İçeriğe geç
Felsefeye Teşvik

Iamblikhos · Felsefeye Teşvik

21. Bölüm

21.praefTeşvikin son yolu olarak sembollerden hareket edeni koyuyoruz. Bu yol bir yanıyla okulumuza özgüdür ve öteki öğretim yollarına karşı gizli tutulur; bir yanıyla da halka açıktır, onlarla ortaktır; üçüncü bir yanıyla ise ikisinin arasında durur: ne büsbütün halka açıktır ne de düpedüz Pythagorasçıdır, ama ikisinden de tümüyle kopmuş değildir. Pythagorasçı semboller denen sözlerden anılmaya değer görünen ve teşvik edici niteliğini gösterenleri sıralayıp her birini teşvike yarayacak biçimde açıklamaya karar verdik. Böylece, teşviki daha çok satıra yaysaydık olacağından daha dolu ve daha eksiksiz bir felsefe teşvikini okuyanların içine işleyeceğimizi düşünüyoruz. Bu yola bütün felsefede ortak olan, dışa açık bazı yorumlar katacağımız ölçüde, onu Pythagorasçı amaçtan ayrılmış saymak gerekir; bu adamların her konuda en temel kanaatlerini de içine karıştıracağımız ölçüde ise, onu Pythagorasçılara özgü, öteki filozoflara yabancı saymak yerinde olur. Bu yol, sezdirmeden, bizi dışa açık düşüncelerden uzaklaştıracak; önümüzde duran ve bu okulun öğretisine göre sistemli biçimde kurulmuş teşviklere ise yaklaştırıp en çok onlara ısındıracaktır. Aşağıdan yukarıya uzanan, derinden yüksekliğe çeken ve kendini içtenlikle buna verecek her kişinin zihnini yukarı çıkaran bir köprü ya da merdiven gibidir; zaten daha önce söylenenlere öykünülerek, onların izi çıkarılarak tam da bunun için tasarlanmıştır. Çünkü en eski Pythagorasçılar, Pythagoras'la aynı çağda yaşayıp ondan ders almış olanlar, sözlerini sıradan, halka açık ve herkesin alıştığı bir dil ve anlatımla kurmadılar; söylediklerini rastgele dinleyenin ve üstünkörü okuyanın kavrayıp kolayca anlayacağı, rahatça izleyebileceği bir hâle getirmeye çalışmadılar. Tersine, Pythagoras'ın kendilerine kanun koyduğu sırlar karşısındaki sükût gereğince, henüz erginlenmemiş olanlara karşı gizli anlatım yollarına başvurdular ve birbirleriyle konuşmalarını da yazdıklarını da sembollerle örttüler. Biri bu sembolleri tek tek alıp açmaz ve onları ciddi bir açıklamayla kuşatmazsa, söylenenler okuyana gülünç, kocakarı lafı gibi, saçmalık ve boş gevezelik dolu görünür. Bu sözler anlaşılır olsun ve teşvike faydaları açıkça görünsün diye, her sembolün çözümünü hem dışa açık anlamıyla hem de yalnız dinleyicilere açılan iç anlamıyla vereceğiz; onların erginlenmemişlere karşı gizli tuttukları ve hakkında sustukları şeyleri de incelemeden geçmeyeceğiz. Açıklayacağımız semboller şunlar olsun:

21.praef

XXI. Τελευταῖον δὴ τρόπον εἰς προτροπὴν τίθεμεν τὸν ἀπὸ τῶν συμβόλων, τὸν μὲν ἴδιον ὄντα τῆς αἱρέσεως σεως καὶ ἀπόρρητον πρὸς τὰς ἄλλας ἀγωγάς, τὸν δὲ δημώδη καὶ κοινὸν πρὸς ἐκείνας, τρίτον δὲ παρʼ ἀμφότερα μέσον ἀμφοῖν οὔτε παντάπασι δημώδη οὔτε μὴν ἄντικρυς Πυθαγορικόν, ἀλλʼ οὐδὲ ἀπηλλαγμένον ὁλοσχερῶς ἑκατέρου. τῶν γὰρ λεγομένων Πυθαγορικῶν συμβόλων ὅσα ἂν ἀξιομνημόνευτα ἡμῖν φαίνηται καὶ τὸ προτρεπτικὸν εἶδος παραδεικνύῃ ἐκθέμενοι, διεγνώκαμεν ἐξήγησιν ποιήσασθαι τὴν πρέπουσαν αὐτῶν εἰς παράκλησιν, ἐκ τοῦ τοιούτου νομίζοντες πλήρη καὶ ἐντελεστέραν προτροπὴν εἰς φιλοσοφίαν ἐνήσειν τοῖς ἐντευξομένοις μᾶλλον ἢ εἰ διὰ πλειόνων στίχων ποιοίμεθα τὴν προτροπήν. καθὸ μὲν οὖν ἐξωτερικάς τινας ἐπιλύσεις καὶ κοινὰς πάσης φιλοσοφίας ἐντάξομεν αὐτῷ, κατὰ τοῦτο ἡγητέον αὐτὸ κεχωρίσθαι Πυθαγορικοῦ βουλήματος, καθὸ δὲ καὶ τὰς τῶν ἀνδρῶν τούτων κυριωτάτας περὶ ἑκάστου δόξας ἐγκαταμίξομεν, κατὰ τοῦτο πάλιν οἰκεῖον μὲν Πυθαγορικῶν, ἀλλότριον δὲ τῶν ἄλλων φιλοσόφων καλῶς ἔχει τίθεσθαι αὐτό. λεληθότως δέ, ὡς εἰκός, ἀποπαιδαγωγήσει μὲν τοῦτο ἡμᾶς ἀπὸ τῶν ἐξωτερικῶν ἐννοιῶν, προσάξει δὲ καὶ οἰκειώσει μάλιστα ταῖς προκειμέναις καὶ κατὰ τήνδε τὴν αἵρεσιν τεχνολογουμέναις παρακλήσεσιν, οἷά τις γέφυρα ἢ κλῖμαξ κάτωθεν ἄνω καὶ εἰς ὕψος ἐκ βάθους ἀνιμῶσα πολλοῦ καὶ ἀνάγουσα τὴν ἑκάστου τῶν γνησίως προσεξόντων διάνοιαν· εἰς γὰρ τὸ τοιοῦτο καὶ ἐμηχανήθη κατὰ μίμησιν καὶ ἀπόμαξιν τῶν προλεχθέντων. οἱ γὰρ παλαιότατοι καὶ αὐτῷ συγχρονήσαντες καὶ μαθητεύσαντες τῷ Πυθαγόρᾳ οὐ τῇ κοινῇ καὶ δημώδει καὶ τοῖς ἄλλοις ἅπασιν εἰωθυίᾳ λέξει τε καὶ ἑρμηνείᾳ ἐποιοῦντο συνετὰ καὶ εὐνόητα τοῖς ἀπλῶς ἀκούουσιν ἐξ ἐπιδρομῆς τε ἐντυγχάνουσιν, εὐπαρακολούθητα πειρώμενοι τίθεσθαι τὰ φραζόμενα ὑπʼ αὐτῶν, ἀλλὰ κατὰ τὴν νενομοθετημένην αὐτοῖς ὑπὸ Πυθαγόρου ἐχεμυθίαν μυστηρίων καὶ πρὸς τοὺς ἀτελεστέρους τρόπων ἀπορρήτων ἥπτοντο καὶ διὰ συμβόλων ἐπέσκεπον τὰς πρὸς ἀλλήλους διαλέξεις ἢ συγγραφάς. καὶ εἰ μή τις αὐτὰ τὰ σύμβολα ἐκλέξας διαπτύξειε καὶ ἀμώκῳ ἐξηγήσει περιλάβοι, γελοῖα ἂν καὶ γραώδη δόξειε τοῖς ἐντυγχάνουσι τὰ λεγόμενα λήρου μεστὰ καὶ ἀδολεσχίας. ἵνʼ οὖν ⟨τὰ⟩ ῥήματʼ ἐκφανῆ καὶ τὸ εἰς προτροπὴν αὐτῶν ὄφελος κατάδηλον γένηται, κατὰ τὸ ἐξωτερικόν τε ἅμα καὶ κατὰ τὸ ἀκροατικὸν ἀποδώσομεν ἑκάστου συμβόλου τὰς ἐπιλύσεις, μηδὲ τὰ παρʼ αὐτοῖς ἀπόρρητα καὶ ἐχεμυθούμενα πρὸς τοὺς ἀνεισάκτους παραλιπόντες ἀνεξέταστα. ἔστω δὲ τὰ φρασθησόμενα σύμβολα ταῦτα·

