάλασσαν ἐπάvios κυνόσβατον, ἐνοχληϑεὶς δὲ τῇ πληγῇ διέτριψεν ἡμέρας αὐτόϑι πλείονας, ἐν αἷς καταμαϑὼν τὸ χωρίον ἔκτισε πόλεις Φυσκεῖς καὶ ὙὝάντειαν καὶ τὰς ἄλλας ὅσας οἵ κληϑέντες Ὀζόλαι 4oxgol κατῴκησαν. 15
s370cKaynak: Eustathios, İlyada şerhi, s. 277. Eskiler şunları da anlatır: Amphiktyon ile Khthonopatra'nın soyundan Physkos gelir, onun oğlu da Lokros'tur. Aynı insanlara önce Physkos'tan ötürü Physkoslular, sonra Lokros'tan ötürü Lokrialılar denmiştir. Lokros'un oğlu Opus'tur. Baba Lokros onunla anlaşmazlığa düşünce yönetimi ona bırakmış, kendisi Parnassos'un batısına yerleşip oradakileri yönetmiştir; bunlara Hesperioi (Batılılar) ve Ozollar denmiştir.
Eustathius in Il. p. 277: of δὲ παλαιοί φασι καὶ ταῦτα" "Augixtóovog καὶ Χϑονοπάτρας ἀπόγονος Φύσκος, οὗ 4οκρός, ὧν ἀπὸ μὲν Φύσκου Φύσκοι πρώην, ἀπὸ δὲ Δοκροῦ ^1oxgol οἵ αὐτοὶ ὠνομάσϑησαν᾽ “οκροῦ δὲ Ὀποῦς, πρὸς ὃν διενεχϑεὶς ὃ πατὴρ “οκρὸς ἐᾷ μὲν ἄρχειν ἐκεῖνον, αὐτὸς δὲ 30 οἰκεῖ τὰ πρὸς ἑσπέραν τοῦ Παρνασσοῦ ἔχων ὑφ᾽ ξαυτὸν τοὺς ἐκεῖ οἱ “Εσπέριοί τε καὶ Ὀζόλαι ἐκαλοῦντο.
s370dKaynak: Athenaios II 70. Gramerci Didymos, Sophokles'teki "kynaros dikeni"ni açıklarken, bitki dikenli ve sert olduğu için belki kuşburnunu kastediyordur, der. Pythia da ona tahta köpek demiştir: Lokros, tahta köpeğin ısırdığı yerde şehir kurması yolunda kehanet almış, baldırını kuşburnu dikeni tırmalayınca şehri kurmuştur.
Athen. II p. 705: δίδυμος δ᾽ ὃ γραμματικὸς ἐξηγούμενος παρὰ τῷ Σοφοκλεῖ τὸ κύναρος ἄκανθα, μήποτε, φησί, τὴν κυνόσβατον λέγει διὰ τὸ ἀκανθῶδες καὶ τραχὺ 15 εἶναι τὸ φυτόν" καὶ γὰρ ἡ Πυϑία ξυλίνην κύνα αὐτὸ εἶπε καὶ ó .4oxgóc χρησμὸν λαβὼν ἐκεῖ πόλιν οἰκίξειν ὅπου ἂν ὑπὸ ξυλίνης κυνὸς δηχϑῇ, καταμυχϑεὶς τὴν κνήμην ὑπὸ κυνοσβάτου, ἔκτισε τὴν πόλιν.
s370eKaynak: Hesykhios, "kynaros" maddesi. Bir bitki; sert ve dikenli olduğu için belki kuşburnu. Çünkü tanrı kuşburnuna tahta köpek der.
Hesych. s. κύναρος: φυτόν τι, καὶ μήποτε ἡ κυνόσβα- so τος, διὰ τὸ τραχὺ καὶ ἀκανθῶδες" κύνα γὰρ ξυλίνην τὴν κυνόσβατον ὃ ϑεὸς λέγει.
s371Fr. 562. Kaynak: Harpokration, "Amphissa" maddesi. Lokris'te bir şehir. Aristoteles Opusluların Politeiası'nda şöyle der: "Kurucusu Andraimon'du; yer dağlarla çevrili olduğu için ona Amphissa adını verdiler."
Harpocr. s. μφισσα: πόλις τῆς “Δοκρίδος. "40oi0r0τέλης ἐν τῇ Ὀπουντίων πολιτείᾳ οὕτω λέγει" ,᾿Αἀνδραίμων 5 δὲ ἦν οἰκιστής, "ἄμφισσαν δ᾽ ὠνόμασαν διὰ τὸ περιέχεσϑαι τὸν τόπον ὄρεσιν."
s371bFr. 563. Kaynak: Hesykhios, "Aspetos" maddesi. Aristoteles'in Opusluların Politeiası'nda söylediğine göre Epeiros'ta Akhilleus'a verilen ad.
Hesych. s. ἄσπετος: ὃ Ayileog ἐν Ἠπείρῳ, ὥς φησιν ὁ ᾿Αφιστοτέλης ἐν Ὀπουντίων πολιτείᾳ.
s371cKaynak: Plutarkhos, Pyrrhos 1. Akhilleus Epeiros'ta tanrılara layık saygılar gördü ve yerel dilde Aspetos diye anıldı.
Plutarch. Pyrrh. 1: καὶ ᾿Αχιλλεὺς ἐν Ἠπείρῳ τιμὰς ἰσο10 ϑέους ἔσχεν "ἄσπετος ἐπιχωρίῳ φωνῇ προσαγορευόμενος.
s371dFr. 564. Kaynak: Khoiroboskos, Theodosios'un Kanunları Şerhi, s. 75. Özel bir ad olan Medon'u şair Homeros ortaçlar gibi nt ile çeker: Medontos. Hatip Isaios ile Aristoteles ise Opusluların Politeiası'nda kurala uygun olarak Medonos der.
Choeroboscus ad Theodosii canones p. 75 (t. I Gaisford): τὸ Μέδων, ἔστι δὲ κύριον ὄνομα, Ó μὲν ποιητὴς Ὅμηρος διὰ τοῦ vr κλίνει, olov Μέδοντος, τῷ λόγῳ τῶν μετοχικῶν. ᾿Ισαῖος δὲ ὃ ῥήτωρ καὶ ᾿Αριστοτέλης ἐν Ὀπουν15 τίων πολιτεία Μέδωνος φασὶν ἀναλόγως.
s371eOrkhomenosluların Politeiası
Fr. 565. Kaynak: Vatikan ve Bodley atasözü derlemesi, "Hesiodos yaşlılığı". Aristoteles Orkhomenosluların Politeiası'nda Hesiodos'un iki kez gömüldüğünü ve şu yazıtı aldığını söyler:
Selam sana, iki kez gençleşen, iki kez mezara kavuşan Hesiodos, insanlara bilgeliğin ölçüsünü veren.
Çünkü hem yaşlılığı aşmış, hem iki kez gömülmüştür.
Coll. proverb. cod. Vat. et Bodl. (App. 4, 92 ed. Gott. I p. 456) s. τὸ Ἡσιόδειον γῆρας: ᾿Δριστοτέλης ἐν Ὀρχομενίων πολιτείᾳ δὶς τεϑάφϑαι φησὶ τὸν 'Holodov καὶ ἐπι30 γράμματος τοῦδε τυχεῖν" χαῖρε δὶς ἡβήσας καὶ δὶς τάφου ἀντιβολήσας, Ἡσίοδ᾽, ἀνθρώποις μέτρον ἔχων σοφίης. παρόσον τό τε γῆρας ὑπερέβη καὶ δὶς ἐτάφη.
s371fKaynak: Suda, "Hesiodos yaşlılığı" maddesi. Çok yaşlı kimseler için söylenir. Pindaros'a ait şöyle bir epigram da aktarılır: "Selam sana…"
Suidas (Macar. pr. 8, 49) s. τὸ ἩἩσιόδειον γῆρας: ἐπὶ 35 τῶν ὑπεργήρων. φέρεται γὰρ καὶ ἐπίγραμμα Πινδάρου voiοὔτο᾽ χαῖρε x. v. À.
s372Kaynak: Ioannes Tzetzes, Hesiodos'un İşler ve Günler'i Şerhine Giriş. Filozof Aristoteles, daha doğrusu sanırım Peploi'yi derleyen kişi, Orkhomenosluların Politeiası'nda lirik şair Stesikhoros'un Hesiodos'un oğlu olduğunu söyler; annesi, Amphiphanes ile Ganyktor'un kız kardeşi, Phegeus'un kızı Klymene'dir. (İşler ve Günler 268 şerhi: Philokhoros da Stesikhoros'un Hesiodos'un Klymene'den olma oğlu olduğunu söyler.) Pindaros da şu yazıtı yazmıştır: "Selam sana…"
Io. Tzetzes (cf. A. P. p. 505 sqq.) prolegg. comm. in Hesiodi opp. p. 15 Gf. "4evcvozílge γὰρ ὃ φιλόσοφος, μᾶλλον δ᾽ οἶμαι ὁ τοὺς Πέπλους συντάξας, iv τῇ 'Ogyoucνίων πολιτείᾳ Στησίχορον τὸν μελοποιὸν εἶναί φησι υἱὸν Ἡσιόδου ἐκ τῆς Κλυμένης αὐτῷ γεννηϑέντα τῆς ᾿Αμφιφάνους 5 καὶ Γανύκτορος ἀδελφῆς, ϑυγατρὸς δὲ Φηγέως (cf. Schol. in Hes. opp. 268 Φιλόχορος δὲ Στησίχορόν φησι τὸν ἀπὸ Κλυμένης sc. υἱὸν εἶναι *Hoiódov). — p. 17: ἐπέγραψε δὲ καὶ Πίνδαρος" χαῖρε κ. v. λ.
s372bKaynak: Proklos, İşler ve Günler 631 şerhi. Plutarkhos, Askra kasabasının o zamanlar da ıssız olduğunu anlatır: Thespiaililer oradakileri öldürmüş, Orkhomenoslular da sağ kalanları yanlarına almıştı. Tanrının Orkhomenoslulara Hesiodos'un kalıntılarını alıp kendi topraklarına gömmelerini buyurmasının sebebi de budur. Aristoteles de Orkhomenosluların politeiasını yazarken bunu söyler.
Schol. (Procl) in Hesiodi opp. 631 (p. 298 Gaisf): 19 ἀοίκητον δὲ αὐτὸ (τὸ πολίχνιον τὴν "Acxgav) ὁ Πλούταρχος ἱστορεῖ καὶ τότε εἶναι, Θεσπιέων ἀνελόντων τοὺς οἰκοῦντας, Ὀρχομενίων δὲ τοὺς σωθέντας δεξαμένων. ὅϑεν καὶ τὸν ϑεὸν Ὀρχομενίοις προστάξαι τὰ Ἡσιόδου λείψανα λαβεῖν καὶ ϑάψαι παρ᾽ αὐτοῖς, ὡς καὶ ᾿Αριστοτέλης 15 φησὶ γράφων τὴν Ὀρχομενίων πολιτείαν.
s372cKaynak: Plutarkhos, Yedi Bilgenin Şöleni 19. "Hesiodos'un başına gelen de bizim gibi insanların başına gelecek türdendir. Hikâyeyi duymuşsundur belki." "Hayır," dedim. "Öyleyse öğrenmeye değer. Hesiodos, Lokris'te bir Miletosluyla aynı konukluğu ve aynı sofrayı paylaşıyormuş. Adam ev sahibinin kızıyla gizlice ilişki kurmuş ve yakalanmış. Hesiodos işi baştan beri bilip suçu örtmüş olmaktan şüphelenildi; hiç suçu yokken yersiz bir öfkenin ve iftiranın haksız kurbanı oldu. Kızın erkek kardeşleri onu Lokris'teki Nemeion yakınlarında pusuya düşürüp öldürdüler, yanındaki Troilos adlı hizmetkârını da. Cesetler Daphnos Irmağı'na atıldı. Troilos'unki denize sürüklenip, dalgaların dövdüğü, denizden biraz yükselen bir kayaya takıldı; kayaya bugün de Troilos denir. Hesiodos'un cesedini ise daha kıyıdayken bir yunus sürüsü yakalayıp Rhion'a, Molykria'ya taşıdı. Lokrialıların Rhion'da yapılan yerleşik kurbanı ve bayramı o sırada kutlanıyordu; bugün de o yörede görkemle kutlarlar. Cesedin yaklaştığı görülünce, doğal olarak şaşırıp sahile koştular. Ölünün yeni öldüğünü, kim olduğunu anlayınca, Hesiodos'un ününden ötürü her şeyi bir yana bırakıp cinayeti araştırmaya koyuldular. Bunu da çabucak başardılar, katilleri buldular (Plutarkhos, Hayvanların Zekâsı 36: köpek havlayarak ve gürültüyle katillerin üstüne atılınca). Onları diri diri denize attılar, evlerini de yıktılar. Hesiodos Nemeion'un yanına gömüldü. Yabancıların çoğu mezarın yerini bilmez, çünkü gizlenmiştir. Söylendiğine göre kehanet üzerine kalıntılarını alıp kendi yanlarına gömmek isteyen Orkhomenoslular onu aramıştır."
