Origenes
Mezmurlar Üzerine Fragmanlar
Fragmenta in Psalmos 1–150
1.2Origenes'e atfedilen, aidiyeti şüpheli kısa Mezmur yorumları. Mezmurlar Septuaginta numaralandırmasıyla verilir; yorumlanan ayet kalın harfledir.
Mezmur 1
Ayet 1–2. Kutludur o insan ki dinsizlerin öğüdüyle yürümez, günahkârların yolunda durmaz, vebalıların kürsüsüne oturmaz; bütün dileği Rab'bin kanunundadır ve gece gündüz onun kanunu üzerinde düşünür.
Kutlu olan, gerçekten var olan şeyleri özleyendir. Ama kutluluk nasıl kötülüklerin ortadan kaldırılmasından ibaret olabilir? Kötülüklerden uzak durmak cansızlarda da akılsız hayvanlarda da vardır. Bu yüzden "Bütün dileği Rab'bin kanunundadır" sözünü ekledi. Çünkü bu yalnız akıl sahibi varlığa özgüdür; kötülüklerden kaçmak ise iyi şeyleri edinmenin başlangıcıdır. "Kötülükten sakın, iyilik yap" denmiştir. Merdivende ilk basamak yerden ayrılmak olduğu gibi, Tanrı yolunda ilerlemede de ilk adım kötülükten ayrılmaktır.
Ayrıca hiçbir şey yapmamak, rastgele bir işi yapmaktan bile daha kolaydır. "Zina etmeyeceksin, fuhuş yapmayacaksın" ve benzeri buyruklar, yalnız hiçbir şey yapmamayı ve kımıldamamayı gerektirir. Ama "Komşunu seveceksin", "Malını sat, yoksullara ver" ve "Biri seni bir mil gitmeye zorlarsa onunla iki mil git" buyrukları artık yiğit bir psykhē'nin, atletlerin işleridir. — Sana hemen yetkin olanı önerseydi, işe girişmekten çekinirdin. Şimdi ise seni daha kolay kavranan şeylere alıştırıyor ki sonrakilere cesaret edesin. Bu buyruklar atletlere yakışan işler olduğundan, onları başarmak için yiğit bir psykhē gerekir. Şu hâlde daha kolay ve daha kavranabilir şeylerle bizi yetkinliğe götürenin bilgeliğine hayran ol. — Günahkârların yoluna şeytan da denebilir. Bu yola düşen orada kalmasın: "Şeytana karşı durun, sizden kaçacaktır." Orada durmayan kişi, "Yol benim" diyen Rab'be varacak; bu yola girip hedefe doğru koşan da ödülleri kazanacaktır.
"Dinsizler": Tanrı'yı bilmeyenler.
"Kürsü": birinden ötekine geçerek yayılan kötülük işleme.
"Kanunda": elbette İncil kanununda.
"Düşünür": aklında tartar.
v. 1, 2. Μακάριος ἀνὴρ, ὃς οὐκ ἐπορεύθη ἐν βουλῇ ἀσεβῶν, καὶ ἐν ὁδῷ ἁμαρτωλῶν οὐκ ἔστη, καὶ ἐπὶ καθέδρᾳ λοιμῶν οὐκ ἐκάθισεν. Ἀλλ’ ἢ ἐν τῷ νόμῳ Κυρίου τὸ θέλημα αὐτοῦ, καὶ ἐν τῷ νόμῳ αὐτοῦ μελετήσει ἡμέρας καὶ νυκτός. Μακάριος οὖν ὁ τὰ ὄντως ὄντα ποθῶν. Ἀλλὰ πῶς ἐν ἀναιρέσει κακῶν ὁ μακαρισμός; κοινὸν γὰρ καὶ τῶν ἀψύχων καὶ τῶν ἀλόγων ἡ τῶν κακῶν ἀποχή· διὰ τοῦτο τοίνυν ἐπήγαγεν· Ἀλλ’ ἡ ἐν τῷ νόμῳ Κυρίου τὸ θέλημα αὐτοῦ. Τοῦτο γὰρ οὐ μόνον πέφυκεν λογικοῦ, ἀλλὰ καὶ τῆς τῶν καλῶν ἀναλήψεως καταρχὴ, τῶν κακῶν ἡ φυγή. Ἔκκλινον γὰρ, φησὶν, ἀπὸ κακοῦ, καὶ ποίησον ἀγαθόν. Ὡς γὰρ ἐπὶ τῆς κλίμακος πρώτη ἀνάβασις ἡ τῆς γῆς ἀναχώρησις, οὕτως ἐπὶ τῆς κατὰ Θεὸν προκοπῆς, ὁ χωρισμὸς τοῦ κακοῦ. Ἀλλὰ καὶ ὅλως δὲ πᾶσα ἀργία καὶ τῆς τυχούσης πράξεώς ἐστιν εὐμαρεστέρα, ὅποιον τό· Οὐ μοιχεύσεις, οὐ πορνεύσεις, καὶ τὰ ἑξῆς, ἀργίας ἑκάστου καὶ ἀκινησίας δεῖται. Τὸ δέ· Ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου, καί· Πώλησόν σου τὰ ὑπάρχοντα, καὶ δὸς πτωχοῖς, καί· Ἐάν τίς σε ἀγγαρεύσῃ μίλιον ἓν, ὕπαγε μετ’ αὐτοῦ δύο, ψυχῆς ἥδη νεανικῆς καὶ ἀθλητῶν ἐνεργήματα. — Εἰ γὰρ εὐθὺς προέβαλέ σοι τὰ τέλεια, ἀπώκνησας ἂν πρὸς τὴν ἐγχείρησιν· νῦν δὲ τοῖς εὐληπτωτέροις σε προεθίζει, ἵνα κατατολμήσῃς τῶν ἐφεξῆς· ὥσπερ ἐνεργήματά ἐστιν ἀθληταῖς πρέποντα, ψυχῆς ἤδη νεανικῆς δεόμεθα πρὸς κατόρθωσιν· ὥστε θαύμασον τὴν σοφίαν τοῦ διὰ τῶν εὐμαρεστέρων καὶ εὐληπτοτέρων ἐνάγοντος ἡμᾶς πρὸς τὴν τελείωσιν. — Ἔστιν ἁμαρτωλῶν ὁδὸν, τὸν διάβολον εἰπεῖν· ἐν ᾖ ὁ γενόμενος, μὴ ἐμμενέτω, κατὰ τό· Ἀντίστητε τῷ διαβόλῳ, καὶ φεύξεται ἀφ’ ὑμῶν. Ὁ γὰρ μὴ στήσας ἐν αὐτῇ, πρὸς Κύριον ἥξει, τὸν εἰπόντα· Ἐγώ εἰμι ἡ ὁδὸς, ἐν ᾖ γινόμενος, καὶ κατὰ σκοπὸν δραμὼν, τεύξεται τῶν βραβείων. Ἀσεβῶν, τῶν τὸν Θεὸν ἀγνοούντων. Ἐπὶ καθέδραν, τὴν κακῶν ἐργασίαν, κατὰ διάδοσιν γενομένην. Ἀλλ’ ἢ ἐν τῷ νόμῳ, τῷ εὐαγγελικῷ δηλονότι. Μελετήσει, τῷ βουλεύματι αὐτοῦ.
1.3Ayet 3. Su arklarının yanına dikilmiş, meyvesini mevsiminde veren, yaprağı dökülmeyen ağaç gibi olacak; yaptığı her iş yolunda gidecek.
Tanrı esinli Yazı'da Mesih'e ağaç denmiştir. — Akylas burada "aktarılmış" diye çevirmiştir. Çünkü Mesih, ataların kökleriyle köklenmiş olarak, başkaları da onun bu aktarılmayla alınan suretine ortak olsun diye aktarılmıştır. Bu söz Kurtarıcı'nın psykhē'si için de söylenmiştir; o buradan cennete aktarılmıştır. Çünkü hırsıza "Bugün benimle Tanrı'nın cennetinde olacaksın" demiştir.
Su arkları, ilahî Yazılardır; her yerinde Mesih'in vaaz edildiğini bulmak mümkündür.
Ağacın meyvesini doğru iman olarak anlayacaksın.
Yapraklar ise buyrukların yerine getirilmesidir. Azizlerden biri de, zahitlerin yapraklarının, meyvelerini örten ve hiç dökülmeyen alçakgönüllülükleri olduğunu söylerdi. — "Yolunda gidecek": Çünkü Tanrı'ya göre yapılan hiçbir iş yararsız değildir.
v. 3. Καὶ ἔσται ὡς τὸ ξύλον τὸ πεφυτευμένον παρὰ τὰς διεξόδους τῶν ὑδάτων, ὁ τὸν καρπὸν αὐτοῦ δώσει ἐν καιρῷ αὐτοῦ, καὶ τὸ φύλλον αὐτοῦ οὐκ ἀποῤῥυήσεται, καὶ πάντα ὅσα ἄν ποιῇ κατευοδωθήσεται. Ξύλον ὁ Χριστὸς ἀναγέγραπται ἐν τῇ θεοπνεύστῳ γραφῇ. — Ὁ δὲ Ἀκύλας τὸ μεταπεφυτευμένον ἐξέδωκε· ἐῤῥιζόμενος γὰρ τῶν πατριαρχῶν ῥίζαις, μεταπεφύτευται εἰς τὸ καὶ ἄλλους μεταλαβεῖν αὐτοῦ τῆς εἰκόνος, τῆς κατὰ τὸ μεταφυτεύεσθαι λαμβανομένης, ἣ καὶ διὰ τὴν ψυχὴν εἴρηται τοῦ Σωτῆρος μεταφυτευθεῖσα ἔνθεν εἰς τὸν παράδεισον. Ἔφη γὰρ τῷ λῃστῇ· Σήμερον μετ’ ἐμοῦ ἔσῃ ἐν τῷ παραδείσῳ τοῦ Θεοῦ. Διεξόδους δὲ ὑδάτων, τὰς θείας γραφὰς, ἐν αἷς ἀπανταχοῦ ἔστιν εὑρεῖν Χριστὸν κηρυσσόμενον. Τὸν καρπὸν τοῦ ξύλου νοήσεις τὴν ὀρθὴν πίστιν. Φύλλα δὲ αὐτοῦ, τὴν πλήρωσιν τῶν ἐντολῶν. Ἔλεγε δέ τις τῶν ἁγίων, φύλλα εἶναι τῶν ἀσκητῶν τὴν ταπεινοφροσύνην, σκέπουσαν αὐτῶν τοὺς καρποὺς, καὶ μηδέποτε πίπτουσαν. — Κατευδωθήσεται· οὐ γὰρ ἔστι πρᾶξις τῶν κατὰ Θεὸν γενομένων ἀνωφελής.
1.4Ayet 4. Dinsizler öyle değildir, öyle değildir.
Bazıları ikinci bir "öyle değildir" ekler; ama ne İbranice metin bu kelimeyi ikiler ne de çevirmenlerden biri onu tekrarlamıştır.
v. 4. Οὐχ οὕτως οἱ ἀσεβεῖς, οὐχ οὕτως. Τίνες προτιθέασιν δεύτερον τὸ οὐχ οὕτως οὔτε δὲ τὸ ἑβραϊκὸν ἀνεδίπλωσε τὴν λέξιν, οὔτε τις τῶν ἑρμηνευσάντων ἐχρήσατο ἐπαναλήψει τῆς χρήσεως.
1.5Ayet 5. Bu yüzden dinsizler yargıda kalkmayacaklar.
"Dinsizler kalkmayacak" dedikten sonra, sorgu için değil, yargı için dediğini belirtir.
v. 5. Διὰ τοῦτο οὐκ ἀναστήσονται οἱ ἀσεβεῖς ἐν κρίσει. Εἰπὼν, οὐκ ἀναστήσονται οἱ ἀσεβεῖς, εἰς κρίσιν φησὶν, οὐκ εἰς ἐρώτησιν.
1.6Ayet 6. Çünkü Rab adillerin yolunu bilir, dinsizlerin yolu ise yok olacaktır.
"Bilir", "değer verir" anlamındadır; nitekim Tanrı Musa'ya "Seni herkesten çok biliyorum, benden lütuf buldun" demiştir. Genel bir kural olarak şunu kaydetmeli: Rab yalnız iyi olanı bilir. Adillerin yolu da iyidir. Ayrıca Rab "kendisine ait olanları bilmiştir" ve adillerin yolunu da "Yol benim" diyerek bildirmiştir. — Dinsizlerin yolu, Yaratıcı'yı kötüleyenlerin yürüdüğü yoldur; bunlar rüzgârın savurduğu toza benzer. Bu yüzden yargıda kalkmaya layık görülmezler; tıpkı günahkârların adillerin kurulunda bulunmaya layık görülmediği gibi. Adillerin yolu Tanrı'nın bilgisine layık olduğundan onun tarafından bilinir; dinsizlerin yolu ise Rab tarafından bilinmediği için yok olacaktır. — Dinsizlerin yolunun yok olduğunu söyleyerek, "Rüzgârın yeryüzünden savurduğu toz gibidirler" sözünden kendi ousia'larının yokluğa karışacağını sanan sapkınların görüşünü düzeltmiştir. Çünkü yol yok olunca dinsizlik ortadan kalkar, ama bu arazın kendilerinde bulunduğu kimseler kalır.
v. 6. Ὅτι γινώσκει Κύριος ὁδὸν δικαίων, καὶ ὁδὸς ἀσεβῶν ἀπολεῖται. Τὸ γινώσκει, ἀντὶ τοῦ τιμᾷ, κατὰ τὸ εἰρημένον ὑπὸ Θεοῦ πρὸς Μωϋσῆν· Γινώσκω σὲ παρὰ πάντας, καὶ ηὗρες χάριν παρ’ ἐμοί. Σημειωτέον καθολικῶς ὅτι καλὸν μόνον γινώσκεται ὑπὸ Κυρίου· καλὸν γὰρ ὁδὸς δικαίων· ἀλλὰ καὶ ἔγνω Κύριος τοὺς ὄντας αὐτοῦ καὶ ὁδὸν δικαίων, εἰπών· Ἐγώ εἰμι ὁδός. — Ὁδὸς δὲ ἀσεβῶν, ἣν ὁδεύουσιν οἱ κακολογοῦντες δημιουργὸν, ὁμοιούμενοι χνῷ ἀπὸ ἀνέμου ἐκριπτομένῳ· διὸ τῆς ἐν κρίσει ἀναστάσεως οὐκ ἀξιοῦνται, ὡς οὐδὲ οἱ ἁμαρτολοὶ δικαίων βουλῆς. Δικαίων μὲν γὰρ ὁδὸς ἀξία γνώσεως οὖσα Θεοῦ, γινώσκεται ὑπ’ αὐτοῦ· ὁδὸς δὲ ἀσεβῶν ἀπολεῖται, ὡς οὐ γινωσκομένη ὑπὸ Κυρίου. — Εἰπὼν δὲ τὴν ὁδὸν τῶν ἀσεβῶν ἀπόλλυσθαι, διωρθώσατο τὰς τῶν αἱρετικῶν ὑπονοίας, οἰηθέντων τὰς οὐσίας αὐτῶν εἰς τὸ μὴ ὄν ἀφανίζεσθαι, ἐκ τοῦ εἰρῆσθαι· ἀλλ’ ἢ ὡσεὶ ὁ χνοῦς, ὅν ἐκρίπτει ὁ ἄνεμος ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς· ἀπολομένης γὰρ τῆς ὁδοῦ, ἀνύπαρκτος ἡ ἀσεβεία γίνεται, τῶν οἷς συμβέβηκε καταλειπομένων. # Psalm 2
2.1Mezmur 2
Konu. Kutluluk sözünün başında dinsiz olmamak gerektiği öğütlendiği için, ikinci şiir dinsizliğin dışında olanları konu alır ve İncil'in sırrını önceden haber verir; öyle ki birinci mezmur bir bakıma ikincinin başlığıdır. Burada Mesih'in ten aracılığıyla doğumunu söyler: "bugün" bizim için doğmuştur —"bugün" zamanın bir parçasıdır— ama daima Baba'dan olan ve Baba'da bulunan Oğul ve Tanrı'dır. Tanrı'ya kulluk etmedikleri için uluslar arasında sayılan, kralsız olanlar üzerindeki krallığını da söyler.
Ὑπόθεσις. Ἅλλ’ ἐπειδὴ τὸ μὴ δεῖν ἀσεβεῖν ἐν τῇ ἀρχῇ τοῦ μακαρισμοῦ προετάχθη, τὸ δεύτερον ἔπος [τὰ] ἔξω τῆς ἀσεβείας γενόμενα ὑποτίθεται, τὸ εὐαγγελικὸν προαναφωνῆσαν μυστήριον· ὥστε τρόπον τινὰ ἐπιγραφὴν τοῦ δευτέρου ψαλμοῦ τὸν πρῶτον εἶναι· λέγει γὰρ τὴν διὰ σαρκὸς ἐκεῖ γέννησιν τοῦ σήμερον μὲν γεννηθέντος δι’ ἡμᾶς Χριστοῦ (χρόνου δὲ μέρος ἐστὶ τὸ σήμερον), ἀεὶ δὲ ἐκ τοῦ Πατρὸς. καὶ ἐν τῷ Πατρὶ ὄντος Υἱοῦ καὶ Θεοῦ· τήν τε βασίλειαν [λέγει] ἐπὶ τῶν ἀβασιλεύτων, οἱ διὰ τὸ μὴ δουλεύειν Θεῷ ἐπ’ ἔθνεσιν ἧσαν κατειλεγμένοι.
2.3Ayet 3. Bağlarını koparalım, boyunduruklarını üzerimizden atalım.
Uluslar kendi günahlarıyla sımsıkı bağlanmıştır, özgür değildirler. Bu yüzden Mesih —ister kendisine hizmet eden meleklere, ister Baba'ya ve Kutsal Ruh'a, ister İncil'in hizmetkârı olan havarilere seslensin— onların bağlarını parçalamayı ister. Halklar ise bedensel olarak kanunun boyunduruğu altındaydı; bu kanun iyi olmayan hükümler ve iyi olmayan buyruklar içerir. Mesih aracılığıyla iyi hükümleri ve buyrukları olan ruhani kanuna yöneltildiklerinde, öldüren harfin ağır boyunduruğunu üzerlerinden atarlar. Kurtarıcı da adı geçen yardımcılarına "Boyunduruklarını üzerimizden atalım" der; yani bunu kendiliğimizden yapalım, yük altındakilerin yalvarmasını beklemeyelim. Ya da kanunun altına girmiş biri olarak söylemektedir —çünkü sünnet edildiği ve onların Şabat günlerine uyduğu yazılıdır—: Benim ve bana itaat edenlerin üzerinden, yani onlara duyduğumuz sevgi yüzünden onların boyunduruğunu kendi yükümüz sayarak onu atalım. Bunlar insanlar, hem uluslardan gelenler hem de halktan olanlar hakkındadır.
v. 3. Διαῤῥήξωμεν τοὺς δεσμοὺς αὐτῶν, καὶ ἀποῤῥίψωμεν ἀφ’ ἡμῶν τὸν ζυγὸν αὐτῶν. Τὰ γὰρ ἔθνη τοῖς ἰδίοις ἁμαρτήμασι περισφίγγεται οὐκ ὄντα ἐλεύθερα· διό φησιν ὁ Χριστὸς, ἢ πρὸς τοὺς αὐτῷ διακονοῦντας ἀγγέλους, ἢ πρὸς τὸν Πατέρα καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, ἢ πρὸς τοὺς ἀποστόλους τοὺς ὑπηρέτας τοῦ εὐαγγελίου, ταῦτα παρακαλῶν, αὐτῶν διασπᾶν τοὺς δεσμούς. Οἱ μὲν λαοὶ σωματικῶς τυγχάνοντες ὑπὸ τὸν τοῦ νόμου ζυγὸν, τοῦ δικαιώματα περιέχοντος οὐ καλὰ καὶ προστάγματα οὐ καλὰ, προσαγόμενοι δὲ διὰ τοῦ Χριστοῦ τῷ πνευματικῷ νόμῳ, τῷ τὰ καλὰ δικαιώματα ἔχοντι καὶ προστάγματα, ἀποτίθενται τὸν βαρὺν τοῦ ἀποκτείνοντος γράμματος ζυγὸν, τοῦ Σωτῆρος λέγοντος πρὸς τοὺς προειρημένους συνεργοὺς τό· Ἀποῤῥίψωμεν ἀφ’ ἡμῶν τὸν ζυγὸν αὐτῶν, ἤτοι ἀφ’ ἑαυτῶν ποιήσωμεν τοῦτον, μὴ περιμείναντες τῶν βαρουμένων τὴν δέησιν. Ἢ ὡς καὶ αὐτὸς ὑπὸ τὸν νόμον γενόμενος (ἐγράφη γάρ· καὶ περιεττμήθη, καὶ τοῖς σάββασιν αὐτῶν ἠκολούθησεν) τουτέστιν, ἀπ’ ἐμοῦ καὶ τῶν πειθομένων, ἤγουν τὸν ζυγὸν αὐτῶν ἡμέτερον βάρος ἡγούμενοι, διὰ τὴν πρὸς αὐτοὺς ἀγάπην, αὐτὸν ἀποῤῥίψωμεν· ταῦτα μὲν οὖν περὶ ἀνθρώπων, τῶν τε ἀπὸ ἐθνῶν καὶ τοῦ λαοῦ.
2.4Ayet 4. Göklerde oturan onlara gülecek, Rab onları alaya alacak.
"Göklerde oturan onlara gülecek" sözü yeryüzü krallarına yöneliktir: Göklerdeki Rab, dünyevi düşünen ve Kurtarıcı'nın insan oluşundaki bilgeliği anlamamış olan bu krallara gülecektir. Yöneticileri de alaya alacaktır. Tanrı'nın Oğlu'nun şunu söylemesi yerindeydi: Uluslar kükreseler, halklar boş şeyler tasarlasalar da, biz onların bağlarını koparalım, boyunduruklarını atalım; çünkü artık tedaviyi kolayca kabul etmiyorlar. Hakkında "Göklerin egemenliği denize atılan ağa benzer" diye yazılı olan kutsal ağın içine girmek istemediler.
v. 4. Ὁ κατοικῶν ἐν οὐρανοῖς ἐκγελάσεται αὐτοὺς, καὶ ὁ Κύριος ἐκμυκτηριεῖ αὐτούς. Τὸ δέ· Ὁ κατοικῶν ἐν οὐρανοῖς ἐκγελάσεται αὐτοὺς, πρὸς τοὺς βασιλεῖς τῆς γῆς, οὓς ὁ ἐν οὐρανοῖς ἐκγελάσεται Κύριος, φρόνημα γήϊνον ἔχοντας, καὶ μὴ νενομηκότας τὴν περὶ ἐνανθρώπησιν τοῦ Σωτῆρος σοφίαν. Ἐκμυκτηριεῖ δὲ καὶ τοὺς ἄρχοντας. Ἔπρεπε δὲ φῆσαι τῷ Υἱῷ τοῦ Θεοῦ· ὡς εἰ καὶ τὰ ἔθνη ἐκρύαξαν, καὶ οἱ λαοὶ ἐμελέτησαν κενὰ, ἡμεῖς δὲ τῶν μὲν τοὺς δεσμοὺς διαῤῥήξωμεν, τῶν δὲ τὸν ζυγὸν ἀποῤῥίψωμεν, ἐπεὶ μηκέτι δέχονται τὴν θεραπείαν ῥαδίως. Οὐ γὰρ ἔθελον εἴσω τῆς ἱερᾶς σαγήνης γενέσθαι, περὶ ἧς γέγραπται· Ὅμοιός ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν τῇ σαγήνῃ βληθείσῃ εἰς τὴν θάλασσαν.
