Khrysippos · Khrysippos: Mantık ve Fizik Fragmanları
Khrysippos'un Hayatı ve Yazıları
1Fr. 1 Kaynak: Diogenes Laertios VII 179 vd. Khrysippos, Apollonios'un oğludur; Soloi'lidir ya da, Aleksandros'un Ardıllar'da söylediğine göre, Tarsusludur; Kleanthes'in öğrencisidir. Önce uzun mesafe koşusuyla uğraşırmış; sonra, Diokles'in ve çoğunluğun söylediğine göre Zenon'u ya da Kleanthes'i dinlemiş, ama Kleanthes daha hayattayken ondan ayrılmış ve felsefede sıradan biri olmamış. Yetenekli bir adammış ve her alanda o kadar keskin zekâlıymış ki çoğu konuda Zenon'dan, hatta Kleanthes'ten bile ayrılmış. Kleanthes'e de sık sık, kendisine yalnız öğretilerin anlatılmasının yeteceğini, ispatlarını kendisinin bulacağını söylermiş. Yine de ona her sert çıkışında pişman olurmuş; bu yüzden durmadan şu dizeleri söylermiş:
Ben başka her bakımdan bahtiyar doğmuş bir adamım,
Kleanthes'e gelince değil; bunda mesut değilim.
Diyalektikte o kadar ün kazanmış ki çoğu kişi, tanrılar katında bir diyalektik varsa bunun Khrysippos'unkinden başkası olamayacağını düşünürmüş. Konulara bolca eğildiği hâlde üslubu başarılı olamamış. Çalışkanlıkta herkesi geçmiştir; yazılarından da bu belli: sayıları yedi yüz beşi aşar. Bunları çoğaltmasının sebebi, aynı öğreti hakkında defalarca kanıt getirmesi, aklına gelen her şeyi yazması, çok kez düzeltmesi ve pek çok tanıklık aktarmasıdır. Öyle ki bir keresinde yazılarından birinde Euripides'in Medeia'sını neredeyse bütünüyle aktarmış; kitabı elinde tutan birine ne okuduğu sorulunca "Khrysippos'un Medeia'sı" demiş. Atinalı Apollodoros da Öğretiler Derlemesi'nde, Epikuros'un kendi gücüyle yazılmış ve alıntı içermeyen eserlerinin Khrysippos'un kitaplarından kat kat fazla olduğunu göstermek isteyerek kelimesi kelimesine şöyle der: "Khrysippos'un kitaplarından başkalarından aktardığı her şey çıkarılsa, elinde boş papirüs kalır." Bunları Apollodoros söylüyor. Diokles'e göre yanında hizmet eden yaşlı kadın, onun günde beş yüz satır yazdığını söylermiş. Hekaton ise babadan kalma mal varlığına kraliyet hazinesince el konulunca felsefeye yöneldiğini söyler. Bedence de cılızmış; Kerameikos'taki heykelinden bu belli: heykel, yanındaki atlı heykelin arkasında neredeyse görünmez. Bu yüzden Karneades ona Khrysippos yerine Krypsippos, yani "Atın Gizlediği" dermiş. [Burada vecizeleri gelir.] Sotion'un sekizinci kitapta söylediğine göre, sonunda Akademia'ya gidip Arkesilaos ve Lakydes'le birlikte felsefe yapmış. Bu yüzden ortak kanıya hem karşı hem de ondan yana kanıtlar getirmiş; büyüklükler ve çokluklar konusunda da Akademiacıların yöntemini kullanmış.
Hermippos'a göre Odeion'da ders verirken öğrencileri onu bir kurbana çağırmışlar; orada su katılmamış tatlı şarap içip başı dönmüş ve beşinci gün, yetmiş üç yaşında, Apollodoros'un Kronika'da söylediğine göre 143. Olimpiyat'ta insanlar arasından ayrılmış. [Laertios'un epigramı gelir.] Bazıları ise gülme nöbetine tutularak öldüğünü söyler: bir eşek incirlerini yiyince yaşlı kadına eşeğe içmesi için katıksız şarap vermesini söylemiş ve kahkahalarla gülerken ölmüş. Kibirli biri olduğu sanılır; nitekim o kadar çok eser yazdığı hâlde hiçbirini bir krala sunmamış. Demetrios'un Adaşlar'da söylediğine göre tek bir yaşlı kadınla yetinirmiş. Ptolemaios Kleanthes'e ya kendisinin gelmesini ya da birini göndermesini yazdığında Sphairos gitmiş, Khrysippos ise aldırmamış. Kız kardeşinin oğulları Aristokreon ile Philokrates'i yanına çağırıp yetiştirmiş. Adı geçen Demetrios'un anlattığına göre, Lykeion'da açık havada okul tutmaya ilk o cesaret etmiş.
Kaynak: Lukianos, Uzun Ömürlüler 20. Khrysippos seksen bir [yıl yaşadı].
Diog. Laërt. VII 179. Χρύσιππος Ἀπολλωνίου Σολεὺς ἢ Ταρσεύς, ὡς Ἀλέξανδρος ἐν Διαδοχαῖς, μαθητὴς Κλεάνθους. οὗτος πρότερον μὲν δόλιχον ἤσκει, ἔπειτα ἀκούσας Ζήνωνος ἢ Κλεάνθους, ὡς Διοκλῆς καὶ οἱ πλείους, ἔτι τε ζῶντος ἀπέστη αὐτοῦ καὶ οὐχ ὁ τυχὼν ἐγένετο κατὰ φιλοσοφίαν· ἀνὴρ εὐφυὴς καὶ ὀξύτατος ἐν παντὶ μέρει οὕτως ὥστε καὶ ἐν τοῖς πλείστοις διηνέχθη πρὸς Ζήνωνα, ἀλλὰ καὶ πρὸς Κλεάνθην, ᾧ καὶ πολλάκις ἔλεγε μόνης τῆς τῶν δογμάτων διδασκαλίας χρῄζειν, τὰς δὲ ἀποδείξεις αὐτὸς εὑρήσειν. μετενόει μέντοι ὁπότε πρὸς αὐτὸν ἀποτείνοιτο, ὥστε συνεχὲς προφέρεσθαι ταῦτα· ἐγὼ δὲ τἄλλα μακάριος πέφυκ’ ἀνὴρ πλὴν εἰς Κλεάνθην· τοῦτο δ’ οὐκ εὐδαιμονῶ. οὕτω δ’ ἐπίδοξος ἐν τοῖς διαλεκτικοῖς ἐγένετο, ὥστε δοκεῖν τοὺς πλείους ὅτι εἰ παρὰ θεοῖς ἧν [ἡ] διαλεκτική, οὐκ ἂν ἧν ἄλλη ἢ ἡ Χρυσίππειος· πλεονάσας δὲ τοῖς πράγμασι τὴν λέξιν οὐ κατώρθωσε. πονικώτατός τε παρ’ ὁντινοῦν γέγονεν, ὡς δῆλος ἐκ τῶν συγγραμμάτων αὐτοῦ· τὸν ἀριθμὸν γὰρ ὑπὲρ πέντε καὶ ἑπτακόσιά ἐστιν. ἐπλήθυνε δὲ αὐτὰ πολλάκις ὑπὲρ τοῦ αὐτοῦ δόγματος ἐπιχειρῶν καὶ πᾶν τὸ ὑποπεσὸν γράφων καὶ διορθούμενος πλεονάκις πλείστῃ τε τῶν μαρτυριῶν παραθέσει χρώμενος· ὥστε καὶ ἐπειδή ποτε ἔν τινι τῶν συγγραμμάτων παρ’ ὀλίγον τὴν Εὐριπίδου Μήδειαν ὅλην παρετίθετο καί τις μετὰ χεῖρας εἶχε τὸ βιβλίον, πρὸς τὸν πυθόμενον τί ἄρα ἔχοι, ἔφη Χρυσίππου Μήδειαν. καὶ Ἀπολλόδωρος δὲ ὁ Ἀθηναῖος ἐν τῇ συναγωγῇ τῶν δογμάτων, βουλόμενος παριστάνειν, ὅτι τὰ Ἐπικούρου οἰκείᾳ δυνάμει γεγραμμένα καὶ ἀπαράθετα ὄντα μυρίῳ πλείω ἐστὶ τῶν Χρυσίππου βιβλίων, φησὶν οὕτως αὐτῇ τῇ λέξει· εἰ γάρ τις ἀφέλοι τῶν Χρυσίππου βιβλίων ὅσ’ ἀλλότρια παρατέθειται, κενὸς αὐτῷ ὁ χάρτης καταλελείψεται. καὶ ταῦτα μὲν Ἀπολλόδωρος. ἡ δὲ παρεδρεύουσα πρεσβῦτις αὐτῷ, ὥς φησι Διοκλῆς, ἔλεγεν ὡς πεντακοσίους γράφει στίχους ἡμερησίους. Ἑκάτων δέ φησιν ἐλθεῖν αὐτὸν ἐπὶ φιλοσοφίαν τῆς οὐσίας αὐτοῦ τῆς πατρῴας εἰς τὸ βασιλικὸν ἀναληφθείσης. Ἦν δὲ καὶ τὸ σωμάτιον εὐτελής, ὡς δῆλον ἐκ τοῦ ἀνδριάντος τοῦ ἐν Κεραμεικῷ, ὃς σχεδόν τι ὑποκέκρυπται τῷ πλησίον ἱππεῖ. ὅθεν αὐτὸν ὁ Καρνεάδης Κρύψιππον ἔλεγεν (secuntur apophthegmata). 183. Τέλος δὲ Ἀρκεσιλάῳ καὶ Λακύδῃ, καθά φησι Σωτίων ἐν τῷ ὀγδόῳ παραγενόμενος ἐν Ἀκαδημίᾳ συνεφιλοσόφησε· δι’ ἣν αἰτίαν καὶ κατὰ τῆς συνηθείας καὶ ὑπὲρ αὐτῆς ἐπεχείρησε· καὶ περὶ μεγεθῶν καὶ πληθῶν τῇ τῶν Ἀκαδημαϊκῶν συστάσει χρησάμενος. Τοῦτον ἐν τῷ ᾠδείῳ σχολάζοντά φησιν Ἕρμιππος ἐπὶ θυσίαν ὑπὸ τῶν μαθητῶν κληθῆναι· ἔνθα προσενεγκάμενον γλυκὺν ἄκρατον καὶ ἰλιγγιάσαντα πεμπταῖον ἀπελθεῖν ἐξ ἀνθρώπων, τρία καὶ ἑβδομήκοντα βιώσαντα ἔτη, κατὰ τὴν τρίτην καὶ τετταρακοστὴν καὶ ἑκατοστὴν Ὀλυμπιάδα, καθά φησιν Ἀπολλόδωρος ἐν Κρονικοῖς (sequitur Laërtii epigramma). ἔνιοι δέ φασι γέλωτι συσχεθέντα αὐτὸν τελευτῆσαι· ὄνου γὰρ τὰ σῦκα αὐτῷ φαγόντος, εἰπόντα τῇ γραῒ διδόναι ἄκρατον ἐπιῤῥοφῆσαι τῷ ὄνῳ, ὑπερκαγχάσαντα τελευτῆσαι. Δοκεῖ δὲ ὑπερόπτης τις γεγονέναι. τοσαῦτα γοῦν συγγράψας οὐδενὶ τῶν βασιλέων προσπεφώνηκεν· ἠρκεῖτό τε γραϊδίῳ μόνῳ, καθὰ καὶ Δημήτριος ἐν Ὁμωνύμοις φησί. Πτολεμαίου τε πρὸς Κλεάνθην ἐπιστείλαντος ἢ αὐτὸν ἐλθεῖν ἢ πέμψαι τινά, Σφαῖρος μὲν ἀπῆλθε, Χρύσιππος δὲ περιεῖδε. μεταπεμψάμενος δὲ τοὺς τῆς ἀδελφῆς υἱεῖς, Ἀριστοκρέοντα καὶ Φιλοκράτην, συνεκρότησε. καὶ πρῶτος ἐθάῤῥησε σχολὴν ἔχειν ὕπαιθρον ἐν Αυκείῳ, καθάπερ ὁ προειρημένος Δημήτριος ἱστορεῖ. Lucian. Macrob. 20 Χρύσιππος ἕν καὶ ὀγδοήκοντα (scil. ἔτη ἔζησεν).