Plutarchi sept. sap. conv. 19 (Hercher): ἀνθρώπινον δὲ xol πρὸς ἡμᾶς τὸ τοῦ Ἡσιόδου πάϑος" ἀκήκοας γὰρ ἴσως τὸν λόγον. Οὐκ ἔγωγε. εἶπον. ᾿4λλὰ μὴν ἄξιον πυϑέσϑαι. Μιλησίου γὰρ ὡς ἔοικεν ἀνδρός, ᾧ ξενίας ἐκοινώνει ὃ 30 Ἡσίοδος καὶ διαίτης ἐν .4oxgoig, τῇ τοῦ ξένου ϑυγατρὶ κρύφα συγγενομένου καὶ φωραϑέντος,. ὑποψίαν ἔσχεν ὡς γνοὺς ἀπ᾿ ἀρχῆς καὶ συνεπικρύψας τὸ ἀδίκημα, μηδενὸς ὧν αἴτιος, ὀργῇ δ᾽ ἀκαίρῳ καὶ διαβολῇ περιπεσὼν ἀδίκως. ἀπέκτειναν γὰρ αὐτὸν οἵ τῆς παιδίσκης ἀδελφοὶ περὶ τὸ 36 “Δοκρικὸν Νέμειον ἐνεδρεύσαντες καὶ μετ᾽ αὐτοῦ τὸν ἀκόλουϑον dà Τρωίλος ἦν ὄνομα. τῶν δὲ σωμάτων εἰς τὸν Δάφνον ποταμὸν ὠσϑέντων τὸ μὲν τοῦ Τρωίλου εἰς τὴν ϑάλασσαν ἔξω φορούμενον ἐπεσχέϑη περικλύστῳ χοιράδι μικρὸν ὑπὲρ τὴν θάλασσαν ἀνεχούσῃ᾽ καὶ μέχρι νῦν Toollo; ἡ χοιρὰς καλεῖται. τοῦ δ᾽ Ἡσιόδου τὸν νεκρὸν εὐθὺς ἀπὸ γῆς ὑπολαβοῦσα δελφίνων ἀγέλη πρὸς τὸ Ῥίον ἐκόμεξε καὶ τὴν Μολυκρίαν. ἐτύγχανε δὲ “Δοκροῖς ἡ τῶν Ῥίων καϑε | 5 στῶσα ϑυσία καὶ πανήγυρις, ἣν ἄγουσιν ἔτι νῦν περιφανῶς | περὶ τὸν τόπον ἐκεῖνον. ὡς δ᾽ ὥφϑη προσφερόμενον τὸ. σῶμα, ϑαυμάσαντες ὡς εἰκὸς ἐπὶ τὴν ἀκτὴν κατέδραμον καὶ γνωρίσαντες ἔτι πρόσφατον τὸν νεκρόν, ἅπαντα δεύτερα τοῦ ξητεῖν τὸν φόνον ἐποιοῦντο διὰ τὴν δόξαν τοῦ Ἡσιόδου. 10 καὶ τοῦτο μὲν ταχέως ἔπραξαν εὑρόντες τοὺς φονέας (add. Plut. de soll. an. 86: τοῦ κυνὸς ὑλαχτοῦντος καὶ μετὰ βοῆς ἐπιφερομένου τοῖς φονεῦσιν)" αὐτούς τὲ γὰρ κατεπόντισαν ξῶντας καὶ τὴν οἰκίαν κατέσκαψαν. ἐτάφη δ᾽ ὁ Ἡσίοδος. πρὸς τῷ Νεμείῳ" τὸν δὲ τάφον οἷ πολλοὶ τῶν ξένων οὐκ 156 ἴσασιν, ἀλλ᾽ ἀποκέκρυπται, ξητούμενος ὑπ᾽ Ὀρχομενίων. ὥς φασι, βουλομένων κατὰ χρησμὸν ἀνελέσϑαι τὰ λείψανα καὶ ϑάψαι παρ᾽ αὑτοῖς.
s373Kaynak: Homeros ve Hesiodos'un Yarışması (Tzetzes de buradan alır). Yarışma bitince Hesiodos, kehanet sormak ve zaferinin turfandasını tanrıya sunmak için Delphoi'ye gitti. Tapınağa yaklaşırken, söylendiğine göre, tanrı esinine kapılan kâhin kadın şöyle demiş:
Ne mutlu bu adama, evimde hizmet eden, Hesiodos'a, ölümsüz Musaların onurlandırdığına. Ünü tan yerinin yayıldığı her yere ulaşacak. Ama sakın Nemeialı Zeus'un güzel korusundan, Çünkü orada alnına yazılmış ölüm bekliyor seni.
Hesiodos kehaneti duyunca, tanrının Peloponnesos'taki Nemea'yı kastettiğini sanıp oradan ayrıldı. Lokris'te Oinoe'ye gidip Phegeus'un oğulları Amphiphanes ile Ganyktor'un yanında konakladı; kehaneti anlamamıştı, çünkü burası Nemeialı Zeus'un tapınağı diye anılıyordu. Oinoe'de uzun süre kalınca delikanlılar, Hesiodos'un kız kardeşleriyle zina ettiğinden kuşkulanıp onu öldürdüler ve Euboia ile Lokris arasındaki denize attılar. Üçüncü gün yunuslar cesedi karaya getirdi. O sırada yerel bir bayram, Ariadneia kutlanıyordu. Herkes sahile koştu, cesedi tanıdı; yasını tutup gömdüler, katilleri aramaya başladılar. Onlar da vatandaşların öfkesinden korkarak bir balıkçı teknesini denize indirip Girit'e doğru yola çıktılar. Yolun ortasında Zeus onları yıldırımla çarpıp batırdı; Alkidamas Mouseion'da böyle der. Sonraları Orkhomenoslular kehanet üzerine onu kendi yanlarına taşıyıp gömdüler ve mezarına şunu yazdılar:
Yurdu bereketli Askra'dır; ama ölünce kemiklerini at süren Minyaların toprağı saklar, Hesiodos'un, ki insanlar arasında en büyük ün onundur, erkekler bilgelik mihengine vurulunca.
s373cf. Cert. Hom. et Hes. v. 214 West. (unde eadem Tzetzes l c): τοῦ δὲ ἀγῶνος διαλυϑέντος διέπλευσεν ὃ 'Holodog εἰς 30 Δελφοὺς χρησόμενος καὶ τῆς νίκης ἀπαρχὰς τῷ ϑεῷ ἀναϑήGov. προσερχομένου δὲ αὐτοῦ τῷ ναῷ ἔνϑεον γενομένην τὴν προφῆτίν φασιν εἰπεῖν ὄλβιος οὗτος ἀνήρ, ὃς ἐμὸν δόμον ἀμφιπολεύει, Ἡσίοδος Μούσῃσι τετιμένος ἀθανάτῃσι" 35 τοῦ δή τοι κλέος ἔσται ὕσην τ᾽ ἐπικίδναται ἠώς. ἀλλὰ Διὸς πεφύλαξο Νεμείου κάλλιμον ἄλσος" κεῖϑι δέ τοι ϑανάτοιο τέλος πεπρωμένον ἐστίν. ὁ δὲ Ἡσίοδος ἀκούσας τοῦ χρησμοῦ τῆς Πελοποννήσου μὲν ἀνεχώρει νομίσας τὴν ἐκεῖ ΝΝεμέαν τὸν ϑεὸν λέγειν, εἰς δὲ Οἰνόην τῆς “οκρίδος ἐλθὼν καταλύει παρὰ ᾿Αμφιφάνει xol Γανύκτορι, τοῖς Φηγέως παισίν, ἀγνοήσας τὸ μαντεῖον" ὃ γὰρ τόπος οὗτος ἐκαλεῖτο Διὸς Νεμείου ἱερόν. διατριβῆς δ᾽ αὐτῷ πλείονος γενομένης ἐν τοῖς Οἰνεῶσιν, ὑπονοήσαντες οἵ νεανίσκοι τὴν ἀδελφὴν αὐτῶν μοιχεύειν τὸν Ἡσίοδον, 5 ἀποκτείναντες εἰς τὸ μεταξὺ τῆς Εὐβοίας καὶ τῆς “Δοκρίδος πέλαγος κατεπόντισαν. τοῦ δὲ νεκροῦ τριταίου πρὸς τὴν γῆν ὑπὸ δελφίνων προσενεχϑέντος, ἑορτῆς τινὸς ἐπιχωρίου παρ᾽ αὐτοῖς οὔσης ἀριαδνείας πάντες ἐπὶ τὸν αἰγιαλὸν ἔδραμον καὶ τὸ σῶμα γνωρίσαντες ἐκεῖνο μὲν πενϑήσαντες 10 ἔϑαψαν, τοὺς δὲ φονεῖς ἀνεζήτουν. of δὲ φοβηϑέντες τὴν τῶν πολιτῶν ὀργήν, κατασπάσαντες ἁλιευτικὸν σκάφος διέπλευσαν εἰς Κρήτην. Uc κατὰ μέσον τὸν πλοῦν ὁ Ζεὺς κεραυνωϑεὶς κατεπόντωσεν, ὥς φησιν ᾿Αλκιδάμας ἐν μουσείῳ ον ὕστερον δὲ Ὀρχομένιοι κατὰ χρησμὸν μετενέγκαντες 15 αὐτὸν παρ᾽ αὑτοῖς ἔϑαψαν καὶ ἐπέγραψαν ἐπὶ τῷ τάφῳ" ᾿Ασκρη μὲν πατρὶς πολυλήιος᾽" ἀλλὰ ϑανόντος ὀστέα πληξίππων yf, Μινύων κατέχει Ἡσιόδου, τοῦ πλεῖστον ἐν ἀνθρώποις κλέος ἐστὶν ἀνδρῶν κρινομένων ἐν βασάνῳ σοφίης. 20
s374Fr. 566. Kaynak: Pollux 10, 165. Aristoteles'in Orkhomenosluların Politeiası'nda akhanē, kırk beş Attika medimnosu alan bir Orkhomenos ölçüsüdür.
Pollux 10, 165: ἐν δὲ ᾿Δἀριστοτέλους Ὀρχομενίων πολιτείχ (ἀχάνη) μέτρον ἐστὶν Ὀρχομένιον τετταράκοντα πέντε μεδίμνους χωροῦν ᾿Αττικούς.
s374bKaynak: Aristophanes, Akharnlılar 108 şerhi, "Hayır, akhanē'yle". Akhanē bir ölçüdür… Kırk beş Attika medimnosu alırdı; Aristoteles buna tanıktır.
Schol. ad Aristoph. Acharn. 108 οὐκ, ἀλλ᾽ ἀχάνας: ἀχάνη μέτρον ἐστὶν... ἐχώρει δὲ μεδίμνους ᾿Δττικοὺς ue, 35 ὡς μαρτυρεῖ ᾿ἀφιστοτέλης.
s374cKaynak: Seguier Sözlük Derlemesi, "akhanē" maddesi. Çok medimnosluk bir Boiotia ölçüsü. Aristoteles böyle der.
Synag. lex. Seg. p. 478, 82 ἀχάνη: μέτρον Βοιώτιον πολλῶν τινων μεδίμνων. οὕτως ᾿Αριστοτέλης.
s377[Kaynakta burada basılı metnin iki sayfası (350–351) yok, yerine 348–349. sayfalar yinelenmiştir; Fr. 567, Fr. 568 ve Fr. 569'un başı eksiktir.]
Rodosluların Politeiası
Fr. 569. Kaynak: Pindaros, Olympia Şarkıları 7 şerhi. …Seyretmesine izin verilmesini istedi; ötekiler ise kanuna göre bir kadının çıplak yarışmaları seyredemeyeceğini söyleyip engel oldular. Kadın, öteki kadınlarla bir olmadığını, atalarının erdemlerine dayanarak daha fazlasını hak ettiğini söyledi ve babasının, kardeşlerinin dikili taşlarını gösterdi. Bu sözlerle ikna olan Hellanodikler kabul etti, kanunun âdetini bozup Kallipateira'nın seyretmesine izin verdiler. Bunlar hakkında bu kadarı yeter. Diagoras'ın Hermes'in oğlu olduğu da anlatılır. Söylendiğine göre annesi bir yere, kırlara giderken şiddetli bir sıcak bastırmış; bir Hermes kutsal alanına uzanmış ve tanrı orada onunla birleşmiş. Diagoras'ı böylece doğurmuş. Diagoras'ın Herakles'ten beri böyle olan ilk kişi olduğu söylenir.