2.5Ayet 5. O zaman öfkesi içinde onlara konuşacak.
Tanrı'nın öfkesi, günah işleyenin yararına verilen zahmetli bir cezadır. Kurtarıcı Logos'un bütün düşmanları yargı zamanında Tanrı'nın öfkesini tadacak ve thymos'uyla sarsılacaktır. "Onları cezalandıracak" demedi, "Öfkesi içinde onlara konuşacak" dedi; çünkü tövbe edenleri, Ninovalılar gibi, cezalandırmamıştır. Tanrı kurtarmak için tehdit eder demiştir ve Ninovalılara Yunus'u göndermiştir.
v. 5. Τότε λαλήσει πρὸς αὐτοὺς ἐν ὀργῇ αὐτοῦ. Ὀργή ἐστι Θεοῦ κόλασις ἐπίπονος ἐπὶ τῷ συμφέροντι τοῦ ἡμαρτηκότος. καὶ Ἀλλὰ ἐν τῷ τῆς κρίσεως καιρῷ ὀργὴν Θεοῦ πειραθήσονται, καὶ τῷ θυμῷ αὐτοῦ ταραχθήσονται πάντες οἱ τοῦ σωτηρίου Λόγου πολέμιοι. Οὐκ εἶπε δέ· κολάσει αὐτοὺς, ἀλλὰ λαλήσει πρὸς αὐτοὺς ἐν ὀργῇ αὑτοῦ· μετανοοῦντας γὰρ οὐκ ἐκόλασε, καθάπερ τοὺς Νινευΐτας. Ἀπειλεῖ γὰρ ἐπὶ σωτηρίᾳ Θεὸς, ἔφη, καὶ τοῖς Νινευΐταις ἔπεμψεν Ἰωνᾶν.
2.7Ayet 7. Bugün seni doğurdum.
Daima olana "bugün" denir.
v. 7. Ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε. Ἀεὶ τὸ σήμερον καλεῖται.
2.8Ayet 8. Benden iste, sana mirasın olarak ulusları vereyim.
Şeytan bunların krallıklarını ve görkemini Kurtarıcı'ya bir anda gösterdi.
v. 8. Αἴτησαι παρ’ ἐμοῦ, καὶ δώσω σοι ἔθνη, τὴν κληρονομίαν σου. Τούτων τὰς βασιλείας ἔδειξεν ὁ διάβολος τῷ Σωτῆρι καὶ τὴν δόξαν ἐν στιγμῇ χρόνου.
2.12Ayet 12. Terbiyeye sarılın.
Terbiye, duyguları ölçüye vurmaktır. Bu, amelî hayattan doğar; amelî hayat da psykhē'nin duygulara açık kısmını arındıran ruhani bir öğretidir.
v. 12. Δράξασθε παιδείας. Παιδεία ἐστὶ μετριοπαθεία παθῶν· ὅπερ συμβαίνειν πέφυκεν ἐκ τῆς πρακτικῆς· ἤ γε πρακτική ἐστι διδασκαλία πνευματικὴ, τὸ παθητικὸν μέρος τῆς ψυχῆς ἐκκαθαίρουσα. # Psalm 3
3.2Mezmur 3
Ayet 2. Rab, beni sıkıştıranlar neden çoğaldı?
İlerleyenleri sıkıştıranlar çok olur.
v. 2. Κύριε, τί ἐπληθύνθησαν οἱ θλίβοντές με; Οἱ προκόπτοντες πολλοὺς τοὺς θλίβοντας ἔχουσι.
3.4Ayet 4. Ama sen, Rab, koruyucumsun, şerefimsin, başımı yükselten sensin.
Nous, Tanrı'nın çok çeşitli bilgeliğine yöneldiği zaman yükselir. — Azizin şerefi Tanrı'dır. Şerefi Tanrı olan herkes onun tarafından yükseltilir. Baş, psykhē'nin yücelişidir. Bedence iri olanın başı, daha alçaktakilerin aşağıda kalan başlarının üstüne çıktığı gibi, kutlu kişinin psykhē'si doğrulduğunda da başı yükselir; Tanrı ona yardım eder.
v. 4. Σὺ δὲ, Κύριε, ἀντιλήπτωρ μου εἷ, δόξα μου καὶ ὑψῶν τὴν κεφαλήν μου. Τὸ τηνικαῦτα ὑψοῦται νοῦς, ὁπηνίκα ἂν ἐπιβάλλῃ τῇ πολυποικίλῳ τοῦ Θεοῦ σοφίᾳ. — Τοῦ ἁγίου δόξα ὁ Θεός. Πᾶς δὲ οὖ δόξα ἐστὶν ὁ Θεὸς, ὑψοῦται ὑπ’ αὐτοῦ. κεφαλὴν, Τὴν τουτέστιν τῆς ψυχῆς τὸ ἔπαρμα. Ὥσπερ γὰρ ὑψοῦται κεφαλὴ τοῦ κατὰ σῶμα μεμεγεθυσμένου παρὰ τὰς τῶν ὑποδεεστέρων κεφαλὰς κάτω κειμένας, οὕτως καὶ διαναστάσης τῆς τοῦ μακαρίου ψυχῆς, ἡ κεφαλὴ ὑψοῦται, Θεοῦ συνεργοῦντος αὐτῇ.
3.5Ayet 5. Kutsal dağından beni duydu.
Bak, Tanrı'nın oradan duyduğu kutsal dağ Biricik Oğul olabilir mi?
v. 5. Καὶ ἐπήκουσέν μου ἐξ ὄρους ἁγίου αὐτοῦ. Ὅρα εἰ δύναται εἶναι ὄρος ἄγιον ὁ Μονογενὴς, ὅθεν ἐπακούσει ὁ Θεός.
3.8Ayet 8. Kalk, Rab, kurtar beni, Tanrım! Çünkü bana boş yere düşmanlık edenlerin hepsini vurdun. Günahkârların dişlerini kırdın.
Tanrı'nın herkese karşı bir tutumu vardır: Bazıları için kalkar ve onları kurtarır; boş yere düşmanlık edenleri ise vurur. — Boş yere düşmanlık edenler, "Beni sebepsiz yere nefret ettiler" sözündekiler gibidir. Rab'bin kırdığı günahkâr dişleri ise "Orada ağlama ve diş gıcırtısı olacak" ve "Koruk yiyenin dişleri kamaşacak" sözlerinde anılan dişlerle aynı türdendir.
v. 8. Ἀνάστα, Κύριε, σῶσόν με, ὁ Θεὸς μου, ὅτι σὺ ἐπάταξας πάντας τοὺς ἐχθραίνοντάς μοι ματαίως. Ὀδόντας ἁμαρτωλῶν συνέτριψας. Ἑκάστῳ ὁ Θεὸς ἔχει τινὰ κατάστασιν· οἷς τισιν ἀνέστη, τοὺς καὶ σώζει· τοὺς δὲ ματαίως ἐχθραίνοντας πατάσσει. — Ματαίως ἐχθραινόντων τοιοῦτον δὲ τό· ἐμίσησάν με δωρεάν· ὁποῖοι δὲ οἱ συντριβόμενοι ὑπὸ Κυρίου τῶν ἁμαρτωλῶν ὀδόντες, τοιοῦτοι καὶ οὗτοι περὶ ὧν εἴρηται· ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων· καὶ τοῦ φαγόντος τὸν ὄμφακα αἱμωδιάσουσιν οἱ ὀδόντες αὐτοῦ. # Psalm 4
4.1Mezmur 4
Ayet 1. Gayeye, mezmurlarda, Davut'un.
Konu. Yetmişler'e göre pek çok mezmurun başlığı "Gayeye"dir, öteki çevirmenler de burada bu sözün karşılıklarını vermişlerdir. Bu kelimenin gösterdiği anlamı gücümüz yettiğince izlemeye değer. Bilmek gerekir ki her tekhnē'nin ve epistēmē'nin, onunla gerçekten uğraşanın yöneldiği bir gayesi olduğu gibi, akıllı tabiatın da bir gayesi olmalıdır. Bu gaye Mesih'te hayat bulmaktır; en bilge Pavlos'un Korintlilere Birinci Mektup'ta dediği gibi: "Herkes Âdem'de nasıl ölüyorsa, Mesih'te de herkes hayat bulacaktır, ama her biri kendi sırasında." — "Kendi sırasında" dediğine göre herkes için tek bir gaye çizmez; çünkü herkesin, yaptıklarının değerine göre, ya işkence çekmeden ya da cezalardan sonra hayata kavuşması beklenir. Mesih, Âdem'de ölen herkese kendinde hayat verdikten sonra, hayat bulanların kralı olur. — Şu hâlde "Gayeye" başlıklı mezmurların gaye hakkında bir anlama işaret ettiğini ve söylenenleri anlayanları ona çağırdığını düşünüyoruz. — Mücadele eden herkes için zafer de gayedir. Tek tek zaferler ve gayeler çoktur: Pavlos bir yerde "Bütün bunlarda bizi seven sayesinde zaferden de üstünüz" der, bir yerde de "İyi mücadeleyi verdim, koşuyu bitirdim, imanı korudum. Bundan böyle bana adalet tacı ayrılmıştır; adil yargıç Rab o gün onu bana verecek, yalnız bana değil, onun görünmesini özlemiş olan herkese de" der.
v. 1. Εἰς τὸ τέλος, ἐν ψαλμοῖς, δὴ τῷ Δαυίδ. Ὑπόθεσις. Πολλῶν ψαλμῶν κατὰ μὲν τοὺς Οʹ ἐχόντων ἐπιγραφὴν Εἰς τὸ τέλος, κατὰ δὲ τοὺς λοιποὺς τὰ κατάλληλα τῷ Εἰς τὸ τέλος ἐνθάδε ἀποδιδόμενα, ἄξιον, ὅση δύναμις, ἐξιχνεῦσαι τὸν δηλούμενον ὑπὸ τῆς λέξεως νοῦν. Ἰστέον δὲ, ὅτι, ὥσπερ πάσης τέχνης καὶ ἐπιστήμης ἐστὶ τὸ τέλος, ἐφ’ ὃ σπεύδει ὁ γνησίως τὴν τέχνην ἢ τὴν ἐπιστήμην μετιὼν, οὕτως καὶ τῆς λογικῆς φύσεως δεῖ τέλος τυγχάνειν. Τοῦτο δέ ἐστι τὸ ἐν Χριστῷ ζωοποιηθῆναι, κατὰ τὰ εἰρημένα Παύλῳ τῷ σοφωτάτῳ ἐν τῇ πρώτῃ πρὸς Κορινθίους ἐπιστολῇ· Ὥσπερ γὰρ ἐν τῷ Ἀδὰμ πάντες ἀποθνήσκουσιν, οὕτως καὶ ἐν τῷ Χριστῷ πάντες ζωοποιηθήσονται, ἕκαστος δὲ ἐν τῷ ἰδίῳ τάγματι. — Ὅσον δὲ ἐν τῷ λέγειν· ἐν τῷ ἰδίῳ τάγματι, οὐχ ἓν τέλος ὑπογράφει πάντων· εἰκός γὰρ ἕκαστον κατὰ τὴν ἀξίαν τῶν πεπραγμένων ζωοποιηθήσεσθαι, ἤτοι χωρὶς βασάνου ἐπὶ τοῦτο ἐρχόμενον, ἢ μετὰ κολάσεις. Ζωοποιήσας δὲ Χριστός πάντας ἐν αὐτῷ τοὺς ἐν τῷ Ἀδὰμ ἀποθνήσκοντας, βασιλεύει τῶν ζωοποιηθέντων. — Νομίζομεν τοίνυν τοὺς Εἰς τὸ τέλος ἐπιγεγραμμένους ψαλμοὺς, τοῦ τέλους τινὰ ἐπιγράφειν νοῦν, καὶ ἐπ’ ἐκεῖνο τοὺς συνιέντας τὰ λεγόμενα παρακαλεῖν. — Παντὶ δὲ ἀγωνιζομένῳ τυγχάνει καὶ ἡ νίκη τέλος. Πολλαὶ μὲν οὖν αἱ τῶν κατὰ μέρος νῖκαι, καὶ τέλος, καθάπερ Παύλου ὅτε μὲν λέγοντος· Ἐν τούτοις πᾶσιν ὑπερνικῶμεν διὰ τοῦ ἀγαπήσαντος ἡμᾶς, ὅτε δέ· Τὸν ἀγῶνα τόν καλὸν ἠγώνισμαι, τὸν δρόμον τετέλεκα, τὴν πίστιν τετήρηκα· λοιπὸν ἀπόκειταί μοι ὁ τῆς δικαιοσύνης στέφανος, ὃν ἀποδώσει μοι ὁ Κύριος ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ, ὁ δίκαιος κριτὴς, οὐ μόνον δὲ ἐμοὶ, ἀλλὰ καὶ πᾶσιν τοῖς ἠγαπηκόσιν τὴν ἐπιφάνειαν αὐτοῦ.
4.2Ayet 2. Seslendiğimde adaletimin Tanrısı beni duydu; sıkıntıda bana genişlik verdin.
Seslendikten sonra değil, seslendiğim anda beni duydu. — Sıkıntıların ve sınavların sebeplerini anladığımızda en çok genişleriz. Peygamber insan olarak seslense, seslendiği için adaletinin Tanrısı —söyleyenin adaletinin diyorum— onu duysa ve bu yüzden sıkıntı zamanlarında genişlik bulsa da, Tanrı karşısında böyle biri aşağıdadır. Çünkü "Rab'bin gözleri yücedir, insan ise alçaktır" ve Tanrı'nın merhametine muhtaçtır.
v. 2. Ἐν τῷ ἐπικαλεῖσθαί με εἰσήκουσέν μου ὁ Θεὸς τῆς δικαιοσύνης μου, ἐν θλίψει ἐπλάτυνας μοι. Οὐ μετὰ τὸ ἐπικαλεῖσθαι εἰσήκουσέν με, ἀλλ’ ἐν τῷ ἐπικαλεῖσθαι. – Ὅταν τῶν θλίψεων καὶ τῶν πειρασμῶν τοὺς λόγους ἐπιγινώσκομεν, τότε μάλιστα πλατυνόμεθα. Εἰ καὶ ὡς ἄνθρωπος ὁ προφήτης ἐπικαλεῖται, καὶ διὰ τὸ ἐπικαλεῖσθαι, εἰσακούεται ὑπὸ Θεοῦ τῆς δικαιοσύνης αὐτοῦ, λέγω δὲ τῆς δικαιοσύνης τοῦ λέγοντος, καὶ διὰ τοῦτο ἐν πλατυσμῷ κατὰ τοὺς καιροὺς τῆς θλίψεως γίνεται· ἀλλά γε ὡς πρὸς τὸν Θεὸν ὁ τοιοῦτος ὢν, κάτω ἐστίν. Οἱ γὰρ ὀφθαλμοὶ Κύριου ὑψηλοὶ, ὁ δὲ ἄνθρωπος ταπεινὸς, καὶ δεῖται τοῦ οἰκτειρηθῆναι ὑπὸ Θεοῦ.
4.3Ayet 3. İnsan oğulları, ne zamana kadar yüreğiniz ağır olacak?
"İnsan oğulları" sözünün dolambaçlı bir anlatım olduğu sanılabilir; Yunanlar da "Akhaların oğulları" ve benzerlerini derken böyle bir kalıp kullanır. — Burada kötülüğün ağır bir tabiatta olduğunu öğreniyoruz; bu yüzden Mısır'a gelen Rab'bin hafif bir buluta oturduğu söylenir. Hafif bulut, bütün aretē ve bilgiyle dolu akıllı tabiattır.
v. 3. Υἰοὶ ἀνθρώπων, ἕως πότε βαρυκάρδιοι; Τό· υἱοὶ ἀνθρώπων, ὁ μέν τις οἰήσεται περιφραστικῶς εἰρῆσθαι, ὡς καὶ Ἕλλησιν ἔθος τῷ τοιούτῳ χρῆσθαι σχηματισμῷ λέγουσιν· υἶες Ἀχαίων, καὶ τὰ ὅμοια. — Ἐνταῦθα γινώσκομεν ὅτι βαρείας φύσεώς ἐστιν ἡ κακία, διόπερ ὁ ἐρχόμενος εἰς τὴν Αἴγυπτον Κύριος, ἐπὶ νεφέλης λέγεται καθέζεσθαι κούφης. Νεφέλη δὲ κούφη ἐστὶ φύσις λογικὴ, πάσης ἀρετῆς πληρωμένη καὶ γνώσεως.
4.4Ayet 4. Bilin ki Rab kendi kutsal kulunu şaşılacak kıldı.
Şu hâlde, kalabalıklara güvenenler, kendisine güveneni nasıl şaşılacak kıldığını bilin. — Davut on beşinci mezmurda Mesih hakkında peygamberlik eder; gerçek kutsal kul odur. "Kutsal kulunun çürümeyi görmesine izin vermeyeceksin" sözünü anlayan havariler de onun hakkında tanıklık ederler. Bu, her kutsal kul hakkında da öğretilebilir. İnanmak ile bilmek aynı değildir; nasıl ki hakikate inanmak ile hakikati bilmek, Tanrı'ya inanmak ile Tanrı'yı bilmek aynı değildir. Bu yüzden Kurtarıcı zaten inanmış olan havarilere "Sözümde kalırsanız gerçekten öğrencilerimsiniz, hakikati bileceksiniz ve hakikat sizi özgür kılacak" der. Çünkü Yeşaya "İnanmazsanız anlamayacaksınız" der, Davut da "İnandım, bu yüzden konuştum." "Durun ve bilin ki ben Tanrı'yım" sözü de bilmenin inanmaktan farklı olduğunu gösterir; çünkü bu inanmayanlara söylenmemiştir. Ayrıca nasıl bir bilgiye erişmek gerektiğini ve kutsal kulların, söze gelmez sırların ve kutsal temaşaların harikalarına götürülerek, Tanrı tarafından nasıl şaşılacak kılındığını gösterir.
v. 4. Καὶ γνῶτε ὅτι ἐθαυμάστωσε Κύριος τὸν ὅσιον αὐτοῦ. Γνῶτε τοιγαροῦν οἱ πεποιθότες ἐπὶ πλήθη, ὡς θαυμαστὸν ἀπέδειξε τόν πεποιθότα ἐπ’ αὐτόν. — Περὶ Χριστοῦ προφητεύει Δαυὶδ ἐν τῷ ιεʹ ψαλμῷ, ὣς ἐστιν ἀληθὴς ὅσιος, καὶ μάρτυρες οἱ ἀπόστολοι περὶ αὐτοῦ, νοήσαντες τό· Οὔτε δώσεις τὸν ὅσιόν σου ἰδεῖν διαφθοράν. Δυνατὸν δὲ καὶ περὶ παντὸς ὁσίου διδάσκεσθαι, οὐ ταὐτὸ δὲ τὰ πιστεῦσαι καὶ γνῶναι· ὡς οὐδὲ ταὐτὸ ἀληθείᾳ πιστεῦσαι, καὶ γνῶναι τὴν ἀλήθειαν, καὶ πιστεῦσαι Θεῷ καὶ γνῶναι τὸν Θεόν. Τοιγαροῦν τοῖς ἀποστόλοις ἥδη πεπιστευκόσι φησὶν ὁ Σωτήρ· Ἐὰν μείνητε ἐν τῷ ἐμῷ λόγῳ, ἀληθῶς μαθηταί μού ἐστε, καὶ γνώσετε τὴν ἀλήθειαν, καὶ ἡ ἀλήθεια ἐλευθερώσει ὑμᾶς. Ὡς γάρ φησιν Ἡσαΐας· Ἐὰν μὴ πιστεύσητε, οὐδὲ οὐ μὴ συνῆτε. Καὶ ὁ Δαυίδ· Ἐπίστευσα, διὸ ἐλάλησα. Καὶ τό· Σχολάσατε δὲ καὶ γνῶτε ὅτι ἐγώ εἰμι ὁ Θεὸς, διαφέρειν δηλοῖ τοῦ πιστεύειν τὸ γνῶναι· Τοῦτο γὰρ τοῖς ἀπιστοῦσιν οὐκ εἴρηται· δείκνυσι δὲ καὶ ποίαν δεήσει γνῶσιν ἀπολαβεῖν, [καὶ] ὡς ἐθαυμαστώθησαν ὑπὸ Θεοῦ οἱ ὅσιοι, θαύμασι προσαχθέντες τῶν ἀποῤῥήτων μυστηρίων καὶ τῶν ἁγίων θεωρημά των. Μεγάλη
4.5Ayet 5. Öfkelenin, ama günah işlemeyin.
Zihinde beliren hayale onay vermemeyi ve öfkeyi fiile dökerek pekiştirmemeyi öğütler.
v. 5. Ὀργιζεσθε, καὶ μὴ ἁμαρτάνετε. Παραινεῖ μὴ συγκατατίθεσθαι τῇ φαντασίᾳ, μηδὲ τὸ ἔργον ἐπάγειν κυροῦν τὴν ὀργήν.
4.6Ayet 6. Adalet kurbanı sunun ve Rab'be umut bağlayın.
Adalet kurbanı, akıllı psykhē'nin Tanrı'ya sunulan apatheia'sıdır; umut ise hakiki bilgiyi iyi bir şekilde beklemektir.
v. 6. Θύσατε θυσίαν δικαιοσύνης, καὶ ἐλπίσατε ἐπὶ Κύριον. Θυσία δικαιοσύνης ἐστὶν ἀπάθεια ψυχῆς λογικῆς, προσφερομένη Θεῷ· ἐλπὶς δέ ἐστιν ἀγαθὴ προσδοκία γνώσεως ἀληθοῦς.
4.7Ayet 7. Yüzünün ışığı üzerimizde işaretlendi, Rab.