1aFr. 1a Kaynak: Strabon XIV, s. 671. Buradan [Soloi'den] ünlü adamlar çıkmıştır: Stoacı filozof Khrysippos —babası Tarsusluydu ve oradan göçüp gelmişti— vb.
Strabo XIV p. 671. γεγόνασι δ’ ἄνδρες ἐνθένδε (scil. Solis) τῶν ὀνομαστῶν Χρύσιππός τε ὁ Στωϊκὸς φιλόσοφος, πατρὸς ὢν Ταρσέως ἐκεῖθεν μετοικήσαντος etc.
1bFr. 1b Kaynak: Galenos, Protreptikos 7. Aristoteles olmasaydı Stageira'nın, Aratos ile Khrysippos olmasaydı Soloi'nin ne değeri olurdu? [Solinus'un Latince tanıklığı çevrilmemiştir.]
Galenus Protrept. 7 p. 8, 22 Kaibel. τίς γὰρ ⟨ἄν⟩ ἧν Σταγίρων λόγος, εἰ μὴ δι’ Ἀριστοτέλην, τίς δ’ ἂν Σόλων, εἰ μὴ δι’ Ἄρατόν τε καὶ Χρύσιππον. Solinus 38, 9 p. 181 ed. M. Heliopolis antiquum oppidum Ciliciae fuit, patria Chrysippi, Stoïcae sapientiae potentissimi.
2Fr. 2 Kaynak: Herculaneum Stoacılar Listesi, sütun XXXVIII. ... ve geri kalan işlerini de aynı biçimde yapardı; okula da hep aynı saatte gider ve aynı saatte ayrılırdı, öyle ki tanıdıklarından hiçbiri yanılmazdı vb. [Arnim'e göre bunların Khrysippos'la ilgili olması muhtemeldir.] Sütun XXXIX, 3: ... adalet üzerine yazılmış ... 6: ... gündelik yaşayışında ... çok ... idi ... ve ...
Ind. Stoic. Herc. col. XXXVIII. καὶ τἇλλ’ ὁμοίως ἔ(πρ)ατ|τεν, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τ(ὴν) | σχολὴν αἰεὶ τὴν α(ὐ)τὴν | ὥραν ἐξῄει καὶ ὁμοί | ως ἀπελύετο, ὥστε μη|(δένα) διαψεύδεσθαι τῶν | (γν)ωρίμων etc. (Ad Chrysippum haec pertinere probabile est). Col. XXXIX, 3. γεγραμ(μέ)να περ(ὶ δικ)αι | οσύνης. 6. τῇ δ(ὲ καθ’ ἡ) | μέραν (δ)ιαίτ(ῃ . . . . . τατος ἐ|γένετο. . . . | ώτατος (καὶ . .
3Fr. 3 Kaynak: Herculaneum Stoacılar Listesi, sütun XL. ... [bedeninin] bakımında sebat eder, hayatının başından beri tuttuğu düzeni korurdu. Lazımlığa ihtiyacı olduğunda kimsenin onu altına koymasına katlanmazdı; zorunlu ihtiyaçları için de sağlıklı biri gibi kalkardı vb.
Ind. Stoic. Herc. col. XL πε)ρὶ τὴ(ν φυλακὴν) τῆς σκη|νῆς ἐκαρτέ(ρ)ει, μένουσα | κατὰ τ(ὴν) ἐξ ἀρχῆς τοῦ | βίου τά(ξιν. Οὔ)τε γὰρ ἀμί|δος ὁπότε σχοίη χρείαν | οὐθένα (ἔ)πασ(χεν) αὑτῷ | (ὑ)ποθεῖ(ν)αι· (πρὸ)ς τε τἀ|ναγκαῖα ἀνι(στά)μενος | (καθ)άπερ ὑγια(ίνων etc.
3aFr. 3a Kaynak: Pausanias I 17, 2. Agoradan pek uzak olmayan ve onu yaptıran Ptolemaios'tan ötürü [Ptolemaion] denen gymnasionda görülmeye değer taş Hermes heykelleri vardır — — Libyalı Iuba ile Soloili Khrysippos'un [heykelleri] de oradadır.
Pausanias I 17, 2. Ἐν δὲ τῷ γυμνασίῳ τῆς ἀγορᾶς ἀπέχοντι οὐ πολύ, Πτολεμαίου δὲ ἀπὸ τοῦ κατασκευασαμένου καλουμένῳ, λίθου τέ εἰσιν Ἑρμαῖ θέας ἄξιοι — — καὶ ὅ τε Λίβυς Ἰόβας ἐνταῦθα κεῖται καὶ Χρύσιππος ὁ Σολεύς.
3bFr. 3b Kaynak: Plutarkhos, Stoacıların Çelişkileri 2, 1033e. Khrysippos'un öğrencisi ve akrabası Aristokreon, onun tunç heykelini diktirip şu beyti yazdırmıştır:
Bu yeni Khrysippos'u Aristokreon dikti,
Akademiacıların düğümlerini kesen bıçağı.
Plut. de Stoic. repugn. cp. 2 p. 1033e. Ἀριστοκρέων γοῦν, ὁ Χρυσίππου μαθητὴς καὶ οἰκεῖος εἰκόνα χαλκῆν ἀναστηλώσας ἐνέγραψε τόδε τὸ ἐλεγεῖον. τόνδε νέον Χρύσιππον Ἀριστοκρέων ἀνέθηκε τῶν Ἀκαδημιακῶν στραγγαλίδων κοπίδα.
5Fr. 5 Kaynak: Herculaneum Stoacılar Listesi, sütun XLI. Şunlar da söylenir: kimse onu kolay kolay, dinleyicileri ve hayranları dışında başkalarıyla birlikte görmemiştir ve ...
Ind. Stoic. Herc. col. XLI. λέγετ(αι) δ’ εἶναι ταῦτα· ὡς οὐδεὶς ἂν | ἐκεῖνον οὔτε ταχέως με|τ’ ἄλλων εἶδεν ἢ τῶν ἀ|κροατῶν καὶ ζηλωτῶν | καὶ σε . . . .
6Fr. 6 Kaynak: Diogenes Laertios VII 183. [Khrysippos] kendine o kadar güvenirmiş ki biri "Oğlumu kime emanet edeyim?" diye sorunca "Bana" demiş, "çünkü benden daha iyi biri olduğunu düşünseydim, felsefeyi onun yanında yapardım." Bu yüzden onun için şöyle dendiğini söylerler (Odysseia X 495):
Akıllı olan yalnız o, ötekiler gölge gibi uçuşur.
Bir de: "Khrysippos olmasaydı Stoa da olmazdı."