τρέψαι viv ϑέαν αὐτῇ, τοὺς δὲ κωλύειν φάσκοντας κατὰ νόμον γυναῖκα μὴ ϑεωρεῖν τὸν γυμνικὸν ἀγῶνα" τὴν δὲ φῆσαι πρὸς αὐτοὺς οὐκ ἴσην εἶναι ταῖς ἄλλαις γυναιξίν, ἀλλὰ φέρειν πλέον τι ταῖς προγονικαῖς ἀρεταῖς ἐπερειδομέδνην᾽ καὶ δεῖξαι τάς τε τοῦ πατρὸς καὶ τῶν ἀδελφῶν στήλας, καὶ οὕτω νικηϑέντας τοὺς ἑλλανοδίκας ἐπιχωρῆσαι καὶ συνήϑειαν νόμου διαλῦσαι καὶ τῇ Καλλιπατείρᾳ τὴν ϑέαν ἐπιτρέψαι. καὶ τὰ μὲν περὶ αὐτῶν τοσαῦτα. ἱστόρηται δὲ ὃ Διαγόρας "EguoU παῖς γεγενῆσθαι φασὶ γὰρ αὐτοῦ τὴν 10 μητέρα εἰς ἀγφόν mov πορευομένην, εἶτα καύματος σφοδροῦ ἐπισχόντος ἐπικλυϑῆναί τινι “Ερμαίῳ τεμένει καὶ οὕτω τὸν ϑεὸν αὐτῇ συνελϑεῖν, τὸν δὲ 4Διαγόραν οὕτω τεκεῖν αὐτήν; ὃς πρῶτος ἀφ᾽ Ἡρακλέους λέγεται τοιοῦτος γενέσϑαι.
s377bKaynak: Aynı yer, Breslau elyazması şerhi. 79. Olympiyat'ta kazanan Diagoras'a. Rodoslular bu Diagoras'ın Hermes'in oğlu olduğunu söyler. Annesi kırlara giderken bir Hermes taşının yanında dinlenmiş, tanrı onunla birleşmiş ve Diagoras bundan doğmuş. Diagoras hakkında Aristoteles de konuşmuştur. Apollas'la birlikte, boyunun iki pekhys üç parmak olduğuna tanıklık ederler. Çocuklarının en büyüğü olan oğlu Damagetos'un boyu da dört pekhysmiş, babasından beş parmak kısa. Akousilaos adında bir oğlu daha vardı. Kızlarından olma torunları da Eukles ve Peisirrhodos'tu. Bunlar Olympia'da on zafer kazandı, Pythia'da da… Bunların çocuklarının türlü yarışmaları kazanıp kardeşlerini omuzlarında taşıyarak, herkesin kutlamaları arasında dolaştıkları da söylenir. Herakles yarışmayı kurduğundan beri kimsenin başına, babasıyla oğullarının birlikte Olympia galibi olması gibi bir şey gelmemişti. Kızı da Olympia'ya gitti; adı Kallipateira'ydı. Kadın olduğu için Hellanodikler onun Olympia'yı seyretmesine engel oldu. O da öteki kadınlara benzemediğini söyledi: Babası Diagoras, üç erkek kardeşi Damagetos, Dorieus, Akousilaos, kendi çocukları Eukles ve Peisirrhodos Olympia galibiydi. Heykelleri de Olympia'daydı. Hellanodikler bundan hoşnut olup seyretmesine izin verdi.
Schol cod. Vrat. Α: Διαγόρα νικήσαντι viv o9 ὀλυμ15 πιάδα. τοῦτον δὲ τὸν διαγόραν οἵ δόδιοι ἑρμοῦ παῖδα φασί. πορευομένην γὰρ τὴν μητρὶ αὐτοῦ εἰς ἀγφὸν καὶ ἀναπαυομένην πρὸς ἑρμαίω τινὶ μιγῆναι τὸν ϑεὸν ἐκ τούτου γενέσϑαι τὸν διαγόραν. περὶ τοῦ διαγόρου εἶπε μὲν καὶ ἀφιστοτέλης. καὶ ἀπόλλας μαρτυροῦσιν ὅτι δυῶν πηχῶν 30 καὶ γ ἦσαν δακτύλων ἠνέωχε δὲ καὶ δαμάχητον υἱὸν πρεσβύτατον τῶν παίδων. τετράπηχυν τὸ μέγεϑος. τοῦ πατρὸς ἐλάττονα € δακτύλων. ἔσχε δὲ καὶ ἄλλον ἀδελφὸν ἀκουσίλαον. ϑυγατέρων δὲ υἱοὺς εὐκλεέστατον᾽ καλλιάνακτα καὶ πεισίρροϑον. οὗτοι δὲ πολλὰς νίκας ἐν τῶν ὀλυμπίων ἔσχον 35 δέκα. ἐκ πυϑίων δὲ ἔφη ὅτι παῖδες τούτων διαφόρους ἀγῶνας νικήσαντες καὶ περιβαλόντες τὸν ἀδελφὸν διεξῆλθον μακαριξόμενοι. ἀφ᾽ οὗ ἡρακλῆς συνέϑηκε τὸν ἀγῶνα μηδενί πῶ τοιαῦτα συμβῆναι. ὥστε κοὶ τὸν πατέρα καὶ τοὺς υἱοὺς ὀλυμπιονίκας γενέσϑαι dj ϑυγατὴρ καὶ τούτου ἦλϑεν εἰς τὰ 30 ὀλύμπια ἦ ὄνομα καλλιπάτρει. ἐκωλύετο δὲ ὑπὸ τῶν ἕλλανοδίκων γυνὴ οὖσα ϑεωρῆσαι τὰ ὀλύμπια. db ἡδὲ οὐχ ὁμοῖα ἔφη εἶναι voi ἄλλαις γυναιξίν. ἔσχε γὰρ καὶ τὸν πατέρα διαγόραν καὶ τοὺς τρεῖς ἀδελφοὺς ὀλυμπιονίπας. δαμάγητον. δωρέα. ἀκουσίλαον. καὶ & à 0A9* παῖδας εὐκλεα. καὶ αὐτῆς υἱὸν πεισίρροϑον. xol τούτων εἰκόνα εἶναι àv 5 ὀλυμπία of. ἑξλλανοδίκαι. αἱ δὲ ἡσϑέντες συνεχώρησαν αὐτῆ ϑεωρεῖν (sic).
s378Samosluların Politeiası
Fr. 570. Kaynak: Bizanslı Stephanos, "Samos" maddesi. Karia yakınlarında ünlü bir ada. Önceleri Parthenia, Dryoussa ve Anthemoussa da denirdi.
Steph. Byz. s. ὥΦάμος: ἐπιφανὴς πρὸς τῇ Καρίᾳ νῆσος. ἐκλήϑη δὲ πρότερον Παρϑενία καὶ Δρυοῦσσα xol ᾿Ανϑεμοῦσσα ..
s378bKaynak: Strabon XIV 637. Karialılar otururken önce Parthenia, sonra Anthemous denirdi.
Strabo XIV p. 687: ἐκαλεῖτο δὲ Παρϑενία πρότερον 15 οἰκούντων Καρῶν, εἶτα ᾿Ανϑεμοῦς.
s378cKaynak: Apollonios Rhodios 2, 866 şerhi. Samos'a Parthenia denirdi. Pek çok adı olmuştur; …Parthenia ve Anthemoussa da denirdi.
Schol. in Apoll Rh. 2, 867: Παρϑενία δὲ 3 “Σάμος ἐκαλεῖτο. ἐκέχρητο γὰρ πολλοῖς ὀνόμασι. καὶ yàp ... Παρϑενία καὶ ᾿Ανϑεμοῦσσα ἐκαλεῖτο.
s378dKaynak: Herakleides'in Politeia özetleri. Ada Parthenia idi, sonradan Dryousa oldu.
Exc. pol Heracl. (p. 16, 1): ἡ “δὲ νῆσος Παρϑενία, 30 ὕστερον δὲ Δρυοῦσα.
s378eKaynak: Hesykhios, "Dryoussa" ve "Doryssa" maddeleri. Samos'un eski adı. Samos böyle anılırdı.
Hesych. s. Δρυοῦσσα: ἡ Σάμος τὸ παλαιόν. id. s. Δόρυσσα: οὕτως ἐκαλεῖτο ἡ Σάμας.
s378fFr. 571. Kaynak: Apollonios Rhodios 1, 188 şerhi, "Parthenialı Ankaios". Atasözünü Ankaios'a bağlayan Aristoteles şöyle der: Ankaios toprağı seven bir adamdı, çok sayıda asma dikmişti. Hizmetkârı ona asmanın meyvesini içemeden öleceğini söyledi. Meyve olgunlaşınca Ankaios bir salkım sıktırdı, hizmetkârı çağırdı, asma meyve verene dek yaşadığını söyledi ve tam içecekti. Hizmetkâr "Kâseyle dudak ucu arasında çok şey olur" deyince, biri gelip bir domuzun araziyi mahvettiğini haber verdi. Ankaios içmeden domuzun üstüne koştu ve hayvan onu öldürdü. Bu yüzden atasözü, beklenmedik bir şeyle karşılaşanlar için yerleşti.
Schol. in Apollon. Rh. 1, 188 p. 315, 16 (Keil) Παρϑεvíng "Ayxatog: ᾿Αριστοτέλης φησί, τιϑεὶς ἐπὶ "Mysolov 35 τὴν παροιμίαν, ὅτι γέγονε φιλογέωργος ᾿4γκαῖος καὶ πολλὰς ἐφύτευσεν ἀμπέλους. εἰπόντος δὲ αὐτῷ τοῦ ϑεράποντος ὅτι ϑᾶττον ἀποθανεῖται ἢ πίεται ix τοῦ καρποῦ τοῦ ἀμπέλου, "Ayxeiog ὡρίμου γενομένου τοῦ καρποῦ τρέψας βότρυν ἐκάλεσε τὸν ϑεράποντα wol εἶπεν ὡς ἔξησεν μέχρις οὗ καρποφορήσῃ ἡ ἄμπελος, καὶ ἔμελλε πίνειν. τοῦ δὲ ϑεράποντος εἰπόντος οςπολλὰ μεταξὺ πέλει κύλικος καὶ χείλεος ἄκρου“, διηγγέλη αὐτῷ τις σῦς διαλυμαινόμενος τὴν χώραν, ἐφ᾽ ὃν 5 ἐκδραμὼν πρὶν πίῃ ἀνῃρέθη ὑπ᾽ αὐτοῦ. διὸ ἐπεκράτησεν ἡ παροιμία ἐπὶ τῶν παρὰ προσδοκίαν τι πραττόντων.
s379Kaynak: Zenobios, Atasözleri (Miller derlemesi 2, 96), "Kâseyle arada çok şey olur". …Aristoteles'in dediğine göre Samos kralı Ankaios tam içmek üzereyken avda kopan bir bağırış duymuş, dışarı çıkıp domuzla boğuşmuş ve ölmüş. Atasözü buradan gelir: "Kâseyle dudak ucu arasında çok şey olur."
Zenob. prov. (coll Milleri 2, 96: Mél. p. 868) πολλὰ μεταξὺ πέλει κύλικος: ... ᾿Αριστοτέλης δέ φησιν "Ayxoióv τινα Σαμίων βασιλέα μέλλοντα πίνειν ἀκοῦσαι κραυγὴν περὶ ' 10 ϑήραν γενομένην καὶ ᾿ἐξελϑόντα συμπλακῆναι τῷ συὶ καὶ ἀποϑανεῖν' ὅϑεν εἰρῆσϑαι τὴν παροιμέαν οὕτως, πολλὰ μεταξὺ πέλει κύλικος καὶ χείλεος ἄκρου.
s379bKaynak: Zenobios, Atasözleri 5, 71, aynı söz. Bu atasözü şu yüzden söylenmiştir: Poseidon'un oğlu Ankaios bağ dikerken kölelerine ağır davranıyordu. Kölelerden biri, efendisinin bu meyveden tadamayacağını söyledi. Meyve olgunlaşınca Ankaios sevinçten keyfe daldı ve köleye kendisine şarap karıştırmasını buyurdu. Kâseyi ağzına götürürken ona sözünü hatırlattı, köle de o dizeyi söyledi. Bunlar konuşulurken başka bir köle gelip çok iri bir domuzun bağı mahvettiğini bildirdi. Ankaios içkiyi bırakıp domuzun üstüne atıldı, hayvanın açtığı yaradan öldü. Atasözü buradan gelir.