  1. Tapınmak için tapınağa giderken arada gündelik hayata dair başka hiçbir şey ne söyle ne yap.
  1. Yoldan geçerken yan iş olarak tapınağa girmemeli, hiç tapınmamalı da; kapısının önünden geçiyor olsan bile.
  1. Yalınayak kurban sun ve tapın.
  1. İşlek yollardan sapıp patikalardan yürü.
  1. Karakuyruk balığından uzak dur; çünkü yer altı tanrılarınındır.
  1. Tanrıların ardından giderken her şeyden önce diline hâkim ol.
  1. Rüzgârlar eserken yankıya tapın.
  1. Ateşi bıçakla eşeleme.
  1. Sirke kabını kendinden büsbütün uzak tut.
  1. Yük yüklenen adama yükünü kaldırmakta yardım et, ama yükünü indirene indirmekte yardım etme.
  1. Ayakkabı giyerken önce sağ ayağını uzat, ayak yıkarken sol ayağını.
  1. Pythagorasçılara dair şeyleri ışık olmadan konuşma.
  1. Teraziyi aşma.
  1. Evden uzağa giderken arkana dönme; çünkü Erinysler peşine düşer.
  1. Güneşe dönerek işeme.
  1. Oturağı meşaleyle silme.
  1. Horozu besle ama kurban etme; çünkü Ay'a ve Güneş'e adanmıştır.
  1. Tahıl ölçeğinin üstüne oturma.
  1. Pençesi çengelli hiçbir hayvanı yanında besleme.
  1. Yolda odun yarma.
  1. Kırlangıcı evine alma.
  1. Yüzük takma.
  1. Yüzüğe tanrı suretini kazıtma.
  1. Lamba ışığında aynaya bakma.
  1. Tanrılar hakkında şaşırtıcı hiçbir şeye inanmazlık etme, ilahî öğretiler hakkında da.
  1. Zapt edilmez bir gülmeye kapılma.
  1. Kurban sırasında tırnak kesme.
  1. Sağ elini herkese kolayca uzatma.
  1. Yataktan kalkınca örtüleri dür ve yatağın izini düzelt.
  1. Kalp yeme.
  1. Beyin yeme.
  1. Kesilmiş saçına ve tırnağına tükür.
  1. Kırmızı balık alma.
  1. Çömleğin külde bıraktığı izi sil.
  1. Çocuk yapmak için altın takmış kadına yaklaşma.
  1. Bir şekli ve bir basamağı, bir şekle ve üç obolosa yeğle.
  1. Baklalardan uzak dur.
  1. Ebegümecini dik ama yeme.
  1. Canlı varlıklardan uzak dur.

21.tocBütün bunlar genel olarak her türlü aretēye, tek tek ise her biri ayrı bir aretēye teşvik eder. Felsefenin ve öğrenimin kısımlarına da her biri ayrı bir yoldan yakınlaştırır; örneğin en baştakiler doğrudan dindarlığa ve ilahî epistēmēye çağırır.

21.toc

α΄. Εἰς ἱερὸν ἀπιὼν προσκυνῆσαι μηδὲν ἄλλο μεταξὺ βιωτικὸν μήτε λέγε μήτε πράττε. βʹ. Ὁδοῦ πάρεργον οὔτε εἰσιτέον εἰς ἱερὸν οὔτε 312K προσκυνητέον τοπαράπαν, οὐδʼ εἰ πρὸς ταῖς θύραις 132 A αὐταῖς παριὼν γένοιο. γʹ. Ἀνυπόδητος θῦε καὶ προσκύνει. δʹ. Τὰς λεωφόρους ὁδοὺς ἐκκλίνων διὰ τῶν ἀτραπῶν βάδιζε. εʹ. Μελανούρου ἀπέχου· χθονίων γάρ ἐστι θεῶν. ϛʹ. Γλώσσης πρὸ τῶν ἄλλων κράτει θεοῖς ἑπόμενος. ζ΄. Ἀνέμων πνεόντων τὴν ἠχὼ προσκύνει. η΄. Πῦρ μαχαίρῃ μὴ σκάλευε. θʹ, Ὀξίδα ἀπὸ σεαυτοῦ ἀπόστρεφε πᾶσαν. ι΄. Ἀνδρὶ ἐπανατιθεμένῳ μὲν φορτίον συνέπαιρε, μὴ συγκαθαίρει δὲ ἀποτιθεμένῳ. ια΄. Εἰς μὲν ὑπόδησιν τὸν δεξιὸν πόδα προπάρεχε, εἰς δὲ ποδόνιπτρον τὸν εὐώνυμον. ιβ΄. Περὶ Πυθαγορείων ἄνευ φωτὸς μὴ λάλει. ιγʹ. Ζυγὸν μὴ ὑπέρβαινε. ιδ΄. Ἀποδημῶν τῆς οἰκίας μὴ ἐπιστρέφου Ἐρινύες γὰρ μετέρχονται. ιεʹ. Πρὸς ἥλιον τετραμμένος μὴ οὔρει. ις΄. Δᾳδίῳ θᾶκον μὴ ἀπόμασσε. ιζ΄. Ἀλεκτρυόνα τρέφε μὲν μὴ θῦε δέ· μήνῃ γὰρ καὶ ἡλίῳ καθιέρωται. ιη΄. Ἐπὶ χοίνικι μὴ καθέζου. ιθʹ. Γαμψώνυχον μηδὲν παράτρεφε. κ΄. Ἐν ὁδῷ μὴ σχίζε. κα΄. Χελιδόνα οἰκίᾳ μὴ δέχου. κβ΄. Δακτύλιον μὴ φόρει. κγ΄. Θεοῦ τύπον μὴ ἐπίγλυφε δακτυλίῳ. κδ΄. Παρὰ λύχνον μὴ ἐσοπτρίζου. κε΄. Περὶ θεῶν μηθὲν θαυμαστὸν ἀπίστει, μηδὲ περὶ θείων δογμάτων. κϛ΄. Ἀσχέτῳ γέλωτι μὴ ἔχεσθαι. κζ΄. Παρὰ θυσίᾳ μὴ ὀνυχίζου. κη΄. Δεξιὰν μὴ παντὶ ῥᾳδίως ἔμβαλλε. κθ΄. Στρωμάτων ἀναστὰς συνέλισσε αὐτὰ καὶ τὸν τύπον συνστόρνυε. λ΄. Καρδίαν μή τρῶγε. λα΄. Ἐγκέφαλον μὴ ἔσθιε. λβʹ, Ἀποκαρμάτων σῶν καὶ ἀπονυχισμάτων κατάπτυε. λγ΄. Ἐρυθῖνον μὴ προσλαμβάνου. λδ΄. Χύτρας ἴχνος ἀπὸ σποδοῦ ἀφάνιζε. λε΄. Χρυσὸν ἐχούσῃ μὴ πλησίαζε ἐπὶ τεκνοποιίᾳ. λϚ΄. Προτίμα τὸ σχῆμα καὶ βῆμα τοῦ σχῆμα καὶ τριώβολον. λζ΄. Κυάμων ἀπέχου. λη΄. Μολόχην ἐπιφύτευε μέν, μὴ ἔσθιε δέ. λθ΄. Ἐμψύχων ἀπέχου. Ταῦτα δὴ πάντα κοινῶς μὲν προτρεπτικά ἐστι πρὸς πᾶσαν ἀρετήν, κατʼ ἰδίαν δὲ ἕκαστα πρὸς ἑκάστην ἀρετήν· πρὸς μέρη τε φιλοσοφίας καὶ μαθήσεως ἄλλα ἄλλως προσοικειοῖ, οἷον εὐθὺς τὰ πρῶτα εἰς εὐσέβειαν καὶ τὴν θείαν ἐπιστήμην ἐστὶ παρακλητικά.