Diog. Laërt. VII 183. οὕτω δ’ ἦν φρονηματίας (ὁ Χρύσιππος) ὥστ’ ἐρομένου τινός· τίνι συστήσω τὸν υἱόν εἰπεῖν· ἐμοί· εἰ γὰρ ὑπελάμβανον εἶναί τινα ἐμοῦ βελτίονα, παρ’ αὐτῷ ἂν ἐγὼ ἐφιλοσόφουν. ὅθεν φασὶν ἐπ’ αὐτοῦ λεχθῆναι. (κ 495) καὶ· οἶος πέπνυται, τοὶ δὲ σκιαὶ ἀΐσσουσι· εἰ μὴ γὰρ ἦν Χρύσιππος, οὐκ ἂν ἥν στοά.
7Fr. 7 Kaynak: Diogenes Laertios VII 183. Şarap içilen toplantılarda ise sakin dururmuş, yalnız bacakları sendelermiş; öyle ki hizmetçi kadın "Khrysippos'un yalnız bacakları sarhoş oluyor" demiş.
Diog. Laërt. VII 183. ἐν μέντοι ταῖς οἰνώσεσιν ἡσύχαζε παραφερόμενος τοῖς σκέλεσιν, ὥστ’ εἰπεῖν τὴν δούλην· Χρυσίππου μόνα τὰ σκέλη μεθύει.
8Fr. 8 Kaynak: Diogenes Laertios VII 182. Yine biri onunla baş başayken soğukkanlılıkla tartışıyor, ama bir kalabalığın yaklaştığını görünce kavgaya girişmeye başlıyordu; bunun üzerine [Khrysippos] şöyle demiş (Euripides, Orestes 253–254):
Eyvah kardeşim, gözlerin bulanıyor;
az önce aklın başındaydı, şimdi hemen çılgınlığa kapıldın.
Diog. Laërt. VII 182. πάλιν δὲ ἐπεί τις ζητῶν καταμόνας αὐτῷ διελέγετο εὐσταθῶς, ἐπεὶ δὲ θεωρῶν προσιόντα ὄχλον ἤρχετο φιλονικεῖν ἔφη (Eur Or. 253. 54) οἴμοι, κασίγνητʼ, ὄμμα σὸν ταράσσεται· ταχὺς δὲ μετέθου λύσσαν ἀρτίως φρονῶν.
9Fr. 9 Kaynak: Diogenes Laertios VII 182. Kleanthes'e karşı kalkıp ona sofizmler öne süren bir diyalektikçiye "Bırak artık" demiş, "yaşlı adamı daha önemli işlerden alıkoyma; bunları biz gençlere sor."
Diog. Laërt. VII 182. πρὸς δὲ τὸν κατεξανιστάμενον Κλεάνθους διαλεκτικὸν καὶ προτείνοντα αὐτῷ σοφίσματα· πέπαυσο, εἶπε, παρέλκων τὸν πρεσβύτερον ἀπὸ τῶν πραγματικωτέρων, ἡμῖν δὲ τοῖς νέοις ταῦτα προτίθει.
10Fr. 10 Kaynak: Diogenes Laertios VII 182. Biri onu, kalabalıkla birlikte Ariston'un derslerine gitmediği için kınayınca "Kalabalığa kulak verseydim felsefe yapmazdım" demiş.
Diog. Laërt. VII 182. οὗτος ὀνειδισθεὶς ὑπό τινος ὅτι οὐχὶ παρὰ Ἀρίστωνι μετὰ πολλῶν σχολάζοι· εἰ τοῖς πολλοῖς, εἶπε, προσεῖχον, οὐκ ἂν ἐφιλοσόφησα.
10aFr. 10a Kaynak: Dion Khrysostomos, Söylev XXXIII 53. (Tarsus'ta) Buradaki ustalardan biri hakkında anlatırlar ki bir şehre gitmiş; işi, her insanın huyunu hemen bilmek ve onda bulunan özellikleri anlatmakmış ve hiç yanılmazmış — — şu cesur, şu korkak, şu kibirli, şu küstah ya da kadınsı ya da zinacı diye. Gösterilerinde hayranlık uyandırıp hiçbir yerde yanılmayınca, ona bedeni sert, kaşları çatık, kirli pasaklı ve perişan kılıklı, ellerinde nasırlar olan, boz ve kaba bir pelerine bürünmüş, ayak bileklerine kadar kıllı ve kötü tıraşlı bir adam getirip kim olduğunu söylemesini istemişler. O da adama uzun süre bakmış; sonunda, bana kalırsa aklına geleni söylemeye çekinerek, anlayamadığını söylemiş ve adama gitmesini söylemiş. Adam tam giderken hapşırmış; o da hemen "Kadınsının biri!" diye bağırmış.
Dio Chrysost. Or. XXXIII § 53 (V. I p. 312, 16 Arn.) (Tarsi) τῶν γὰρ ἐνθάδε δεινῶν τινα λέγουσιν εἴς τινα πόλιν ⟨ἐλθεῖν⟩ αὐτὸ τοῦτο ἔργον πεποιημένον, ὥστε εὐθὺς εἰδέναι τὸν τρόπον ἑκάστου καὶ διηγεῖσθαι τὰ προσόντα, καὶ μηδενὸς ὅλως ἀποτυγχάνειν — — ὅτι οὗτος μὲν ἀνδρεῖος, οὗτος δὲ δειλός, οὗτος δὲ ἀλαζών, οὗτος δὲ ὑβριστὴς ἢ κίναιδος ἢ μοιχός. ὡς οὖν θαυμαστὸς ἦν ἐπιδεικνύμενος καὶ οὐδαμῇ διημάρτανε, προσάγουσιν αὐτῷ σκληρόν τινα τὸ σῶμα καὶ σύνοφρυν ἄνθρωπον, αὐχμῶντα καὶ φαύλως διακείμενον καὶ ἐν ταῖς χερσὶ τύλους ἔχοντα, φαιόν τι καὶ τραχὺ περιβεβλημένον ἱμάτιον, δασὺν ἕως τῶν σφυρῶν καὶ φαύλως κεκαρμένον· καὶ τοῦτον ἠξίουν εἰπεῖν ὅστις ἦν. ὁ δὲ ὡς πολὺν χρόνον ἑώρα, τελευταῖον ὀκνῶν μοι δοκεῖ τὸ παριστάμενον λέγειν οὐκ ἔφη ξυνιέναι, καὶ βαδίζειν αὐτὸν ἐκέλευσεν. ἤδη δὲ ἀποχωρῶν πτάρνυται· κἀκεῖνος εὐθὺς ἀνεβόησεν ὡς εἴη κίναιδος.
12Fr. 12 Kaynak: Herculaneum Stoacılar Listesi, sütun XLVI 1. ... hastalanmış; Soloili Hyllos —Aristokreon Khrysippos'un Cenazesi'nde onun daha önce Sphairos'un derslerine de katıldığını söyler—; Diaphanes ... Sütun XLVII 3: Aristobulos'a yönelen ... Apelles; önce Sphairos'un, Arkesilaos'un ve Aristobulos'un derslerine katılmış olan Herakleides; Aristokreon. [Arnim'in Latince notu çevrilmemiştir.]
Ind. Stoic. Herc. col. XLVI, 1. . α νοσῶν· Ὕλλος Σολεύς, ὃν καὶ Σφαίρῳ προεσχολακέναι φησὶν Ἀριστοκρέων ἐν ταῖς Χρυσίπ(που) ταφαῖς. Διαφάν(η)ς | . . . νίτης. Col. XLVII, 3. Ἀπελλῆς | (ὁ ὁρ)μήσας (ἐπ’ Ἀ)ρι(σ)τόβου|(λο)ν διενεγ . . . . . ς, Ἡρα|κλείδης Σφ(αίρῳ) Ἀρκε|σίλᾳ) Ἀριστο(βούλῳ) | (πρ)ῶτον (ἐσχολακώς), Ἀ(ρισ)|τοκ(ρ)έων. Supplementa col. XLVII. sunt Bücheleri, nisi quod πρότερον ἐσχολακώς ille.
13Fr. 13 Kaynak: Diogenes Laertios VII 189 vd. Kitapları pek ünlü olduğundan, onları konularına göre listelemeyi de burada uygun buldum. Liste şudur:
I. Mantık alanı: mantıksal kavramların çözümlenmesi üzerine. Mantıksal Tezler; Filozofun İncelemeleri; Diyalektik Tarifler, Metrodoros'a, 6 kitap […]
Diog. Laërt. VII 189. Ἐπεὶ δὲ ἐνδοξότατα τὰ βιβλία ἐστὶν αὐτῷ (scil. Chrysippo), ἔδοξέ μοι καὶ τὴν πρὸς εἶδος ἀναγραφὴν αὐτῶν ἐνταῦθα καταχωρίσαι· καὶ ἔστι τάδε. I. Λογικοῦ Τόπου ⟨τοῦ περὶ τὴν Διάρθρωσιν τῶν λογικῶν Ἐννοιῶν⟩. θέσεις λογικαί τῶν τοῦ φιλοσόφου σκεμμάτων ὅρων διαλεκτικῶν πρὸς Μητρόδωρον αʹβʹγ'δʹεʹζʹ
14Beşinci derleme: Beş Hâl Üzerine, 1 kitap; Dayanağa Göre Belirlenmiş İfadeler Üzerine, 1; Yan Anlam Üzerine, Stesagoras'a, 2; Cins İsimleri Üzerine, 2.