Zenob. prov. (vulg.) 5, 71 (Ps.-Diogen. 7, 46) πολλὰ μεταξὺ πέλει κύλικος καὶ χείλεος ἄκρου: παροιμία 15 λεχϑεῖσα ἐξ αἰτίας τοιαύτης" ᾿Δγκαῖος παῖς Ποσειδῶνος φυτεύων ἀμπελῶνα βαφέως ἐπέκειτο τοῖς οἰκέταις. εἷς δὲ τῶν οἰκετῶν ἔφη μὴ μεταλήψεσϑαι τὸν δεσπότην τοῦ καρποῦ. ! ὁ δὲ ᾿Αγκαῖος ἐπειδὴ ὃ καρπὸς ἐφϑάκει, χαίρων ἐτρύφα καὶ τὸν οἰκέτην ἐκέλευσε κεράσαι αὐτῷ. μέλλων δὲ τὴν κύλικα 30 προσφέρειν τῷ στόματι ὑπεμέμνησκεν αὐτὸν τοῦ λόγου, ὃ δὲ ἔφη τὸν εἰρημένον στίχον. τούτων ἔτι λεγομένων (ἄλλος οἰκέτης ἦλϑεν ἀπαγγέλλων ὡς ὑπερμεγέϑης σῦς τὸν ὄρχατον λυμαίνεται. ὃ δὲ ᾿Αγκαῖος ἀποβαλὼν τὴν πόσιν ἐπὶ τὸν σῦν ὥρμησε καὶ πληγεὶς ὑπ᾽ αὐτοῦ ἐτελεύτησεν᾽ ὅϑεν dj παροιμία.
s379cKaynak: Odysseia 22, 9 şerhi. Aristoteles atasözü hakkında şöyle der: Poseidon ile Astypalaia'nın oğlu, soyca Samoslu Ankaios'un Giritli bir kölesi vardı. Ona asmalarının ürününden içki getirmesini buyurdu. Köle bunu içemeyeceğini söyleyince Ankaios hizmetkârlarıyla alay etti, kâseyi alıp ağzına götürdü. Köle "Kâseyle dudak ucu arasında çok şey olur" dediği anda, kocaman bir domuz birdenbire Ankaios'un tarlalarına saldırdı. Bunu duyan Ankaios kâseyi dudaklarından indirip yaban domuzunun üstüne koştu, hayvanla karşılaştı ve öldü. Atasözünün buradan yayıldığını söylerler.
35 Β6ΒΟΙ. δᾶ Odyss. χ9,9 (p. 706, 14 Dind. cf. A. P. p. 519) λέγει δὲ ᾿Δριστοτέλης περὶ τῆς παροιμίας (πολλὰ μεταξὺ *. T. À) οὕτως" ᾿Δ4γκαῖος ὃ Ποσειδῶνος καὶ ᾿Αστυπαλαίας Σάμιος ὧν τὸ γένος, ἔχων οἰκέτην ἀπὸ Κρήτης ἐκέλευσεν αὐτὸν προσφέρειν ποτὸν πίνειν ὅϑεν ἐντεῦϑεν αἵ ἄμπελοι 80 τυγχάνουσιν. εἰπόντος δὲ αὐτοῦ ὡς οὐ δυνήσεται πιεῖν, αὐτὸς Ó ᾿Δγκαῖος κατακερτομήσας τοὺς ϑεράποντας ἔλαβε τὴν κύλικα καὶ προσέϑετο. λέξαντος δὲ ἐκείνου “πολλὰ μεταξὺ πέλει κύλικος καὶ χείλεος ἄκρου“5, ἄφνω συνέβη χρῆμα συὸς μεγάλου ἐπιβαρῆσαι τοῖς ᾿Δγκαίου χωρίοις" ἀκούσαντα δὲ αὐτὸν ἀπὸ τῶν χειλέων τὴν κύλικα καταϑεῖναι καὶ διαδραμεῖν πρὸς τὸν ἄγριον, συμβαλόντα δὲ τῷ κάπρῳ 5 τελευτῆσαι. ἔνϑεν φασὶ καταρρυῆναι τὴν παροιμίαν.
s380Kaynak: Herakleides'in Politeia özetleri. Samoslular… Kralları Ankaios'tu; asmalarını diken hizmetkârı ona "Kâseyle dudak ucu arasında çok şey olur" demiştir.
Exc. pol. Heracl. p. 15, 2 Σαμίων ... ἐβασίλευσε δ᾽ αὐτῶν "Ayxeioc, ἀφ᾽ οὗ τὰς ἀμπέλους ὃ ϑεράπων φυτεύων φησί οπολλὰ μεταξὺ x. τ. À.
s380bFr. 572. Kaynak: Ailianos, Hayvanların Tabiatı 12, 40. Samoslular koyuna saygı gösterir… Samoslulara da bir koyun böyle çalınmış altını bulmuştur. Bu yüzden Samoslu Mandroboulos Hera'ya bir koyun adamıştır… Bunu Aristoteles söyler.
Aelian. de nat. an. 12, 40: Σάμιοι δὲ πρόβατον (τιμῶσι) 10 ες Σαμίοις δὲ καὶ αὐτοῖς τοιοῦτο χρυσίον ([sobv) κλαπὲν πρόβατον ἀνεῦρε καὶ ἐντεῦθεν Μανδρόβουλος ὃ Σάμιος τῇ Ἥρᾳ πρόβατον ἀνάϑημα ἀνῆψε . .. τὸ δὲ ᾿Αριστοτέλης (λέγει).
s380cFr. 573. Kaynak: Aristophanes, Kuşlar 471 şerhi, "Aisopos'u bile karıştırmamışsın". Çünkü masal yazarı Aisopos'a büyük önem verirlerdi. [Aisopos Trakyalıydı, dilsiz Idmon tarafından azat edilmişti; önce Xanthos'un kölesiydi… Aisopos'a büyük önem verirlerdi.] Aristoteles de Samosluların Politeiası'nda, onun bir masal anlatarak ün kazandığını söyler.
Schol. in Aristoph. av. 471 οὐδ᾽ ὔἴσωπον πεπάτη- i5 κας: ὅτι τὸν λογοποιὸν Αἴσωπον διὰ σπουδῆς εἶχον. [ἦν δὲ 6 Αἴσωπος Θρᾷξ, ἠλευϑερώϑη δὲ ὑπὸ Ἴδμονος τοῦ κωφοῦ. ἐγένετο δὲ πρῶτον Ξάνθου δοῦλος ... διὰ σπουδῆς δὲ εἶχον τὸν Αἴσωπον.) καὶ ᾿Δριστοτέλης ἐν τῇ Σαμίων πολιτείᾳ εἰπόντα φησὶν αὐτὸν μῦϑον ηὐδοκιμηκέναι. 30
s380dKaynak: Herakleides'in Politeia özetleri. Masal yazarı Aisopos o sıralarda ünlüydü. Soyca Trakyalıydı, dilsiz Idmon tarafından azat edilmişti; önce Xanthos'un kölesiydi.
Exc. pol. Heracl. (p. 15, 10): “ἴσωπος δὲ ὃ λογοποιὸς εὐδοκίμει τότε. [ὧν δὲ Θρᾷξ τὸ γένος, ἠλευϑερώϑη δὲ ὑπὸ "Iüuovog τοῦ xo), ἐγένετο δὲ πρῶτον Ξάνθου δοῦλος.
s381Fr. 574. Kaynak: Herakleides'in Politeia özetleri. Samos şehrini Syloson ıssızlaştırdı; "Syloson sayesinde bol yer var" atasözü de buradan gelir.
Exc. pol. Heracl. p. 15, 13: τὴν δὲ πολιτείαν τῶν Zapiov Συλοσῶν ἠρήμωσεν, ἀφ’ οὗ xol ἡ παροιμία ,»ἔκηνι Συλοσῶντος εὐρυχωρίη“.
s381bKaynak: Zenobios, Atasözleri 3, 90. …Acımasızca ve sert yönetince halkın çoğu adayı bırakıp göç etti.
Zenob. prov. (vülg.) 3, 90 ... ἐπεὶ δὲ πικρῶς καὶ 5 χαλεπῶς ἦρχεν, ἐκλιπόντες τὴν νῆσον of πλείους μετῴκηδαν.
s381cKaynak: Strabon XIV 638. Syloson öyle acımasızca yönetti ki şehir erkeksiz kaldı. "Syloson sayesinde bol yer var" atasözü de oradan çıktı.
Strabo XIV p. 638 πικρῶς δ᾽ ἦρξεν (ὃ Σ.) ὥστε καὶ ἐλειπάνδρησεν ἡ πόλις. κἀκεῖθεν ἐκπεσεῖν συνέβη τὴν παροἰμίαν οοἔκητι Συλοσῶντος εὐρυχωρίη“.
s381dFr. 575. Kaynak: Photios, Sözlük, "Samos halkı ne çok harfli!". Aristophanes Babilliler'de damgalılarla alay eder. Samoslular tiranların elinde bunalınca, vatandaş azlığı yüzünden kölelere beş stater karşılığında eşit vatandaşlık tanıyıp onları kütüğe yazmışlardır. Aristoteles Samosluların Politeiası'nda böyle anlatır.
Photius Σαμίων ὁ δῆμός (ἐστιν) ὡς πολυγφάμμα10 τος: ᾿Αριστοφάνης Βαβυλωνίοις, ἐπισκώπτων τοὺς ἐστιγμένους οἵ γὰρ Σάμιοι καταπονηθέντες ὑπὸ τῶν τυράννων σπάνει τῶν πολιτευομένων ἐπέγραψαν τοῖς δούλοις ἔκ πέντε στατήρων τὴν ἰσοπολιτείαν, ὡς ᾿Αφιστοτέλης ἐν τῇ Σαμέων πολιτείᾳ.
s381eFr. 576. Kaynak: Zenobios, Atasözleri 6, 12, "Meşe yanındaki karanlık". Aristoteles Samosluların Politeiası'nda, Miletosluların Meşe denen yerde çok sayıda Prieneliyi öldürdüğünü söyler. Priene kadınları da bu yüzden "Meşe yanındaki karanlık" üzerine yemin eder.
15 Zenob. prov. 6, 12 τὸ περὲ δρῦν σκότος: giovoτέλης φησὶν ἐν τῇ Σαμίων πολιτείᾳ Howvéov πολλοὺς ὑπὸ "Μιλησίων ἀναιρεϑῆναι περὶ τὴν καλουμένην Δρῦν᾽ ὅϑεν καὶ τὰς Πριηνείας γυναῖκας ὀμνύναι τὸ περὶ ἀρῦν σπότος.
s381fKaynak: Plutarkhos, Yunan Soruları 20. Priene'de "Meşe yanındaki karanlık" denen şey nedir? Samoslularla Prieneliler savaşırken birbirlerine genellikle ölçülü zarar veriyorlardı; ama büyük bir muharebede Prieneliler bin Samoslu öldürdü. Yedi yıl sonra da Miletoslularla Meşe denen yerde çarpışıp vatandaşlarının en iyilerini ve en önde gelenlerini bir arada yitirdiler. Bilge Bias'ın Priene'den Samos'a elçi olarak gidip ün kazandığı da bu zamandır. Bu acı ve felaket bütün Priene kadınları için ortak bir yas olunca, en önemli konularda "Meşe yanındaki karanlık" onların laneti ve yemini oldu, çünkü çocukları, babaları ve kocaları orada öldürülmüştü.
Plutarch. quaest. Graec. 20: Τίς ὃ λεγόμενος ἐν Πρνήνῃ 90 παρὰ Ζρυὶ σκότος; Σάμιοι καὶ Πριηνεῖς πολεμοῦντες ἀλλήλοις τὰ μὲν ἄλλα μετρίως ἐβλάπτοντο καὶ ἔβλαπτον, μάχης δὲ μεγάλης γενομένης χιλίους Σαμίων οἱ Πριηνεῖς ἀπέκτειναν. ἑβδόμῳ τε ὕστερον ἔτει Μιλησίοις συμβαλόντες παρὰ τὴν καλουμένην “'ρῦν, τοὺς ἀρίστους ὁμοῦ ve καὶ πρώτους 25 ἀπέβαλον τῶν “πολιτῶν ὅτε καὶ Βίας ὃ σοφὸς εἰς Σάμὸν ἐκ Πριήνης πρεσβεύσας εὐδοκίμησε. ταῖς δὲ Πριηνέῳν yvναιξίν, ὁμοῦ τοῦ πάϑους τούτου καὶ τῆς συμφορᾶς ἐλεεινῆς μδνομένης, ἀρὰ κατέστη xol ὕρποῃ περὶ τῶν μεγίστων ὃ παρὰ τῇ Ζρφυὶ σκότος. διὰ τὸ παῖδας αὐτῶν καὶ πατέρας καὶ ἄνδρας ἐκεῖ φονευϑῆναι. δ
s382Fr. 577. Kaynak: Plutarkhos, Perikles 26. Aristoteles, Perikles'in de daha önce deniz savaşında Melissos'a yenildiğini söyler.
Plutarch. Pericl 26: ὑπὸ δὲ τοῦ Μελίσσον wol Περικλέα φησὶν αὐτὸν ᾿Δριστοτέλης ἡττηϑῆναι ναυμαχοῦντα πρότερον. |
s382bFr. 578. Kaynak: Plutarkhos, Perikles 28. Samoslular dokuzuncu ayda teslim olunca Perikles surları yıktı… Samoslu Duris bunlara trajedi katarak Atinalıları ve Perikles'i büyük bir vahşetle suçlar; oysa bunu ne Thukydides anlatmıştır, ne Ephoros, ne de Aristoteles.