Melekler sürekli Tanrı'nın yüzünü görür, insanlar ise yüzünün ışığını. Çünkü Rab'bin yüzü, yeryüzünde olan her şeyin ruhani temaşasıdır; yüzün ışığı ise bunların kısmi bilgisidir. Nitekim bilge Tekoalı kadına göre "Davut, yeryüzündeki her şeyi bilen Tanrı'nın meleği gibiydi."
v. 7. Ἐσημειώθη ἐφ’ ἡμᾶς τὸ φῶς τοῦ προσώπου σου, Κύριε. Οἱ μὲν ἄγγελοι διὰ παντός βλέπουσι τὸ πρόσωπον τοῦ Θεοῦ· οἱ δὲ ἄνθρωποι, τὸ φῶς τοῦ πρόσωπου αὐτοῦ. Πρόσωπον γὰρ Κυρίου ἐστὶ θεωρία πνευματικὴ πάντων τῶν ἐπὶ γῆς γεγονότων. Φῶς δὲ προσώπου ἐστὶν ἡ μερικὴ γνῶσις τούτων αὐτῶν, εἴπερ κατὰ τὴν σοφὴν Θηκωϊτίδα· Ὥσπερ ἄγγελος Θεοῦ ἦν ὁ Δαυὶδ, πάντα εἰδὼς τὰ ἐπὶ τῆς γῆς.
4.8Ayet 8. Yüreğime, buğday, şarap ve zeytinyağı ürününden sevinç verdin.
Bunlar Yazı'nın pek çok yerinde azizlere vaat edilir, günahkârlar da bunlardan yoksun kalmakla tehdit edilir; söz konusu olan elbette duyulur değil, düşünülür şeylerdir. Bazıları vaadin küçüklüğü yüzünden bunları kötü saymış ve kendi uydurdukları başka bir Tanrı'ya tapmak istemişlerdir. Oysa her psykhē, daha üstün olanlara ortak olarak kutsanır ve kendine düşen işleri yapabilecek güce kavuşur. Pavlos da bunları gelecek çağa taşımıştır: "Kimse sizi yiyecek, içecek, bayram, yeni ay ya da Şabat konusunda yargılamasın; bunlar gelecek şeylerin gölgesidir." — Buğday, şarap ve zeytinyağı günahkârları çoğaltır; Tanrı'nın sevinci ise adilleri sevindirir.
v. 8. Ἔδωκας εὐφροσύνην εἰς τὴν καρδίαν μου, ἀπὸ καρποῦ σίτου καὶ οἴνου καὶ ἐλαίου. Ἐπήγγελται δὲ ταῦτα πολλαχοῦ τῆς γραφῆς τοῖς ἁγίοις, καὶ ἀπειλεῖται τοῖς ἁμαρτωλοῖς τούτων ἡ στέρησις, δηλαδὴ τῶν νοητῶν καὶ οὐκ αἰσθητῶν. Κακὰ νομίσαντές τινες, διὰ τὴν σμικρότητα τῆς ἐπαγγελίας, ἑτέρῳ Θεῷ ὑπ’ αὐτῶν ἀναπεπλασμένῳ προσκύνειν ἠβουλήθησαν· τῶν γὰρ κρειττόνων μεταλαμβάνουσα, ἑκάστη ψυχὴ ἁγιάζεταί τε καὶ εὐεκτεῖ πρὸς τὸ δύνασθαι τὰ ἐπιβάλλοντα αὐτῇ ἔργα ἐπιτελεῖν. Καὶ εἰς τὸν αἰῶνα δὲ τὸν μέλλοντα ταῦτα Παῦλος εἰσγαγεν. Μήτις ὑμᾶς κρινέτω ἐν βρώσει ἢ ἐν πόσει, ἢ ἐν μέρει ἑορτῆς, ἢ νουμηνίας σαββάτων, ἃ ἐστι σκιὰ τῶν μελλόντων. — Σῖτος καὶ οἶνος καὶ ἔλαιον πληθύνει ἁμαρτωλούς· εὐφροσύνη δὲ Θεοῦ εὐφραίνει δικαίους. # Psalm 5
5.1Mezmur 5
Ayet 1. Gayeye, miras alan için.
Mesih'in mirası akıllı tabiattır.
v. 1. Εἰς τὸ τέλος ὑπὲρ τῆς κληρονομούσης. Ἡ κληρονομία τοῦ Χριστοῦ ἐστιν ἡ φύσις ἡ λογική.
5.8Ayet 8. Senden korkarak kutsal tapınağına doğru secde edeceğim.
Tanrı'nın kutsal tapınağı Mesih'tir; çünkü Tanrı Mesih'te dünyayı kendisiyle barıştırıyordu. — Tanrı korkusuyla herkes kötülükten sakınır; Rab korkusuyla da Mesih olan tapınağa secde eder. Çünkü "Bu tapınağı yıkın, üç günde onu kaldıracağım" der.
v. 8. Προσκυνήσω πρὸς ναὸν ἅγιόν σου ἐν φόβῳ σου. Ναὸς ἅγιός ἐστι τοῦ Θεοῦ ὁ Χριστὸς, διότι ὁ Θεὸς ἦν ἐν Χριστῷ κόσμον καταλλάσσων ἑαυτῷ. — Ἐν τῷ φόβῳ Θεοῦ ἐκκλίνει πᾶς ἀπὸ κακοῦ· ἐν φόβῳ δὲ Κυρίου προσκυνεῖ τὸν ναὸν, ὅς ἐστι Χριστός· Λύσατε γὰρ, φησὶν, τὸν ναὸν τοῦτον, καὶ ἐν τρισὶν ἡμέραις ἐγερῶ αὐτόν.
5.9Ayet 9. Rab, düşmanlarım yüzünden beni adaletinle yönelt.
Mesih'teki amelî adaletle. — "Düşmanlar": elbette düşünülür düşmanlar. Çünkü Tanrı'yı seven psykhē'ye tuzak kuran, onun Tanrı yolundaki ilerleyişini kıskanan pek çok düşman vardır.
v. 9. Κύριε, ὁδήγησόν με ἐν τῇ δικαιοσύνῃ σου, ἕνεκα τῶν ἐχθρῶν μου. Ἐν τῇ κατὰ πρακτικὴν δικαιοσύνῃ ἐν τῷ Χριστῷ. — Τῶν ἐχθρῶν. Τῶν νοητῶν δηλονότι· πολλοὶ γὰρ οἱ ἐπιβουλεύοντες τῇ θεοφιλεῖ ψυχῇ, τῇ κατὰ Θεὸν αὐτῆς προκοπῇ διαβασκαίνοντες.
5.10Ayet 10. Çünkü ağızlarında hakikat yoktur, yürekleri boştur.
Önce, hakikat yoktur, yani Mesih yoktur; belki ikinci sözle de tuzaklarını dile getirmiştir. "Boğazları açık mezardır": ölü işlerle doludur.
v. 10. Ὅτι οὐκ ἔστιν ἐν τῷ στόματι αὐτῶν ἀλήθεια, ἡ καρδία αὐτῶν ματαία. Πρότερον, οὐδεμία ἀλήθεια, ἢ ὁ Χριστός· καὶ τάχα τὸ δεύτερον, ἠνέγκατο αὐτῶν ἐπιβουλήν. Τάφος ἀνεῳγμένος ὁ λάρυγξ αὐτῶν. Νεκρῶν ἔργων πεπληρωμένος.
5.11Ayet 11. Onları yargıla, Tanrım; kendi tasarılarından düşsünler. Dinsizliklerinin çokluğundan dolayı onları dışarı at, çünkü seni kızdırdılar, Rab.
Tanrı kimseyi kendiliğinden uzaklaştırmaz; "Senden uzaklaşanlar yok olacak" denmiştir. Şu hâlde onları dinsizliklerinin çokluğundan dışarı at. Der ki: Bütün bu tasarıları bana karşı yaptılar, Tanrı yolundaki ilerleyişime karşı çıktılar. Tanrı'ya sevgili işler yapan psykhē'ye zulmedenler, Tanrı'yı kızdırır ve açıkça Tanrı'yla savaşırlar. — Onları dinsizlikten dışarı at, onları dindar kıl. — Her tasarıdan düşmek kutluluktur.
v. 11. Κρῖνον αὐτοὺς, ὁ Θεός· ἀποπεσάτωσαν ἀπὸ τῶν διαβουλιῶν αὐτῶν· κατὰ τὸ πλῆθος τῶν ἀσεβειῶν αὐτῶν ἔξωσον αὐτοὺς, ὅτι παρεπίκρανάν σε, Κύριε. Οὐ γὰρ ἀφ’ ἑαυτοῦ ὁ Θεὸς ἐξωθεῖ τινα οἱ γὰρ μακρύνοντες ἑαυτοὺς, φησὶν, ἀπὸ σοῦ, ἀπολοῦνται· τοῦ τοίνυν πλήθους τῶν ἀσεβειῶν αὐτῶν ἔξωσον αὐτούς. Ταῦτα γὰρ, φησὶ, πάντα τὰ διαβούλια κατ’ ἐμοῦ ἐποιοῦντο, τῇ κατὰ Θεόν μου προκοπῇ ἐναντιούμενοι· οἱ γὰρ διώκοντες τὴν φίλα τῷ Θεῷ πράττουσαν ψυχὴν, Θεὸν παραπικραίνουσι, θεομαχοῦντες σαφῶς. — Ἔξωσον αὐτοὺς ἀπὸ τῆς ἀσεβείας, εὐσεβεῖς αὐτοὺς ἐργασάμενος. — Μακαριότης ἐστὶ, βουλῆς πάσης ἐκπεσεῖν.
5.12Ayet 12. Sana umut bağlayan herkes seninle sevinsin, sonsuza dek coşsunlar; sen de onların içinde konaklayacaksın.
Tuzak kuranlar yok olunca, sen onların içinde sonsuza dek konakladığın için sevinç olacaktır. Tanrı'nın kendi tapınağındaymış gibi içinde oturduğu ve yürüdüğü kişi için nasıl coşku olmasın? Nitekim günahın tutsak etmesiyle Tanrı'dan uzak düşmek ağıta layıktır. İyi şeylerin gayesi ise mirası almak ve pay olarak, içinde oturan Tanrı'ya sahip olmaktır.
v. 12. Καὶ εὐφρανθήτωσαν ἐπὶ σοὶ πάντες οἱ ἐλπίζοντες ἐπὶ σὲ, εἰς αἰῶνα ἀγαλλιάσονται, καὶ κατασκηνώσεις ἐν αὐτοῖς. Τῶν ἐπιβούλων καταλυθέντων, ἡ εὐφροσύνη σοῦ κατασκηνοῦντος ἐν αὐτοῖς εἰς αἰῶνα. Καὶ πῶς γὰρ οὐκ ἀγαλλίασις, ᾧ Θεὸς πάρεστιν, ὡς ἐν ἰδίῳ ναῷ ἐνοικῶν τε καὶ περιπατῶν; ὡς τό μακρύνεσθαι Θεοῦ, τῆς ἁμαρτίας αἰχμαλωτιζούσης, θρήνων ἐπάξιον. Τέλος δὲ τῶν ἀγαθῶν, ἀπολαβεῖν κληρονομίαν καὶ κλῆρον ἔχειν ἐνοικοῦντα Θεόν.
5.13Ayet 13. Hoşnutluk kalkanıyla bizi taçlandırdın.
Der ki: Zahmetlerimizin tacı lütuftur; gayeye ulaşmak için bizi bununla, bir kalkanla olduğu gibi, çevreler.
v. 13. Ὅς ὅπλῳ εὐδοκίας ἐστεφάνωσας ἡμᾶς. Στέφανος, φησὶν, ἡμῖν τῶν πόνων χάρις, ἡ τὸ τέλος τούτῳ, καθάπερ ὅπλῳ τινὶ, φράττουσα ἡμᾶς. # Psalm 6
6.2_3Mezmur 6
Ayet 2–3. Rab, thymos'unla beni azarlama, öfkenle beni terbiye etme. Bana merhamet et, Rab, çünkü zayıfım; beni iyileştir, çünkü kemiklerim sarsıldı.
Thymos, uysal psykhē'nin en çok karşılık vermeye yönelen arzu atılımıdır. Şunu söylüyor: Thymos dışarıdan azarlasa, öfke çabucak terbiye etse de ben zayıflığım yüzünden merhametine muhtacım ve böyle acılar vermeyen başka bir tedaviyle azarlanmak istiyorum. Çünkü Tanrı'nın thymos'uyla azarlanmamak, öfkesiyle terbiye edilmemek, zayıf olduğu için merhamet görmek, kemiklerinin ve psykhē'sinin sarsıntısından iyileşmek istiyor. — Symmakhos: "hiddetle, gecikmeksizin."
v. 2, 3. Κύριε, μὴ τῷ θυμῷ σου ἐλέγξῃς με, μηδὲ τῇ ὀργῇ σου παιδεύσῃς με· ἐλέησόν με, Κύριε· ὅτι ἀσθενής εἰμι, ἴασαί με, ὅτι ἐταράχθη τὰ ὀστᾶ μου. Θυμός ἐστιν ὁρμὴ ἐπιθυμίας ἡμέρου ψυχῆς, κατ’ ἐξοχὴν ἀμύνῃς. Λέγει οὖν· εἰ καὶ ἐξώτερον ὁ θυμὸς ἐλέγχει, καὶ ἡ ὀργὴ τάχιον παιδεύει, ἐγώ γε διὰ τὴν ἀσθένειάν μου δεόμαι τοῦ ἐλέους σου, καὶ δι’ ἄλλης ἐλεγχθῆναι θεραπείας, οὐ τηλικούτους προσαγούσης πόνους. Θέλει γὰρ καὶ μὴ θυμῷ Θεοῦ ἐλεγχθῆναι, καὶ μὴ παιδευθῆναι ἐν ὀργῇ αὐτοῦ, καὶ ἐλεηθῆναι, ἀσθενὴς ὢν, καὶ ἰαθῆναι ἀπὸ τῆς ταραχῆς τῶν ὀστέων καὶ τῆς ψυχῆς αὐτοῦ. — Σύμμαχος· ἐν χόλῳ, ἐν ἀνυπερθεσίᾳ.
6.6Ayet 6. Çünkü ölümde seni anan yoktur.
"Hayat benim" diyen hayatı anan hiç kimse ölümde değildir.
v. 6. Ὅτι οὐκ ἔστιν ἐν τῷ θανάτῳ ὁ μνημονεύων σου. Πᾶς ὁ μνημονεύων τῆς ζωῆς, τῆς εἰπούσης· Ἐγώ εἰμι ἡ ζωὴ, οὐκ ἔστιν ἐν θανάτῳ.
6.7Ayet 7. Her gece yatağımı yıkayacağım.
Dua edene geceleyin ağlaması için bir teşvik.
v. 7. Λούσω καθ’ ἑκάστην νύκτα τὴν κλίνην μου. Προτρεπτικὸν πρὸς τὸ δακρύειν ἐν νυκτὶ προσευχομένου.
6.11Ayet 11. Bütün düşmanlarım utansın ve çok sarsılsın.
Kanunsuzluğu sürekli yapmak daimōnlara, sürekli olmayarak yapmak insanlara, ne sürekli ne sürekli olmayarak, yani hiç yapmamak meleklere özgüdür. — Kötü tasarılardan düşmek, düşen için kötü değildir, çünkü onların kötü sonucuna ulaşmaz; daha iyi tasarıların sonuca varmaması ise iyi değildir.
v. 11. Αἰσχυνθείησαν καὶ ταραχθείησαν σφόδρα πάντες οἱ ἐχθροί μου. Δαιμόνων τὸ διὰ παντὸς τὴν ἀνομίαν ἐργάζεσθαι, ἀνθρώπων τὸ μὴ διὰ παντὸς, ἀγγέλων τὸ μηδὲ διὰ παντὸς, μήτε μὴ διὰ παντὸς, ὅπερ ἐστὶν οὐδέποτε. — Ἀπὸ μοχθηρῶν διαβουλιῶν ἀποπεσεῖν, οὐ κακὸν τῷ ἀποπίπτοντι, οὐκ ἐρχομένῳ ἐπὶ τὸ μοχθηρὸν αὐτῶν τέλος, ὡς οὐ καλὸν τῶν κρειττόνων μὴ ἐπὶ τέλος ἐλθεῖν. # Psalm 7
7.5Mezmur 7
Ayet 5. Bana kötülükle karşılık verenlere karşılık verdimse, düşmanlarımın önünde eli boş düşeyim.
Boş olan, "Onun doluluğundan hepimiz aldık, lütuf üstüne lütuf" diyemeyendir. Bu yüzden böylelerine kamış denir; içlerinde canavarlar beslerler. Onlar hakkında "Kamışın canavarlarını azarla" denmiştir. Eyüp de şeytanın her türlü ağacın yanında, papirüs, saz ve kamış yanında uyuduğunu söyler; çünkü sulardaki her şeyin kralı odur.
v. 5. Εἰ ἀνταπέδωκα τοῖς ἀνταποδιδοῦσί μοι κακὰ, ἀποπέσοιμι ἄρα ἀπὸ τῶν ἐχθρῶν μου κενός. Κενός ἐστιν ὁ μὴ δυνάμενος λέγειν· Ἐκ τοῦ πληρώματος αὐτοῦ ἡμεῖς πάντες ἐλάβομεν καὶ χάριν ἀντὶ χάριτος. Διόπερ καὶ οἱ τοιοῦτοι κάλαμοι λέγονται, τρέφοντες ἐν ἑαυτοῖς τὰ θηρία, περὶ ὧν εἴρηται· Ἐπιτίμησον γὰρ, φησὶ, τοῖς θηρίοις τοῦ καλάμου, καί· Ὁ διάβολος, φησὶν ὁ Ἰὼβ, παρὰ παντοδαπὰ δένδρα κοιμᾶται, παρὰ πάπυρον καὶ βούτομον καὶ κάλαμον· οὗτος γὰρ βασιλέυς ἐστι πάντων τῶν ἐν τοῖς ὕδασι.
7.6Ayet 6. Düşman psykhē'mi kovalasın ve yakalasın.
Göksel olacağıma topraktan olayım diye.
v. 6. Καταδιώξαι ἄρα ὁ ἐχθρὸς τὴν ψυχήν μου, καὶ καταλάβοι. Ἵνα χοϊκὸς, ἀντὶ ἐπουρανίου, γενοίμην.
7.10Ayet 10. Günahkârların kötülüğü son bulsun, adili yönelteceksin.
Günahkârların kötülüğü son bulursa, adil kişi, artık onların saldırısına uğramadan yolunu düzeltir.
v. 10. Συντελεσθήτω δὴ πονηρία ἁμαρτωλῶν, καὶ κατευθυνεῖς δίκαιον. Ἐὰν συντελεσθῇ ἡ πονηρία τῶν ἁμαρτωλῶν, ὁ δίκαιος κατευθύνει τὴν ὁδὸν αὑτοῦ, μηκέτι πολεμούμενος ὑπ’ αὐτῶν.
7.13Ayet 13. Dönmezseniz kılıcını bileyecektir.
Düşünülür bir kılıç vardır: psykhē'yi bedenden, kötülükten ya da bilgisizlikten ayıran ruhani logos.
v. 13. Ἐὰν μὴ ἐπιστραφῆτε, τὴν ῥομφαίαν αὐτοῦ στιλβώσει. Ῥομφαία ἐστὶ νοητὴ, λόγος πνευματικὸς χωρίζων ψυχὴν ἀπὸ σώματος ἢ κακίας ἢ ἀγνωσίας.
7.14Ayet 14. Ölüm silahları hazırladı, oklarını yananlara yöneltti.
Yananlar, şeytanın ateşli oklarını üzerlerine alanlardır.
v. 14. Ἡτοίμασε σκεύη θανάτου, τὰ βέλη αὐτοῦ τοῖς καιομένοις. Καιόμενοί εἰσιν οἱ τὰ πεπυρωμένα βέλη τοῦ διαβόλου δεχόμενοι
7.17Ayet 17. Haksızlığı kendi tepesine inecektir.
Tepe burada nous'u gösterir; çünkü Süleyman'a göre lütuf tacı, yani bilgelik, tepeye bağlanır.
v. 17. Καὶ ἐπὶ κορυφὴν αὐτοῦ ἡ ἀδικία αὐτοῦ καταβήσεται. Ἡ κορυφὴ νῦν τὸν νοῦν σημαίνει, εἴπερ ὁ στέφανος τῆς χάριτος, κατὰ τὸν Σωλομῶντα, ἥτις ἡ σοφία, δέδεται τ κορυφῇ. # Psalm 8
8.1Mezmur 8
Ayet 1. Gayeye, üzüm sıkma yerleri hakkında.
Ceza ve azap sözüdür.
Eusebios. Burada "Gayeye" denmiştir, çünkü bu mezmurda önceden söylenenler çağların sonunda gerçekleşmiştir. "Üzüm sıkma yerleri hakkında" ise bütün yeryüzünde oluşan halklar ve Tanrı'nın kiliseleri yüzündendir; Yazı bunlara alegorik olarak üzüm sıkma yeri der. Eskiden, İsrail denen tek halk varken, bağ diye anılan bu halktı; onlardaki tapınak kule, tapınağın önündeki sunak da, Yeşaya'nın peygamberliğine göre, sıkma yerinin önündeki çukurdu. Ama şimdi metin tek bir sıkma yerini değil, birçok sıkma yerini anıyor; çünkü Mesih sayesinde bütün yeryüzünde kiliselerinde birçok sunak kurulmuştur. Bu yüzden yine "Sıkma yerleri hakkında" başlığını taşıyan seksen üçüncü mezmurda da birçok sunak, pek çok konut ve birçok avlu haber verilir; bunlarla açıkça bütün yeryüzünde Tanrı'nın kiliselerinde kurulmuş sunaklar gösterilir. Bu mezmur da aynı sebeple "Sıkma yerleri hakkında" başlığını taşır.