III. Mantık alanı: kelimeler ve onlara dayanan söz üzerine. Birinci derleme: Tekil ve Çoğul İfadeler Üzerine, 6; Kelimeler Üzerine, Sosigenes ve Aleksandros'a, 5; Kelimelerdeki Düzensizlik Üzerine, Dion'a, 4; Seslere Dayanan Yığın Argümanları Üzerine, 3; Dil Hataları Üzerine, 1; Dil Hatası İçeren Argümanlar Üzerine, Dionysios'a, 1; Alışılmış Kullanıma Aykırı Argümanlar, 1; Üslup, Dionysios'a, 1. İkinci derleme: Sözün ve Söylenenlerin Öğeleri Üzerine, 5; Söylenenlerin Dizilişi Üzerine, 4; Söylenenlerin Dizilişi ve Öğeleri Üzerine, Philippos'a, 3; Sözün Öğeleri Üzerine, Nikias'a, 1; Başka Bir Şeye Göre Söylenen Üzerine, 1. Üçüncü derleme: Ayrım Yapmayanlara Karşı, 2; Belirsiz İfadeler Üzerine, Apollas'a, 4; Kalıplı Belirsizlikler Üzerine, 1; Koşullu Kalıp Belirsizliği Üzerine, 2; Panthoides'in Belirsiz İfadeler Üzerine adlı eserine karşı, 2; Belirsiz İfadelere Giriş Üzerine, 5; Epikrates'e Yazılan Belirsiz İfadelerin Özeti, 1; Belirsiz İfadelere Girişe Koşullu Önermeler, 2.
IV. Mantık alanı: argümanlar ve kalıplar üzerine. Birinci derleme: Argümanlar ve Kalıplar Tekhnēsi, Dioskurides'e, 5; Argümanlar Üzerine, 3; Kalıpların Kuruluşu Üzerine, Stesagoras'a, 2; Kalıplı Önermelerin Karşılaştırılması, 1; Tersine Çevrilen Argümanlar ve Koşullu Önermeler Üzerine, 1; Agathon'a ya da Ardışık Sorunlar Üzerine, 1; Bir Şeyin Başka Bir Şeyle ya da Başka Şeylerle Birlikte Hangi Sonuçları Verdiği Üzerine, 1; Sonuçlar Üzerine, Aristagoras'a, 1; Aynı Argümanın Birden Çok Kalıba Yerleştirilmesi Üzerine, 1; Aynı Argümanın Hem Sonuç Veren Hem Sonuç Vermeyen Bir Kalıba Yerleştirilmesine Yapılan İtirazlara Karşı, 2; Kıyasların Çözümlenmesine Yapılan İtirazlara Karşı, 3; Philon'un Kalıplar Üzerine adlı eserine karşı, Timostratos'a, 1; Argümanlar ve Kalıplar Konusuna Dair Mantıksal Koşullu Önermeler, Timokrates ve Philomathes'e, 1.
Σύνταξις πέμπτη· περὶ τῶν πέντε πτώσεων αʹ περὶ τῶν κατὰ τὸ ὑποκείμενον ὡρισμένων ἐκφορῶν αʹ περὶ παρεμφάσεως πρὸς Στησαγόραν αʹβʹ περὶ τῶν προσηγορικῶν αʹβʹ. III. Λογικοῦ Τόπου περὶ τὰς Λέξεις καὶ τὸν κατ’ αὐτας Λόγον. Σύνταξις πρώτη· περὶ τῶν ἑνικῶν καὶ πληθυντικῶν ἐκφορῶν αʹβʹγʹδʹ εʹϛʹ περὶ λέξεων πρὸς Σωσιγένην καὶ Ἀλέξανδρον αʹβʹγʹδʹεʹ περὶ τῆς κατὰ τὰς λέξεις ἀνωμαλίας πρὸς Δίωνα αʹβʹγʹδ’ περὶ τῶν πρὸς τὰς φωνὰς σωρειτῶν λόγων αʹβʹγʹ περὶ σολοικισμῶν αʹ περὶ σολοικιζόντων λόγων πρὸς Διονύσιον αʹ λόγοι παρὰ τὰς συνηθείας αʹ λέξις πρὸς Διονύσιον αʹ. Σύνταξις δευτέρα· περὶ τῶν στοιχείων τοῦ λόγου καὶ τῶν λεγομένων αʹβʹγʹδʹεʹ περὶ τῆς συντάξεως τῶν λεγομένων αʹβʹγʹδʹ περὶ τῆς συντάξεως καὶ στοιχείων τῶν λεγομένων πρὸς Φίλιππον αʹβʹγʹ περὶ τῶν στοιχείων τοῦ λόγου πρὸς Νικίαν αʹ περὶ τοῦ πρὸς ἕτερα λεγομένου αʹ. Σύνταξις τρίτη· πρὸς τοὺς μὴ διαιρουμένους αʹβʹ περὶ ἀμφιβολιῶν πρὸς Ἀπολλᾶν αʹβʹγʹδʹ περὶ τῶν τροπικῶν ἀμφιβολιῶν αʹ περὶ συνημμένης τροπικῆς ἀμφιβολίας αʹβʹ πρὸς τὸ περὶ ἀμφιβολιῶν ανθοίδου αʹβʹ περὶ τῆς εἰς τὰς ἀμφιβολίας εἰσαγωγῆς αʹβʹγʹδʹεʹ ἐπιτομὴ τῶν πρὸς Ἐπικράτην ἀμφιβολιῶν αʹ συνημμένα πρὸς τὴν εἰσαγωγὴν τὴν εἰς τὰς ἀμφιβολίας αʹβʹ. IV. Λογικοῦ Τόπου πρὸς τοὺς Λόγους καὶ τοὺς Τρόπους. Σύνταξις πρώτη· τέχνη λόγων καὶ τρόπων πρὸς Διοσκουρίδην αʹβʹγʹδʹ εʹ περὶ τῶν λόγων αʹβʹγʹ περὶ τρόπων συστάσεως πρὸς Στησαγόραν αʹβʹ (συστάσεων D) σύγκρισις τῶν τροπικῶν ἀξιωμάτων αʹ περὶ ἀντιστρεφόντων λόγων καὶ συνημμένων αʹ πρὸς Ἀγάθωνα ἢ περὶ τῶν ἑξῆς προβλημάτων αʹ περὶ τοῦ τίνα συλλογιστικά τινος μετ’ ἄλλου τε καὶ μετ’ ἄλλων αʹ (τινός τε μετ’ ἄλλου καὶ μεγάλων D) περὶ τῶν ἐπιφορῶν πρὸς Ἀρισταγόραν αʹ περὶ τοῦ τάττεσθαι τὸν αὐτὸν λόγον ἐν πλείοσι τρόποις αʹ πρὸς τὰ ἀντειρημένα τῷ τὸν αὐτὸν λόγον ἐν συλλογιστικῷ καὶ ἀσυλλογίστῳ τετάχθαι τρόπῳ αʹβʹ πρὸς τὰ ἀντειρημένα ταῖς τῶν συλλογισμῶν ἀναλύσεσι αʹβʹγʹ πρὸς τὸ περὶ τρόπων Φίλωνος πρὸς Τιμόστρατον αʹ λογικὰ συνημμένα πρὸς Τιμοκράτην καὶ Φιλομαθῆ εἰς τὰ περὶ λόγων καὶ τρόπων αʹ.
15İkinci derleme: Sonuç Veren Argümanlar Üzerine, Zenon'a, 1; İlk ve İspatlanamaz Kıyaslar Üzerine, Zenon'a, 1; Kıyasların Çözümlenmesi Üzerine, 1; Gereksiz Öge Taşıyan Argümanlar Üzerine, Pasylos'a, 2; Kıyaslara Dair Teoremler Üzerine, 1; Giriş Niteliğinde Kıyaslar Üzerine, Zenon'a, 1; Giriş İçin Kalıplar, Zenon'a, 3; Yanlış Şekillere Göre Kurulan Kıyaslar Üzerine, 5; İspatlanamazlara Çözümleme Yoluyla Varan Kıyas Argümanları, 1; Kalıplara Dair Sorunlar, Zenon ve Philomathes'e, 1 (bunun sahte olduğu sanılıyor). Üçüncü derleme: Doğruluğu Değişen Argümanlar Üzerine, Athenades'e, 1 (sahte); Orta Terime Karşı Doğruluğu Değişen Argümanlar, 3 (sahte); Ameinias'ın Ayırıcı Önermelerine Karşı, 1. Dördüncü derleme: Varsayımlar Üzerine, Meleagros'a, 3; Kanunlara Dair Varsayımsal Argümanlar, yine Meleagros'a, 1; Giriş İçin Varsayımsal Argümanlar, 2; Teoremlere Dair Varsayımsal Argümanlar, 2; Hedylos'un Varsayımsal Argümanlarının Çözümü, 2; Aleksandros'un Varsayımsal Argümanlarının Çözümü, 3 (sahte); Örnekle Ortaya Koyma Üzerine, Laodamas'a, 1. Beşinci derleme: Yalancı Argümanına Giriş Üzerine, Aristokreon'a, 1; Giriş İçin Yalancı Argümanları, 1; Yalancı Üzerine, Aristokreon'a, 6. Altıncı derleme: [Yalancı argümanının] Hem Yanlış Hem Doğru Olduğunu Düşünenlere Karşı, 1; Yalancı Argümanını Bölme Yoluyla Çözenlere Karşı, Aristokreon'a, 2; Belirsiz [Önermeleri] Bölmemek Gerektiğine Dair İspatlar, 1; Belirsiz [Önermelerin] Bölünmesine Karşı Söylenenlere Yapılan İtirazlara Karşı, Pasylos'a, 3; Eskilere Göre Çözüm, Dioskurides'e, 1; Yalancının Çözümü Üzerine, Aristokreon'a, 3; Hedylos'un Varsayımsal Argümanlarının Çözümü, Aristokreon ve Apollas'a, 1. Yedinci derleme: Yalancı Argümanının Öncüllerinin Yanlış Olduğunu Söyleyenlere Karşı, 1; Olumsuzlayan Üzerine, Aristokreon'a, 2; Alıştırma İçin Olumsuzlayan Argümanlar, 1; Az Farkla Argümanı Üzerine, Stesagoras'a, 2; Kabullere Dayanan Argümanlar ve Susanlar Üzerine, Onetor'a, 2; Örtülü Adam Üzerine, Aristobulos'a, 2; Gözden Kaçan Üzerine, Athenades'e, 1.