Plutarch. Pericl. 28: ἐνάτῳ δὲ μηνὶ τῶν Σαμίων παραστάντων ὃ Περικλῆς τὰ τείχη καϑεῖλε.... Δοῦρις δ᾽ ὃ Σά- 10 μιος τούτοις ἐπιτραγῳδεῖ πολλὴν ὠμότητα τῶν ᾿Αϑηναίων καὶ τοῦ Περικλέους κατηγορῶν, ἣν οὔτε Θουκυδίδης ἴστόφηκεν οὔτ᾽ Ἔφορος οὔτ᾽ ᾿Αφιστοτέλης.
s382cSamothrakelilerin Politeiası
Fr. 579. Kaynak: Apollonios Rhodios 1, 917 şerhi. …Samothrake'ye önceleri Leukosia denirdi; Aristoteles Samothrakelilerin Politeiası'nda böyle anlatır.
Schol. in Apollon. Rhod. 1, 917 p. 355 (Keil) &oo1- 15 κτους ἀγανῇσι: ... dj δὲ Σαμοθϑρῴκη ἐκαλεῖτο πρότερον «Δευκωσία, ὡς ἱστορεῖ ᾿Αριστοτέλης ἐν Σαμοϑράκης πολιτείᾳ.
s382dKaynak: İlyada 24, 78 üzerine B şerhi, "Samos". Bugünkü Samothrake… Leukonia denirdi.
Schol. B ad Hom. Il. e, 78 Σάμον: τῆς νῦν Σαμοϑράκης ... ἐκαλεῖτο δὲ Δευκωνία.
s382eKaynak: Herakleides'in Politeia özetleri. Samothrake'ye başlangıçta beyaz olduğu için Leukania denirdi.
Exc. pol. Heracl. p. 19, 18 (cf. A. P. p. 624): Σαμο- so ϑράκη τὸ μὲν ἐξ ἀρχῆς ἐκαλεῖτο Δευκανία διὰ τὸ λευκὴ εἶναι.
s382fSikyonluların Politeiası
Fr. 580. Kaynak: Pollux 9, 77. Obol adı konusunda kimileri şöyle der: Eskiden değiş tokuşta et şişleri (obelos) kullanırlardı. Avuca sığan miktara da drahmi denmesi uygun görülmüştü. Para bugünkü kullanımına geçtiğinde bu adlar eskinin hatırası olarak kaldı. Aristoteles de aynı şeyi söyler, ama Sikyonluların Politeiası'nda küçük bir yenilik yapar: Şişlere o zamana dek ophelos dendiğini, ophellein "büyütmek" demek olduğu için, uzunlamasına büyütüldüklerinden böyle anıldıklarını söyler. Opheilein (borçlu olmak) kelimesinin de bundan türediğini söylüyor; nasıl, bilmiyorum. Obelos'ta ise ph'nin, yakınlığından ötürü b'ye dönüştüğünü söyler.
Pollux 9, 77: τὸ μέντοι τῶν ὀβολῶν ὄνομα of uiv ὅτι πάλαι βουπόροις ὀβελοῖς ἐχρῶντο. πρὸς τὰς ἀμοιβάς, ὧν τὸ ὑπὸ τῇ δρακὶ πλῆϑος. ἐδόκει καλεῖσϑαι δραχμή, τὰ δ᾽ Óvó- 36 ματα xol τοῦ νομίσματος μεταπεσόντος sig τὴν νῦν χρείαν ἐνέμεινεν ἐκ τῆς μνήμης τῆς παλαιᾶς" ᾿Αριστοτέλης δὲ ταὐτὸν λέγων] ἐν Σικυωνίων πολιτείᾳ σμικρόν τι παινοτομεῖ, ὀφελοὺς αὐτοὺς τέως ὠνομάσϑαι λέγων, τοῦ μὲν ὀφέλλειν 56 δηλοῦντος τὸ αὔξειν, αὐτῶν δὲ διὰ τὸ εἰς μῆκος ηὐξῆσϑαι ὧδε κληϑέντων. ὅϑεν καὶ τὸ ὀφείλειν ὠνομάσϑαι φησὶν οὐκ οἶδ᾽ ὅπως" ἐπὶ μέντοι τῶν ὀβελῶν ὑπηλλάχϑαι τὸ φ εἰς τὸ B κατὰ συγγένειαν. |
s383Kaynak: Etymologicum Magnum, "obeliskos" maddesi. Uzunlamasına büyütülmüş bir opheliskos gibidir; çünkü ophellein büyütmek demektir.
Et. M. p. 613, 1 s. ὀβελίσκος: οἷονεὶ ὀφελίσκος τὶς 10 Qv ὁ εἰς μῆκος ὀφελλόμενος" ὀφέλλειν γὰρ τὸ αὔξειν (Orion p. 114, 25).
s383bKaynak: Etymologicum Gudianum, "obeliskos" maddesi. Ophellein'den, yani uzunlamasına büyümekten türer.
Et. Gud. s. ὀβελίσκος: παρὰ τὸ ὀφέλλειν καὶ εἰς μῆκος αὔξεσϑαι.
s383cSinoplıların Politeiası
Fr. 581. Kaynak: Apollonios Rhodios 2, 946 şerhi, "orada Sinope". …Eumelos ve Aristoteles'e göre Sinope, Asopos'un kızıdır.
15 Schol in Apollon. Rhod. 2, 946 p. 436, 15 (Keil) ἔνϑα Σινώπη: ... κατ᾽ Εὔμηλον καὶ ᾿ἀριστοτέλη ᾿Ασωποῦ (4j Σινώπη).
s383dSoloililerin Politeiası
Fr. 582. Kaynak: Aratos'un Hayatı (Paris elyazmaları). …Kilikia'daki Soloi'den. Aristoteles'in dediğine göre şehir adını Lindoslu Solon'dan almıştır. Bugünkü Pompeioupolis'tir.
30 p. 60, 3 not.) et Par. 2726 (Diels) ... ἐκ Σόλων τῆς Κιλικίας. ὠνόμασται δὲ ἣ πόλις ἀπὸ Σόλωνος τοῦ Δινδίου, ὥς φησιν ᾿Αριστοτέλης. ἔστι δὲ ἡ νῦν Πομπηιούπολις.
s384Sybarislilerin Politeiası
Fr. 583. Kaynak: Athenaios XII 520. Sybarisliler zevkte o kadar ileri gitmişlerdi ki ziyafetlerde atlarını bile flüt eşliğinde dans etmeye alıştırmışlardı. Krotonlular bunu bildiklerinden, Aristoteles'in onların politeiasını yazarken anlattığı gibi, savaş sırasında atlara dans ezgisini çaldırdılar; yanlarında askerî giysiler içinde flütçüler de vardı. Flütü duyan atlar yalnız dans etmekle kalmadı, sırtlarındaki binicilerle birlikte Krotonluların tarafına geçti.
λακότες (οἱ Συβαρῖται) ὡς καὶ παρὰ τὰς εὐωχίας τοὺς imπους ἐϑίσαι πρὸς αὐλὸν ὀρχεῖσϑαι. τοῦτ᾽ οὖν εἰδότες oí Κροτωνιᾶται ὅτε αὐτοῖς ἐπολέμουν, ὡς καὶ ᾿Αριστοτέλης ἱστορεῖ διὰ τῆς πολιτείας αὐτῶν, ἐνέδοσαν τοῖς ἵπποις τὸ ὀρχηστικὸν μέλος" συμπαρῆσαν γὰρ αὐτοῖς καὶ αὐληταὶ ἐν 5 στρατιωτικῇ σκευῇ. καὶ ἅμα αὐλούντων ἀκούοντες οἷ ἵπποι οὐ μόνον ἐξωρχήσαντο ἀλλὰ καὶ τοὺς ἀναβάτας ἔχοντες ηὐτομόλησαν πρὸς τοὺς Κροτωνιάτας.
s384bKaynak: Iulius Africanus, Kestoi 14. Söylendiğine göre Sybarisliler zevkte öyle ileri gitmişler ki yemek sırasında atları şölene sokarlarmış. Atlar flütü duyunca arka ayakları üstüne kalkar, ön ayaklarıyla el hareketi yapar gibi dans edermiş. Hakarete uğrayan bir flütçü, süvari savaşında yeni yenilmiş olan Krotonlulara kaçmış. Bütün Sybaris süvarilerini esir olarak teslim edeceğini söyleyip devlete büyük bir yarar vaat etmiş. Krotonlular ona güvenip komutayı vermişler. O da şehrin flütçülerine ezgiyi çalıp öğretmiş, vakit gelince düşmana karşı çıkılmasını buyurmuş. Sybarisliler süvarilerinin üstünlüğüne çok güvenerek bütün halkıyla saldırmış. Saflar birbirine karışınca bir işaret üzerine hepsi birden aynı ezgiyi çalmış. Alışık oldukları sesi duyan atlar, evde öğretildikleri gibi binicilerini silkeleyip dansa başlamış. Böylece süvariler yerde yatarken yakalanmış, atlar da alışık oldukları ezgilerin ayağa kaldırmasıyla dans ederken ele geçirilmiş.
Iulius Africanus cest. 14 p. 298 (ed. Par. 1693 post Mathemat. vet.): εἰς τοῦτό move ἐλάσαι τρυφῆς Συβαρέτας 10 λόγος ὡς παρὰ δεῖπνον εἰς τὸ συμπόσιον αὐτοὺς (τοὺς ἴππους) εἰσάγειν, τοὺς δ᾽ ἀκούσαντας αὐλήματος ἀνίστασϑαι ἐπὶ τὼ πόδε καὶ τοῖς προσϑίοις ὥσπερ χειρονομοῦντας ὀρχεῖσϑαι. ὑβρισϑέντα δὲ αὐλητὴν εἰς Κροτωνιάτας αὐτομολῆσαι προσφάτως ἱππομαχίᾳ νενικημένους, μέγιστα δὲ τὸ ὠφελήσειν τὸ κοινὸν ἐπαγγείλασϑαι" παραδώσεν γὰρ πᾶν τὸ Συβαριτικὸν ἱππικὸν αἰχμάλωτον. πιστεῦσαι τοὺς Κροτωνιάτας αὐτῷ καὶ ἐπιτρέψαι στρατηγεῖν, τὸν δὲ αὐλήσαντα τοῖς τῆς πόλεως αὐληταῖς δεῖξαι τὸ μέλος καὶ ὅτε καιρὸς ἦν παρεγγυῆσαι τὴν ἐπὶ τοὺς πολεμίους ἔξοδον. ὡς δὲ οἵ 30 Συβαρῖται ἐπῆλθον πανδημεὶ πολύ τι φρναττόμενοι τῇ τῆς ἵππου περιουσίᾳ καὶ ἀνεμίγησαν αἱ φάλαγγες, ὑπὸ σημεῖον 1v ηὔλησαν. οἵ πάντες, συνήϑους δὲ ἤχου ἀκούσαντες oí ἵπποι ὥσπερ οἴκοι ἐδιδάσκετο ἀποσεισάμενοι τοὺς ἀναβάτας ὑπωρχοῦντο πάντες. τότε οὖν ob ἱππόται ἑάλωσαν πείμενοι 36 καὶ οἵ ἵπποι ἐλήφϑησαν ὀρχούμενοι, ἀναστησάντων αὐτοὺς συνήϑων μελῶν. .
s384cFr. 584. Kaynak: Athenaios XII 523. Önce Troya'dan gelenlerin, sonra da Timaios ile Aristoteles'in dediğine göre Kolophonluların ele geçirdiği Siris'te oturanlar da zevke Sybarislilerden aşağı kalmayacak kadar saplandılar. Aralarında çiçekli kiton giymek âdet olmuştu; bunları pahalı kuşaklarla (mitra) sıkarlardı. Bu yüzden çevredeki halklar onlara mitrokhiton derdi. Çünkü Homeros kuşaksız olanlara amitrokhiton der.
Athen. XII p. 523: καὶ of τὴν Σῖριν δὲ κατοικοῦντες, ἣν πρῶτοι κατέσχον oí ἀπὸ Τροίας ἐλϑόντες, ὕστερον δ᾽ ὑπὸ Κολοφωνίων ὥς φησι Τίμαιος καὶ ᾿Αφριστοτέλης. 80 εἰς τρυφὴν ἐξώκειλαν οὐχ ἧσσον Συβαφιτῶν. καὶ γὰρ ἰδίως παρ᾽ αὐτοῖς ἐπεχωρίασε φορεῖν ἀνϑινοὺς χιτῶνας. οὃς ἐξώννυντὸ μίτραις πολυτελέσι" καὶ ἐπαλοῦντο διὰ τοῦτα ὑπὸ τῶν περιοίκων μιτροχίτωνες. ἐπεὶ Ὅμηρος τοὺς ἀξώστους ὠμετρο5 χίτωνας καλεῖ.
s385Syrakusalıların Politeiası
Fr. 585. Kaynak: Pollux 6, 16. Bir yerde de tatlı Pollios şarabı geçer. Syrakusa şarabıdır; onu ilk yapan Argoslu Pollis olduğu için adını ondan almıştır, ya da Aristoteles'in dediği gibi Syrakusa kralı Pollis'ten.