Origenes. Seksenici mezmurun başlığı da "Gayeye, sıkma yerleri hakkında, Asaf'ın"dır; başlangıcı "Yardımcımıza coşkuyla seslenin"dir. Seksen üçüncü mezmurda da "Sıkma yerleri hakkında" başlığını bulacaksın. Bunlara Nuh'un asma dikmesini, Yakup'un Yahuda'ya ettiği "Sıpasını asmaya bağlar" duasını ve "Dinlenmenin güzel, toprağın verimli olduğunu görünce omzunu çalışmaya verdi ve çiftçi oldu" denen İssakar'ı ekleyelim. Uzziya da çiftçiydi, dağlarda bağcıları vardı. Her adilin karısı da evinin yanlarında bereketli bir asma gibidir; ondan insanın yüreğini sevindiren şarap çıkar. Vaiz de "Bağlar dikti, sıkma yeri kazdı" der. Süleyman da "Sıkma yerlerinden şarap taşsın" der.
v. 1. Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ τῶν ληνῶν. Κολαστικόν καὶ τιμωρητικόν. Εὐσεβίου. Ἐνταῦθα εἰς τὸ τέλος εἴρηται, διὰ τὸ ἐπὶ συντελείᾳ τῶν αἰώνων τετυχηκέναι τὰ ἐν τῷ παρόντι ψαλμῷ πεπροφητευμένα· ὑπὲρ δὲ τῶν ληνῶν διὰ τοὺς ἐν πάσῃ τῇ γῇ συστάντας λαοὺς, καὶ τὰς ἐκκλησίας τοῦ Θεοῦ, ἅσπερ ὁ λόγος ληνοὺς ἀλληγορικῶς ἀποκαλεῖν εἴωθεν· πάλαι μὲν οὖν, ὁπηνίκα εἷς ἦν ὁ λαός ὁ καλούμενος Ἰσραὴλ, ἀμπελὼν ἐχρημάτιζεν οὗτος. Καὶ ὁ νεὼς ὁ παρ’ αὐτοῖς πύργος, προλήνιόν τε τὸ πρὸ τοῦ νεὼ θυσιαστήριον, κατὰ τὴν τοῦ Ἡσαΐου προφητείαν. Ἀλλὰ νῦν οὐ μιᾶς ληνοῦ, πλειόνων δὲ ληνῶν ὁ λόγος μνημονεύει, διὰ τὰ πολλὰ θυσιαστήρια τὰ καθ’ ὅλης τῆς γῆς διὰ Χριστοῦ ἐν ταῖς ἐκκλησίαις αὐτοῦ συνεστῶτα. Διό καὶ ἐν πγʹ ψαλμῷ, ὑπὲρ τῶν ληνῶν ἐπιγεγραμμένῳ καὶ αὐτῷ, πολλὰ θυσιαστήρια καὶ πλεῖστα σκηνώματα καὶ αὐλαὶ πολλαὶ θεσπίζονται· δι’ ὧν ἀντικρὺς τὰ καθ’ ὅλης τῆς γῆς ἐν ταῖς ἐκκλησίαις τοῦ Θεοῦ ἱδρυμένα θυσιαστήρια δηλοῦται· ὅθεν καὶ αὐτὸς ὑπὲρ τῶν ληνῶν τὴν προγραφὴν περιέχει. Ὠρ. Καὶ ὁ ὀγδοηκοστός ἐπιγέγραπται εἰς τὰ τέλος ὑπὲρ τῶν ληνῶν τῷ Ἀσὰφ, οὗ ἡ ἀρχή· Ἀγαλλιᾶσθε τῷ βοηθῷ ἡμῶν. Καὶ ἐν τῷ πγʹ ψαλμῷ τὴν Ὑπὲρ τῶν ληνῶν εὑρήσεις ἐπιγραφήν· πρός δὲ ταῦτα λάβωμεν τὰ περὶ Νῶε φυτεύοντος ἄμπελον· τήν τε περὶ τοῦ Ἰούδα παρὰ Ἰακὼβ εὐλογίαν· Δεσμεύων πρὸς ἄμπελον τόν πῶλον αὐτοῦ· καὶ τὴν Ἰσσάχαρ, ὃς ἰδὼν τὴν ἀνάπαυσιν ὅτι καλὴ, καὶ τὴν γῆν ὅτι πίων, ὑπέθηκε τὸν ὧμον εἰς τὸ ποιεῖν καὶ ἐγενήθη ἀνὴρ γεωργός. Καὶ μὲν Ὀζίας γεωργὸς ἦν, ἀμπελουργοὺς ἔχων ἐν τῇ ὀρεινῇ. Καὶ ἡ γύνη δὲ παντός δικαίου ὡς ἄμπελός ἐστιν εὐθηνοῦσα ἐν τοῖς κλίτεσι τῆς οἰκίας αὐτοῦ, ᾧ γίνεται οἶνος εὐφραίνων καρδίαν ἀνθρώπου. Καὶ ὁ Ἐκκλησιαστής· Ἐφύτευσεν ἀμπελῶνας, ὤρυξε ληνόν. Καὶ ὁ Σολομῶν φησιν· Οἶνον δὲ αἱ ληνοί σου ἐκβλύζωσιν.
8.3Ayet 3. Düşmanların yüzünden, düşmanı ve öç alanı ortadan kaldırmak için.
Origenes. Şeytan düşman olarak bizi günah işlemeye zorlar, öç alan olarak da eline teslim edilenleri cezalandırır. Himeneos ile İskender'i küfürbaz yapan da oydu, Tanrı'ya ettikleri küfürler yüzünden onları yine o terbiye etti.
v. 3. Ἕνεκα τῶν ἐχθρῶν σου, τοῦ καταλῦσαι ἐχθρὸν καὶ ἐκδικητήν. Ὠρ. Ὠς ἐχθρὸς μὲν ἡμᾶς ὁ Σατανᾶς ἁμαρτάνειν καταναγκάζει· ὡς δὲ ἐκδικητὴς, παραδιδομένους κολάζει. Ὑμέναιον οὖν καὶ Ἀλέξανδρον αὐτὸς βλασφήμους ἀπεργασάμενος, πάλιν ἐπαίδευσεν, διὰ τὰς εἰς Θεὸν βλασφημίας.
8.6Ayet 6. Onu meleklerden biraz aşağı kıldın, şeref ve onurla taçlandırdın.
Eusebios. Evrenin Tanrısı'nın insanı nasıl şeref ve onurla taçlandırdığını şuradan anlayacaksın: Tanrı'nın "İnsanı kendi suretimizde ve benzerliğimizde yapalım" dediği yalnız insan için yazılmıştır; "Ve Tanrı insanı yarattı, onu Tanrı suretinde yarattı." Onu kendi görünüşlerine layık gördü ve tene bürünmüş olana ilahî konuşmalar bahşetti; azizlere kimi zaman melekler aracılığıyla, kimi zaman bizzat görünüp seslendi. Bunlara ek olarak onu ilahî Ruh'a ve göksel kudrete ortak kıldı; öyle ki geleceği önceden söyledi, her türlü hastalığı iyileştirdi, hatta ölüleri diriltti. Peygamberlerin ve havarilerin yaptığı anlatılanlar bunlardır. Bütün bunlara Tanrı'nın Biricik Oğlu'nun ten alarak gerçekleştirdiği kurtuluş düzenini de eklersen, "Onu şeref ve onurla taçlandırdın" sözünün, yani insanı taçlandırdığının nasıl söylendiğini göreceksin.
v. 6. Ἠλάττωσας αὐτὸν βραχύ τι παρ’ ἀγγέλους, δόξῃ καὶ τιμῇ ἐστεφάνωσας αὐτόν. Εὐσεβίου. Πῶς δόξῃ καὶ τιμῇ τὸν ἄνθρωπον ἐστεφάνωσεν ὁ τῶν ὅλων Θεός, νοήσεις, ὅτι ἐπὶ μόνου τοῦ ἀνθρώπου ἀναγέγραπται εἰρηκὼς ὁ Θεός· Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ’ ὁμοίωσιν· καὶ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον, κατ’ εἰκόνα Θεοῦ ἐποίησεν αὐτόν. Καὶ ἐπιφανειῶν κατηξίωσεν ἑαυτοῦ, καὶ σάρκα περιβεβλημένῳ ὁμιλίας θείας μετέδωκεν, τότε μὲν δι’ ἀγγέλων, τότε δὲ καὶ αὐτὸς δι’ ἑαυτοῦ τοῖς ἁγίοις ὀφθεὶς καὶ χρηματίσας· καὶ ἔτι πρὸς τούτοις θείου Πνεύματος καὶ δυνάμεως οὐρανίου μέτοχον αὐτὸν ἀνέδειξεν, ὡς τὰ μέλλοντα προαγορεύειν, καὶ νόσους παντοίας θεραπεύειν, ἤδη δὲ καὶ νεκροὺς ἐγείρειν· ὁποῖα προφῆται καὶ ἀπόστολοι πεποιηκέναι ἱστοροῦνται· εἴ δὲ ἅπασιν τοῖς λεχθεῖσιν προσθείης τοῦ Μονογενοῦς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τὴν ἔνσαρκον οἰκονομίαν, ὄψει πῶς εἴρηται· Δόξῃ καὶ τιμῇ ἐστεφάνωσας αὐτόν, δηλάδη ὅτι τὸν ἄνθρωπον. # Psalm 9
9.1Mezmur 9
Ayet 1. Rab, bütün yüreğimle sana şükredeceğim, bütün harikalarını anlatacağım.
Başkaları bu mezmurun onun hakkında değil, ona söylendiğini ileri sürerler: Peygamber insan tabiatı adına şükreder ve bütün yüreği Tanrı'ya adamanın yetkinlere özgü olduğunu söyler; çünkü "Tanrını bütün yüreğinle seveceksin" ve devamı denmiştir. "Bütün yüreğimle" sözünün şimdi gösterdiği ve yaptığı şudur: Olacakları peygamber gözüyle önceden görerek anlatır, dinleyenleri şükrana ortak eder, Ruh'un meyvesi olan sevinci taşıyarak yüce temaşalarla Tanrı'nın harikalarını anlatır.
v. 1. Ἐξομολογήσομαί σοι, Κύριε, ἐν ὅλῃ καρδίᾳ μου, διηγήσομαι πάντα τὰ θαυμάσιά σου. Ἕτεροι δὲ πρὸς αὐτὸν, οὐ περὶ αὐτοῦ τὸν παρόντα φασὶν ᾄδεσθαι ψαλμὸν, ὑπὲρ τῆς ἀνθρωπείας ἐξομολογουμένου φύσεως τοῦ προφήτου, τῶν τελείων ἴδιον λέγοντος τὸ πᾶσαν ἀνατιθέναι τῷ Θεῷ τὴν καρδίαν· Ἀγαπήσεις γὰρ, φησὶ, τὸν Θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου κτλ. Ὃ δὲ νῦν ἐμφαίνει τό· ἐν ὅλῃ καρδίᾳ μου, ὃ δὲ ποιεῖ, προφητικοῖς ὀφθαλμοῖς τὰ ἐσόμενα προιδὼν, καὶ διηγεῖται ταῦτα, κοινωνοὺς τῆς ἐξομολογήσεως ποιούμενος τοὺς ἀκροατὰς, χαρὰν ἔχων τὸν καρπὸν τοῦ Πνεύματος, ἐπηρμέναις τε θεωρίαις τὰ τοῦ Θεοῦ διηγούμενος θαύματα.
9.6Ayet 6. Ulusları azarladın ve dinsiz yok oldu; adlarını sonsuza dek sildin.
Zorbalık altındaki insan tabiatı için ona bu kadar acı bir ceza verdin. "Ulusları azarladın", yani ilahî öğretileri havariler ve sonraki öğretmenler aracılığıyla onlara verdin. Onlar bunu kabul edince dinsiz yok oldu, yanılgı içinde kendisine tapanları kalmadı. Pavlos ile Barnabas da kurban sunmaya kalkışan Likaonyalıları böyle azarlayıp "Ne yapıyorsunuz, adamlar? Biz de sizin gibi insanız; sizi bu boş şeylerden döndürüyoruz" demişlerdi. Pavlos Galatyalıları da azarlamıştı: "Ey akılsız Galatyalılar, gözlerinizin önünde İsa Mesih çarmıha gerilmiş olarak tasvir edilmişken sizi kim büyüledi?" Korintlilere de: "Aranızda fuhuş olduğu, hem de uluslar arasında bile adı anılmayan cinsten olduğu duyuluyor." Böylece adı sonsuza dek silindi. Çünkü dindarlığın sırlarını bilmeyen bugünkü insanların bütün ayinleri sönmüştür; "Dinsizlerin yolu yok olacaktır" sözü de bu kadarını anlatır.
v. 6. Ἐπετίμησας ἔθνεσι, καὶ ἀπώλετο ὁ ἀσεβής· τὸ ὄνομα αὐτῶν ἐξήλειψας εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος. Ὑπὲρ τῆς ἀνθρωπίνης τυραννουμένης φύσεως οὕτω πικρὰν αὐτῷ τὴν τιμωρίαν ἐπέθηκας. Ἐπετίμησας τοῖς ἔθνεσι, τουτέστι τὰ θεῖα διδάγματα διὰ τῶν ἀποστόλων καὶ τῶν ἐξῆς διδασκάλων αὐτοῖς παραδούς· ὧν δεξαμένων, ἀπώλετο [ὁ ἀσεβὴς], τοὺς κατὰ τὴν πλάνην προσκυνοῦντας οὐκ ἔχων. Οὕτω καὶ Λυκάοσι θῦσαι πειρωμένοις Παῦλος ἐπετίμα καὶ Βαρνάβας, εἰπόντες· Τί ποιεῖτε, ἄνδρες; Καὶ ἡμεῖς ὁμοιοπαθεῖς ἐσμεν ὑμῶν ἄνθρωποι, ἀπὸ τούτων τῶν ματαίων ὑμᾶς ἐπιστρέφοντες. Καὶ Γαλάταις δὲ Παῦλος ἐπετίμα· Ὦ ἀνόητοι Γαλάται, τίς ὑμᾶς ἐβάσκανεν, ἐν οἷς κατ’ ὀφθαλμοὺς Ἰησοῦς Χριστὸς προεγράφη ἐν ὑμῖν ἐσταυρωμένος; Οὕτω Κορινθίοις· Ὅλως ἀκούεται ἐν ὑμῖν πορνεία, καὶ ἥτις οὐδὲ ἐν τοῖς ἔθνεσιν ὀνομάζεται. Ἐξηλείφθη τοίνυν αὐτοῦ τὸ ὄνομα εἰς τὸν αἰῶνα. Ἅπασα γὰρ ἔσβεσται τελετὴ τῶν νῦν ἀνθρώπων καὶ ἀγνοούντων τὰ τῆς εὐσεβείας μυστήρια, τοσοῦτον καὶ τό· Ὁδὸς ἀσεβῶν ἀπολεῖται.
9.8Ayet 8. Rab sonsuza dek kalır, tahtını yargı için hazırladı.
Kudretini yalnız bu hayatta göstermedi; gelecek hayatta da yargılayıp herkese hak ettiğini vererek korkunç mahkemesini bütün insanlara gösterecektir.
v. 8. Καὶ ὁ Κύριος εἰς τὸν αἰῶνα μένει, ἡτοίμασεν ἐν κρίσει τὸν θρόνον αὐτοῦ. Οὐ μόνον κατὰ τὸν παρόντα βίον τὴν οἰκείαν δύναμιν ἔδειξεν, ἀλλὰ κὰν τῷ μέλλόντι τὸ φρικῶδες αὐτοῦ δείξει κριτήριον πᾶσιν ἀνθρώποις, δικάζων, καὶ τὰ πρὸς ἀξίαν ἀπονέμων ἑκάστῳ.
9.9Ayet 9. Meskûn dünyayı adaletle yargılayacak, halkları dürüstlükle yargılayacak.
"Meskûn dünya" olarak Baba ve Oğul'un mesken tuttuğu Kilise'yi anlayacaksın: "Ben ve Babam geleceğiz, onun yanında konaklayacağız." Halklar ise Kilise'nin dışındakiler ya da sünnetlilerdir. Çünkü kanun altında günah işleyenler kanunla yargılanacak, kanunsuzca günah işleyenler de kanunsuzca yok olacaktır. Demek ki ayıplanacak işleri ve dinsiz düşünceleri olanlar böyle bir yargıçtan korkmalıdır.
v. 9. Καὶ αὐτὸς κρινεῖ τὴν οἰκουμένην ἐν δικαιοσύνῃ, κρινεῖ λαοὺς ἐν εὐθύτητι. Οἰκουμένην μὲν νοήσεις τὴν ἐκκλησίαν, οἰκουμένην ὑπό τε Πατρὸς καὶ Υἰοῦ, κατὰ τό· Ἐγὼ καὶ ὁ Πατὴρ μου ἐλευσόμεθα, καὶ μονὴν παρ’ αὐτῷ ποιησόμεθα· λαοὺς δὲ, τοὺς λοιποὺς παρὰ τὴν ἐκκλησίαν, ἢ τοὺς ἐκ περιτομῆς. Ὅσοι γὰρ ἐν νόμῳ ἥμαρτον, διὰ νόμου κριθήσονται, τῶν ἀνόμων ἁμαρτόντων, ἀνόμως ἀπολλυμένων. Φοβητέον ἄρα τὸν τοιοῦτον κριτὴν τοὺς ψεκτάς τε πράξεις καὶ ἀσεβὲς ἔχοντας φρόνημα.
9.13Ayet 13. Yoksulların yakarışını unutmadı.
Bu yakarış nasıldı? İnilti ve ağıtlarla yapılan, başa gelen felaketlere dair bir isteği içeren yakarıştı.
v. 13. Οὐκ ἐπελάθετο τῆς δεήσεως τῶν· πενήτων. Τοιαύτη τίς ἦν; Ἡ διὰ τῶν ὀλοφύρσεων καὶ τῶν θρήνων γενομένη, οἷόν τινα αἴτησιν ἔχουσα περὶ τῶν κατεχόντων δεινῶν.
9.14Ayet 14. Beni ölümün kapılarından kaldıran sensin.
Hades'in kapıları onu yenmesin diye; bu kapılar, Hades'in dibine indiren kötülüklerdir.
v. 14. Ὁ ὑψῶν με ἐκ τῶν πυλῶν τοῦ θανάτου. Ἵνα μὴ καὶ πύλαι τοῦ ᾅδου κατισχύσωσιν αὐτοῦ, αἵτινές εἰσιν αἱ κακίαι κατάγουσαι εἰς πυθμένα ᾅδου.
9.16Ayet 16. Uluslar yaptıkları bozulmaya saplandı; gizledikleri bu tuzağa ayakları yakalandı.
"Lütuf, Rabbimizi bozulmazlık içinde sevenlerle olsun" sözünde olduğu gibi aretē'ye bozulmazlık dendiğine göre, onun zıttı olan kötülüğe haklı olarak bozulma denir. Nitekim "Biri bozarsa, Tanrı da onu bozacaktır" denmiştir. Peygamberde de "Kirlilik yüzünden büsbütün bozuldu" diye yazılıdır.
v. 16. Ἐνεπάγησαν ἔθνη ἐν διαφθορᾷ ἐποίησαν· ἐν παγίδι ταύτῃ ᾗ ἔκρυψαν, συνελήφθη ὁ ποὺς αὐτῶν. Καὶ μὴν κατὰ τῆς ἀρετῆς, ἀφθαρσίας λεγομένης, ὡς ἐν τῷ· Ἡ χάρις μετὰ τῶν ἀγαπώντων τὸν Κύριον ἡμῶν ἐν ἀφθαρσίᾳ· ἡ ἐναντίως ἔχουσα κακία, λέγοιτο ἂν εἰκότως διαφθορὰ καὶ φθορά. Εἴρηται γοῦν· Εἴ τις φθείρει, φθερεῖ τοῦτον ὁ Θεός. Καὶ παρὰ τῷ προφήτῃ· Ἕνεκεν ἀκαθαρσίας διεφθάρηται φθορᾷ.
9.17Ayet 17. Rab yargılar yapmasıyla bilinir.
Bazen insan, yargıların yol göstermesiyle Rab'bi tanır.
v. 17. Γινώσκεται Κύριος κρίματα ποιῶν. Ἔστιν ὅτε καὶ ἐκ τῶν κριμάτων ποδηγούμενος ὁ ἄνθρωπος ἐπιγινώσκει τὸν Κύριον.
9.18Ayet 18. Günahkârlar Hades'e dönsün, Tanrı'yı unutan bütün uluslar.
Günahkârlar Hades'e dönerler ki İsa'nın psykhē'sinin inip çıkışını görsünler. Çünkü onu bekleyenler sanki dışarıya bakıyorlardı: önce aramızdaki günahkârlar, sonra uluslar. Uluslar Rab'bi neden unuttu? Çünkü unutma, bilgiden sonra gelir. Buradan şu söz de açıklık kazanır: "Seni meyve veren, bütünüyle hakiki bir asma olarak diktim. Yabancı asma, nasıl acılığa döndün?"
v. 18. Ἀποστραφήτωσαν οἱ ἁμαρτωλοὶ εἰς τὸν ᾅδην, πάντα τὰ ἔθνη τὰ ἐπιλανθανόμενα τοῦ Θεοῦ. Ἀποστρέφονται οἱ ἁμαρτωλοὶ εἰς τὸν ᾅδην, ἵνα ἴδωσιν τὴν Ἰησοῦ ψυχὴν καταβαίνουσαν καὶ ἀναβαίνουσαν. Οἱ γὰρ προσδοκήσαντες αὐτὴν ὡσπερεὶ ἔξω ἔβλεπον, πρῶτον μὲν οἱ ἐν ἡμῖν ἁμαρτωλοὶ, εἶτα τὰ ἔθνη. Τί ἐπελάθετο τὰ ἔθνη τὸν Κύριον; ἡ γὰρ λήθη δευτέρα γνώσεως· οὐκοῦν ἐντεῦθεν σαφὲς καὶ τό· Ἐγὼ ἐφύτευσά σε ἄμπελον καρποφόρον, πᾶσαν ἀληθινήν· Πῶς ἐστράφης εἰς πικρίαν, ἡ ἄμπελος ἡ ἀλλοτρία;
9.28_29Ayet 28–29. Ağzı lanetle doludur... Zenginlerle birlikte gizli yerlerde pusuya yatar.
Adil kişi Rab'bi her zaman över, günahkâr ise pusuya yatar.
v. 28, 29. Οὗ ἀρᾶς τὸ στόμα αὐτοῦ γέμει... Ἐγκάθηται ἐνέδρᾳ μετὰ πλουσίων ἐν ἀποκρύφοις. Ὁ μὲν δίκαιος εὐλογεῖ τὸν Κύριον ἐν παντὶ καιρῷ, ὁ δὲ ἁμαρτωλὸς ἐγκάθηται ἐνέδρᾳ.
9.30_32Ayet 30–32. Ağılındaki aslan gibi gizli yerde pusu kurar; yoksulu kapmak için, onu tuzağına çekerek kapmak için pusu kurar. Onu alçaltacak, eğilecek ve yoksullara hâkim olduğunda düşecektir.
Aslan av arayarak gözünü oraya buraya çevirdiği gibi, o da gece gündüz kapma ve açgözlülük düzenleri kurar. Ama yine de eğilecek ve düşecektir. Düşünceyle çeker, fiilî günahla kapar.
v. 30 32. Ἐνεδρεύει ἐν ἀποκρύφῳ, ὡς λέων ἐν τῇ μάνδρᾳ αὐτοῦ· ἐνεδρεύει τοῦ ἁρπάσαι πτωχὸν, ἁρπάσαι πτωχὸν ἐν τῷ ἑλκύσαι αὐτὸν ἐν τῇ παγίδι αὐτοῦ· ταπεινώσει αὐτὸν, κύψει, καὶ πεσεῖται ἐν τῷ αὐτὸν κατακυριεῦσαι τῶν πενήτων. Καθάπερ λέων τῇδε κἀκεῖσε μεταφέρει τὸ ὄμμα, θήραν ἐπιζητῶν, οὕτως νύκτωρ καὶ μεθ’ ἡμέραν ἁρπαγῆς καὶ πλεονεξίας ἐπινοεῖ μηχανήν· ἀλλ’ ὅμῶς κύψει, καὶ πεσεῖται. Ἕλκει μὲν διὰ τοῦ λογισμοῦ, ἁρπάζει δὲ διὰ τῆς κατ’ ἐνεργίαν ἁμαρτίας.
9.33Ayet 33. Yoksulları unutma.
Rab yoksulları unuttuysa, demek ki onları biliyordu.
v. 33. Μὴ ἐπιλάθῃ τῶν πενήτων. Εἰ ἐπελάθετο τῶν πενήτων ὁ Κύριος, ᾔδει τοὺς πένητας ὁ Κύριος.