Σύνταξις δευτέρα· περὶ τῶν περαινόντων λόγων πρὸς Ζήνωνα αʹ περὶ τῶν πρώτων καὶ ἀναποδείκτων συλλογισμῶν πρὸς Ζήνωνα αʹ περὶ τῆς ἀναλύσεως τῶν συλλογισμῶν αʹ (cum anecedente permutat DF) περὶ τῶν παρελκόντων λόγων πρὸς Πάσυλον αʹβʹ περὶ τῶν εἰς τοὺς συλλογισμοὺς θεωρημάτων αʹ περὶ συλλογισμῶν εἰσαγωγικῶν πρὸς Ζήνωνα αʹ τῶν πρὸς εἰσαγωγὴν τρόπων πρὸς Ζήνωνα αʹβʹγʹ περὶ τῶν κατὰ ψευδῆ σχήματα συλλογισμῶν αʹβʹγʹδʹεʹ λόγοι συλλογιστικοὶ κατὰ ἀνάλυσιν ἐν τοῖς ἀναποδείκτοις αʹ τροπικὰ ζητήματα πρὸς Ζήνωνα καὶ Φιλομαθῆ αʹ (τοῦτο δοκεῖ ψευδεπίγραφον). Σύνταξις τρίτη· περὶ τῶν μεταπιπτόντων λόγων πρὸς Ἀθηνάδην αʹ (ψευδεπίγραφον) λόγοι μεταπίπτοντες πρὸς τὴν μεσότητα αʹβʹγʹ (ψευδεπίγραφα) πρὸς τοὺς Ἀμεινίου διαζευκτικούς αʹ. Σύνταξις τετάρτη· περὶ ὑποθέσεων πρὸς Μελέαγρον αʹβʹγʹ λόγοι ὑποθετικοὶ εἰς τοὺς νόμους πρὸς Μελέαγρον πάλιν αʹ λόγοι ὑποθετικοὶ πρὸς εἰσαγωγήν αʹβʹ λόγοι ὑποθετικοὶ θεωρημάτων αʹβʹ λύσις τῶν Ἡδόλου ὑποθετικῶν αʹβʹ λύσις τῶν Ἀλεξάνδρου ὑποθετικῶν αʹβʹγʹ (ψευδεπίγραφα) περὶ ἐκθέσεων πρὸς Λαοδάμαντα αʹ. Σύνταξις πέμπτη· περὶ τῆς εἰς τὸν ψευδόμενον εἰσαγωγῆς πρὸς τὸν Ἀριστοκρέοντα αʹ λόγοι ψευδόμενοι πρὸς εἰσαγωγὴν αʹ περὶ τοῦ ψευδομένου πρὸς Ἀριστοκρέοντα αʹβʹγʹδʹεʹϛʹ. Σύνταξις ἕκτη· πρὸς τοὺς νομίζοντας καὶ ψευδῆ καὶ ἀληθῆ εἶναι αʹ πρὸς τοὺς διὰ τῆς τομῆς διαλύοντας τὸν ψευδόμενον λόγον πρὸς Ἀριστοκρέοντα αʹβʹ ἀποδείξεις πρὸς τὸ μὴ δεῖν τέμνειν τὰ ἀόριστα αʹ πρὸς τὰ ἀντειρημένα τοῖς κατὰ τῆς τομῆς τῶν ἀορίστων πρὸς Πάσυλον αʹβʹγʹ λύσις κατὰ τοὺς ἀρχαίους πρὸς Διοσκουρίδην αʹ περὶ τῆς τοῦ ψευδομένου λύσεως πρὸς Ἀριστοκρέοντα αʹβʹγʹ λύσις τῶν Ἡδύλου ὑποθετικῶν πρὸς Ἀριστοκρέοντα καὶ Ἀπολλᾶν αʹ. Σύνταξις ἑβδόμη· πρὸς τοὺς φάσκοντας τὰ λήμματα ἔχειν ψευδῆ τὸν ψευδόμενον λόγον αʹ περὶ ἀποφάσκοντος πρὸς τὸν Ἀριστοκρέοντα αʹβʹ λόγοι ἀποφάσκοντες πρὸς γυμνασίαν αʹ περὶ τοῦ παρὰ μικρὸν λόγου πρὸς Στησαγόραν αʹβʹ περὶ τῶν εἰς τὰς ὑπολήψεις λόγων καὶ ἡσυχαζόντων πρὸς Ὀνήτορα αʹβʹ περὶ τοῦ ἐγκεκαλυμμένου πρὸς Ἀριστόβουλον αʹβʹ περὶ τοῦ διαλεληθότος πρὸς Ἀθηνάδην αʹ.
16Sekizinci derleme: Hiç Kimse Üzerine, Menekrates'e, 8; Belirsiz ve Belirli [Terimlerden] Kurulan Argümanlar Üzerine, Pasylos'a, 2; Hiç Kimse Argümanı Üzerine, Epikrates'e, 1. Dokuzuncu derleme: Sofizmler Üzerine, Herakleides ve Pollis'e, 2; Diyalektik Çıkmazlar Üzerine, Dioskurides'e, 5; Arkesilaos'un Yöntem Kitabına Karşı, Sphairos'a, 1. Onuncu derleme: Ortak Kanıya Karşı, Metrodoros'a, 6; Ortak Kanı Üzerine, Gorgippides'e, 7.
V. Mantık alanı: Yukarıda sayılan dört bölümün dışında kalan ve listelenen konulara dair dağınık, bir bütün oluşturmayan mantık araştırmalarını içerenler: 39 Sorun. — Mantık alanındaki eserlerin tümü: 311.
1. Ahlak alanı: ahlaki kavramların çözümlenmesi üzerine. Birinci derleme: Ahlak Öğretisinin Taslağı, Theoporos'a, 1; Ahlaki Tezler, 1; Öğretiler İçin İnandırıcı Öncüller, Philomathes'e, 3; İyi İnsana Dair Tarifler, Metrodoros'a, 2; Kötü İnsana Dair Tarifler, Metrodoros'a, 2; Aradakilere Dair Tarifler, Metrodoros'a, 2; Metrodoros'a Yazılan, Cinse Göre Tarifler, 7; Öteki Tekhnēlere Göre Tarifler, Metrodoros'a, 2. İkinci derleme: Benzerler Üzerine, Aristokles'e, 3; Tarifler Üzerine, Metrodoros'a, 7. Üçüncü derleme: Tariflere Haksız Yere Yöneltilen İtirazlar Üzerine, Laodamas'a, 7; Tarifler İçin İnandırıcı Kanıtlar, Dioskurides'e, 2; Türler ve Cinsler Üzerine, Gorgippides'e, 2; Bölümlemeler Üzerine, 1; Zıtlar Üzerine, Dionysios'a, 2; Bölümlemeler, Cinsler, Türler ve Zıtlara Dair İnandırıcı Kanıtlar, 1. Dördüncü derleme: Etimolojiye Dair Konular Üzerine, Diokles'e, 7; Etimolojiler, Diokles'e, 4. Beşinci derleme: Atasözleri Üzerine, Zenodotos'a, 2; Şiirler Üzerine, Philomathes'e, 1; Şiirlerin Nasıl Dinlenmesi Gerektiği Üzerine, 2; Eleştirmenlere Karşı, Diodoros'a, 1.