  1. Tapınmak için tapınağa giderken arada gündelik hayata dair başka hiçbir şey söylememek ve yapmamak, ilahî olanı kendi başına olduğu gibi, katışıksız ve lekesiz tutar; insanı saf olanı saf olanla birleştirmeye alıştırır ve insanî şeylerden hiçbirinin ilahî ibadete sürüklenip gelmemesini sağlar; çünkü bunların hepsi ona yabancıdır, ona zıt düşer. Aynı şey epistēmēye de büyük katkı sağlar; çünkü ilahî epistēmēye insanca bir düşünce ya da gündelik kaygılara bağlı bir şey taşınmamalıdır. Demek ki bu sembolün emrettiği, kutsal sözleri ve ilahî işleri insanların kararsız huylarıyla karıştırmamaktan başka bir şey değildir.

    21.1

    αʹ Τὸ γὰρ εἰς ἱερὸν ἀπιόντα προσκυνῆσαι μηδὲν ἄλλο μεταξὺ βιωτικὸν μήτε λέγειν μήτε πράττειν τηρεῖ τὸ θεῖον ᾗπέρ ἐστι καθʼ αὐτὸ ἀμιγὲς ἄχραντον, τῷ τε καθαρῷ τὸ καθαρὸν ἐθίζει συνάπτειν καὶ ποιεῖ μηδὲν ἐφέλκεσθαι ἀπὸ τῶν ἀνθρωπίνων εἰς τὴν θείαν θρησκείαν· πάντα γὰρ ἀλλότριά ἐστι καὶ ἐναντίως πρὸς αὐτὴν ἔχει. τὸ δʼ αὐτὸ καὶ πρὸς ἐπιστήμην μεγάλα συμβάλλεται· οὐδὲν γὰρ δεῖ πρὸς τὴν θείαν ἐπιστήμην προσφέρειν τοιοῦτον, οἷόν ἐστιν ἀνθρώπινον διανόημα ἢ βιωτικῆς φροντίδος ἐχόμενον. οὐδὲν οὖν ἄλλο παρακελεύεται ἐν τούτοις ἢ τοὺς λόγους τοὺς ἱεροὺς καὶ τὰς θείας πράξεις μὴ συμμιγνύναι τοῖς ἀνθρωπίνοις ἀστάτοις ἤθεσι.

    21.2

  1. Ardından gelen sembol de buna uygundur: Yoldan geçerken yan iş olarak tapınağa girmemeli, hiç tapınmamalı da; kapısının önünden geçiyor olsan bile. Benzer benzere dost ve yakınsa, tanrılar da evrende en başta gelen varlığa sahip olduklarına göre, onlara hizmeti her şeyden önce gelen iş saymak gerektiği açıktır. Biri bu hizmeti başka bir şey uğruna yaparsa, her şeyden önce geleni ikinci sıraya koymuş, hem hizmetin hem bilginin bütün düzenini tersine çevirmiş olur. Üstelik değerli iyiler, insanlara yarayan şeylerin arkasına konmamalı; ne işlerimizde ne düşüncelerimizde bizim olanı gaye yerine, daha üstün olanı ise ek yerine koymamalıyız.