9.34Ayet 34. Çünkü yüreğinde dedi ki: Araştırmayacak.
Ama o bunu on bin kez düşünse de sen görürsün; böyle anlamak gerekir.
v. 34. Εἶπε γὰρ ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ· Οὐ ζητήσει. Ἀλλὰ κὰν μυριακὶς ἐκεῖνος ταῦτα λογίσηται, σὺ βλέπεις· τοῦτο γὰρ νοητέον.
9.36Ayet 36. Günahkârın ve kötünün kolunu kır.
Günahkâr, zevk düşkünlüğünden ve ölçüsüzlükten günah işleyendir; kötü ise isteyerek kötülük yapandır. — Kol, kötülük işleyen psykhē'dir. Kolun kırılması günahları yok eder; günahlardan kurtulmak, kolu kırılan için bir iyiliktir. Ben de Tanrı'nın cezalandırmasının böyle olduğuna inanıyorum.
v. 36. Σύντριψον τὸν βραχίονα τοῦ ἁμαρτωλοῦ καὶ πονηροῦ. Ἁμαρτωλός ἐστιν ὁ ἐξ ἡδυπαθείας καὶ ἀκολασίας ἁμαρτάνων· πονηρὸς δὲ ὁ ἑκουσίως κακοποιητικός. — Βραχίονα δὲ εἶπε τὴν πονηρὰ κατεργασαμένην ψυχήν. Ἡ συντριβὴ τοῦ βραχίονος ἀφανίζει τὰς ἁμαρτίας τὸ δὲ ἀπαλλαγῆναι τῶν ἁμαρτιῶν εὐεργεσία ἐστὶ τοῦ συντριβῆναί τινος βραχίονα· οὕτω καὶ ἐγὼ πείθομαι κολάζειν Θεῷ.
9.37_38Ayet 37–38. Rab sonsuza dek ve sonsuzluklar boyunca kraldır. Uluslar, onun toprağından yok olacaksınız. Rab yoksulların arzusunu duydu.
Çünkü Rab, bütün düşmanlarını ayaklarının altına koyana ve yoksulların arzusunu duyana dek çağlar boyunca krallık etmelidir. Krallığı, olmuş ve olacak bütün çağların temaşasıdır; bu temaşa sayesinde düşmanlar da dost olur. Rab'bin toprağı olmuş çağların temaşasıdır. Krallık konusunda da şunu diyoruz: Rab arzuyu, arzu eden psykhē'ye arzuladığını verdiği zaman duyar.
v. 37, 38. Βασιλεύει Κύριος εἰς τὸν αἰῶνα καὶ εἰς τόν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος· ἀπολεῖσθε, ἔθνη, ἐκ τῆς γῆς αὐτοῦ· τὴν ἐπιθυμίαν τῶν πενήτων εἰσήκουσεν Κύριος. Δεῖ γὰρ τὸν Κύριον βασιλεύειν διὰ τῶν αἰώνων, ἄχρις οὗ ἐπιθυμίαν τῶν πενήτων εἰσήκουσε Κύριος, ἄχρις οὗ θῇ πάντας τοὺς ἐχθροὺς ὑποπόδιον τῶν ποδῶν αὐτοῦ. Ἡ γὰρ βασιλεία αὐτοῦ ἐστιν ἡ θεωρία πάντων τῶν γεγονότων καὶ γενησομένων αἰώνων· δι’ ἦς θεωρίας καὶ οἱ ἐχθροὶ φίλοι γίνονται ἡ δὲ γῆ τοῦ Κυρίου, ἡ θεωρία τῶν γεγονότων αἰώνων· ἡ δὲ βασιλεία, φαμὲν, τό· τηνικαῦτα ἐπακούει τῆς ἐπιθυμίας ὁ Κύριος, ὁπηνίκα ἂν παράσχῃ τὸ ἐπιθυμητὸν τῇ ἐπιθυμησάσῃ ψυχῇ. # Psalm 10
10.4Mezmur 10
Ayet 4. Gözleri yoksula bakar, göz kapakları insan oğullarını sınar.
Rab'bin gözleri yoksullara bakıyorsa, yoksul olalım ki Rab'bin gözleri bize baksın. Zenginler yoksul değilse, Rab'bin gözleri zenginlere bakmaz. — Kutsal Yazı'dan Tanrı'nın göklerde olduğunu, misafir gibi oturduğunu ya da perdenin iç tarafında bulunduğunu duyduğunda, sınırlar, mekâna bağlı ikametler, yer değiştirmeler, çıkışlar ve yola koyulmalar düşünme. Çünkü Kutsal Ruh, dilenci gibi olan tabiatımızla ancak onun anlayabileceği ölçüde konuşur. Bunun tanığı Musa'nın yazısıdır: Sınırsız Tanrı'ya yakışmayan kaba sözler içerir. Musa bunları kendiliğinden söylememiş, Tanrı melekleri aracılığıyla Sina dağında ve çadırda bildirmiştir. Bu yüzden, bunları bir melek söylediği için, Musa öteki peygamberlerin kendi peygamberlik kitaplarında yaptığı gibi kendi adını bu yazıya hiç koymamıştır. — Göz kapakları ise onun yargılayan ve işleri sınayan inayetidir.
v. 4. Οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ εἰς τὸν πένητα ἀποβλέπουσι· τὰ βλέφαρα αὐτοῦ ἐξετάζει τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων. Εἰ οἱ ὀφθαλμοὶ Κυρίου εἰς πένητας ἀποβλέπουσι, γενώμεθα πένητες, ἵνα οἱ ὀφθαλμοὶ Κυρίου εἰς ἡμᾶς ἐπιβλέπωσιν. Εἰ δὲ οἱ πλούσιοι οὐκ εἰσὶ πένητες, οἱ ὀφθαλμοὶ Κυρίου εἰς τοὺς πλουσίους οὐκ ἀποβλέπουσι. — Σὺ δὲ ὅταν ἀκούσῃς ἐν οὐρανοῖς εἶναι, καὶ παροικεῖν τὸν Θεὸν, ἐκ τῆς ἱερᾶς γραφῆς, ἢ ἐνδότερον εἶναι τοῦ καταπετάσματος, μὴ περιορισμούς τινας καὶ τοπικὰς οἰκήσεις, καὶ μεταβάσεις, καὶ ἀναβάσεις, καὶ ἐξελεύσεις νοήσῃς πτωχοπρεπεῖ γὰρ οὔσῃ τῇ ἡμετέρᾳ φύσει, καθὰ χωρεῖ ἀκοῦσαι, διαλέγεται αὐτῇ τὸ Πνεῦμα τὸ ἄγιον. Καὶ μάρτυς τοῦ λόγου ἡ μωσαϊκὴ συγγραφὴ, παχεῖα καὶ ἀνάξια Θεοῦ τοῦ ἀπεριγράπτου περιέχουσα ῥήματα· ἅτινα οὐ Μωσῆς ἐξέθετο οἴκοθεν, ἀλλ’ ὁ Θεὸς δι’ ἀγγέλων αὐτοῦ ἐν ὄρει τῷ Σιναΐῳ ταῦτα προηγόρευσε ἐπὶ τῆς σκηνῆς· ὅθεν ὡς ἀγγέλου ταῦτα λαλήσαντος, οὐδὲ τέθεικεν ὅλως τὸ ὄνομα ἐν τῇ ἀπογραφῇ αὐτῆς ὁ Μωϋσῆς, καθὼς οἱ λοιποὶ προφῆται βίβλοις τῶν οἰκείων προφητειῶν. — Βλέφαρα δὲ [νοήσεις] κριτικὴν αὐτοῦ πρόνοιαν καὶ τῶν πραγμάτων ἐξεταστικήν.
10.5Ayet 5. Haksızlığı seven kendi psykhē'sinden nefret eder.
Haksızlığı seven kendi psykhē'sinden nefret ediyorsa, haksızlıktan nefret eden elbette kendi psykhē'sini sever.
v. 5. Ὁ δὲ ἀγαπῶν ἀδικίαν, μισεῖ τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν. Εἱ ὁ ἀγαπῶν τὴν ἀδικίαν, μισεῖ τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν, ὁ μισῶν δηλονότι τὴν ἀδικίαν, ἀγαπᾷ τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν.
10.6Ayet 6. Ateş, kükürt ve fırtına rüzgârı, onların kâsesinin payıdır.
Burada kâse cezaya denir; içinde kötülük ve bilgisizlik içkisi karıştırılmıştır.
v. 6. Πῦρ καὶ θεῖον καὶ πνεῦμα καταιγίδος, ἡ μέρις τοῦ ποτηρίου αὐτῶν. Ποτήριον νῦν τὴν κόλασιν ὀνομάζει, ἐν ᾧ κακίας καὶ ἀγνωσίας ἐγκέκραται πόμα. # Psalm 11
11.1Mezmur 11
Ayet 1. Kurtar beni, Rab, çünkü kutsal kul tükendi, çünkü hakikatler insan oğullarında azaldı.
Hakikat lütfu sönme tehlikesine düştüğünden, kutsal kullar tükendi, hakikatler azaldı. Hakikatler yalnız kutsal kullarda değildir; kutsallık da hakikatli olanlardadır. Ya da kutsal kullar tükendiği için hakikatler azaldı; belki de kutsal kulların kıtlığı birçok sapkınlığa sebep olmuştur.
v. 1. Σῶσόν με, Κύριε, ὅτι ἐκλέλοιπεν ὅσιος, ὅτι ὠλιγώθησαν αἱ ἀλήθειαι ἀπὸ τῶν υἱῶν τῶν ἀνθρώπων. Ἐπειδὴ κινδυνεύει τῆς ἀληθείας ἀπεσβεσθῆναι τὸ χάρισμα, οἱ μὲν ὅσιοι ἐκλέλοιπον, αἱ δὲ ἀλήθειαι ὠλιγώθησαν· οὐκ ἐν τοῖς ὁσίοις μόνοις αἱ ἀλήθειαι, καὶ ἐν τοῖς ἀληθέσιν ἡ ὁσιότης. Ὁ ἐπειδὴ οἱ ὅσιοι ἐκλελείπασιν, διὰ τοῦτο ὠλιγώθησαν αἱ ἀλήθειαι· καὶ τάχα ἡ σπάνις τῶν ὁσίων αἰτία γέγονε τῶν πολλῶν αἱρέσεων.
11.6Ayet 6. Düşkünlerin sefaleti ve yoksulların iniltisi yüzünden şimdi kalkacağım, der Rab; onu kurtuluşa koyacağım, onda açıkça konuşacağım.
Rab "Düşkünlerin sefaleti yüzünden şimdi kalkacağım" diyorsa, kalkan Rab'den kim korkmaz? "Kalk, Rab Tanrım, yüksel" sözü de öyledir. Böyle bir yükselişi uzaklaştırması için dua edelim; itaat etmeyenlere karşı kalkan, hele daha katı olanların üzerine indirilen eli görmek istemeyelim. "Yoksulların feryadını unutmadı" ve "Düşkün sonsuza dek unutulmayacak." Ya da şöyle: Benim için düşkün olanlar ve senin ruhunla yoksul olanlar, daima alçaltılarak inliyor, sözüme kulak veriyor ve sarsılmaz imanı koruyorlar. Onlar için kalkacağım ve yakışır biçimde, dirilişimle bütün insanlara kurtuluş getireceğim.
v. 6. Ἀπὸ τῆς ταλαιπωρίας τῶν πτωχῶν, καὶ ἀπὸ τοῦ στεναγμοῦ τῶν πενήτων, νῦν ἀναστήσομαι, λέγει Κύριος· θήσομαι ἐν σωτηρίᾳ, παῤῥησιάσομαι ἐν αὐτῷ. Ἐὰν ἐκ τῆς ταλαιπωρίας τῶν πτωχῶν νῦν ἀναστήσομαι, φησὶ, λέγει Κύριος, τίς ἀνιστάμενον οὐ δέδοικεν Κύριον; Καί· Ἀνάστηθι, Κύριε ὁ Θεός μου, ὑψώθητι Ἀπευξώμεθα τὴν τοιαύτην ὕψωσιν, καὶ μὴ βουληθῶμεν ἰδεῖν ἐπαιρομένην χεῖρα κατὰ τῶν ἀπειθούντων, ἔτι καὶ μᾶλλον ἐπαφιεμένην τοῖς σκληροτέροις. Καὶ οὐκ ἐπελάθετο τῆς κραυγῆς τῶν πενήτων, καὶ οὐκ εἰς τέλος ἐπιληθήσεται ὁ πτωχός. Ἢ καὶ οὕτως· οἱ πτωχοὶ δι’ ἐμὲ καὶ πένητες γεγονότες τῷ σῷ πνεύματι, στένουσιν ἀεὶ ταπεινούμενοι, προσέχοντές μου τῷ λόγῳ, καὶ πίστιν ἀκλινῆ διασώζοντες· ὧν ἕνεκεν ἀναστήσομαι, καὶ κατὰ τὸ πρέπον, τῇ ἐμῇ ἀναστάσει σωτηρίαν θήσομαι πᾶσιν ἀνθρώποις.
11.?Ayet 8–9. Sen, Rab, bizi koruyacak ve gözeteceksin... Dinsizler çember çizerek dolaşır.
Çember, eğrilik ve doğruluk bakımından doğru çizgiye zıttır. Dinsizler çember çizerek dolaştığına göre, dindarlar doğru yürür. Bu yüzden "Bizi koruyacaksın" diyor; çünkü dinsizler kurtuluşumuza tuzak kurarak bizi kuşatıyor. Bunlar karşıt güçler olabilir.
v. 8, 9. Σὺ, Κύριε, φυλάξεις ἡμᾶς, καὶ διατηρήσεις ἡμᾶς... Κύκλῳ οἱ ἀσεβεῖς περιπατοῦσιν. Ἐπειδὴ ὁ κύκλος τῇ εὐθείᾳ ἐναντίος ἐστὶ κατὰ τὴν σκολιότητα καὶ εὐθύτητα, οἱ δὲ ἀσεβεῖς κύκλῳ περιπατοῦσιν, οἱ εὐσεβεῖς ἄρα εὐθείαν περιπατοῦσι. Διὰ τοῦτό φησι· Φυλάξεις ἡμᾶς, ἐπειδὴ κυκλοῦντες κυκλοῦσιν ἡμᾶς οἱ ἀσεβεῖς, ἐπιβουλεύοντες τῇ ἡμῶν σωτηρίᾳ, οὗτοι δ’ ἂν εἶεν ἀντικείμεναι δυνάμεις. # Psalm 12
12.1Mezmur 12
Ayet 1. Gayeye, Davut'un mezmuru.
Konu. Eusebios. Tanrı katındaki gaye uğruna, gayeden önceki her şeyde yiğitçe mücadele ediyordu. Gaye, zahmetlerin meyvesidir; gerçekten mücadele edenlere sonsuz hayatı ve göklerin egemenliğini kazandırır. Davut da bunlardan biri olduğu için mezmuru ve şarkıyı gayeye yönelik olarak Tanrı'ya sundu. Başlangıçta ise hâlâ mücadele ediyormuş gibi ilk sözlerini söyledi.
v. 1. Εἰς τό τέλος, ψαλμός τῷ Δαυίδ. Ὑπόθεσις Εὐσεβίου. Διὰ τό τέλος, τό παρὰ τῷ Θεῷ, πάντα τὰ πρὸ τοῦ τέλους ἀνδρικῶς ἠγωνίζετο· τὸ δὲ τέλος καρπός ὁ τῶν πόνων, ζωὴν αἰώνιον καὶ βασιλείαν οὐρανῶν τοῖς γνησίως ἀγωνιζομένοις προξενῶν. Ἐπεὶ τοίνυν καὶ ὁ Δαυὶδ τούτων εἷς ἦν, εἰς μὲν τὸ τέλος τῷ Θεῷ τὸν ψαλμόν καὶ τὴν ᾠδὴν ἀνέπεμπε. Κατὰ δὲ τὴν ἀρχὴν, ὡσανεὶ ἔτι ἀγωνιζόμενος, τὰς πρώτας προέφερε φωνάς
12.2Ayet 2. Ne zamana kadar, Rab, beni büsbütün unutacaksın? Ne zamana kadar yüzünü benden çevireceksin?
Aynı yazar. Unutulmanın, bir süre Tanrı'nın hatırasından düşmek olduğunu öğretiyor; çünkü Tanrı kendisini unutanları unutur ve günah işleyen herkes onu unutur. Tanrı, gözlerine, yani gören ve gözeten kudretine layık olmayan utanç verici işler yapanlardan yüzünü çevirdiği için, Davut Tanrı'nın yargısına büyük kaygı duyarak, bildiği işler yüzünden kıvranarak, vicdanı tarafından vurularak ve psykhē'si düşüncelerle acı çekerek şunu ekler:
v. 2. Ἕως πότε, Κύριε, ἐπιλήσῃ μου εἰς τέλος; ἕως πότε ἀποστρέψεις τό πρόσωπόν σου ἀπ’ ἐμοῦ; Τοῦ αὐτοῦ. Διδάσκων, τῆς μνήμης τοῦ Θεοῦ καιρῷ τινι ἀποπεπτωκέναι [τὴν λήθην]· (λήθην γὰρ ὁ Θεός ποιεῖται τῶν λανθανόντων αὐτοῦ· λανθάνει δὲ αὐτοῦ πᾶς ὁ ἁμαρτάνων)· ἀλλὰ καὶ ἐπεὶ ἀποστρέφει τὸ πρόσωπον αὑτοῦ ἀπό τῶν αἰσχρόν τι πραττόντων ἀναξίως τῶν αὐτοῦ ὀφθαλμῶν, τουτέστι τῆς θεωρητικῆς καὶ ἐπισκοπικῆς αὐτοῦ δυνάμεως, βιούντων μεγάλως φροντιζόντων περὶ τῆς κρίσεως τοῦ Θεοῦ, καὶ ἀγωνιῶν ἐφ’ οἶς ἑαυτῷ συνῄδει, πληττόμενός τε ὑπὸ τοῦ συνειδότος, καὶ τὴν ψυχὴν ὑπὸ λογισμῶν ἀνιώμενος, ἐπιλέγει·
12.3Ayet 3. Ne zamana kadar psykhē'mde tasarılar kuracağım, gece gündüz yüreğimde acılar taşıyacağım?
Aynı yazar. Symmakhos burayı "Her gün aklımda kaygı" diye çevirmiştir. Bunlar, der, bize öğüt için yazılmıştır; öyle ki biz de, yanlış yaptığımız bir iş yüzünden tövbe ve itiraf gerektiğinde, bunu söyleyenin ruh hâliyle aynı yollara, psykhē için kurtarıcı ilaçlara başvuralım ve bu itiraf sözlerini yerinde kullanalım.
v. 3. Ἕως τίνος θήσομαι βουλὰς ἐν ψυχῇ μου, ὀδύνας ἐν καρδίᾳ μου ἡμέρας καὶ νυκτός; Τοῦ αὐτοῦ. Ἀνθ’ οὗ ὁ Σύμμαχος ρμήνευσεν εἰπών· Μέριμναν ἐν τῇ διανοίᾳ μου καθ’ ἡμέραν. Ταῦτα δὲ, φησὶν, ἐγράφη εἰς νουθεσίαν ἡμῶν, ὅπως καὶ αὐτοὶ, διαθέσει τοῦ ταῦτα εἰρηκότος, εἰ γένοιτο ἡμῖν χρεία μετανοίας καὶ ἐξομολογήσεως ἐπί τισιν οὐκ ὀρθῶς ἡμῖν πεπραγμένοις, ταῖς αὐταῖς χρησώμεθα μεθόδοις, ὥσπερ φαρμάκοις ψυχῆς σωτηρίοις, εὐκαίρως τοῖς παροῦσι λόγοις τῆς ἐξομολογήσεως χρώμενοι. # Psalm 13
13.1Mezmur 13
Ayet 1. Bozuldular, işleriyle iğrenç oldular.
Rab der ki: Geldim, iyilik yapan bir kişi bile bulamadım, herkes her türlü uygunsuz işle suçluydu. İşlerinde bozuluyorlarsa, belki bozan şey kötü düşünce değil, o düşüncenin yerine getirilmesidir.
v. 1. Διέφθειραν, καὶ ἐβδελύχθησαν ἐν ἐπιτηδεύμασι. Ἐλθὼν, φησὶν ὁ Κύριος, οὐδ’ ἕνα εὗρον χρηστότητος ἐργάτην, ἀλλ’ ὑπεύθυνον πάσῃ πράξει ἀτόπῳ. Εἰ ἐν τοῖς ἐπιτηδεύμασι διαφθείρονται, ἀλλ’ οὐχὶ ἡ φαύλη ἔννοια τάχα διαφθείρει, ἀλλ’ αὐτὸ ταύτης ἐπιτέλεσμα τῆς ἐννοίας.
13.3Ayet 3. Barış yolunu bilmediler, gözlerinin önünde Tanrı korkusu yoktur.
Kurtarıcı "Yol benim" der, barışımız da odur. — Çünkü herkes Rab korkusuyla kötülükten sakınır.
v. 3. Καὶ ὁδὸν εἰρήνης οὐκ ἔγνωσαν, οὐκ ἔστι φόβος Θεοῦ ἀπέναντι τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῶν. Ἐγώ εἰμι ἡ ὁδὸς, φησὶν ὁ Σωτὴρ, καὶ αὐτός ἐστιν εἰρήνη ἡμῶν. — Τῷ γὰρ φόβῳ Κυρίου ἐκκλίνει πᾶς ἀπὸ κακοῦ.
13.4Ayet 4. Halkımı ekmek yer gibi yiyenler.
"Kötülük edenler etimi yemek için üzerime geldiklerinde."
v. 4. Οἱ κατεσθίοντες τὸν λαόν μου βρώσει ἄρτου. Ἐν τῷ ἐγγίζειν ἐπ’ ἐμὲ κακοῦντας τοῦ φαγεῖν τὰς σαρκάς μου.
13.6Ayet 6. Yoksulun tasarısını utandırdınız, çünkü Rab onun umududur.
Çünkü Rab zengin olduğu halde bizim için yoksul oldu ki biz onun yoksulluğuyla zenginleşelim.
v. 6. Βουλὴν πτωχοῦ κατῃσχύνατε, ὅτι Κύριος ἐλπὶς αὐτοῦ ἐστι. Δι’ ἡμᾶς γὰρ ἐπτώχευσεν ὁ Κύριος, πλούσιος ὢν, ἵν’ ἡμεῖς τῇ ἐκείνου πτωχείᾳ πλουτίσωμεν. # Psalm 14
14.3Mezmur 14
Ayet 3. Yakınlarına karşı hakareti kabul etmedi.
Kusursuz yaşayan, yakınlarına karşı hakareti kabul etmez.
v. 3. Καὶ ὀνειδισμὸν οὐκ ἔλαβεν ἐπὶ τοὺς ἔγγιστα αὐτοῦ. Vatic. p. 691, 1. Ὁ ἀνεπιλήπτως βιῶν, ὀνειδισμὸν οὐ λαμβάνει ἐπὶ τοὺς ἔγγιστας αὐτοῦ.