**2. Ahlak alanı: ortak logos ve ondan kurulan tekhnēler ve aretēler üzerine.**
Σύνταξις ὀγδόη· περὶ τοῦ οὔτιδος πρὸς Μενεκράτην α'βγʹδʹεʹϛʹζʹηʹ (θ' D) περὶ τῶν ἐξ ἀορίστου καὶ ὡρισμένου λόγων πρὸς Πάσυλον αʹβʹ περὶ οὔτιδος λόγου πρὸς Ἐπικράτην αʹ. Σύνταξις ἐνάτη· περὶ τῶν σοφισμάτων πρὸς Ἡρακλείδην καὶ Πόλλιν αʹβʹ περὶ τῶν ἀπόρων διαλεκτικῶν πρὸς Διοσκουρίδην εʹ πρὸς τὸ Ἀρκεσιλάου μεθόδιον πρὸς Σφαῖρον αʹ. Σύνταξις δεκάτη· κατὰ τῆς συνηθείας πρὸς Μητρόδωρον αʹβʹγʹδʹ εʹϛʹ περὶ τῆς συνηθείας πρὸς Γοργιππίδην αʹβʹγʹδʹεʹϛ'ζʹ. V. Λογικοῦ Τόπου τὰ τῶν προειρημένων τεττάρωυ διαορῶν ἐκτὸς ὄντα καὶ περιέχοντα ⟨τὰς⟩ σποράδην καὶ οὐ σωματικὰς ζητήσεις λογικὰς περὶ τῶν καταλεγομένων. Ζητημάτων ἐννέα καὶ τριάκοντα. — Ὁμοῦ τὰ πάντα τοῦ λογικοῦ τιαʹ. 1. Ἠθικοῦ λόγου τοῦ περὶ τὴν Διάρθρωσιυ τῶυ ἠθικῶν Ἐννοιῶν. Σύνταξις πρώτη· ὑπογραφὴ τοῦ λόγου τοῦ ⟨ἠθικοῦ⟩ πρὸς Θεόπορον αʹ θέσεις ἠθικαί αʹ πιθανὰ λήμματα εἰς τὰ δόγματα πρὸς Φιλομαθῆ αʹβʹγʹ ὅρων τῶν τοῦ ἀστείου πρὸς Μητρόδωρον αʹβʹ ὅρων τῶν τοῦ φαύλου πρὸς Μητρόδωρον αʹβʹ ὅρων τῶν ἀνὰ μέσον πρὸς Μητρόδωρον αʹβʹ ὅρων τῶν πρὸς Μητρόδωρον τῶν κατὰ γένος αʹβʹγʹδʹεʹςϛʹζʹ ὅρων τῶν κατὰ τὰς ἄλλας τέχνας πρὸς Μητρόδωρον αʹβʹ. Σύνταξις δευτέρα· περὶ τῶν ὁμοίων πρὸς Ἀριστοκλέα αʹβʹγʹ περὶ τῶν ὅρων πρὸς Μητρόδωρον αʹβʹγʹδʹεʹϛʹζʹ. Σύνταξις τρίτη· περὶ τῶν οὐκ ὀρθῶς τοῖς ὅροις ἀντιλεγομένων πρὸς Λαοδάμαντα αʹβʹγδʹεʹϛʹζʹ πιθανὰ εἰς τοὺς ὅρους πρὸς Διοσκουρίδην αʹβʹ περὶ εἰδῶν καὶ γενῶν πρὸς Γοργιππίδην αʹβʹ περὶ τῶν διαιρέσεων αʹ περὶ τῶν ἐναντίων πρὸς Διονύσιον βʹ πιθανὰ πρὸς τὰς διαιρέσεις καὶ τὰ γένη καὶ τὰ εἴδη καὶ ⟨τὰ⟩ περὶ τῶν ἐναντίων αʹ. Σύνταξις τετάρτη· περὶ τῶν ἐτυμολογικῶν πρὸς Διοκλέα αʹβʹγʹδʹεʹϛʹζʹ ἐτυμολογικῶν πρὸς Διοκλέα αʹβʹγʹδʹ. Σύνταξις πέμπτη· περὶ παροιμιῶν πρὸς Ζηνόδοτον αʹβʹ περὶ ποιημάτων πρὸς Φιλομαθῆ αʹ περὶ τοῦ πῶς δεῖ τῶν ποιημάτων ἀκούειν αʹβʹ πρὸς τοὺς κριτικοὺς πρὸς Διόδωρον αʹ. 2. Ἠθικοῦ Τόπου περὶ τὸν κοινὸν λόγον καὶ τὰς ἐκ τούτου συυισταμένας τέχνας καὶ ἀρετάς.
17Birinci derleme: Zihinde Yeniden Canlandırmalara Karşı, Timonaks'a, 1; Her Bir Şeyi Nasıl Söylediğimiz ve Düşündüğümüz Üzerine, 1; Kavramlar Üzerine, Laodamas'a, 2; Kabul Üzerine, Pythonaks'a, 3; Bilgenin Kanaat Taşımayacağına Dair İspatlar, 1; Kavrayış, Epistēmē ve Bilgisizlik Üzerine, 4; Logos Üzerine, 2; Logosun Kullanılması Üzerine, Leptinas'a. İkinci derleme: Eskilerin Diyalektiği İspatlarıyla Birlikte Benimsediği Üzerine, Zenon'a, 2; Diyalektik Üzerine, Aristokreon'a, 4; Diyalektikçilere Yöneltilen İtirazlar Üzerine, 3; Retorik Üzerine, Dioskurides'e, 4. Üçüncü derleme: Meleke Üzerine, Kleon'a, 3; Tekhnē ve Tekhnēsizlik Üzerine, Aristokreon'a, 4; Aretēlerin Farklılığı Üzerine, Diodoros'a, 4; Aretēlerin Nitelik Olduğu Üzerine, 1; Aretēler Üzerine, Pollis'e, 2.
Σύνταξις πρώτη· πρὸς τὰς ἀναζωγραφήσεις πρὸς Τιμώνακτα αʹ περὶ τοῦ πῶς ἕκαστα λέγομεν καὶ διανοούμεθα αʹ περὶ τῶν ἐννοιῶν πρὸς Λαοδάμαντα αʹβʹ περὶ ὑπολήψεως πρὸς Πυθώνακτα αʹβʹγʹ ἀποδείξεις πρὸς τὸ μὴ δοξάσειν τὸν σοφόν αʹ περὶ καταλήψεως καὶ ἐπιστήμης καὶ ἀγνοίας αʹβʹγʹδʹ περὶ λόγου αʹβʹ περὶ τῆς χρήσεως τοῦ λόγου πρὸς Λεπτίναν. Σύνταξις δευτέρα· περὶ τοῦ ἐγκρίνειν τοὺς ἀρχαίους τὴν διαλεκτικὴν σὺν ταῖς ἀποδείξεσι πρὸς Ζήνωνα αʹβʹ περὶ τῆς διαλεκτικῆς πρὸς Ἀριστοκρέοντα αʹβγʹδʹ περὶ τῶν ἀντιλεγομένων τοῖς διαλεκτικοῖς αʹβʹγʹ περὶ τῆς ῥητορικῆς πρὸς Διοσκουρίδην αʹβʹγʹδʹ. Σύνταξις τρίτη· περὶ ἕξεως πρὸς Κλέωνα αʹβʹγʹ περὶ τέχνης καὶ ἀπεχνίας πρὸς Ἀριστοκρέοντα αʹβʹγʹδʹ περὶ τῆς διαφορᾶς τῶν ἀρετῶν πρὸς Διόδωρον αʹβʹγʹδʹ περὶ τοῦ ποιὰς εἶναι τὰς ἀρετάς αʹ περὶ ἀρετῶν πρὸς Πόλλιν αʹβʹ.
183. Ahlak alanı: iyiler ve kötüler üzerine. Birinci derleme: Güzel ve Haz Üzerine, Aristokreon'a, 10; Hazzın Gaye Olmadığına Dair İspatlar, 4; Hazzın İyi Olmadığına Dair İspatlar, 4; … lehine söylenenler üzerine … [Listenin geri kalanı kaybolmuştur.]
- Ἠθικοῦ Τόπου περὶ Ἀγαθῶυ καὶ Κακῶν. Σύνταξις πρώτη· περὶ τοῦ καλοῦ καὶ τῆς ἡδονῆς πρὸς Ἀριστοκρέοντα αʹβʹγʹδʹεʹϛʹζʹηʹθʹιʹ ἀποδείξεις πρὸς τὸ μὴ εἶναι τὴν ἡδονὴν τέλος αʹβʹγʹδʹ ἀποδείξεις πρὸς τὸ μὴ εἶναι τὴν ἡδονὴν ἀγαθόν αʹβʹγʹδʹ περὶ τῶν λεγομένων ὑπὲρ τῆς Cetera interciderunt.
20Fr. 20 Kaynak: Numenios, Eusebios'un aktarımıyla, Praeparatio evangelica XIV 5. Stoacıların işine gelince, onlar daha kurucularından başlayarak ayrılığa düşmüşlerdir ve bu ayrılık bugün bile bitmiş değildir. Birbirlerini düşmanca bir çürütmeyle çürütmekten zevk alırlar; kimileri hâlâ eski görüşünde direnir, kimileri çoktan görüş değiştirmiştir. İlk Stoacılar, oligarşi taraftarlarına benzerler: aralarında ayrılığa düşerek, kendilerinden sonra gelenlerin hem öncekileri hem de birbirlerini bolca kınamasına yol açmışlardır. O gün bugündür biri ötekinden daha Stoacı geçinir; mantık inceliklerinde daha kılı kırk yaran görünenler ise hepsinden çok. Çünkü bunlar, işgüzarlıkta da, kılı kırk yaran itirazlarda da ötekileri geride bırakarak kınamaya daha çabuk girişmişlerdir.
Numenius apud Eusebium praep. evang. XIV p. 728a. τὰ δὲ τῶν Στωϊκῶν ἐστασίασται, ἀρξάμενα ἀπὸ τῶν ἀρχόντων καὶ μηδέπω τελευτῶντα καὶ νῦν. ἐλέγχουσι δὲ ἀγαπώντως ὑπὸ δυσμενοῦς ἐλέγχου, οἱ μέν τινες αὐτῶν ἐμμεμενηκότες ἔτι, οἱ δ’ ἤδη μεταθέμενοι. εἴξασιν οὖν οἱ πρῶτοι ὀλιγαρχικωτέροις, οἳ δὴ διαστάντες ὑπῆρξαν εἰς τοὺς μετέπειτα πολλῆς μὲν τοῖς προτέροις, πολλῆς δὲ τῆς ἀλλήλοις ἐπιτιμήσεως αἴτιοι, εἰσέτι ἑτέρων ἕτεροι Στωϊκώτεροι· καὶ μᾶλλον ὅσοι πλέον ἐπὶ τὸ τεχνικὸν ὤφθησαν μικρολόγοι· αὐτοὶ γὰρ οὗτοι τοὺς ἑτέρους ὑπερβαλλόμενοι τῇ τε πολυπραγμοσύνῃ τοῖς τε σκαριφηθμοῖς ἐπετίμων θᾶττον.