    21.2

    β΄ Τούτῳ δὲ συνῳδόν ἐστι καὶ τὸ ἑξῆς τὸ ὁδοῦ πάρεργον οὐκ εἰσιτέον εἰς ἱερὸν οὐδὲ προσκυνητέον τοπαράπαν, οὐδʼ εἰ πρὸς ταῖς θύραις αυταῖς παριὼν γένοιο. εἰ γὰρ ὁμοίῳ τὸ ὅμοιον φίλον τέ ἐστι καὶ προσήγορον, δῆλον ὅτι καὶ ἀρχηγικωτάτην οὐσίαν ἐχόντων τῶν θεῶν ἐν τοῖς ὅλοις, προηγουμένην αὐτῶν δεῖ ποιεῖσθαι τὴν θεραπείαν· εἰ δʼ ἄλλου τις ἕνεκα αὐτὴν ποιοῖτο, δεύτερον οὕτω θήσεται τὸ πάντων προηγούμενον καὶ ἀναστρέψει τὴν ὅλην τάξιν τῆς ὅλης θεραπείας τε καὶ γνώσεως. ἔτι γὰρ τὰ τίμια ἀγαθὰ οὐ δεῖ τῶν ἀνθρωπίνων χρησίμων ἐν ὑστέρᾳ μοίρᾳ τίθεσθαι, οὐδὲ ἐν τέλους μὲν τάξει τὰ ἡμέτερα, ἐν προσθήκης δὲ μέρει τὰ κρείττονα οὔτε ἔργα οὔτε διανοήματα.

    21.3

  1. Aynı şeye teşvik ardından gelen sembolden de çıkabilir. "Yalınayak kurban sun ve tapın" sözü bir yandan tanrılara hizmetin ve onlara dair bilginin edepli ve ölçülü biçimde, yeryüzündeki düzenin dışına taşmadan yürütülmesi gerektiğini anlatır; öte yandan tanrılara hizmetin ve onları bilmenin bağlardan kurtulmuş, kolayca çözülebilir bir hâlde yapılması gerektiğini. Sembol bunun yalnız bedende değil, psykhēnin işleyişinde de gerçekleşmesini emreder: bunlar ne hâllerin, ne bedenin zayıflığının, ne de bizi dışarıdan sarmış olan oluşun pençesinde tutsak kalmalı; hepsi kolayca çözülebilir ve tanrılara katılmaya hazır olmalıdır.

    21.3

    γʹ Ἡ δʼ ἐπὶ τὸ αὐτὸ προτροπὴ καὶ ἀπὸ τοῦ ἑξῆς γένοιτο ἄν· τὸ γὰρ ἀνυπόδητος θῦε καὶ προσκύνει ἓν μὲν σημαίνει τὸ δεῖν κοσμίως καὶ μετρίως καὶ μὴ ὑπερέχοντας τῆς ἐν τῇ γῇ τάξεως τοὺς θεοὺς θεραπεύειν καὶ τὴν ὑπὲρ αὐτῶν γνῶσιν ποιεῖσθαι, ἕτερον δὲ τὸ δεῖν δεσμῶν χωρὶς καὶ εὔλυτον ὄντα τὴν θεραπείαν καὶ γνῶσιν τῶν θεῶν ποιεῖσθαι. ταῦτα δὲ οὐκ ἐπὶ τοῦ σώματος μόνου παραγγέλλει τὸ σύμβολον διαπράττεσθαι, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν τῆς ψυχῆς ἐνεργειῶν, ὡς μήτε ὑπὸ παθῶν αὐτὰς κατέχεσθαι μήτε ὑπὸ τῆς τοῦ σώματος ἀσθενείας μήτε ὑπὸ τῆς περιπεφυκυίας ἔξωθεν ἡμῖν γενέσεως, εὔλυτα δὲ πάντα ἔχειν καὶ ἕτοιμα πρὸς τὴν μετουσίαν τῶν θεῶν.