14.5Ayet 5. Parasını faize vermedi.
Bunu tefecilere söylemek gerekir, çünkü kutsal dağda konaklamaya engeldir.
v. 5. Τὸ ἀργύριον αὐτοῦ οὐκ ἔδωκεν τόκῳ. Τοῦτο λεκτέον πρὸς τοὺς τοκιστὰς, ὡς κωλυτικὸν τῆς ἐν ἁγίῳ ὄρει κατασκηνώσεως.
14.5bAynı ayet. Bunları yapan sonsuza dek sarsılmayacak.
Eusebios. Sayılan her şeyi birlikte başarıp eksiksiz olan ve Tanrı'ya göre yaşayışın bütün bedenini tam, sağlıklı ve bütün iyi sözlerle ve işlerle donanmış olarak koruyan kişi sonsuza dek sarsılmayacaktır.
Ibid. Ὁ ποιῶν ταῦτα, οὐ σαλευθήσεται εἰς τόν αἰῶνα. Εὐσεβίου. Ὅ γε μὴν ὁμοῦ πάντα προκατηριθμημένα κατορθώσας, ἀντιτελὴς γενόμενος, καὶ πᾶν τό σῶμα τῆς κατὰ Θεὸν πολιτείας ὁλόκληρον, ὥσπερ καὶ ὑγιὲς καὶ πᾶσιν ἀγαθοῖς λόγων τε καὶ ἔργων ἀπηρτισμένον διατηρήσας, οὐ σαλευθήσεται εἰς τόν αἰῶνα. # Psalm 15
15.4Mezmur 15
Ayet 4. Kanlarla toplanan toplantılarını toplamayacağım, adlarını dudaklarıma almayacağım.
Der ki: Uluslardan toplantılar toplarken onları kanlar aracılığıyla toplamayacağım, bana kanunun ibadetiyle gelmelerini de sağlamayacağım; daha çok övgü ve kansız kurbanla gelsinler. Eskiden, der, işlerine layık adlar alıyorlardı, putperest, çok tanrılı diye anılıyorlardı. Şimdi artık o adları anmayacağım, onları dindar, aziz, çağrılmış ve seçilmiş diye anacağım.
v. 4. Οὐ μὴ συναγάγω τὰς συναγωγὰς αὐτῶν ἐξ αἱμάτων, οὐδὲ μὴ μνησθῶ τῶν ὀνομάτων αὐτῶν διὰ χειλέων μου. Συνάγων, φησὶ, συναγωγὰς ἐκ τῶν ἐθνῶν, οὐ δι’ αἱμάτων αὐτὰ συνάξω, οὐδὲ παρασκευάσω διὰ τῆς νομικῆς μοι προέρχεσθαι λατρείας, δι’ αἰνέσεως δὲ μᾶλλον καὶ τῆς ἀναιμάκτου θυσίας· πάλαι μὲν, φησὶν, ἐπ’ ἀξίαν τῶν πράξεων ἐπήγοντο προσηγορίας, εἰδωλολάτραι, πολύθεοι ὀνομαζόμενοι· νῦν δὲ οὐκέτι μνησθήσομαι τῶν ὀνομάτων ἐκείνων· εὐσεβεῖς αὐτοὺς καὶ ἁγίους, κλητούς τε καὶ ἐκλεκτοὺς ὀνομάζων.
15.9Ayet 9. Dilim coştu.
Burada dil, Ruh'un lütfudur.
v. 9. Καὶ ἠγαλλιάσατο ἡ γλῶσσά μου. Γλῶσσαν νῦν λέγει τὸ χάρισμα τοῦ Πνεύματος. # Psalm 16
16.3Mezmur 16
Ayet 3. Yüreğimi sınadın, gece yokladın.
Sıkıntı sabrı, sabır da denenmişliği doğuruyorsa, sıkıntı denenmişliği doğurur. Sınama gece olduysa, gece burada sıkıntıyı gösterir; akıllı psykhē bu sıkıntıda tökezleyerek karanlığa düşer. — "Dar kapıdan ve sıkıntılı yoldan girin", yani amelî hayattan. Bu yol önce sevinç değil acı veriyor gibi görünür, ama sonra onunla eğitilmiş olanlara adalet meyveleri verir.
v. 3. Ἐδοκίμασας τὴν καρδίαν μου, ἐπεσκέψω νυκτός. Εἰ ἡ θλῖψις ὑπομονὴν κατεργάζεται, ἡ δὲ ὑπομονὴ δοκιμασίαν, ἡ θλῖψις ἄρα δοκιμασίαν κατεργάζεται· εἰ δὲ ἡ δοκιμασία ἐν νυκτὶ διέδραμεν, ἡ νὺξ ἐνταῦθα τὴν θλῖψιν σημαίνει, ἐν ἡ σκοτοῦται πταιομένη ψυχὴ λογική. — Εἰσέλθετε διὰ τῆς στενῆς πύλης καὶ τεθλιμμένης ὁδοῦ, τουτέστι τῆς πρακτικῆς, τις δοκεῖ πρῶτον ὀδύνης, καὶ οὐ χαρᾶς πρόξενος, ὕστερον μέντοι καρποὺς δικαιοσύνης ἀποδιδοῦσα τοῖς δι’ αὐτῆς γεγυμνασμένοις.
16.7Ayet 7. Merhametlerini şaşılacak kıl, ey sana umut bağlayanları kurtaran! Sağ eline karşı duranlardan beni göz bebeği gibi koru.
Eyüp kendisini vuran güce Tanrı'nın eli der: "Senin elindir, beni böyle döndürme." Davut da Tanrı'nın iyilik eden eline düşman olanlara Tanrı'nın kılıcı der. Tanrı'nın iyilik eden eli meleklerdir; onlar aracılığıyla duyulur dünyayı gözetir. Bütün insanların kurtulmasını ve hakikat bilgisine ulaşmasını isteyen bu meleklere daimōnlar karşı durur.
v. 7. Θαυμάστωσον τὰ ἐλέη σου, ὁ σώζων τοὺς ἐλπίζοντας ἐπὶ σέ· ἐκ τῶν ἀνθεστηκότων τῇ δεξιᾷ σου φύλαξόν με, ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ. Ὥσπερ τὴν πλήξασαν αὐτὸν δύναμιν, ὁ Ἰὼβ χεῖρα λέγει Θεοῦ· Ἡ χείρ ἐστί σου, φησὶν, μή με στροβῇ τοσούτως. Καὶ τοὺς ἐχθροὺς τῆς εὐεργετικῆς χειρὸς τοῦ Θεοῦ καλεῖ ὁ Δαυὶδ ῥομφαίαν Θεοῦ. Χείρ δὲ εὐεργετικὴ Θεοῦ οἱ ἄγγελοί εἰσιν, δι’ ὧν προνοεῖται κόσμου τοῦ αἰσθητοῦ, οἶς ἀντίκεινται δαίμονες, βουλομένοις πάντας ἀνθρώπους σωθῆναι, καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν. # Psalm 17
17.9Mezmur 17
Ayet 9. Öfkesinde duman yükseldi, yüzünden ateş alevlendi, ondan korlar tutuştu.
Der ki: Öfkelendi ve ateşi indirdi; onunla insanları yeniden tutuşturdu. Korlar havariler korosudur: Pentekost gününde bu ateşten pay alıp başlarına ateşten diller aldıkları için haklı olarak kor diye anıldılar; hem ulusları aydınlatıyor hem arıtıyorlardı. Bunun böyle olduğunu sonraki sözlerden öğren:
v. 9. Ἀνέβη καπνὸς ἐν ὀργῇ αὐτοῦ, καὶ πῦρ ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ κατεφλόγισεν, ἄνθρακες ἀνήφθησαν ἀπ’ αὐτοῦ. Ὠργίσθη, φησὶ, καὶ κατέβαλεν τὸ πῦρ, δι’ οὗ πάλιν τοὺς ἀνθρώπους κατέφλεγεν. Ἄνθρακες, ὁ τῶν ἀποστόλων χορός τούτου γὰρ τοῦ πυρὸς κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς Πεντηκοστῆς μεταλαβόντες, καὶ γλώσσας ἐπὶ τῶν κεφαλῶν πυρίνας δεξάμενοι, ἄνθρακες εἰκότως ἐχρημάτιζον, φωτίζοντες ὁμοῦ τὰ ἔθνη καὶ καθάροντες· ὅτι ταῦτα ἐγένετο, τοῖς ἑξῆς ἐπαγομένοις μάνθανε·
17.10_11Ayet 10–11. Göğü eğdi ve indi, ayaklarının altında karanlık vardı; Kerubi'ye bindi.
Kerubim, bilgi ve anlayış diye çevrilir; şu hâlde adiller için söylüyor.
v. 10, 11. Καὶ ἔκλινεν οὐρανὸν, καὶ κατέβη, καὶ γνόφος ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ, καὶ ἐπέβη ἐπὶ Χερουβεὶν. Χερουβεὶμ ἑρμηνεύεται γνῶσις καὶ σύνεσις· εἰς τοὺς δικαίους οὖν λέγει.
17.12Ayet 12. Karanlığı gizlenme yeri yaptı, çevresinde çadırı vardı.
Karanlığı gizlenme yeri yaptı: Bir zamanlar Musa'nın kendisiyle İsrail'in körlüğü arasına örtü koyması gibi, karanlığı kendisiyle bizim aramıza koydu. Karanlık tabiat o saklı güzelliği kolayca görmesin diye; çünkü onu zahmetsizce elde eden, edinmenin kolaylığı yüzünden kolayca da kaybeder. Bu yüzden, eskiden Mısırlılarla İbraniler arasında bulutun durması gibi, bizimle Tanrı arasında bu bedensel karanlık durur. "Karanlığı gizlenme yeri yaptı" sözü belki budur. Pavlos da bu yüzden "Yalnız o ölümsüzdür, yaklaşılmaz ışıkta oturur" der.
v. 12. Καἱ ἔθετο σκότος ἀποκρυφὴν αὐτοῦ, κύκλῳ αὐτοῦ ἡ σκηνὴ αὐτοῦ. Ἔθετο τὸ σκότος ἀποκρυφὴν αὐτοῦ, μέσον ἑαυτοῦ τε καὶ ἡμῶν θεὶς, ὥσπερ Μωϋσῆς πάλαι τὸ κάλυμμα μέσον ἑαυτοῦ τε καὶ πωρώσεως Ἰσραὴλ, εἰ μὴ ῥᾳδίως εἴδῃ σκοτεινὴ φύσις, τὸ ἀπόθετον κάλλος μὴ ῥᾳδίως ἐπιτυχοῦσα, ῥᾳδίως καὶ ἀποβάλλει, διὰ τὴν εὐκολίαν τῆς κτίσεως. Διὰ τοῦτο μέσον ἡμῶν τε καὶ Θεοῦ ὁ σωματικὸς οὗτος ἵσταται γνόφος, ὥσπερ ἡ νεφέλη τὸ πάλαι τῶν Αἰγυπτίων καὶ τῶν Ἑβραίων· καὶ τοῦτό ἐστιν ἴσως ὃ ἔθετο σκότος ἀποκρυφὴν αὐτοῦ. Διὸ καὶ Παῦλός φησιν· Ὁ μόνος ἔχων ἀθανασίαν, καὶ φῶς οἰκῶν ἀπρόσιτον.
17.20Ayet 20. Beni kurtaracak, çünkü benden hoşnut kaldı.
Senin inayetinle böyle kurtulmuş olarak, bütün düşmanlara üstün gelmeyi ve onları yeniden itaate getirinceye dek vazgeçmemeyi umuyorum. "Ayaklarımın altına düşecekler" derken de buna işaret etmişti.
v. 20. Ῥύσεταί με, ὅτι ἐθέλησέν με. Οὕτως ὁ ὑπὸ τῆς σῆς προνοίας ῥυσθεὶς, ἐλπίζω πάντων περιγενέσθαι τῶν δυσμενῶν, καὶ μὴ πρότερον ἀποστῆναι, ἕως αὐτοὺς αὖθις ὑπηκόους εἰργάσωμαι· τοῦτο γὰρ καὶ παρεδήλωσεν εἰρηκώς· Πεσοῦνται ὑπὸ τοὺς πόδας μου.
17.36Ayet 36. Senin terbiyen vb.
"Senin terbiyen bana öğretecek" Theodotion'undur; Yetmişler'de bunun yerine "Senin terbiyen beni sonuna dek doğrulttu" denmiştir.
v. 36. Καὶ ἡ παιδεία σου κτλ. Τό· Καὶ ἡ παιδεία σου αὐτή με διδάξει, Θεοδωτίονός ἐστιν, ἀντὶ τοῦ· Καὶ ἡ παιδεία σου ἀνώρθωσέ με εἰς τέλος, εἰρημένον τοῖς Οʹ.
17.40Ayet 40. Bana karşı kalkanların hepsini altımda bağladın.
Davut'un düşmanları üzerinde krallık ettiğini bilmiyoruz; şu hâlde peygamberlik, ten bakımından ondan doğan aracılığıyla gerçekleşir.
v. 40. Συνεπόδισας πάντας τοὺς ἐπανισταμένους ἐπ’ ἐμὲ ὑποκάτω μου. Καὶ μὴν οὐκ ἴσμεν τὸν Δαυὶδ τῶν ἐχθρῶν βασιλεύσαντα· οὐκοῦν διὰ τοῦ ἐξ αὐτοῦ κατὰ σάρκα τεχθέντος ἡ προφητεία πληροῦται.
17.41Ayet 41. Düşmanlarımın sırtını bana çevirdin.
"Onları kaçırdın" anlamındadır; çünkü sırt çevirmek kaçanlara özgüdür.
v. 41. Καὶ τοὺς ἐχθρούς μου ἔδωκάς μοι νῶτον. Ἀντὶ τοῦ· εἰς φυγὴν ἔτρεψας. Ἴδιον γὰρ φευγόντων τὸ διδόναι τὰ νῶτα.
17.49Ayet 49. Öfkeli düşmanlardan beni kurtaran.
Thymos'un hâkim olduğu kimselerde öfkelilik de bulunur. Düşmanlarımız öfkeliyse, düşmanlarımız thymos'ludur; çünkü "Onların thymos'u yılanınkine benzer" ve "Thymos'u üzerimize öfkelendiğinde" denmiştir.
v. 49. Ὁ ῥύστης μου ἐξ ἐχθρῶν ὀργίλων. Ἐν οἷς θυμὸς ἐπικρατεῖ, ἐν τούτοις καὶ ὀργιλότης εἰ δὲ ἐχθροὶ ἡμῶν ὀργίλοι εἰσιν, οἱ ἐχθροὶ ἡμῶν ἄρα θυμωδεῖς εἰσιν· θυμὸς γὰρ αὐτῶν, φησὶ, κατὰ τὴν ὁμοίωσιν τοῦ ὄφεως, καὶ ἐν τῷ ὀργισθῆναι τὸν θυμὸν αὐτοῦ ἐφ’ ἡμᾶς. # Psalm 18
18.3_4Mezmur 18
Ayet 3–4. Gün güne söz dökülür, gece geceye bilgi bildirir. Sesleri duyulmayan söz ve konuşma yoktur.
Eusebios. Gece ve gündüz, vaktine göre çekilmenin düzenli ölçüleridir. Azalıp artarken birbirleriyle oranlarını sürekli korur ve işleriyle ikisini ayırmış olanı ilan ederler. Çünkü süreklilik ve karışmazlık rastlantıda bulunmaz; uyum bilgeliğin çocuğudur. Onların seslenişleri duyulmayanlardan değildir; çünkü görülen gökler, gece ve gündüz seyredildikçe meskûn dünyanın her yerinde duyulurlar. Pavlos bu sözleri havariler için kullandı; bu yüzden belirsiz konuştu, öncekilerden söz ederken alıştığı gibi "Yeşaya İsrail hakkında haykırır", "Yeşaya'nın önceden söylediği gibi", "Yazıldığı gibi" ve "Çünkü Yazı der" demedi. Symmakhos daha açık çevirmiştir: "Gece geceye bilgi bildirir; sesleri duyulmayan sözlerle değil, onların yankısı bütün yeryüzüne çıktı." Ya da Akylas'a göre: "Onların ölçüsü... çünkü ne söz ne ses çıkarılır." Ölçülerini ve kendi düzenlerini göstererek bütün karayı ve denizi Tanrı'ya ilahi söylemeye çağırırlar. — Diriliş günü, çarmıh gününe şu sözü döker: O gün çarmıha gerilen, bu gün Tanrı olarak dirildi ve ölüleri diriltti. Çarmıhın önünde çöken gece de Mesih'in teslim edildiği geceye şu bilgiyi bildirir: O gece korkup dua eden ve sonra teslim edilen, bu gecede elementlerin efendisi olarak görülmüş, gündüzün ortasına gece getirmiştir.
v. 3, 4. Ἡμέρα τῇ ἡμέρᾳ ἐρεύγεται ῥῆμα, καὶ νὺξ νυκτὶ ἀναγγέλλει γνῶσιν. Οὐκ εἰσὶ λαλιαὶ, οὐδὲ λόγοι, ὧν οὐχὶ ἀκούονται αἱ φωναὶ αὐτῶν. Εὐσεβίου. Νὺξ καὶ ἡμέρα τεταγμένα μέτρα τυγχάνοντα τῆς κατὰ καιρὸν ὑποχωρήσεως, κατά τε μείωσιν καὶ αὔξησιν, καὶ τὴν πρὸς ἄλληλα διὰ παντὸς ἀναλογίαν φυλάττοντα, κηρύττει διὰ τῶν ἔργων τὸν ἀμφότερα διαστήσαντα· οὖ γὰρ ἐν τοῖς κατὰ τύχην τὸ διηνεκὲς, καὶ ἀσύγχυτον, ἀλλὰ σοφίας ἔκγονος ἁρμονία. Αἱ δὲ τῶν λόγων αὐτῶν φωναὶ οὐκ εἰσὶ τῶν μὴ ἀκουομένων· πανταχοῦ γὰρ τῆς οἰκουμένης διὰ τῆς θέας ἀκούονται οὐρανῶν τε βλεπομένων, καὶ νυκτὸς καὶ ἡμέρας. Προσεχρήσατο δὲ τοῖς ῥητοῖς τούτοις ἐπὶ τῶν ἀποστόλων ὁ Παῦλος διὸ καὶ ἀορίστως ἔφη, ἀλλ’ οὐχ ὡς εἴωθεν ἐπὶ τῶν προηγουμένων λέγειν· Ἡσαΐας δὲ κράζει ὑπὲρ τοῦ Ἰσραήλ. Καὶ πάλιν· Καθὼς προείρηκεν Ἡσαΐας. Καὶ πάλιν· Καθὼς γέγραπται. Καὶ αὖθις· Λέγει γὰρ ἡ γραφή. Σύμμαχος δὲ σαφέστερον ἐξέδωκεν· Καὶ νὺξ νυκτὶ ἀναγγέλλει γνῶσιν, οὐ ῥήσεσιν, οὐδὲ λόγοις, ὧν οὐκ ἀκούονται φωναὶ, ἀλλ’ εἰς πᾶσαν τὴν γῆν ἐξῆλθεν ἦχος. Ἢ κατὰ τὸν Ἀκύλαν· Ὁ κανὼν αὐτῶν, οὐδὲ γὰρ λόγον οὐδὲ φωνὴν ἀφιεῖται· Τὸν κανόνα δὲ καὶ τὴν οἰκείαν τάξιν ὑποδεικνῦσαι, πᾶσαν γῆν καὶ θάλατταν εἰς τὴν θείαν ὑμνῳδίαν καλοῦσιν. — Ἡμέρα δὲ τῆς ἀναστάσεως τῇ ἡμέρᾳ τοῦ σταυροῦ ἐρεύγεται ῥῆμα, πῶς ὁ ἐν ἐκείνῃ σταυρωθεὶς, ἐνταῦθα ὡς Θεὸς ἀνέστη, καὶ τοὺς νεκροὺς ἀνέστησεν. Καὶ νὺξ ἡ πρὸ τοῦ σταυροῦ γενομένη τῇ νυκτὶ τῆς τοῦ Χριστοῦ παραδόσεως τοιαύτην ἀναγγέλλει γνῶσιν, πῶς ἐν ἐκείνῃ δειλιῶν καὶ προσευχόμενος, ὕστερον δὲ καὶ παραδοθεὶς, ἐν ταύτῃ τῶν στοιχείων δεσπότης, ὥστε καὶ νύκτα κατὰ τὸ μέσον ἐπαγεῖν τῆς ἡμέρας, ἀποδέδεικται.
18.6Ayet 6. Güneşte çadırını kurdu; kendisi de gerdeğinden çıkan güvey gibi, yolunu koşmak için bir dev gibi coşacak.
Athanasios. Gerdek, Bakire'ye denmiştir; güvey Mesih ondan, her lekeden temiz olarak, temiz bir gerdekten çıktı. Kutsal Bakire Mesih'in gerdeğidir; çünkü erkeksiz doğurduğu için güveyi, görünmez bir kudretle doğumu gerçekleştiren, doğurduğunun kendisiydi. — Dev "saldıran" diye çevrilir ve Rab için alınır. Çünkü o, kurtuluş düzeni zamanında kurtuluşumuzu gerçekleştirirken coşmuş, daimōnların saflarına saldırmış ve bizim üzerimizdeki egemenliklerini ortadan kaldırmıştır. Yol, Rab'bin insan oluşudur; bu yolda, çarmıhta ve ölümde gösterdiği güç yüzünden dev gibi coşarak koştu. İncil'de de bir koyunu buluşuna coşmuştur. Çünkü sapmamış doksan dokuz koyunu, yani melek güçlerini dağlarda, yani göklerde bırakıp sapmış koyuna geldi ve onu bulunca coştu. Ya da coşarak göklere giden yolu koştu ya da yeryüzünden yerin altına koştu.
v. 6. Ἐν τῷ ἡλίῳ ἔθετο τὸ σκήνωμα αὐτοῦ, καὶ αὐτὸς ὡς νυμφίος ἐκπορευόμενος ἐκ παστοῦ αὐτοῦ, ἀγαλλιάσεται ὡς γίγας δραμεῖν ὁδὸν αὐτοῦ. Ἀθανασίου. Παστὸν τὴν Παρθένον ἐκάλεσεν, ἐξ ἦς ὁ νυμφίος Χριστὸς ἐπορεύετο, παντὸς ῥύπου καθαρὸς, ἀπὸ καθαρᾶς παστάδος προερχόμενος. Παστὰς δὲ τοῦ Χριστοῦ ἡ ἁγία Παρθένος, ἐπειδὴ χωρὶς ἀνδρὸς τεκοῦσα, νυμφίον ἔσχεν εἰκότως τὸν τικτόμενον αὐτὸν, ἀοράτῳ δυνάμει τὸν τόκον ἐνεργήσαντα. — Γίγας ἑρμηνεύεται ἐπιπίπτων, λαμβάνεται δὲ εἰς τόν Κύριον· αὐτὸς γὰρ ἠγαλλιάσατο κατὰ τὸν καιρὸν τῆς οἰκονομίας, τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν πραγματευόμενος, καὶ ἐπέπεσε ταῖς δαιμονικαῖς φάλαγξι, καταργήσας αὐτῶν καθ’ ἡμῶν δυναστείαν. Ὁδὸν δὲ τὴν τοῦ Κυρίου ἐνανθρώπησιν νόησον, ἐν ἡ καθάπερ γίγας διὰ τὴν ἰσχὺν τὴν ἐν τῷ σταυρῷ καὶ τῷ θανάτῳ πεπραγμένην ἀγαλλιώμενος ἔτρεχεν. Ἀρτίως ἠγαλλιάσατο ἐν τῷ εὐαγγελίῳ διὰ τὴν εὕρεσιν τοῦ ἑνὸς προβάτου. Εἴασε γὰρ τὰ ἐννενήκοντα ἐννέα πρόβατα τὰ μὴ πλανηθέντα, τουτέστι τὰς ἀγγελικὰς δυνάμεις, ἐπὶ τὰ ὄρη, τουτέστιν ἐν τοῖς οὐρανοῖς, καὶ ἦλθεν ἐπὶ τὸ πεπλανημένον πρόβατον, καὶ εὑρὼν αὐτὸ ἠγαλλιάσατο· ἢ ἔδραμε τὴν ἐπ’ οὐρανοὺς ὁδόν ἀγαλλιῶν, εἴτε ἀπὸ γῆς εἰς τὰ καταχθόνια ἔδραμε.