21Fr. 21 Kaynak: Origenes, Kelsos'a Karşı II 12. Khrysippos da yazılarının pek çok yerinde Kleanthes'e çatar ve onun öğretilerine aykırı yenilikler getirir; oysa Kleanthes, Khrysippos henüz gençken ve felsefeye yeni başlamışken … hiç de az olmayan bir süre onun hocalığını yapmıştı. … Khrysippos'un da [bir süre] Kleanthes'in yanında ders gördüğü [söylenir].
Origenes contra Celsum II. 12 Vol. I p. 141, 7 (p. 297 Delarue). ἀλλὰ καὶ ὁ Χρύσιππος πολλαχοῦ τῶν συγγαμμμάτων αὐτοῦ φαίνεται καθαπτόμενος Κλεάνθους, καινοτομῶν παρὰ τὰ ἐκείνῳ δεδογμένα, γενομένῳ . . . οὐκ ὀλίγον αὐτοῦ διδασκάλῳ ἔτι νέου καὶ ἀρχὰς ἔχοντος φιλοσοφίας . . . δὲ χρόνον καὶ ὁ Χρύσιππος παρὰ τῷ Κλεάνθει πεποιῆσθαι τὰς διατριβάς (scil. λέγεται).
22Fr. 22 Kaynak: Origenes, Kelsos'a Karşı I 39. Khrysippos da pek çok yerde kendisini bir görüşe sevk eden sebepleri ortaya koyduktan sonra, bizi bu konuda kendisinden daha iyi söz söyleyecek kimseler bulabilirsek onlara gönderir.
Origenes contra Celsum I. 39 Vol. I p. 91, 20 (p. 357 Delarue). ὁ δὲ Χρύσιππος πολλαχοῦ ἐκθέμενος τὰ κινήσαντα αὐτὸν ἀναπέμπει ἡμᾶς ἐφ’ οὓς ἂν εὕροιμεν κρεῖττον αὐτοῦ ἐροῦντας.
23Fr. 23 Kaynak: Origenes, Kelsos'a Karşı V 57. Olağanüstü şeylerin zaman zaman insanlara göründüğünü Yunanlılar arasında da yalnız masal uyduruyor diye kuşkulanılabilecek kimseler anlatmamıştır; felsefeyi hakkıyla yaptıklarını ve kendilerine ulaşan bilgileri hakikat sevgisiyle aktardıklarını açıkça göstermiş olanlar da anlatmıştır. Bu türden şeyleri Soloili Khrysippos'ta da okuduk …
Origenes contra Celsum V. 57 Vol. II p. 60, 5 (p. 621 Delarue). αράδοξα δὲ πράγματα τοῖς ἀνθρώποις ἐπιφαίνεσθαί ποτε καὶ τῶν Ἐλλήνων ἱστόρησαν οὐ μόνον οἱ ὑπονοηθέντες ἂν ὡς μυθοποιοῦντες, ἀλλὰ καὶ οἱ οἷον πολὺ ἐπιδειξάμενοι γνησίως φιλοσοφεῖν καὶ φιλαληθῶς ἐκτίθεσθαι τὰ εἰς αὐτοὺς φθάσαντα. Τοιαῦτα δὲ ἀνέγνωμεν παρὰ τῷ Σὀλεῖ Χρυσίππῳ etc.
24Fr. 24 Kaynak: Galenos, Nabız Farkları Üzerine II 10 (Arkhigenes'in okuluna saldırırken). Bu durum, onların okulunun büyük atası Khrysippos'ta da pek yaygındır: Solon'un Atinalılar için levhalar üzerine koyduğu kurallardan daha çok kuralı adlar için o koyar, ama bu kuralları ilk karıştıran da yine kendisidir. Biraz sonra: Şimdi işin en korkuncu şu: Atina'da ne doğmuş ne yetişmiş, daha dün evvelsi gün Kilikya'dan gelmiş bu adam, herhangi bir Yunan lehçesini doğru dürüst öğrenmeden Atinalılara adlar konusunda kanun koymaya kalkışıyor. … Khrysippos'un Atinalıların lehçesine ettiği bütün hakaretleri belki bir başka sefer de anlatmak fırsatımız olur. Photios, Sözlük, "mentoi" maddesi: "Menton" ise barbarca bir söyleyiştir; Khrysippos da bunu kullanır.
Galenus de differentia puls. 10. ed. Bas. III 30. K. VIII. 631 (impugnans sectam Archigenis). πολὺ δὲ τοῦτ’ ἔστι παρὰ τῷ προπάππῳ τῆς αἱρέσεως αὐτῶν Χρυσίππῳ· νομοθετεῖ μὲν γὰρ ὀνόματα πλεῖον ἤ Σόλων Ἀθηναίοις ἱστᾷ τοῖς ἄξοσι νομίσματα, συγχεῖ δ’ αὐτὸς πρῶτος αὐτά. paulo post: νυνὶ δὲ τὸ δεινότατον οὔτε γεννηθεὶς Ἀθήνησιν οὔτε τραφείς, ἀλλὰ χθὲς καὶ πρώην ἥκων ἐκ Κιλικίας, πρὶν ἀκριβῶς αὐτὸν ἐκμαθεῖν ἡντιναοῦν Ἑλλάδα φωνήν, Ἀθηναίοις ὑπὲρ ὀνομάτων ἐπιχειρεῖ νομοθετεῖν — — ὅσα μὲν οὖν Χρύσιππος εἰς τὴν τῶν Ἀθηναίων ἐξυβρίζει διάλεκτον τάχ’ ἄν ποτε καὶ αὖθις ἡμῖν διελθεῖν γένοιτο. Phot. lexicon s. v. μέντοι· τὸ δὲ μέντον βάρβαρον, ᾧ καὶ Χρύσιππος χρῆται.
27Fr. 27 Kaynak: Fronto, Marcus Antoninus'a mektup (belagat üzerine). [Fronto, Latince olarak, Khrysippos'un yalnız öğretmek, konuyu göstermek ve tarif etmekle yetinmediğini, konuyu büyüttüğünü, tekrarladığını, sorular sorduğunu ve kişileri konuşturduğunu sayar; sonra Yunanca ekler:] Bunlar da büyütmek, işleyip donatmak, enine boyuna işlemek, yeniden söylemek, tekrar ele almak, yanına iliştirmek ve kişileştirmektir.
Frontonis epist. (ad. M. Antoninum de eloquentia) p. 146 Naber. Ubi illud acumen tuum? ubi subtilitas? Evigila et attende, quid cupiat ipse Chrysippus. Num contentus est docere, rem ostendere, definire, explorare? non est contentus: verum auget in quantum potest, exaggerat, praemunit, iterat, differt, recurrit, interrogat, describit, dividit, personas fingit, orationem suam alii accommodat: ταῦτα δ’ ἐστὶν αὔξειν, διασκευάζειν, ἐξεργάζεσθαι, πάλιν λέγειν, ἐπαναφέρειν, παράπτειν, προσωποποιεῖν.
28Fr. 28 Kaynak: Dionysios Halikarnasseus, Sözcüklerin Düzenlenişi Üzerine 4. Bunlara neden şaşmalı? Felsefe iddiasındaki ve diyalektik el kitapları yayımlayan kimseler bile sözcükleri dizmekte öyle zavallıdırlar ki söylemeye insan utanır. Kanıt olarak Stoacı Khrysippos'un yazısını anmak yeter; daha ileri gitmeyeceğim. Diyalektiğin kurallarını ondan daha titizlikle işleyen olmamıştır; ama ad ve ün kazanmış yazarlar arasında ondan daha kötü bir düzenle kurulmuş sözler ortaya koyan da olmamıştır. Gerçi içlerinden bazıları, sözün zorunlu bir parçasıymış gibi, bu konuyla da uğraşıyormuş görünmek istemiş ve söz bölümlerinin dizilişi üzerine birtakım kitaplar yazmıştır. Ama pek çoğu, daha doğrusu hepsi, hakikatten sapmış; düzenlemeyi hoş ve güzel kılanın ne olduğunu rüyalarında bile görmemişlerdir.
Dionysius Halicarn. de compos. verb. p. 30 Re. Καὶ τί δεῖ τούτους θαυμάζειν, ὅπουγε καὶ οἱ τὴν φιλοσοφίαν ἐπαγγελλόμενοι καὶ τὰς διαλεκτικὰς ἐκφέροντες τέχνας οὕτως εἰσὶν ἄθλιοι περὶ τὴν σύνθεσιν τῶν ὀνομάτων, ὥστ’ αἰδεῖσθαι καὶ λέγειν; ἀπόχρη δὲ τεκμηρίῳ χρήσασθαι τῷ λάγῳ Χρυσίππου τοῦ Στωϊκοῦ· περαιτέρω γὰρ οὐκ ἂν προβαίην. τούτου γὰρ οὔτ’ ἄμεινον οὐδεὶς τὰς διαλεκτικὰς τέχνας ἠκρίβωσεν, οὔτε χείρονι ἁρμονίᾳ συνταχθέντας ἐξήνεγκε λόγους τῶν ὀνόματος καὶ δόξης ἀξιωθέντων. καίτοι σπουδάζειν γέ τινες προσεποιήθησαν αὐτῶν καὶ περὶ τοῦτο τὸ μέρος, ὡς ἀναγκαῖον ὂν τῷ λόγῳ, καὶ τέχνας τινὰς ἐπέγραψαν ὑπὲρ τῆς συντάξεως τῶν τοῦ λόγου μορίων. ἀλλὰ πολλοὶ ἢ μᾶλλον πάντες ἀπὸ τῆς ἀληθείας ἀπεπλανήθησαν καὶ οὐδ’ ὄναρ εἶδον τί ποτ’ ἐστὶ τὸ ποιοῦν ἡδεῖαν καὶ καλὴν τὴν σύνθεσιν.