    21.25a

  1. Bunlara benzeyen ve aynı aretēye teşvik eden bir başka sembol de şudur: "Tanrılar hakkında şaşırtıcı hiçbir şeye inanmazlık etme, ilahî öğretiler hakkında da." Bu öğreti yeterince saygı uyandırır ve tanrıların üstünlüğünü gözler önüne serer. Bize yol azığı verir ve şunu hatırlatır: İlahî gücü de kendimizle kıyaslayarak ölçmemeliyiz. Biz bedenli varlıklarız; doğar, yok olur, kısa süre yaşarız; türlü hastalıklara, bedenimizin küçüklüğüne, merkeze doğru düşüşün ağırlığına, uyuşukluğa, eksiklik ve fazlalığa, kararsızlığa, zayıflığa, psykhēnin ayağına dolanan engellere ve başka pek çok şeye tabiyiz. Bu yüzden bizim için bazı şeylerin çaresiz ve imkânsız olması doğaldır. Gerçi tabiattan pek çok seçkin özellik almışızdır, ama yine de her bakımdan tanrıların gerisinde kalırız; onlarla ne aynı güce ne eşit aretēye sahibiz. Demek ki bu sembol bize özellikle tanrıları her şeye gücü yeten varlıklar olarak bilmeyi öğretir. İşte bu yüzden tanrılar hakkında hiçbir şeye inanmazlık etmemeyi emreder. "İlahî öğretiler hakkında da" diye ekler; yani Pythagorasçı felsefenin benimsediği öğretiler hakkında. Çünkü matematik ilimlerle ve bilimsel nazarla sağlama alınmış olan bu öğretiler, her türlü ispat ve zorunlu çıkarımla tahkim edildiklerinden, doğru ve yanılmaz olan yalnız onlardır. Aynı sözler tanrılara dair epistēmēye de teşvik edebilir; çünkü tanrılar ve ilahî öğretiler hakkında söylenen hiçbir şeye inanmazlık etmeyeceğimiz bir epistēmē edinmemizi emreder. Matematik ilimlerin yolundan ilerlemeyi de öğütleyebilir; çünkü var olan her şeyi inceleyip seyretmek isteyene göz kazandıran ve ışık veren yalnız bunlardır. Matematiğe katılmaktan her şeyden önce şu sonuç doğar: Ne tanrıların tabiatı, ne ousiası, ne gücü hakkında inanmazlık etmemek; erginlenmemişlere ve matematiğin sırrına ermemişlere masal gibi gelen Pythagorasçı öğretiler hakkında da. Öyleyse "inanmazlık etme" sözü "seni inanmazlıktan kurtaracak şeylerin, yani matematik ilimlerin ve bilimsel ispatların peşine düş ve onları edin" demekle aynıdır.

    21.25a

    κε΄ Καὶ ἄλλο δέ τι τούτοις ὅμοιον εἰς τὴν αὐτήν τε ἀρετὴν προτρέπον ἐστὶ τὸ τοιοῦτον σύμβολον· περὶ θεῶν μηδὲν θαυμαστὸν ἀπίστει, μηδὲ περὶ θείων δογμάτων. ἱκανῶς γὰρ τὸ δόγμα τοῦτο σεβαστικὸν ὑπάρχει καὶ ἐμφαντικὸν τῆς τῶν θεῶν ὑπεροχῆς, ἐφοδιάζον ἡμᾶς καὶ ὑπομιμνῇσκον ὅτι οὐκ ἀπὸ τῆς ἡμῶν αὐτῶν συγκρίσεως χρὴ τεκμαίρεσθαι καὶ τὴν θείαν δύναμιν, ἀλλʼ ἡμῖν μὲν ἄτε σωματικοῖς ὑπάρχουσι γενητοῖς τε καὶ φθαρτοῖς καὶ προσκαίροις, ὑποκειμένοις τε νόσων ποικιλίᾳ καὶ ὄγκου μικρότητι καὶ τῆς ἐπὶ τὸ μέσον φορᾶς τῇ βαρήσει καὶ ὑπνωδίᾳ καὶ ἐνδείᾳ καὶ πλεονασμῷ ἀβουλίᾳ τε καὶ ἀσθενείᾳ καὶ ψυχῆς παραποδισμῷ καὶ τοῖς ἄλλοις, εἰκὸς ἀμήχανά τινα καὶ ἀδύνατα ὑπάρχειν. καίτοι πολλὰ οὕτω παρὰ τῆς φύσεως ἔχομεν ἐξαίρετα, ἀλλʼ ὅμως πάντῃ τῶν θεῶν ἀπολειπόμεθα, καὶ οὔτε δύναμιν τὴν αὐτὴν οὔτε ἀρετὴν ἴσην πρὸς αὐτοὺς ἔχομεν. γνῶσιν οὖν θεῶν διαφερόντως τοῦτο εἰσηγεῖται, ὡς πάντα δυναμένων αὐτῶν. διὰ τοῦτο δὴ οὖν περὶ θεῶν μηδὲν ἀπιστεῖν παραγγέλλει. πρόσκειται δὲ μηδὲ περὶ θείων δογμάτων, τῶν τῇ Πυθαγορικῇ φιλοσοφίᾳ δοκούντων· ταῦτα γὰρ ὑπὸ μαθημάτων καὶ ἐπιστήμονος θεωρίας ἠσφαλισμένα ἀληθῆ καὶ ἀδιάψευστα μόνα ὑπάρχει, ἀποδείξει παντοίᾳ καὶ συναναγκασμῷ ὠχυρωμένα. τὰ δὲ αὐτὰ ταῦτα δύναται καὶ πρὸς τὴν ἐπιστήμην τὴν περὶ θεῶν προτρέπειν· παραγγέλλει γὰρ ἐπιστήμην τοιαύτην κτήσασθαι, διʼ ἧς οὐδενὶ ἀπιστήσομεν τῶν λεγομένων περὶ θεῶν καὶ περὶ θείων δογμάτων. δύναται παραινεῖν τὰ αὐτὰ καὶ τὸ διὰ μαθημάτων χωρεῖν· ὀμματουργὰ γὰρ ταῦτα μόνα καὶ φωτοποιὰ περὶ τῶν ὄντων ἁπάντων τῷ μέλλοντι σκέψεσθαι καὶ κατόψεσθαι αὐτά. ἐκ γὰρ τοῦ μαθημάτων μετασχεῖν ἓν πρὸ πάντων συνίσταται, τὸ μὴ ἀπιστεῖν μήτε περὶ φύσεως θεῶν μήτε περὶ οὐσίας μήτε περὶ δυνάμεως, μηδὲ μὴν περὶ τῶν Πυθαγορικῶν δογμάτων τερατολογεῖσθαι δοκούντων τοῖς ἀνεισάκτοις καὶ μαθημάτων ἀμυήτοις· ὥστε τὸ ῾ μὴ ἀπίστειʼ ἴσον ἐστὶ τῷ μετέρχου καὶ κτῶ ἐκεῖνα διʼ οὐκ ἀπιστήσεις, τουτέστι μαθήματα καὶ ἐπιστημονικὰς ἀποδείξεις.