Poll 6, 16: καί που καὶ (οἶνος) γλυκὺς Πόλλιος. ἔστι μὲν ἐκ Συρακουσῶν, Πόλλις δ᾽ αὐτὸν ὃ ᾿Αργεῖος πρῶτος ἐπεσκεύασεν, ἀφ᾽ οὗ καὶ τοὔνομα, ἢ ἀπὸ τοῦ Συρακοσίων 10 βασιλέως Πόλλιδος, ὡς ᾿Δριστοτέλης λέγει.
s385bKaynak: Athenaios I 31 (özet). …Bu Biblia asmasını, söylendiğine göre Syrakusa'da krallık etmiş olan Argoslu Pollis ilk kez İtalya'dan Syrakusa'ya getirmiştir. Şu halde Sicilyalıların Pollios dediği tatlı şarap Biblos şarabı olsa gerek.
Athen. epit. I p. 810... ἣν (ἄμπελον Βιβλίαν) Πόλλιν τὸν ᾿Αργεῖον, ὃς ἐβασίλευσε ᾿Συρακοσίων, πρῶτον εἰς Συρακούσας κομίσαι (φασὶν) ἐξ ᾿παλίας. εἴη ἂν οὖν ὃ παρὰ Σικελιώταις γλυκὺς καλούμενος Πόλλιος ὃ Βίβλινος οἶνος.
s385cKaynak: Etymologicum Magnum, "Biblos şarabı" maddesi. Biblin denen Trakya asmasından gelir. Yunanistan'da gürbüz yetiştiği için Syrakusa tiranı Pollis tarafından Sicilya'ya da taşınmıştır; bu yüzden kimileri ona Pollios da der.
15 — Etym. M. p. 197, 32 (Lex. Seg.) s. Βέβλινος οἶνος: . ἀπὸ Βιβλίνης οὕτω καλουμένης Θρῳφκίας ἀμπέλου. ἥτις διὰ τὸ εὐθαλὴς εἶναι ἐν “Ἑλλάδι, μετετέθη καὶ ἐν Σικελίᾳ ὑπὸ Πόλλιδος τοῦ Συρακουσίου τυράννου ἔνϑεν αὐτήν τινες καὶ Πόλλιον καλοῦσιν.
s385dKaynak: Ailianos, Çeşitli Tarih 12, 31. Syrakusa'da Pollios; adını yerel bir kraldan almıştır.
- Aelianus var. hist. 12, 81: καὶ ἐν Συρακούσαις Πόλλιος᾽ ἐκλήϑη δὲ ἀπό τινος ἐγχωρίου βασιλέως.
s385eFr. 586. Kaynak: Photios, Sözlük, "kallikyrioi" maddesi. Syrakusa'da toprak sahiplerinin yerine geçen, sayıca çok kalabalık bir topluluk. Timaios'un altıncı kitapta dediğine göre bunlar sürgünlerin kölesiydi; bu yüzden aşırı kalabalık olanlara da kallikyrioi denirdi. Aristoteles Syrakusalıların Politeiası'nda, bu adı her yerden gelip bir araya toplandıkları için aldıklarını söyler. Lakedaimon'daki Helotlara, Teselya'daki penest'lere ve Girit'teki klarot'lara benzerler.
Phot. 5. παλλεκύριοι: of ἀντὶ τῶν γεωμόρων ἐν Zvρακούσαις γενόμενοι, πολλοί τινες τὸ πλῆϑος. δοῦλοι δ᾽ ἦσαν οὗτοι τῶν φυγάδων, ὡς Τίμαιος ἐν ξ΄ ὅϑεν τοὺς 35 ὑπερβολῇ πολλοὺς καλλικυρίους ἔλεγον. ὠνομάσϑησαν δ᾽ ἀπὸ τοῦ εἰς ταὐτὸ συνελθεῖν παντοδαποὶ ὄντες, ὡς ᾽4ριστοτέλης ἐν Συρακουσίων πολιτείᾳ, ὅμοιοι τοῖς παρὰ .deκεδαιμονίοις εἴλωσι παὶ παρὰ Θεσσαλοῖς πενέσταις καὶ παρὰ Κρησὶ κλαρώταις.
s386Kaynak: Zenobios, Atasözleri 4, 54, "kallikyrioi'den kalabalık". Syrakusa'da toprak sahiplerinin yerine gelenlere kallikyrioi denirdi. Kalabalığı anlatmak istediklerinde atasözü olarak "kallikyrioi'den de çoklar" demelerinin sebebi budur. Bunlar köleydi ve efendilerini kovmuşlardı. Bu adı almalarının sebebi ise her yerden bir araya gelip efendilerine saldırmalarıdır.
Zenob. prov. 4, 54 (Hesych. s. v.) καλλικυρίων πλείovc: οὕτως iv Συρακούσαις ἐκλήϑησαν οἵ ἐπεισελϑόντες γεωμόροις καλλικύριοι. ἔνϑεν παροιμιωδῶς ἔλεγον. εἶ ποτὲ πλῆϑος ἤϑελον ἐμφῆναι, ὅτι πλείους ἦσαν τῶν καλλικυρίων. δοῦλο; δὲ ἦσαν οὗτοι καὶ τοὺς κυρίους ἐξέβαλον. ἡ δὲ αἰτία τῆς κλήσεως αὐτῶν διὰ τὸ παντοδαποὺς εἰς ταὐτὸ συνελϑεῖν ὥστε τοῖς κυρίοις ἐγκεῖσϑαι. 10
s386bFr. 587. Kaynak: Pindaros, Pythia Şarkıları 1, 89 şerhi. Aristoteles Syrakusalıların Politeiası'nda Hieron'un da idrar güçlüğü çektiğini söyler.
Schol in Pind. Pyth. 1, 89 (cf. fr. 486): αὐτὸν δὲ τὸν Ἱέρωνα iv τῇ τῶν Σνρωχουαίων mossa (gud "4giστοτέλης) δυσουφίᾳ δυαπυχῆσαι.
s386cFr. 588. Kaynak: Athenaios X 435e. Aristoteles Syrakusalıların Politeiası'nda, Genç Dionysios'un bazen doksan gün aralıksız sarhoş olduğunu, bu yüzden gözlerinin de zayıfladığını söyler.
Athen. X p. 435*: ᾿ἀφριστοτέλης δ᾽ ἐν τῇ Συρακουσίων πολιτείᾳ καὶ συνεχῶς φησιν αὐτὸν (Διονύσιον τὸν νεώτερον) 15 ἔσϑ᾽ ὅτε ἐπὶ ἡμέρας ἐνενήκοντα μεϑύειν᾽ διὸ καὶ ἀμβλυωπότερον γενέσϑαι τὰς ὄψεις.
s386dKaynak: Plutarkhos, Dion 7. Söylendiğine göre içmeye başlayınca doksan gün aralıksız içti; bu süre boyunca sarayını sarhoşluk ve alay… kapladı.
Plutarch. Dion. 7: ἡμέρας χάρ, ὥς φασιν. ἐνενήκοντα συνεχῶς ἔπινεν ἀρξάμενος καὶ τὴν αὐλὴν ἐν τῷ χρόνῳ τούτῳ «ον μέϑαι καὶ σκώμματα . .. κατεῖχον. 30
s386eFr. 589. Kaynak: Pollux 9, 87. …Sicilya talantı ise en küçük talanttı. Aristoteles'in dediğine göre eskiden yirmi dört nummus, sonra on iki nummus ederdi. [Bir nummus üç yarım obol değerindedir.]
Pollux 9, 87: ... τὸ μέντοι Σικελικὸν τάλαντον ἐλά' χιστον ἴσχυεν, τὸ μὲν ἀρχαῖον, ὡς ᾿Αριστοτέλης λέγει, ᾿ τέτταρας καὶ εἴκοσι τοὺς νούμμους, τὸ δὲ ὕστερον δυοκαίδεκα᾽ [δύνασθαι δὲ τὸν νοῦμμον τρία ἡμιωβόλια.
s386fKaynak: Diogenianos'un sözlüğü, İlyada 23, 576 üzerine B şerhinde. Sicilyalılarda eskiden yirmi dört nummus, şimdi on iki nummustur. [Bir nummus, Apollodoros'un Sophron üzerine yazdıklarında dediği gibi, üç yarım obol eder.]
Diogeniani lex. ap. Schol. B ad Il. e, 576: παρὰ δὲ 35 Σικελιώταις τὸ μὲν ἀρχαῖον ἦν νούμμων xà, νῦν δὲ iB. [δύναται δὲ ὃ νοῦμμος τρία ἡμιοβόλια, ὡς ἐν τοῖς περὶ Σώφρονος ᾿Ζπολλόδωρος.
s387Tarasluların Politeiası
Fr. 590. Kaynak: Pollux 9, 80. Aristoteles de Tarasluların Politeiası'nda, onlarda nummus denen bir para olduğunu, üzerinde Poseidon'un oğlu Taras'ın yunusa binmiş resminin basılı olduğunu söyler.
Poll. 9, 80: καὶ ᾿ἀριστοτέλης iv τῇ Ταραντίνων πολι5 τείᾳ καλεῖσϑαί φησι νόμισμα παρ᾽ αὐτοῖς νοῦμμον, ἐφ᾽ οὗ ἐντετυπῶσϑαι Τάραντα τὸν Ποσειδῶνος δελφῖνι ἐποχούμενον.
s387bTegealıların Politeiası
Fr. 591. Kaynak: Apollonios Rhodios 4, 264 şerhi, "Arkadlar daha önce de". …Aristoteles Tegealıların Politeiası'nda, Arkadia'da önceleri barbarların yaşadığını söyler. Bunlar, ay doğmadan önce saldıran Arkadlar tarafından kovulmuştur; Arkadlara bu yüzden proselēnoi ("Ay'dan öncekiler") denmiştir.
Schol. in Apollon. Rh. 4, 264 p. 494 '"4oxdóeg οἵ xai πρόσϑεν: ... ᾿Αριστοτέλης δὲ ἐν τῇ Τεγεατῶν πολι10 τείᾳ φησὶν ὅτι βάρβαροι τὴν ᾿Δρκαδίαν ᾧκησαν, οἵτινες ἐξεβλήϑησαν ὑπὸ τῶν ᾿Αρκάδων ἐπιθεμένων αὐτοῖς πρὸ τοῦ ἐπιτεῖλαι τὴν σελήνην, διὸ κατωνομάσϑησαν προσέληνοι.
s387cFr. 592. Kaynak: Plutarkhos, Yunan Soruları 5. Arkadlar ile Lakedaimonlular arasında "yararlılar" (khrestoi) kimlerdir? Lakedaimonlular Tegealılarla uzlaşınca antlaşma yaptılar ve Alpheios kıyısına ortak bir dikili taş diktiler; üzerinde başka şeylerin yanında Messenialıların ülkeden kovulacağı ve "yararlı yapılmayacağı" yazılıdır. Aristoteles bunu açıklarken, Lakon yanlısı Tegealılara yardım için kimsenin öldürülmemesi anlamına geldiğini söyler.
Plutarch. quaest. Graec. 5: Τίνες of παρὰ "xác: καὶ .. «Δακεδαιμονίοις χρηστοί; “απκεδαιμόνιος Τεγεάταις διαλλα15 γέντες ἐποιήσαντο συνθήκας καὶ στήλην ἐπ᾽ ᾿Αλφειῷ κοινὴν ἀνέστησαν, ἐν ἧ μετὰ τῶν ἄλλων γέγραπται ἹΜεσσηνίους ἐκβαλεῖν ἐκ τῆς χώρας καὶ μὴ ἐξεῖναι χρηστοὺς ποιεῖν. ἐξηγούμενος οὖν ὃ ᾿Δριστοτέλης τοῦτό φησι δύνασϑαι τὸ μὴ ἀποκτιννύναι βοηϑείας χάριν τοῖς λακωνίξουσι τῶν 20 Τεγεατῶν.
s387dKaynak: Plutarkhos, Roma Soruları 52. Aristoteles, Arkadların Lakedaimonlularla yaptığı antlaşmada Lakon yanlısı Tegealılara yardım için kimsenin "yararlı yapılmaması" gerektiğinin yazılı olduğunu söyler; bu da kimsenin öldürülmemesi demektir.
Plutarch. quaest. Rom. 52: καὶ γὰρ ᾿Αριστοτέλης ἐν. ταῖς ᾿ἀρκάδων πρὸς “Τακεδαιμονίους συνθήκαις γεγράφϑαι φησὶ μηδένα χρηστὸν ποιεῖν βοηϑείας χάριν τοῖς λακωνίἕξουσι τῶν Τεγεατῶν, ὅπερ εἶναι μηδένα ἀποκτιννύναι. -
s387eTenedosluların Politeiası
Fr. 593. Kaynak: Bizanslı Stephanos, özet, "Tenedos" maddesi. …Başka bir atasözü daha vardır: Tenedos baltası. Meseleleri ve öteki işleri sert bir şekilde, daha çok da kestirmeden kesip atanlar için söylenir… Aristoteles Tenedosluların Politeiası'nda şöyle der: Tenedos'ta bir kral, zina edenleri yakalayan kişinin ikisini de baltayla öldürmesini kanun yaptı. Sonra kendi oğlu zina üzerine yakalanınca, kanunun oğlu için de uygulanmasını onayladı. Oğlu öldürülünce olay, acımasızca yapılan işler için atasözüne geçti. Yine bu yüzden, der Aristoteles, Tenedos parasının bir yüzüne balta, öbür yüzüne oğlunun başına gelenin anısına iki baş kazınmıştır.