18.8Ayet 8. Rab'bin kanunu kusursuzdur, psykhē'leri döndürür.
Origenes. Araştırmak gerekir: Kötülükten aretē'ye mi döndürür, yoksa duyulur şeylerden düşünülür şeylere mi? Belki ikincisine; çünkü birincisi buyruğun işidir. Kanun derken elbette İncil kanununu kastediyor. Uluslardan gelenler, önce adı geçen elementlerin eğitimiyle tek Yaratıcı olduğunu öğrenip sonra İncil kanununu da öğrenirler; bu kanun bütün ulusların psykhē'lerini hakikate döndürmüştür. — Bize duyduğu sonsuz sevgi yüzünden, sevgisinden çok uzağa kaçmış ve günahın en uç noktasına varmış olan zinakârı da haydudu da göz ardı etmez.
v. 8. Ὁ νόμος τοῦ Κυρίου ἄμωμος, ἐπιστρέφων ψυχάς. Ὠρ. Ζητητέον πότερον ἀπὸ κακίας ἐπιστρέψειεν ἐπὶ τὴν ἀρετὴν, ἢ ἀπὸ τῶν αἰσθητῶν ἐπὶ τὰ νοητά· καὶ τάχα τὰ δεύτερον· τὸ γὰρ πρότερον, ἡ ἐντολὴ πέφυκεν ποιεῖν νόμον, τὸν εὐαγγελικὸν δηλονότι, ὡς ἤδη δὲ ἀπὸ τῶν προειρημένων στοιχείων παιδαγωγηθέντες οἱ ἐξ ἐθνῶν, ἕνα εἶναι τόν δημιουργὸν, διδάσκονται λοιπόν καὶ τὸν εὐαγγελικὸν νόμον, ὡς καὶ ἐπέστρεψε τῶν ἐθνῶν ἁπάντων τὰς ψυχὰς εἰς τὴν ἀλήθειαν. — Διὰ τὴν ἐνάπειρον περὶ ἡμᾶς ἀγάπην αὐτοῦ, οὔτε πόρνον, οὕτε λῃστὴν παρατρέχει, τοὺς ἄγαν αὐτοῦ φυγόντας τὴν ἀγάπην, καὶ εἰς τὰ ἔσχατα τῆς ἁμαρτίας φθάσαντας.
18.10Ayet 10. Rab'bin yargıları hakikidir, hepsi birden adildir.
İlk iki dizeye üçüncüsünü zorunlu olarak ekledi. Çünkü Tanrı'nın yargıları, günah işleyenler ve kanunu çiğneyenler için korkunç ve kaçınılacak şeylerdir; Tanrı'nın kanununu yapanlar ve koruyanlar içinse, karşılık umudu yüzünden her zenginlikten değerli, hatta her hazdan daha tatlı görünür.
v. 10. Τὰ κρίματα Κυρίου ἀληθινὰ, δεδικαιωμένα ἐπὶ τὸ αὐτό. Ἀναγκαῖον τοῖς δύο στίχοις τοῖς προτέροις τόν τρίτον προσέθηκε· τὰ γὰρ τοῦ Θεοῦ κρίματα, τοῖς μὲν ἁμαρτάνουσι καὶ παραβάταις φοβερὰ καὶ ἀποζητητέα καθέστηκεν· τοῖς δὲ ἐργαζομένοις τοῦ Θεοῦ τὸν νόμον καὶ φυλάττουσι παντὸς πλούτου τιμιώτερα, διὰ τὴν ἐλπίδα τῆς ἀμοιβῆς, ἀλλὰ μὴν καὶ πάσης ἡδονῆς γλυκύτερα φαίνεται.
18.12Ayet 12. Çünkü kulun da onları korur; onları korumakta büyük karşılık vardır.
Bu da önceki ayette bize açıkça gösterilmiştir: Hakikatli ve adil olanların, hakikatli ve adil yargılayan Tanrı tarafından adil kılındığı söyleniyor. "Hepsi birden", aynı sebeple demektir; çünkü hangi sebeple hakikatliyseler, aynı sebeple adildirler. — Kulun onları koruyorsa, korumayan senin kulun değildir. Tanrı'nın arzu edilecek şeylerini ancak onlardan başkasını arzu etmeyen korur; bu yüzden Tanrı katında gelecek şeylerden büyük karşılık alır.
v. 12. Καὶ γὰρ ὁ δοῦλός σου φυλάσσει αὐτὰ, ἐν τῷ φυλάσσειν αὐτὰ ἀνταπόδοσις πολλή. Σαφῶς ἡμῖν καὶ τοῦτο δεδήλωται ἐν τῷ προλαβόντι ψαλμῷ, ἀληθινὰ καὶ δίκαια παρὰ τοῦ ἀληθοῦς Θεοῦ καὶ δικαιοκρίτου δεδικαιωμένα λέγεται· ἐπὶ τὸ αὐτὸ δέ ἐστιν κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον· ᾧ γὰρ λόγῳ ἐστιν ἀληθῆ, τούτῳ τυγχάνει καὶ δίκαια. — Εἰ ὁ δοῦλός σου φυλάσσει αὐτὰ, ὁ μὴ φυλάσσων, οὐ δοῦλός σου. Φυλάσσει δὲ τὰ ἐπιθυμητὰ τοῦ Θεοῦ, ὁ ἐπιθυμῶν οὐκ ἄλλο τι ἡ αὐτά· διὸ ἔχει ἀνταπόδοσιν τῶν ἐπὶ Θεοῦ μελλομένων πολλήν.
18.13_14Ayet 13–14. Hataları kim fark eder? Gizli hatalarımdan beni arıt, yabancılardan kulunu esirge.
Akylas "yabancılar"ı "kibirliler" diye çevirmiştir. Çünkü başaranlarda bazen bu duygu ortaya çıkar, akıl buna kapılıp gevşer ve bu kez başka bir yoldan düşerler; Havari'nin "Kibirlenip şeytanın hükmüne düşmesin" sözündeki gibi. "Çünkü kulun da onları korur" sözünü bu yüzden önceden söyleyip kibirden kurtarılmak için yalvarır: Büyük bir günah olan bundan arınırsam, gizli hatalarımdan da arınmış olarak kibirden lekesiz olacağım; şimdi ise henüz güvenemiyorum.
v. 13, 14. Παραπτώματα τίς συνήσει; ἐκ τῶν κρυφίων μου καθάρισόν με, καὶ ἀπὸ ἀλλοτρίων φεῖσαι τοῦ δούλου σου. Ὁ δὲ Ἀκύλας τὸ ἀλλοτρίων ὑπερηφάνων ἐξέδωκεν. Ἐπὶ γὰρ τοῖς κατορθοῦσι τὸ πάθος, ἐσθ’ ὅτε τοῦτο παρέπεται, χαυνουμένης ἐπὶ τοῦτο τῆς διανοίας· καὶ δι’ ἑτέρου πάλιν ἐκτραχηλίζονται τρόπου, ὁποῖον τὸ ἀποστολικὸν, ἵνα μὴ τυφωθεὶς εἰς κρίμα ἐμπέσῃ τοῦ διαβόλου, ἀναγκαίως προειπών· Καὶ γὰρ ὁ δοῦλός σου φυλάσσει αὐτὰ, ἱκετεύει ῥυσθῆναι τῆς ὑπερηφανείας· ἀφ’ ἧς ἁμαρτίας οὔσης μεγάλης καθαρισθεὶς, ἄμωμος ἔσομαι ἐξ ὑπερηφανείας, ἅμα καὶ τῶν κρυφίων καθαρισθείς· νῦν γὰρ οὔπω θαῤῥῶ. # Psalm 19
19.3_4Mezmur 19
Ayet 3–4. Kutsal yerden sana yardım göndersin, Siyon'dan seni desteklesin. Bütün kurbanını ansın, yakmalık sunun semirsin.
Der ki: Ona şükranla ruhani kurban sunarak kurtulacaksın. "Bütün" sözü çokluğu gösterir; çünkü azını anmaz. Yakmalık sunu, tamamıyla düşünülür ateşe, Ruh'a teslim edildiğinde semirir; sunanlar ruhani olduğunda bu gerçekleşir.
v. 3, 4. Ἐξαποστείλαι σοι βοήθειαν ἐξ ἁγίου, καὶ ἐκ Σιὼν ἀντελάβοιτό σου· μνησθείη πάσης θυσίας σου, καὶ τὸ ὁλοκαύτωμά σου πιανάτω. Ῥυσθήσει, φησὶν, εὐχαριστικῶς αὐτῷ προσάγων θυσίαν πνευματικήν· τὸ πάσης πλῆθος ἐμφαίνει· ὀλίγης γὰρ οὐ μίμνηται. Πιαίνεται δὲ ὁλοκαύτωμα, ὅταν ὅλῳ τῷ νοητῷ πυρὶ παραδοθῇ, τῷ πνεύματι· ἔσται δὲ τοῦτο, ὅταν οἱ προσφέροντες πνευματικοὶ τυγχάνωσιν.
19.8Ayet 8. Bunlar arabalarda, bunlar atlarda.
Atları, daimōnların üzerine bindiği duyguların sıçrayışları olarak anla; arabaları da saldırgan duyguların birliği olarak. Bunların içinde bize karşı hazırlanırlar.
v. 8. Οὗτοι ἐν ἄρμασι καὶ οὗτοι ἐν ἵπποις. Νόει καί ἵππους τὰ σκριρτήματα τῶν παθῶν, εἰς [οἷς] ἐπιβαίνουσιν οἱ δαίμονες· ἅρματα δὲ τὴν σύμπνοιαν τῶν ὁρμητικῶν παθῶν, ἐν οἷς παρασκευάζονται καθ’ ἡμῶν.
19.10Ayet 10. Rab, kralını kurtar ve bizi duy.
Şimdilik bizim için kral Davut'u kurtar.
v. 10. Κύριε, σῶσον τὸν βασιλέα σου, καὶ ἐπάκουσον ἡμῶν. Νῦν δὲ τέως ἡμῖν τὸν βασιλέα σῶσον Δαυίδ. # Psalm 20
20.7Mezmur 20
Ayet 7. Çünkü ona sonsuzluklar boyu bereket vereceksin, yüzünle birlikte onu sevinçle sevindireceksin.
Ona "Gel, Babamın kutsadığı" diyerek. Lütuf ve barış Baba Tanrı'dan ve Rab İsa Mesih'ten verildiği gibi, Tanrı'dan ve onun yüzünden de verilir. Tanrı'nın yüzü, onun hipostazının damgasıdır; kral onunla sevinir ve beklenen şeyleri önceden tadar. Ya da kral, suret olan Tanrı Logos'uyla bir olarak onun tapınağı diye anılır ve ona benzer hâle gelerek sevinir.
v. 7. Ὅτι δώσεις αὐτῷ εὐλογίαν εἰς αἰῶνα αἰῶνος, εὐφρανεῖς αὐτὸν ἐν χαρᾷ μετὰ τοῦ προσώπου σου. Λέγων πρὸς αὐτόν· Δεῦρο, εὐλογημένος τοῦ Πατρός μου. Ὥσπερ ἀπὸ τοῦ Θεοῦ Πατρὸς καὶ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ αὐτὴ χάρις καὶ εἰρήνη δίδοται, οὕτως ἀπὸ Θεοῦ καὶ τοῦ προσώπου αὐτοῦ· πρόσωπον δὲ Θεοῦ, ὁ χαρακτὴρ τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ, μεθ’ οὗ ὁ βασιλεὺς εὐφραίνεται, πεῖραν τοῖς προσδοκωμένοις προβάλλων. Ἢ ὅτι μετὰ τοῦ Θεοῦ Λόγου τῆς εἰκόνος, οὐ γενόμενος ὁ βασιλεὺς, ναὸς αὐτοῦ χρηματίζει, καὶ σύμμορφος αὐτοῦ γενόμενος, εὐφραίνεται.
20.9Ayet 9. Elin bütün düşmanlarını bulsun, sağ elin senden nefret edenlerin hepsini bulsun.
Günahlardan ve kötü düşüncelerden düşmek iyiliktir; çünkü kötü düşünce günahın tohumudur.
v. 9. Εὑρεθείη ἡ χείρ σου πᾶσιν τοῖς ἐχθροῖς σου, ἡ δεξιά σου εὕροι πάντας τοὺς μισοῦντάς σε. Εὐεργεσία ἐστὶν ἁμαρτιῶν ἐκπεσεῖν καὶ ἐννοιῶν πονηρῶν· σπέρμα γὰρ ἁμαρτίας λογισμὸς πονηρός. # Psalm 21
21.4Mezmur 21
Ayet 4. Sen kutsal yerde oturursun, ey İsrail'in övgüsü.
Buradan öğreniyoruz ki Rab bizzat övgüdür ve övgünün kendisi olarak İsrail tarafından övülür.
v. 4. Σὺ δὲ ἐν ἁγίῳ κατοικεῖς, ὁ ἔπαινος Ἰσραήλ. Ἐντεῦθεν μανθάνομεν ὅτι αὐτοέπαινός ἐστιν ὁ Κύριος καὶ ἐπαινούμενος ὑπὸ τοῦ Ἰσραὴλ, ἡ αὐτὸς ἔπαινος ὤν.
21.7Ayet 7. Ben ise solucanım.
"Ben solucanım" sözünü, ten almış Tanrı'nın ağzından konuşur gibi söylüyor; bu söz tanrılık bakımından değil, görünüş ve tenin alçaklığı bakımından alınır.
v. 7. Ἐγὼ δέ εἰμι σκώληξ. Ὡς ἐκ προσώπου τοῦ σαρκωθέντος Θεοῦ λέγει, εἰ καὶ μὴ κατὰ τὴν Θεότητα λαμβανόμενον, ἀλλὰ κατὰ τὸ φαινόμενον καὶ τὸ ταπεινὸν τῆς σαρκὸς, τό· Ἐγώ εἰμι ὁ σκώληξ.
21.19Ayet 19. Onlar baktılar ve beni seyrettiler.
Muhtemelen çivileri nereye çakacaklarını görmek için bütün bedenini yokluyor ve her kemiğini ölçüyorlardı.
v. 19. Αὐτοὶ δὲ κατενόησαν, καὶ ἐπεῖδόν με. Ψηλαφῶντες, κατὰ τὸ εἰκὸς, ἅπαν αὐτοῦ τὸ σῶμα καὶ ἀναμετροῦντες ἕκαστον τῶν ὀστέων, ἵνα ἴδοιεν οὗ τοὺς ἥλους πῆξαι χρή.
21.21Ayet 21. Psykhē'mi kılıçtan kurtar.
Simeon da kutsal Tanrı Doğuran'a "Senin de psykhē'ni bir kılıç delip geçecek" der.
Ve biricik olanımı köpeğin elinden.
Yukarıda köpekler dediklerini burada tür bakımından tekil olarak anıyor. — Biricik, kendi psykhē'sidir; çünkü günah bilmeyen yalnız odur, ayrıca Tanrı Logos'uyla sürekli birlik içinde olan da yalnız odur. Belki de kendisine sunulan Kilise'ye biricik diyor: Lekesiz ve kırışıksızdır, tamamen kusursuzlardan oluşmuştur ve bunlar ilerleyişlerine göre çeşitli sınıflara ayrılmıştır. "Altmış kraliçe, seksen cariye ve sayısız genç kız vardır", ama hepsinin üstünde, yukarıdaki annesi Kudüs'ün biriciği olan yetkin güvercin bulunur.
v. 21. Ῥῦσαι ἀπὸ ῥομφαίας τὴν ψυχήν μου. Καὶ πρὸς τὴν ἁγίαν θεοτόκον ὁ Συμεών φησι· Καὶ σοῦ δὲ αὐτῆς τὴν ψυχὴν διελεύσεται ῥομφαία. Καὶ ἐκ χειρὸς κυνὸς τὴν μονογενῆ μου. Ἑνικῶς δὲ νῦν, οὓς εἶπεν ἄνω κύνας, διὰ τὸ γένος καλεῖ. — Μονογενῆ δὲ τὴν ἰδίαν ψυχὴν εἶπεν, ὡς μόνην ἁμαρτίαν μὴ γνοῦσαν· ἀλλὰ καὶ ὅτι μόνη διὰ παντὸς εἶχε τοῦ Θεοῦ Λόγου τὴν ἕνωσιν. Τάχα δὲ τὴν παραστᾶσαν ἐκκλησίαν αὐτῷ λέγει μονογενῆ, μὴ ἔχουσαν σπῖλον ἢ ῥυτίδα, ἐκ τῶν ἀμώμων τελείως συμπληρωμένην, ὧν κατὰ προκοπὴν εἰς διάφορα τάγματα διῃρημένην· ἐξήκοντα μέν εἰσι βασιλίδες, ὀγδοήκοντα δὲ παλακαὶ, καὶ νεάνιδες ὧν οὐκ ἔστιν ἀριθμός· ὑπὲρ δὲ πάσας ἐστὶ περιστερὰ τελεία, μονογενὴς οὖσα τῇ μητρὶ τῇ ἄνω Ἰερουσαλήμ. # Psalm 22
22.1_2Mezmur 22
Ayet 1–2. Rab beni güder, hiçbir eksiğim olmaz. Beni çayırlara yerleştirdi, dinlenme suyu yanında besledi.
Yetkin kişi, Tanrı'nın suret ve benzerliğine göre tanınandır; Rab onun için çoban değil, kral diye yazılır. Başlangıç eğitiminde ilerleyen kişiye ise Tanrı'nın koyunu denebilir. O, Rab tarafından güdülür, İncil'de otlar ve içen susamayan suyu içer, ama henüz hakiki asmanın şarabını içmez; yeniden doğuş yıkanmasıyla dinlenir ve günahların yükünü bırakır. Başka bir bakımdan, Mesih'in uysallığını ve sükûnetini başaran kişi onun tarafından çayıra götürülür. Çayır, ahlak öğretisidir; "Orada beni yerleştirdi" der, kalıcı olarak oturttu demez. Başka yerde de "O bizi sonsuza dek güder" der. Çayırı, onun düşünülür yerini ve dinlenmenin düşünülür suyunu, akla ait sofradan ve kâseden pay alabilene dek hâlâ güdülmekte olana verilen şeyler olarak anla. Öldürmeyen bir harf kaldıysa, o çayır olacaktır; ruhani olarak güdülen ve sıkıntılara katlananlar içinse sofra hazırdır.
v. 1, 2. Κύριος ποιμαίνει με, καὶ οὐδέν με ὑστερήσει. Εἰς τόπον χλόης, ἐκεῖ με κατεσκήνωσεν, ἐπὶ ὕδατος ἀναπαύσεως ἐξέθρεψέ με. Τέλειος ὁ κατ’ εἰκόνα Θεοῦ καὶ ὁμοίωσιν γνωριζόμενος, ᾧ καὶ βασιλεὺς, ἀλλ’ οὐ ποιμὴν ἐπιγράφεται Κύριος· ὁ δὲ προκόπτων ἐν εἰσαγωγῇ, πρόβατον κληθείη Θεοῦ, καὶ ποιμαίνεται ὑπ’ αὐτοῦ, καὶ τὸ εὐαγγέλιον νέμεται, καὶ πίνει ὕδωρ, οὗ ὁ πιὼν οὐ διψᾷ· οὔπω δὲ τῆς ἀληθινῆς ἀμπέλου τὸν οἶνον, καὶ ἀναπαύεται διὰ λυτροῦ παλιγγενεσίας, ἀποτιθέμενος τὸ τῶν ἁμαρτημάτων φορτίον. Καὶ ἄλλως δὲ ὁ τὸ πρᾶον καὶ εὐσταθὲς κατορθώσας Χριστοῦ, ὑπ’ αὐτοῦ ποιμαίνεται ἐπὶ τὴν χλόην, τις ἐστὶν ἠθικὴ διδασκαλία, ἐν ᾧ κατεσκήνωσέ με, φησὶν, ἀλλ’ οὐ κατῴκισε. Καὶ ἀλλαχοῦ δὲ, φησίν· αὐτὸς ποιμαίνει ἡμᾶς εἰς τοὺς αἰῶνας. Ὅρα δὲ καὶ νόει τὴν χλόην, καὶ νοητὸν αὐτῆς τόπον, καὶ νοητὸν ἀναπαύσεως ὕδωρ, τῷ ἔτι ποιμαινομένῳ διδόμενον, ἕως λογικῆς τραπέζης, καὶ ποτηρίου μεταλαβεῖν τις δυνηθείη. Εἰ ἔτι τι μὴ ἀποκτεῖνον γράμμα, ἐκεῖνο ἔσται χλόη· ποιμαινομένουσι δὲ πνευματικῶς τράπεζα ἡτοιμασμένη, τοῖς ὑπομένουσι τὰς θλίψεις.
22.3Ayet 3. Psykhē'mi döndürdü, adı uğruna beni adalet patikalarına yöneltti.