    21.4

  1. Sanırım bundan sonraki sembol de aynı yere varır: "İşlek yollardan sapıp patikalardan yürü." Çünkü bu da halkın sürdüğü insanca hayatı bırakmayı emreder, ondan ayrı duran ilahî hayatın peşine düşmeyi ister. Herkesin paylaştığı kanaatleri küçümsemek, kendine özgü ve gizli olanlara ise büyük değer vermek gerektiğini söyler; insanlardan gelen eğlenceyi hor görüp ilahî iradeye bağlı mutlu gidişi çok önemsemeyi; insanların âdetlerini halka ait oldukları için bir yana bırakıp yerlerine, halkın hayatını aşan tanrılara ibadeti koymayı öğütler.

    21.4

    δ΄ Οἶμαι δʼ ὅτι καὶ τὸ ἐπὶ τούτοις εἰς τὸ αὐτὸ συντείνει· τὰς λεωφόρους ὁδοὺς ἐκκλίνων διὰ τῶν ἀτραπῶν βάδιζε. καὶ γὰρ τοῦτο τὴν μὲν δημώδη καὶ ἀνθρωπίνην ζωὴν ἀφιέναι παραγγέλλει, τὴν δὲ χωριστὴν καὶ θείαν μεταδιώκειν ἀξιοῖ, καὶ τὰ μὲν δοξάσματα τὰ κοινά φησι δεῖν ὑπερορᾶν, τὰ δὲ ἴδια καὶ ἀπόρρητα περὶ πολλοῦ ποιεῖσθαι, καὶ τὴν μὲν πρὸς ἀνθρώπους φέρουσαν τέρψιν ἀτιμάζειν, τὴν δὲ τῆς θείας βουλήσεως ἐχομένην εὐπραγίαν περὶ πολλοῦ ποιεῖσθαι, καὶ τὰ μὲν ἀνθρώπινα ἔθη ἐᾶν ὡς δημώδη, τὰς δὲ τῶν θεῶν θρησκείας ὡς ὑπερεχούσας τὴν δημώδη ζωὴν ἀνταλλάττεσθαι.

    21.5

  1. Ardından geleni de buna yakındır: "Karakuyruk balığından uzak dur; çünkü yer altı tanrılarınındır." Bu sembol hakkında söylenecek öbür şeyleri Semboller Üzerine adlı eserimizde söyleyeceğiz; teşvike uyan kadarıyla şunu emreder: gökteki yola sımsıkı tutunmak ve nous'a ait tanrılara bağlanmak; maddeye gömülü tabiattan ayrılıp maddesiz ve saf hayata yönelmek; tanrılara en iyi biçimde, özellikle de en baştaki tanrılara yaraşan biçimde hizmet etmek.