Stephan. Byz. ethn. ep. 8. Τένεδος ... ἔστε wol ἑτέρα παροιμία Τενέδιος πέλεκυς, ἐπὶ τῶν ἤτοι πικρῶς 1) καὶ μᾶλλον συντόμως ἀποκοπτόντων τὰ ξητήματα καὶ τὰ ἄλλα πράγματα. .. . φησὶν ᾿Αριστοτέλης ἐν τῇ Τενεδίων πολιτείᾳ ὅτι βασιλεύς τις ἐν Τενέδῳ νόμον ἔϑηπε τὸν καταλαμβάνοντα μοιχοὺς ἀναιρεῖν πελέκει ἀμφοτέρους. ἐπειδὴ δὲ συνέβη τὸν υἱὸν αὐτοῦ καταληφϑῆναι μοιχόν, ἐκύρωσε καὶ περὶ τοῦ ἰδίου παιδὸς τηρηϑῆναι τὸν νόμον καὶ ἀναιφεϑέντος εἰς παροιμίαν παρῆλϑε τὸ πρᾶγμα ἐπὶ τῶν ὠμῶς πραττομένων. διὰ τοῦτό φησι καὶ ἐπὶ τοῦ νομίσματος τῶν Τενεδίων κεχαράχϑαι ἐν μὲν τῷ ἕτέρῳ μέρει πέλεκυν, ἐπὶ τὸ δὲ τοῦ ἑτέρου δύο κεφαλὰς εἰς ὑπόμνησιν τοῦ περὶ τὸν παῖδα παϑήματος.
s388Kaynak: Photios, Sözlük, "Tenedoslu savunucu" maddesi (bkz. Diogenianos 8, 58 ve Hesykhios). …Atasözü de vardır: Tenedos baltası. Aristoteles ise bunun, baltayla yargılayan bir Tenedos kralının suçluyu hemen öldürmesinden… ya da bir kralın, zina edenlerin ikisinin de başının baltayla kesilmesi yolunda kanun koyup bunu oğluna da uygulamasından geldiğini söyler. Paranın bir yüzünde bu yüzden balta, öbür yüzünde tek boyundan çıkan iki yüz vardır.
(Diogenian. prov. 8, 58. Hesych. s. Τενέδιον βέλος) Photius s. Τενέδιος ξυνήγορος: ... καὶ παροιμία᾽ Τενέδιος πέλεκυς" ᾿Αριστοτέλης μέντοι ὅτι βασιλεὺς Τενέδιος [μετὰ w πελέκεως δικάξων τὸν ἀδικοῦντα εὐθέως ἀνήρει... ἢ ὅτι βασιλεύς τις] νόμον ϑεὶς πελέκει τοὺς μοιχοὺς ἄμφω καρατομεῖν καὶ ἐπὶ τοῦ υἱοῦ ἐτήρησεν τοῦτο᾽ καθ᾽ ὃ καὶ dv τῷ νομίσματι ἐφ᾽ οὗ μὲν πέλεκυς ἐφ᾽ ob δὲ δύο πρόσωπα ἐξ ἑνὸς αὐχένος.
s388bKaynak: Herakleides'in Politeia özetleri. Söylendiğine göre krallardan biri Tenedoslulara, zina edeni yakalayanın onu baltayla öldürmesi yolunda bir kanun koymuştu. Kendi oğlu yakalanınca, yakalayan kişi krala ne yapması gerektiğini sormuş; kral kanunu uygulamasını söylemiş. Bu yüzden parasının bir yüzüne balta, öbür yüzüne tek boyundan çıkan bir erkek ve bir kadın yüzü kazınmıştır. Keskin kararlar için "Tenedos baltasıyla kesilmiş" denmesi de buradan gelir.
Exc. pol. Heracl. p. 12, 13 (A. P. p. 631 54ᾳ.)}: νόμον δέ τινά φασι τῶν βασιλέων Τενεδίοις θέσθαι, εἴ τις λάβοι μοιχόν, ἀποκτεῖναι τοῦτον πελέκει. ἁλόντος δὲ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ καὶ τοῦ λαβόντος ἐρομένου τὸν βασιλέα τί χρὴ ποιεῖν, ἀποπκρένασϑαι τῷ νόμῳ χρῆσθαι. καὶ διὰ τοῦτο τοῦ νομί- s5 cuorog αὐτοῦ ἐπὶ θάτερα πέλεκυς κεχάρακται, ἐπὶ θάτερα δὲ ἐξ ἑνὸς αὐχένος πρόσωπον ἀνδρὸς καὶ γυναικός. καὶ ἐκ τούτου λέγεται ἐπὶ τῶν ἀποτόμων τὸ ἀποκεκόφθαι Τενεδίῳ πελέκει.
s388cFr. 594. Kaynak: Strabon VIII 380. Tenea da Korinthos topraklarında bir köydür; orada Teneatlı Apollon'un tapınağı vardır… Aristoteles'in dediği gibi, Tenedosluların bunlarla Kyknos'un oğlu Tennes'ten gelen bir akrabalığı olduğu da anlaşılıyor; Apollon'a gösterilen saygının ikisinde de aynı olması da bunun hiç küçümsenmeyecek bir işaretidir.
Strabo VIII p. 380: καὶ ἡ Τενέα δ᾽ dori κώμη τῆς 80 Κορινϑίας, iv ἧ τοῦ Τενεάτου ᾿Απόλλωνος ἱερόν ... δοκεῖ δὲ xol συγγένειά τις εἶναι Τενεδίοις πρὸς τούτους ἀπὸ Τένου τοῦ. Κύκνου, καϑάπερ εἴρηκεν ᾿Αριστοτέλης" καὶ ἡ τοῦ ᾿Δπόλλωνος δὲ τιμὴ παρ᾽ ἀμφοτέροις ὁμοία οὖσα δίδω5 σιν οὐ μικρὰ σημεῖα.
s389Kaynak: Pausanias 2, 5. …Tenea denen yer. Oradaki insanlar Troyalı olduklarını, Yunanların Tenedos'ta tutsak aldıklarını ve Agamemnon'un onları oraya yerleştirdiğini söyler. Tanrılar içinde en çok Apollon'a saygı göstermeleri de bundandır.
Pausan. 2, 5: . .. ἡ καλουμένη Τενέα, οἱ δὲ ἄνϑρωποί φασιν οἱ ταύτῃ Τρῶες εἶναι, αἰχμάλωτοι δὲ ὑπὸ Ἑλλήνων. ἐκ Τενέδου γενόμενοι ἐνταῦϑα ᾿Αγαμέμπονος δόντος οἰκῆσαι" καὶ διὰ τοῦτο ϑεῶν μάλιστα ᾿Ζπόλλωνα τιμῶσιν.
s389bTenosluların Politeiası
Fr. 595. Kaynak: Bizanslı Stephanos, "Tenos" maddesi. Bir Kyklad adası; adını kurucusu Tenos'tan alır. Akarsuları bol olduğu için Hydroussa da denirdi.
Stephan. Byz. s. Τῆνος: νῆσος KuxAdg, ἀπὸ οἰκιστοῦ Τήνου. ἐκλήϑη xol Ὑδροῦσσα διὰ τὸ κατάρρυτον εἶναι.
s389cTroizenlilerin Politeiası
Fr. 596. Kaynak: Athenaios I 31 (özet). Kehanette, der, tanrı kendiliğinden şöyle söylemiştir:
Tortulu şarap iç, çünkü Anthedon'da oturmuyorsun, kutsal Hypera'da da değil, tortusuz şarap içtiğin yerde.
Aristoteles'in kendi politeialarında söylediğine göre Troizenlilerde Anthedonias ve Hypereias diye asmalar vardı; adlarını Anthos ve Hyperos adlı kimselerden almışlardır. Althephias asmasının adı da Alpheios'un soyundan gelen Althephios'tandır.
Athen. epit. I p. 815: ἐν τῷ χρησμῷ, φησίν, ὃ ϑεὸς ηὐτομάτισε᾽ πῖν᾽ οἶνον τρυγίαν, ἐπεὶ οὐκ ᾿Ανϑηδόνα ναίεις οὐδ᾽ ἱερὰν Ὑπέραν, ὅϑι γ᾽ ἄτρυγον οἶνον ἔπινες. 30 ὠνομάξετο δὲ παρὰ Τροιζηνίοις, ὥς φησιν ᾿Δφριστότελης iv τῇ αὐτῶν πολιτείᾳ, ἄμπελος ᾿ἀνϑηδονιὰς καὶ ὙὝπερειάς, ἀπὸ ᾿άνϑου τινὸς καὶ Ὑπέρου, ὡς. καὶ ᾿Δλϑηφιὰς ἀπὸ ᾽Δ4λϑηφίου τινὸς ἑνὸς τῶν ᾿Αλφειοῦ ἀπογόνων.
s390Fr. 597. Kaynak: Plutarkhos, Yunan Soruları 19. Pythia'nın "Tortulu şarap iç, çünkü Anthedon'da oturmuyorsun" derken kastettiği Anthedon hangisidir? Çünkü Boiotia'daki Anthedon'da şarap bol değildir. Kalauria'ya eskiden Eirene derlerdi; adını, Poseidon ile Alpheios'un kızı Melantheia'dan doğduğu anlatılan Eirene adlı kadından almıştı. Sonra Anthes ile Hyperes'in adamları oraya yerleşince adaya Anthedonia ve Hypereia dediler. Aristoteles'in dediğine göre kehanet şöyleydi:
Tortulu şarap iç, çünkü Anthedon'da oturmuyorsun, kutsal Hypera'da da değil, tortusuz şarap içtiğin yerde.
Aristoteles böyle der.
Plutarch. quaest. Graec. 19: Τίς ἡ ᾿ἀνϑηδὼν περὶ ἧς 86 ἡ Πυϑιὰς εἶπε" πῖν᾽ οἶνον τρυγίαν, ἐπεὶ οὐκ ᾿Ανϑηδόνα ναίεις; ἡ γὰρ ἐν Βοιωτοῖς οὐκ ἔστι πολύοινος. τὴν Καλαυρίαν Εἰρήνην τὸ παλαιὸν ὠνόμαξον ἀπὸ γυναικὸς Εἰρήνης, ἣν ἐκ Ποσειδῶνος καὶ Μελανϑείας τῆς ᾿Δλφειοῦ γενέσθαι μυϑολογοῦσιν. ὕστερον δὲ τῶν περὶ ᾿ἄνϑην καὶ Ὑπέρην αὐτόϑι κατοικούντων ᾿Ανϑηδονίαν καὶ Ὑπέρειαν ἐκάλουν τὴν ὁ νῆσον. εἶχε δὲ ὃ χρησμὸς οὕτως, ὡς ᾿Δἀρφριστοτέλης φησί" πῖν᾽ οἶνον τρυγίαν, ἐπεὶ οὐκ ᾿ἀνϑηδόνα ναίεις οὐδ᾽ ἱερὰν Ὑπέραν, ὅϑι γ᾽ ἄτρυγον οἶνον ἔπινες. ταῦτα μὲν Ó ᾿Δριστοτέλης.
s390bFr. 598. Kaynak: Plutarkhos, Theseus 3. Theseus'un dedesi Pittheus, Troizen'i büyük olmayan bir şehir olarak kurmuştu, ama zamanının en bilgili ve en bilge adamı olarak hepsinden büyük ün kazandı. O bilgeliğin biçimi ve gücü, görünüşe göre, Hesiodos'un İşler ve Günler'deki özdeyişleriyle ün kazandığı türdendi. Bunlardan şu sözün de Pittheus'a ait olduğunu söylerler: "Dost adama söz verilen ücret yeterli olsun." Filozof Aristoteles de bunu söylemiştir.
Plutarch. Thes. 3: Πιτϑεὺς ὃ Θησέως πάππος πόλιν 10 μὲν οὐ μεγάλην τὴν Τροιξηνίων ᾧκισε, δόξαν δὲ μάλιστα πάντων ὡς ἀνὴρ λόγιος ἐν τοῖς τότε καὶ σοφώτατος ἔσχεν. ἦν δὲ τῆς σοφίας ἐκείνης τοιαύτη τις ὡς ἔοικεν ἰδέα καὶ δύναμις, οἵᾳ χρησάμενος Ἡσίοδος εὐδοκίμει μάλιστα περὶ τὰς ἐν τοῖς Ἔργοις γνωμολογίας. καὶ μίαν γε τούτων ἐκεί- 15 γὴν λέγουσι Πιτϑέως εἶναι μισϑὸς δ᾽ ἀνδρὶ φίλῳ εἰρημένος ἄρκιος ἔστω. τοῦτο μὲν οὖν καὶ ᾿Αφιστοτέλης ὃ φιλόσοφος εἴρηκεν. ᾿
s392Phokaialıların Politeiası
Fr. 599. Kaynak: İskenderiyeli Clemens, Stromata I. Phokaia tiranı Exekestos büyülü iki yüzük taşırdı ve bunların birbirine vurarak çıkardığı sesten harekete geçme zamanlarını anlardı. Yine de ses önceden uyardığı halde pusuya düşürülüp öldürüldü; Aristoteles Phokaialıların Politeiası'nda böyle der.