Çünkü bir çoban gibi yola çıktı ve patikaları önceden açtı, koyunları izlerini takip etsin diye. Adalet, adil şeylere ait amelî melekedir; patikalar da bu melekenin fiildeki yollarıdır. Biri adalete cins olarak aretē derse, onun patikaları eidos'lara göre aretēler olur; kendi adını taşıyanı bunlara yöneltir. "Psykhē'mi döndürdü", der, kendi yerinden sapmış ya da düşmüş olan psykhē'yi. Rab düşmüş psykhē'yi döndürür, güttükten sonra eski hâline getirir ve çayıra yerleştirir; sonra döndürüp adalet ve aretē patikalarına yöneltir.
v. 3. Τὴν ψυχήν μου ἐπέστρεψεν, ὡδήγησέ με ἐπὶ τρίβους δικαιοσύνης, ἕνεκεν τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ. Ἐπέβη γὰρ ὥσπερ ὁ ποιμὴν, καὶ προέτριψε τρίβους, ὡς ἰδίου αὐτοῦ προβάτου τοῖς ἴχνεσιν ἐπακολουθεῖν. Δικαιοσύνη μὲν οὖν ἡ πρακτικὴ τῶν δικαίων ἕξις, ἧς αἱ κατὰ τὴν ἐνέργειαν τρίβοι. Εἰ δὲ δικαιοσύνην εἴποι τις τὴν γενικὴν ἀρετὴν, τρίβους ἐρεῖ ταύτης τὰς κατ’ εἶδος ἀρετὰς, ἐφ’ ἃς ὁδηγεῖ τὸν τὴν αὐτοῦ προσηγορίαν ἐπιγραφόμενον. Τὴν ψυχήν μου, φησὶν, ἐπέστρεψε, πλανηθεῖσαν ἐκ τῶν οἰκείων ἢ καταπεσοῦσαν· ἢ ἐκπεσοῦσαν τὴν ψυχὴν ἐπιστρέφει ὁ Κύριος, καὶ ἀποκαθίστησι μετὰ τὸ ποιμᾶναι, καὶ εἰς τόπον χλόης κατασκηνεῖται· εἶτα ἐπιστρέψας ὁδηγεῖ ἐπὶ τρίβους δικαιοσύνης καὶ ἀρετῆς.
22.4Ayet 4. Ölüm gölgesinin ortasında yürüsem de kötülükten korkmam.
Psykhē'nin ölümünden ayırt edilen tabii ve ortak ölüme de ölüm gölgesi denebilir. Çünkü "günah işleyen psykhē ölecek" dendiği gibi, Tanrı'nın Oğlu'na inanan da ölümden hayata geçmiş olarak sonsuza dek ölmeyecektir. Böyleleri ne ölüm gölgesine ne tehlikelere ne de bedenin çözülüşüne boyun eğerler.
v. 4. Ἐὰν γὰρ καὶ πορευθῶ ἐν μέσῳ σκιᾶς θανάτου, οὐ φοβηθήσομαι κακά. Λέγοις δ’ ἂν καὶ σκιὰν θανάτου τὸν φυσικόν τε καὶ κοινὸν θάνατον τῷ τῆς ψυχῆς θανάτῳ διαστελλόμενον· καθὸ λέλεκται ἡ ψυχὴ ἡ ἁμαρτάνουσα ἀποθανεῖν, ὡς ὁ πιστεύων εἰς τὸν υἱὸν τοῦ Θεοῦ οὐ μὴ ἀποθανεῖται εἰς τὸν αἰῶνα, μεταβεβηκὼς ἀπὸ τοῦ θανάτου εἰς τὴν ζωήν· σκιὰν γὰρ οὐχ ὑπομένουσι θανάτου, ἢ κινδύνους, ἣ σώματος λύσιν.
22.5Ayet 5. Beni sıkıştıranların karşısında önümde sofra hazırladın; başımı yağla yağladın, sarhoş eden kâsen en güçlüsü gibidir.
"Beni sıkıştıranların karşısında" ne demektir? Bunun söze gelmez bir sırrı vardır: Öyle ki insan sıkıştırılmayı dilesin. Şöyle düşün: Büyük yarışmalarda her müsabaka için ödül konduğu gibi, her sıkıntı için de öyledir. Sıkıntı ve sıkıştıran karşıt güçler ortaya çıktığında, bu sıkıntı sayesinde ruhani ve düşünülür bir sofranın hazırlandığını düşün. Ne kadar sıkıştırılırsan önüne o kadar ruhani sofra konur. Yalnız sofralarımı görecek gözlere sahip ol ki şükrederek Havari'yle birlikte "Yalnız bununla kalmıyor, sıkıntılarla da övünüyoruz" diyesin. Başta, ilerlemekte olanın çayıra yerleştiğini söylemiştik. İlerleyen kişi gayeye varınca artık koyun kalmaz, akıllı olarak ortaya çıkar ve Rab'bin hazırladığı akıl gıdalarından oluşan sofraya sahip olur...
Şuna da dikkat et: İnsan bu hayatta, aynadan ve bilmeceyle gördüğü sürece, çobanın götürdüğü koyundur. Gelecek çağa geçip hakikatle yüz yüze gelince ruhani sofraya varır: "Ben de size ahit yapacağım: Babamın sofrasında hakikatte yiyip içeceksiniz." "Hazırladın" sözü bundandır; çünkü Tanrı "gözün görmediği" ve devamındaki şeyleri buradan hazırlamıştır. "Önümde" sözü, sofranın bana gösterildiğini ve bildirildiğini anlatır; "beni sıkıştıranların karşısında" da bana düşmanlık etmek isteyen pek çok kişinin karşısında demektir. Rab, beni sıkıştıran bunlara karşı güçle ayağa kalkmamı isteyerek önümde üzerinde katı gıda bulunan bir sofra hazırladı; bu gıdaya atlet gibi doyup sıkıştıranlara yiğitçe karşı durabileyim diye. Çünkü yetkin iyiliklere erişince karşımızdakiler de daha güçlü ve daha çok olur. Havari der ki: "Önümde büyük bir kapı açıldı, karşı duranlar da çok." — Başı Rab tarafından yağlanan kişi, Tanrı'nın sevinç yağıyla mesh ettiği Mesih gibi, "Günahkârın yağı başımı yağlamasın" der. Sanırım oruç tutan da başını böyle yağlar ve yüzünü böyle yıkar. — Ayrıca yalnız sofra değil vb.
v. 5. Ἡτοίμασας ἐνώπιόν μου τράπεζαν, ἐξεναντίας τῶν θλιβόντων με· ἐλίπανας ἐν ἐλαίῳ τὴν κεφαλήν μου, καὶ τὸ ποτήριον σου μεθύσκον ὡς κράτιστον. Τί βούλεται τό· ἐξεναντίας τῶν θλιβόντων με; Ἔχει τι μυστήριον ἀπόῤῥητον, ἵνα τις εὔχηται θλίβεσθαι. Ἐπινόει μοι, ὥσπερ ἐπὶ τῶν ἀγώνων τῶν μεγάλων ἄθλους ἐπικειμένους καθ’ ἕκαστον ἀγώνισμα, οὕτως καθ’ ἑκάστην θλῖψιν· ἡνία ἃν θλῖβον παρῇ, καὶ αἱ θλίβουσαι δυνάμεις, αἱ ἀντικείμεναι, νόει μοι ἡτοιμασμένην τράπεζαν πνευματικὴν καὶ νοητὴν, διὰ ταύτην τὴν θλῖψιν. Ὁσάκις γοῦν ἐὰν θλιβῇς, τοσαυτάκις καὶ τράπεζά σοι παρατίθεται πνευματική. Μόνον ἔχε ὀφθαλμοὺς τοὺς βλέποντας τραπέζας μου, ἵν’ εὐχαριστῶν λέγης μετὰ τοῦ ἀποστόλου· Οὐ μόνον δὲ, ἀλλὰ καὶ καυχώμενοι ἐν ταῖς θλίψεσιν. Ἐν ἀρχαῖς δὲ ἐφάσκομεν τὸν ἐκ προκοπῆς ὄντα κατασκηνοῦν εἰς τόπον χλόης· ἐπὲι οὖν ὁ προκόπτων κἂν ἐπὶ τὸ τέλος φθάσειεν, οὐκέτι μείνας πρόβατον, ἀλλὰ λογικὸς ἀναδειχθεὶς, τράπεζαν ἔχει λογικῶν τροφῶν, ηὐτρεπισμένην ὑπὸ Κυρίου... Ἐπίστησον δὲ, εἰ καὶ ὅσον τις ἐστὶν ἐν τῷ βίῳ τούτῳ, δι’ ἐσόπτρου καὶ δι’ αἰνίγματος βλέπων, πρόβατόν ἐστιν ὑπὸ ποιμένι ἀγόμενον· μεταβὰς δὲ ἐπὶ τὸν μέλλοντα αἰῶνα, πρόσωπον πρὸς πρόσωπον προσβάλλων τῇ ἀληθείᾳ, πνευματικῇ προσβάλλει τραπέζῃ, κατὰ τό· Κἀγὼ θήσομαι ὑμῖν διαθήκην, ἐσθίειν καὶ πίνειν ἐπὶ τῆς τραπέζης τοῦ Πατρὸς ἐν τῇ ἀληθείᾳ. Ὅθεν καὶ τό· ἡτοίμασας, εἴρηται, ἀπεντεῦθεν γὰρ ἡτοίμασεν ὁ Θεὸς ἃ ὁ ὀφθαλμὸς οὐκ εἶδεν κτλ. Καὶ τό· ἐνώπιον δέ μου, δηλοῖ πεφανερῶσθαί μοι καὶ ἐγνῶσθαί μοι τὴν τράπεζαν, ἐξεναντίας τῶν θλιβόντων με, πολλῶν ἐχθρεύειν μοι βουλομένων. Καὶ διὰ τούτων θλιβόντων με ἀνίστασθαί με ἰσχυρῶς πρὸς αὐτοὺς ὁ Κύριος θέλων, ἡτοίμασεν ἐνώπιόν μου τράπεζαν, ἐν ᾗ ἐπίκειται στερεὰ τροφὴ, ἵνα ταύτης ἀθλητικῶς ἐμφορηθεὶς, ἀντιστῆναι γενναίως πρὸς τοὺς θλίβοντας δυνηθῶ. Καὶ γὰρ ὅτε ἀγαθῶν τελείων τυγχάνομεν, ἰσχυροὺς καὶ πλείονας ἔχομεν τοὺς ἀντικειμένους, φησιν ὁ ἀπόστολος· Θύρα γάρ μοι ἀνέῳγεν μεγάλη καὶ οἱ ἀντικείμενοι πολλοί. — Οὖ δὲ ἀπὸ Κυρίου λιπαίνεται ἐν ἐλαίῳ ἡ κεφαλὴ, ἐρεῖ Ἔλαιον δὲ ἁμαρτωλοῦ μὴ λιπανάτω τὴν κεφαλήν μου, ὡς ἀπὸ Θεοῦ χριόμενος ἐλαίῳ ἀγαλλιάσεως Χριστός. Οἶμαι δὲ ὅτι καὶ νηστεύων οὕτως ἀλείφεται τὴν κεφαλὴν, καὶ τὸ πρόσωπον νίπτεται. — Καὶ ἐπεὶ μὴ μόνον τράπεζαν κτλ.
22.6Ayet 6. Merhametin hayatımın bütün günlerinde beni kovalayacak ve Rab'bin evinde uzun günler oturacağım.
Kovalayan merhamet kimdir? Havari'den Mesih'in Tanrı'nın kudreti ve Tanrı'nın bilgeliği olduğunu, bizim için Tanrı'dan bilgelik, adalet, kutsallık ve kurtuluş olduğunu öğrendim. Kendisi "Yol, hayat ve hakikat benim" der. Öğrenin ki kovalayan merhamet de odur; seni canlı bir merhamet kovalıyor. Daha az kaçanları yakalar, tutar ve kiliseye götürür ki merhamet etsin, onlar da Rab'bin evinde, göklerdeki kutsal kilisede uzun günler otursunlar ve ömürleri uzun olsun.
v. 6. Καὶ τὸ ἔλεός σου καταδιώξεταί με πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς μου, καὶ τὸ κατοικεῖν με ἐν οἴκῳ Κυρίου εἰς μακρότητα ἡμερῶν. Τίς ἐστιν ὁ καταδιώκων ἔλεος; Χριστὸν Θεοῦ δύναμιν ἔμαθον καὶ Θεοῦ σοφίαν ἀπὸ τοῦ ἀποστόλου, καὶ ὅτι ἐγεννήθη ἡμῖν σοφία ἀπὸ Θεοῦ, δικαιοσύνη τε καὶ ἁγιασμὸς καὶ ἀπολύτρωσις. Αὐτὸς λέγει· Ἐγώ εἰμι ἡ ὁδὸς καὶ ζωὴ καὶ ἀλήθεια. Μάθετε ὅτι αὐτός ἐστιν καὶ ὁ ἔλεος ὁ διώκων· ἔμψυχος ἔλεος σε διώκει. Τοὺς ἔλαττον φεύγοντας καταλαμβάνει καὶ κρατεῖ, καὶ εἰς τὴν ἐκκλησίαν αὐτοὺς ἄγει, ἵνα ἐλεήσῃ καὶ οἰκήσωσιν εἰς τὸν οἶκον Κυρίου, εἰς μακρότητα ἡμερῶν, καὶ εἰς τὴν ἐν οὐρανοῖς ἁγίαν ἐκκλησίαν, καὶ μακρήμεροι γένωνται. # Psalm 23
23.1Mezmur 23
Ayet 1. Yeryüzü ve içindeki her şey, meskûn dünya ve orada yaşayan herkes Rab'bindir.
Tamamlanınca üzerinde sevindiği bu meskûn dünyadan söz ediyor.
v. 1. Τοῦ Κυρίου ἡ γῆ καὶ τὸ πλήρωμα αὐτῆς, ἡ οἰκουμένη καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες ἐν αὐτῇ. Ταύτην λέγει τὴν οἰκουμένην, ἐν ᾗ ηὐφραίνετο συντελειωθείς.
23.4Ayet 4. Elleri suçsuz, yüreği temiz olan.
Ellerin kaldırılması hakkında sık sık konuştuk: Musa ellerini kaldırdı ve İsrail üstün geldi; ellerini indirdiğinde Amalek üstün geldi. "Öfkesiz ve tartışmasız, kutsal elleri kaldırarak" ve "Ellerimin kalkışı akşam kurbanıdır" denir. Şu hâlde diyebilirim ki ellerimiz, dindarlıkla yaptığımız işlerdir. Göklerde hazine biriktiriyorsak ellerimiz Tanrı'ya kalkıktır ve düşmanı yeneriz; ellerimiz aşağı indiğinde yenilmemiz kaçınılmazdır. Ellerimi Tanrı'ya kaldırdığımda, psykhē'nin elleriyle ona yükseldiğimde, Amalek benim tarafımdan yenilir ve hiçbir yerde kalmaz. Şu hâlde elleri Tanrı'nın kutsal tapınağına doğru kaldırmak gerekir; Tanrı'nın tapınağı Tanrı'nın şerefidir.
v. 4. Ἀθῶος χερσὶ καὶ καθαρὸς τῇ καρδίᾳ. Πολλάκις ἐλέγομεν περὶ τῆς ἐπάρσεως τῶν χειρῶν· ἐπῇρεν Μωϋσῆς τὰς χεῖρας, καὶ κατίσχυσεν ὁ Ἰσραὴλ, ὅτε δὲ καθῆκεν τὰς χεῖρας κατίσχυσεν ὁ Ἀμαλήκ. Καί· Ἐπαίροντες ὁσίους χεῖρας χωρὶς ὀργῆς καὶ διαλογισμοῦ. Καί· Ἔπαρσις τῶν χειρῶν μου, θυσία ἑσπερινή. Εἴποιμι ἂν οὖν ὅτι αἱ χεῖρες ἡμῶν αἱ πράξεις ἡμῶν εἰσιν, αἱ κατὰ θεοσέβειαν· ἐὰν θησαυρίζωμεν ἐν οὐρανοῖς, ἔχομεν τὰς χεῖρας ἐπηρμένας πρὸς τὸν Θεὸν, καὶ νικῶμεν τὸν ἐχθρόν. Ὅταν δὲ ἡμῶν αἱ χεῖρες κάτω γένωνται, ἀνάγκη ἡμᾶς νικᾶσθαι. Ὅταν οὖν ἐπαίρω τὰς χεῖράς μου πρὸς τὸν Θεὸν, καὶ διὰ τῶν χειρῶν τῆς ψυχῆς ὑψῶμαι πρὸς αὐτὸν, νικᾶται ὑπ’ ἐμοῦ ὁ Ἀμαλὴκ, καὶ οὐδαμοῦ ἐστιν· οὐκοῦν δεῖ ἐπαίρειν χεῖρας πρὸς ναὸν ἅγιον τοῦ Θεοῦ· ὁ ναὸς δὲ τοῦ Θεοῦ δόξα ἐστὶ τοῦ Θεοῦ.
23.10Ayet 10. Bu şerefin kralı kimdir? Güçlü ve kudretli Rab, güçlerin Rabbi.
"Her Şeye Hâkim" adı haklı olarak Kurtarıcı için kullanılabilir. Çünkü her şey onun aracılığıyla olduysa, o her şeyden önceyse ve her şey onda bir arada duruyorsa, kendisi aracılığıyla olan her şeye inayetle hâkimse ve kendisinde bir arada duran her şeyden önceyse, tutarlı olarak Her Şeye Hâkim diye anılır. Nitekim Zekeriya'da konuşan da odur: "Her Şeye Hâkim Rab şöyle diyor: Şereften sonra beni gönderdi; bileceksin ki Her Şeye Hâkim Rab beni sana gönderdi." Çünkü Her Şeye Hâkim'in gönderdiği Her Şeye Hâkim, Baba'nın gönderdiği Oğul'dur. En açık biçimde de Yuhanna'nın Vahyi'nde Kurtarıcı'ya Her Şeye Hâkim denir: "Sadık ve gerçek tanık Rab, var olan, var olmuş ve gelecek olan Rab, Her Şeye Hâkim Tanrı şöyle diyor." Bunların Oğul hakkında söylendiği kuşkusuzdur.
v. 10. Τίς ἐστιν οὗτος ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης; Κύριος κραταιὸς καὶ δυνατὸς, Κύριος τῶν δυνάμεων. Εἰκότως ἡ Παντοκράτωρ φωνὴ τοῦ Σωτῆρος κατηγορηθείη· εἰ γὰρ πάντα δι’ αὐτοῦ γέγονεν, καὶ αὐτός ἐστιν πρὸ πάντων, καὶ τὰ πάντα ἐν αὐτῷ συνέστηκεν, κρατεῖ τε προνοητικῶς τῶν δι’ αὐτοῦ πάντων γεγενημένων, καὶ πρὸ πάντων ἐστὶν τῶν ἐν αὐτῷ συστάντων, ἀκολούθως Παντοκράτωρ λέγεται· αὐτοῦ γοῦν ἐστιν πρόσωπον λέγον ἐν Ζαχαρίᾳ· Οὕτως λέγει Κύριος Παντοκράτωρ· Ὀπίσω δόξης ἀπέστειλέ με, καὶ γνώσῃ ὅτι Κύριος Παντοκράτωρ ἀπέσταλκέ με πρὸς σέ. Παντοκράτωρ γὰρ ὑπὸ Παντοκράτορος ἀποστελλόμενος ὁ Υἱός ἐστιν, ὑπὸ Πατρὸς πεμπόμενος. Ἀριδηλότατα δὲ ἐν τῇ Ἰωάννου Ἀποκαλύψει, Παντοκράτωρ ὁ Σωτὴρ λέγεται. Τάδε γὰρ λέγει Κύριος, ὁ μάρτυς ὁ πιστὸς καὶ ἀληθινὸς, ὁ ἦν καὶ ὁ ὢν καὶ ὁ ἐρχόμενος Κύριος, ὁ Θεὸς ὁ Παντοκράτωρ. Ἀναμφισβητήτως ταῦτα περὶ τοῦ Υἱοῦ εἴρηται. # Psalm 24
24.4Mezmur 24
Ayet 4. Merhametlerini an.
İnsan nasıl olursa olsun Tanrı'nın merhametine muhtaçtır.
v. 4. Μνήσθητι τῶν οἰκτιρμῶν σου. Ὅποιος γάρ πότε, ἐὰν ᾖ ὁ ἄνθρωπος, ἐλέου χρῄζει τοῦ ἀπὸ Θεοῦ.
24.19Ayet 19. Düşmanlarıma bak, çoğaldılar, bana haksız bir nefretle nefret ettiler.
Adilleri adil oldukları için nefret edenler, onlara haksız bir nefretle nefret ederler.
v. 19. Ἴδε τοὺς ἐχθρούς μου, ὅτι ἐπληθύνθησαν, καὶ μῖσος ἄδικον ἐμίσησάν με. Οἱ τοὺς δικαίους ὡς δικαίους μισοῦντες, μῖσος ἄδικον μισοῦσιν αὐτούς.
24.21Ayet 21. Kötülüksüzler ve dürüstler bana bağlandı, çünkü seni bekledim, Rab.
Kötülüksüzler, kötülükten yoksun olanlar ya da daha basit olanlar olabilir, dürüstler ise yetkinler. Ya da kötülüksüzler insanlardan olanlar, dürüstler onların üstündeki meleklerdir.
v. 21. Ἄκακοι καὶ εὐθεῖς ἐκολλῶντό μοι, ὅτι ὑπέμεινά σε, Κύριε. Λέγοις δ’ ἃν καὶ ἄλλους ἀκάκους τοὺς ἐστηρημένους κακίας, ἢ τοὺς ἁπλωστέρους εὐθεῖς δὲ, τοὺς τελείους· ἢ ἀκάκους τοὺς ἐξ ἀνθρώπων, εὐθεῖς δὲ ἀγγέλους ὑπὲρ αὐτῶν. # Psalm 25
25.4Mezmur 25
Ayet 4. Boşluk meclisiyle oturmadım, kanunsuzlarla da girmeyeceğim.
Bunları at yarışlarını ve tiyatroları izleyenlere, ayrıca sapkınlıklara ortak olanlara söylemek gerekir.
v. 4. Οὐκ ἐκάθισα μετὰ συνεδρίου ματαιότητος, καὶ μετὰ παρανομούντων οὐ μὴ εἰσέλθω. Λεκτέον ταῦτα πρὸς τοῦς θεωροῦντας ἱπποδρομίας καὶ θέατρα, ἔτι δὲ καὶ πρὸς τοὺς γενομένους κοινωνοὺς τῶν αἱρέσεων.
25.8Ayet 8. Rab, evinin güzelliğini ve şerefinin çadırının yerini sevdim.
Rab'bin yeri psykhē'nin barışıdır; çünkü "Yeri barış içinde oldu" denmiştir.
v. 8. Κύριε, ἠγάπησα εὐπρέπειαν οἴκου σου, καὶ τόπον σκηνώματος δόξης σου. Τόπος Κυρίου, εἰρήνη ψυχῆς· ἐγεννήθη γὰρ, φησὶ, ἐν εἰρήνῃ ὁ τόπος αὐτοῦ.
25.11Ayet 11. Ben ise kötülüksüzlüğümde yürüdüm.
Bu sözleri, psykhē'nin apatheia'sını gayretle koruyan kişi söyler.
v. 11. Ἐγὼ δὲ ἐν ἀκακίᾳ μου ἐπορεύθην. Ὁ τὴν τῆς ψυχῆς ἀπάθειαν προθύμως διαψυλάττων, ταῦτα λέγει τὰ ῥήματα.