29Fr. 29 Kaynak: Arrianos, Epiktetos'un Söylevleri I 17, 15. "Ama vallahi tabiatın dileğini kavrayamıyorum." Peki onu kim yorumluyor? Khrysippos diyorlar. Gidip bu tabiat yorumcusunun ne dediğini araştırıyorum. Ne dediğini anlamamaya başlıyorum; bu kez onu yorumlayacak birini arıyorum. O da "Bak, şunun nasıl söylendiğine dikkat et" der, sanki Latince bir metni çeviriyormuş gibi. Peki burada yorumcunun burnu havada olmasına ne gerek var?
Arrianus Epict. dissert. I 17, 15. ἀλλὰ νὴ Δία οὐ παρακολουθῶ τῷ βουλήματι τῆς φύσεως. τίς οὖν ἐξηγεῖται αὐτό; λέγουσιν ὅτι Χρύσιππος. ἔρχομαι καὶ ἐπιζητῶ τί λέγει οὗτος ὁ ἐξηγητὴς τῆς φύσεως. ἄρχομαι μὴ νοεῖν τί λέγει, ζητῶ τὸν ἐξηγούμενον· ἴδε ἐπίσκεψαι, πῶς τοῦτο λέγεται, καθάπερ εἰ ῥωμαϊστί. ποία οὖν ἐνθάδε ὀφρὺς τοῦ ἐξηγουμένου;
30Fr. 30 Kaynak: Plutarkhos, Stoacıların Çelişkileri Üzerine 9, 1035b. Ama en sona konması gerektiğini söylediği bu bahsi, yani tanrılar üzerine olanı, alışkanlıkla her ahlak meselesinin önüne koyar, en başta sunar. Çünkü Gayeler, Adalet, İyiler ve Kötüler, Evlilik ve Çocuk Yetiştirme, Kanun ve Devlet üzerine yazarken, şehirlere karar önergesi sunanların başa "İyi Talih" yazması gibi, o da başa Zeus'u, Kaderi, İlahi İnayeti, evrenin tek bir güçle bir arada tutulduğunu, tek ve sınırlı olduğunu yazmadan ağzını açtığı hiç görülmez.
Plut. de Stoic. repugn. cp. 9 p. 1035 b. Ἀλλὰ τοῦτόν γε τὸν λόγον, ὃν ἔσχατόν φησι δεῖν τάττεσθαι ⟨τὸν⟩ περὶ θεῶν, ἔθει προτάττει καὶ προεκτίθησι παντὸς ἠθικοῦ ζητήματος· οὔτε γὰρ περὶ Τελῶν, οὔτε περὶ Δικαιοσύνης, οὔτε περὶ Ἀγαθῶν καὶ Κακῶν, οὔτε περὶ Γάμου καὶ Παιδοτροφίας οὔτε περὶ Νόμου καὶ Πολιτείας φαίνεται τὸ παράπαν φθεγγόμενος, εἰ μή, καθάπερ οἱ τὰ ψηφίσματα ταῖς πόλεσιν εἰσφέροντες προγράφουσιν Ἀγαθὴν Τύχην, οὕτω καὶ αὐτὸς προγράψειε τὸν Δία, τὴν Εἱμαρμένην, τὴν Πρόνοιαν, τὸ συνέχεσθαι μιᾷ δυνάμει τὸν κόσμον, ἕνα ὄντα καὶ πεπερασμένον.
31Fr. 31 Kaynak: Plutarkhos, Stoacıların Çelişkileri Üzerine 24, 1046a. Biri şöyle diyebilir: Peki sen [Khrysippos], böyle ve bu kadar büyük adamlarla savaşmaktan, sana göre en temel ve en büyük konularda yanıldıklarını göstererek onları çürütmekten hiç vazgeçmeyecek misin? Herhalde onlar diyalektik üzerine ciddiyetle yazıp ilke, gaye, tanrılar ve adalet üzerine ise yan iş olarak, şakadan yazmış değillerdir; oysa sen bu konulardaki sözlerini kör, kendi kendisiyle çelişen ve daha sayısız hata taşıyan sözler diye niteliyorsun.
Plut. de Stoic. repugn. cp. 24 p. 1046 a. τί οὖν σὺ (scil. Chrysippe), φήσαι τις ἄν, αὐτὸς ἀνδράσι τοιούτοις καὶ τοσούτοις οὐδέποτε παύσῃ μαχόμενος οὐδ’ ἐλέγχων, ὡς νομίζεις, ἐν τοῖς κυριωτάτοις καὶ μεγίστοις διαμαρτάνοντας; οὐ γὰρ δήπου περὶ μὲν διαλεκτικῆς ἐσπουδασμένως ἔγραψαν, περὶ δ’ ἀρχῆς καὶ τέλους καὶ θεῶν καὶ δικαιοσύνης ἐκ παρέργου καὶ παίζοντες, ἐν οἷς τυφλὸν αὐτῶν ἀποκαλεῖς τὸν λόγον καὶ μαχόμενον αὑτῷ καὶ μυρίας ἄλλας ἁμαρτίας ἔχοντα.
32Fr. 32 Kaynak: Plutarkhos, Stoacıların Çelişkileri Üzerine 10, 1036b. Khrysippos'un az yerde değil pek çok yerde, benimsediği görüşlere karşıt sözleri öyle güçlü, öyle ciddiyetle ve hırsla kurduğunu ki neyi doğru bulduğunu anlamak herkesin harcı değildir, bunu bizzat Stoacılar söylerler. Adamın ustalığına hayran kalırlar; Karneades'in kendine ait hiçbir şey söylemediğini, Khrysippos'un karşı görüş lehine getirdiği kanıtlardan yola çıkarak onun sözlerine saldırdığını düşünürler. Çoğu zaman da kendi aralarında ona şu dizeyi söylerler (İlyada VI 407): "Zavallı, seni kendi gücün mahvedecek." Çünkü öğretileri sarsmak ve kötülemek isteyenlere kendi aleyhine büyük fırsatlar vermiştir.
Plut. de Stoic. repugn. cp. 10 p. 1036b. ὅτι δ’ αὐτὸς (scil. Chrysippus) οὐκ ἐν ὀλίγοις ἀλλὰ πολλαχοῦ τοὺς ἐναντίους οἷς δοκιμάζει λόγους κατεσκεύακεν ἐῤῥωμένως καὶ μετὰ σπουδῆς καὶ φιλοτιμίας τοσαύτης, ὥστε μὴ παντὸς εἶναι καταμαθεῖν τὸ ἀρέσκον ⟨αὐτῷ⟩, αὐτοὶ δήπου λέγουσι (scil. Stoici), τὴν δεινότητα θαυμάζοντες τἀνδρός καὶ τὸν Καρνεάδην οὐδὲν οἰόμενοι λέγειν ἴδιον, ἀλλ’ ἐξ ὧν ἐπεχείρησε Χρύσιππος εἰς τοὐναντίον ὁρμώμενον ἐπιτίθεσθαι τοῖς λόγοις αὐτοῦ καὶ πολλάκις παραφθέγγεσθαι (Z 407) δαιμόνιε, φθίσει σε τὸ σὸν μένος ὡς μεγάλας ἀφορμὰς καθ’ ἑαυτοῦ διδόντα τοῖς κινεῖν τὰ δόγματα καὶ διαβάλλειν βουλομένοις.
33Fr. 33 Kaynak: Plutarkhos, Ortak Kavramlar Üzerine 1, 1059b. [Bir Stoacı, Khrysippos'un] Arkesilaos'tan sonra ve Karneades'ten önce dünyaya gelmesini talihin değil, tanrıların inayetinin işi saydığını [söyler]. … Khrysippos ikisinin arasına düşünce, Arkesilaos'a karşı yazdığı cevaplarla Karneades'in ustalığının da önünü kesti: hisse, kuşatmaya karşı biriktirilen yardımlar gibi pek çok destek bıraktı; ön kavrayışlar ve kavramlar konusundaki karışıklığı ise bütünüyle giderdi, her birini düzeltip yerli yerine koydu. Öyle ki bundan sonra meseleleri yerinden oynatmak ve zorlamak isteyenler hiçbir şey başaramadı; kötü niyetle ve safsatayla iş gördükleri ortaya çıktı.
Plut. de comm. not. cp. 1 p. 1050b (Stoicus aliquis dicit): ὡς οὐκ ἀπὸ τύχης ἀλλ’ ἐκ προνοίας θεῶν νομίζοι μετ’ Ἀρκεσίλαον καὶ πρὸ Καρνεάδου γεγονέναι Χρύσιππον. — — Χρύσιππος οὖν ἐν μέσῳ γενόμενος ταῖς πρὸς Ἀρκεσίλαον ἀντιγραφαῖς καὶ τὴν Καρνεάδου δεινότητα ἐνέφραξε, πολλὰ μὲν τῇ αἰσθήσει καταλιπὼν ὥσπερ εἰς πολιορκίαν βοηθήματα, τὸν δὲ περὶ τὰς προλήψεις καὶ τὰς ἐννοίας τάραχον ἀφελὼν παντάπασι καὶ διορθώσας ἑκάστην καὶ θέμενος εἰς τὸ οἰκεῖον· ὥστε καὶ τοὺς αὖθις ἐκκρούειν τὰ πράγματα καὶ παραβιάζεσθαι βουλομένους μηδὲν περαίνειν ἀλλ’ ἐλέγχεσθαι κακουργοῦντας καὶ σοφιζομένους.