Clemens Alex. strom. I p. 144 Sylb.: Ἐξήκεστός ve ὃ 30 Φωκαιέων τύραννος δύο δακτυλίους φορῶν γεγοητευμένους ᾿τῷ ψόφῳ τῷ πρὸς ἀλλήλους διῃσϑάνετο τοὺς καιροὺς τῶν πράξεων, ἀπέϑανεν δὲ ὅμως δολοφονηϑεὶς καίτοι προσημήvovrog τοῦ ψόφου, ὥς φησιν ᾿Αριστοτέλης ἐν τῇ Φωκαιέων πολιτείᾳ. 25
s391Kalkhedonluların Politeiası
Fr. 600. Kaynak: İskenderiyeli Clemens, Stromata I. Dört sıra kürekli gemiyi ilk kez Kartacalılar yaptı; onu Bosporos doğaçlama inşa etmişti.
Clemens Alex. strom. I p. 182 Sylb.: Καρχηδόνιοι δὲ 5 πρῶτοι τετρήρη κατεσκεύασαν, ἐναυπήγησε δὲ αὐτὴν Βόσπορος αὐτοσχέδιον.
s391bKhalkislilerin Politeiası
Fr. 601. Kaynak: Strabon X 445. Şair Euboia adını söylediği halde oranın halkına hiçbir zaman Euboialılar demez, hep Abantlar der… Aristoteles, Phokis'teki Aba'dan yola çıkan Trakyalıların adaya yerleştiğini ve adada yaşayanlara Abantlar adını verdiğini söyler.
Strabo X p. 445: Εὔβοιαν γοῦν εἰπὼν ὃ ποιητὴς τοὺς ἀπ’ αὐτῆς Εὐβοέας οὐδέποτε εἴρηκεν, ἀλλ᾽ "άβαντας ἀεὶ 10... φησὶ δ᾽ ᾿Δριστοτέλης ἐξ "fag τῆς Φωκικῆς Θρᾷκας ὁρμηϑέντας ἐποικῆσαι τὴν νῆσον καὶ ἐπονομάσαι "άβανται τοὺς ἔχοντας αὐτήν.
s391cFr. 602. Kaynak: İskenderiyeli Clemens, Stromata 1, 16. Bakır alaşımını kimilerine göre İdalı Delas, Hesiodos'a göre ise bir İskit bulmuştur.
Clemens Alex. strom. 1, 16 p. 132: “έλας δὲ ἄλλοι Ἰδαῖος εὗρε χαλκοῦ κρᾶσιν, ὡς δὲ Ἡσίοδος, Σκύϑης.
s391dFr. 603. Kaynak: Strabon X 447. Eretria ve Khalkis şehirleri çok büyüyünce Makedonya'ya önemli koloniler de gönderdi. Eretria, Pallene ve Athos çevresindeki şehirleri kurdu; Khalkis ise Olynthos'un altındaki şehirleri kurdu, bunları da Philippos mahvetti. İtalya'da da…
Strabo X p. 447: αἱ δ᾽ οὖν πόλεις αὗται (Ἐρέτρια κα ἡ Χαλκὶς) διαφερόντως αὐξηϑεῖσαι καὶ ἀποικίας ἔστειλαι 30 ἀξιολόγους εἰς Μακεδονίαν. ᾿Ερέτρια μὲν γὰρ συνῴκισε và, περὶ Παλλήνην καὶ τὸν "449m πόλεις, ἡ δὲ Χαλκὶς τὰς ὑπὶ Ὀλύνϑῳ, ἃς Φίλιππος διελυμήνατο. καὶ τῆς ᾿παλίας δὲ κα
s393[Kaynakta burada basılı metnin 367. sayfası yok, yerine 365. sayfa yinelenmiştir; Fr. 603'ün sonu, Fr. 604, Fr. 605 ve Tyrrhenlerin Âdetleri başlığının geldiği bölüm eksiktir. Fr. 606 yalnız Latincedir.]
Tyrrhenlerin Âdetleri
Fr. 607. Kaynak: Athenaios I 23d (özet). Aristoteles Tyrrhenlerin Âdetleri'nde şöyle der: "Tyrrhenler kadınlarla birlikte, aynı örtünün altına uzanarak yemek yerler."
5 — Athen. epit. I p. 233: '4o:6vovíAqg iv Τυρρηνῶν voμέμοις »οἱ δὲ Τυρρηνοὶ δειπνοῦσι μετὰ τῶν γυναικῶν ἀνακείμενοι ὑπὸ τῷ αὐτῷ ἱματίῳ“.
s393bKaynak: Herakleides'in Politeia özetleri. Tyrrhenler… Yanlarında başkaları bulunsa bile hepsi kadınlarla aynı örtünün altında uzanır.
Exc. pol. Heracl. p. 18, 6 Τυρρηνῶν: ... πάντες δὲ ὑπὸ τῷ αὐτῷ ἱματίῳ μετὰ τῶν γυναικῶν κατάκεινται κἂν παρῶσί τινες.
s393cFr. 608. Kaynak: Pollux 4, 56. Aristoteles'in sözüne göre Tyrrhenler flüt eşliğinde yalnız yumruk dövüşü yapmaz, kırbaç da vurur, yemek de pişirir.
19 Pollux 4, 56: Τυρρηνοὶ δὲ τῷ ᾿Αρεστοτέλους λόγῳ οὐ πυκτεύουσιν ὑπ᾽ αὐλῷ μόνον, ἀλλὰ "καὶ μαστιγοῦσι καὶ ὀψοποιοῦσιν.
s393dKaynak: Plutarkhos, Öfkeyi Dizginlemek Üzerine 11. Aristoteles'in, kendi zamanında Tyrrhenia'da kölelerin flüt eşliğinde kırbaçlandığını anlattığı gibi, insanın intikamın tadına doyasıya varması doğru değildir.
Plutarch. de cohib. ira 11: οὐ γάρ, ὡς ᾿Αριστοτέλης ἱστορεῖ κατ᾽ αὐτὸν ἐν Τυρρηνίᾳ μαστιγοῦσϑαι τοὺς οἰκέτας 15 πρὸς αὐλόν, οὕτω πρὸς ἡδονὴν Deb... τῆς τιμωρίας ἐμφορεῖσϑαι.
s393eKaynak: Athenaios XII 518b. Alkimos'un anlattığına göre Tyrrhenler zevk düşkünlüğünden flüt eşliğinde hamur yoğurur, yumruk dövüşü yapar ve kırbaç vururlar.
Athen..XII p. 518^: ὑπὸ δὲ τῆς τρυφῆς οἵ Τυρρηνοί, ὡς "ἄλκιμος ἱστορεῖ, πρὸς αὐλὸν καὶ μάττουσι wol πουκτούουσι καὶ μαστιψγοῦσιν.
s393fFr. 609. Kaynak: Halikarnassoslu Dionysios, Roma Tarihi 1, 72. Filozof Aristoteles şunu anlatır: Troya'dan dönen bazı Akhalar Malea Burnu'nu dolaşırken şiddetli bir fırtınaya yakalanmış, bir süre rüzgârların önünde denizin dört bir yanında dolaşıp sonunda Opikia'nın Tyrrhen Denizi kıyısındaki Latium denen şu bölgesine gelmişler. Karayı görmekten sevinerek gemileri oraya çekmiş, baharın başında yola çıkmak üzere hazırlanarak kışı orada geçirmişler. Ama gece gemileri yanınca, gidecek çareleri kalmamış ve istemeyerek, zorunlu olarak yanaştıkları yere yerleşmişler. Bunun sebebi, Troya'dan getirdikleri tutsak kadınlarmış. Kadınlar, Akhaların eve dönmesi halinde köleliğe düşeceklerinden korkup gemileri yakmışlar.
8 Dion. Halic. ant. Rom. 1, 72: ᾿ἀριστοτέλης δὲ “δ᾽ φιλόσοφος Axowbv τινας ἱστορεῖ τῶν ἀπὸ Τροίας ἀνακομισαμένων περιπλέοντας Μαλέαν, ἔπειτα χειμῶνι βιαίῳ καταληφϑέντας, τέως μὲν ὑπὸ τῶν πνευμάτων φερομένους πολλαχῇ τοῦ πελάγους πλανᾶσϑαι, τελευτῶντας δ᾽ ἐλϑεῖν εἷς τὸν 86 τόπον τοῦτον τῆς Ὀπικῆς, ὃς καλεῖται “Δάτιον ἐπὶ τῷ Τυρρηνικῷ πελάγει κείμενος. ἀσμένους δὲ τὴν γῆν ἰδόντας ἀνελκύσαι τε τὰς ναῦς αὐτόϑι καὶ Owvghpot τὴν" χειμερινὴν ὥραν παρασπευαξομένους ἔαρος ἀρχομένου πλεῖν. ἐμπρησϑεισῶν δὲ αὐτοῖς ὑπὸ νύκτα τῶν νεῶν οὐκ ἔχοντας ὅπως ποιήσονται τὴν ἄπαρσιν, ἀβουλήτῳ ἀνάγκῃ τοὺς βίους ἐν ᾧ κατήχϑησαν χωρίῳ ἰδρύσασϑαι. συμβῆναι δὲ αὐτοῖς τοῦτο διὰ γυναῖκας αἰχμαλώτους, ἃς ἔτυχον ἄγοντες ἐξ Ἰλίου" ταύτας δὲ κατακαῦσαι τὰ πλοῖα φοβουμένας τὴν οἴκαδε τῶν ᾿Αχαιῶν. ἔπαρσιν ὡς sig δουλείαν ἀφιξομένας.
s394Kaynak: Plutarkhos, Roma Soruları 6. Kadınlar neden akrabalarını ağızdan öper?… Yoksa sebep, filozof Aristoteles'in anlattığı mıdır? Çok konuşulan ve pek çok yerde yaşandığı söylenen o cesaret, görünüşe göre İtalya yakınlarında Troyalı kadınlar tarafından da gösterilmiştir. Erkekler gemileri yanaştırıp karaya inince, kadınlar dolaşıp durmaktan ve denizden büsbütün kurtulmak için gemileri yakmışlar. Sonra erkeklerden korkarak, rastladıkları akraba ve yakınlarını öpüp kucaklayarak karşılamışlar. Erkeklerin öfkesi dinip barış sağlanınca, onlara karşı bu sevgi gösterisini sonradan da sürdürmüşlerdir.
Plutarch. quaest. Rom. 6: Διὰ τί τοὺς. συγγενεῖς τῷ στόματι φιλοῦσιν αἵ γυναῖκες; ... 3] δι᾽ ἣν ᾿Αριστοτέλης ὁ φιλόσοφός αἰτίαν ἰστόρηκε; τὸ γὰρ πολυϑρύλλητον ἐκεῖνο xài πολλαχοῦ γενέσϑαι λεγόμενον, ὡς ἔοικεν, ἐτολμήϑη καὶ ταῖς Τρωάσι περὶ τὴν ᾿Ιταλίαν. τῶν γὰρ ἀνδρῶν ὡς προσέπλευσαν ἀποβάντων, ἐνέπρησαν τὰ πλοῖα, πάντως ἀπαλλαγῆναι τῆς πλάνης δεόμεναι καὶ τῆς ϑαλάτϊης, φοβηϑεῖσαι δὲ τοὺς ἄνδρας ἠσπάζοντο τῶν συγγενῶν καὶ οἰκείων μετὰ τοῦ καταφιλεῖν καὶ περιπλέκεσθαι τοὺς προστυγχάνοντας: παυσαμένων δὲ τῆς ὀργῆς. καὶ διαλλαγέντων,᾿ ἐχρῶντο καὶ τὸ λοιπὸν ταύτῃ vij φιλοφροσύνῃ πρὸς αὐτούς: 30
s395Fr. 610. Kaynak: Plutarkhos, Camillus 22. Filozof Aristoteles, Roma'nın Keltler tarafından alındığını açıkça duymuştur, ama şehri kurtaranın Lucius olduğunu söyler. Oysa Camillus'un adı Lucius değil, Marcus'tu.
Plutarch. Camill 22: ᾿Δριστοτέλης δὲ ὃ φιλόσοφος τὸ μὲν ἁλῶναι τὴν πόλιν (Ῥώμην) ὑπὸ Κελτῶν ἀκριβῶς δῆλός ἐστιν ἀκηκοώς, τὸν δὲ σώσαντα Δεύκιον εἷναί φησιν" ἦν δὲ Μάρκος, o) Δεύκιος, ὃ Κάμιλλος.