Bunlar tanrıları bilmeye ve onlara ibadete çağırır; bilgeliğe çağıranlar ise şunlardır:

21.5

ε΄ Συγγενὲς δʼ ἐστὶ τούτῳ καὶ τὸ ἐφεξῆς· μελανούρου ἀπέχου· χθονίων γάρ ἐστι θεῶν. τὰ μὲν οὖν ἄλλα περὶ αὐτοῦ ἐν τῷ Περὶ συμβόλων ἐροῦμεν, ὅσα δὲ εἰς προτροπὴν ἁρμόζει, παραγγέλλει τῆς οὐρανίας πορείας ἀντέχεσθαι καὶ τοῖς νοεροῖς θεοῖς συνάπτεσθαι, τῆς τε ἐνύλου φύσεως χωρίζεσθαι καὶ περιάγεσθαι πρὸς τὴν ἄυλον καὶ καθαρὰν ζωήν, θεῶν τε θεραπείᾳ χρῆσθαι τῇ ἀρίστῃ καὶ μάλιστα τοῖς πρωτίστοις θεοῖς προσηκούσῃ. Ταῦτα μὲν οὖν εἰς θεῶν γνῶσιν καὶ θρησκείαν ποιεῖται τὴν παράκλησιν, εἰς δὲ σοφίαν τὰ τοιαῦτα·

  1. "Tanrıların ardından giderken her şeyden önce diline hâkim ol." Çünkü bilgeliğin ilk işi, logosu kendine döndürmek ve dışarı taşmamaya alıştırmaktır; böylece o, önce kendi içinde ve kendine dönüşünde, sonra da tanrıların ardından gidişinde yetkinleşir. Zira nous'u hiçbir şey, kendine dönerek tanrılara eşlik ettiği zamanki kadar yetkinleştirmez.

    21.6

    ϛʹ Γλώσσης πρὸ τῶν ἄλλων κράτει θεοῖς ἑπόμενος. πρῶτον γάρ ἐστι σοφίας ἔργον τὸ τὸν λόγον ἐπιστρέφειν εἰς ἑαυτὸν καὶ ἐθίζειν μὴ ἔξω προϊέναι, τελεοῦσθαί τε καθʼ ἑαυτὸν καὶ ἐν τῇ πρὸς ἑαυτὸν ἐπιστροφῇ καὶ μετὰ τοῦτο ἐν τῷ τοῖς θεοῖς ἕπεσθαι· οὐδὲν γὰρ ἄλλο οὕτω τελειοῖ τὸν νοῦν ἢ ὅταν ἐπιστρεφόμενος εἰς ἑαυτὸν τοῖς θεοῖς συνακολουθῇ.

    21.7

  1. "Rüzgârlar eserken yankıya tapın" sözü de ilahî bilgeliğin bir alametidir. Çünkü ilahî varlıklara ve güçlere benzemeyi sevmek gerektiğini, onlar iş başındayken de onların işleyişiyle uyum içindeki logosa büyük bir gayretle değer verip saygı göstermek gerektiğini ima eder.

    21.7

    ζʹ Τὸ δὲ ἀνέμων πνεόντων τὴν ἠχὼ προσκύνει καὶ αὐτὸ τῆς θείας σοφίας ἐστὶ γνώρισμα· αἰνίττεται γὰρ ὡς δεῖ τῶν θείων οὐσιῶν καὶ δυνάμεων τὴν ὁμοιότητα ἀγαπᾶν, καὶ ὅταν ἐνεργῶσι, τὸν σύμφωνον πρὸς τὰς ἐνεργείας αὐτῶν λόγον μετὰ μεγάλης σπουδῆς τιμᾶν τε καὶ σέβειν.

    21.8

  1. "Ateşi bıçakla eşeleme" sembolü phronēsise çağırır. Çünkü içimizde yerinde bir düşünceyi uyandırır: Ateş ve thymos dolu bir insanın karşısına ne bilenmiş bir sözle çıkmalı ne de onunla çekişmeli. Çünkü cahili sözle çoğu zaman kışkırtır, altüst edersin ve başına korkunç, tatsız şeyler gelir. Söylediklerimize Herakleitos tanıktır: "Thymosla savaşmak zordur, çünkü ne isterse onu psykhē pahasına satın alır." Bunu doğru söylemiştir; çünkü pek çokları thymoslarına boyun eğip kendi psykhēlerini feda etmiş, ölümü daha sevgili bulmuştur. Diline hâkim olup sakin durursan ise, thymosun ateşi söndüğü için kavgadan dostluk doğar, sen de akılsız görünmezsin.

    21.8

    η΄ Τὸ δὲ μαχαίρῃ πῦρ μὴ σκάλευε φρονήσεώς ἐστι παρακλητικόν· ἐγείρει γὰρ ἡμῖν τὴν ἔννοιαν τὴν προσήκουσαν περὶ τοῦ μὴ δεῖν πυρὸς πλήρει καὶ θυμοῦ ἀνθρώπῳ μήτε ἀντιτιθέναι λόγον τεθηγμένον μήτε ἐρίζειν. πολλάκις γὰρ κινήσεις τῷ λόγῳ τὸν ἀμαθῆ καὶ ταράξεις καὶ πείσῃ δεινὰ καὶ ἀηδῆ. μάρτυς τοῖς λεχθεῖσιν Ἡράκλειτος· θυμῷ γάρ φησι μάχεσθαι χαλεπόν· ὅ τι γὰρ ἂν χρηίζῃ γίγνεσθαι, ψυχῆς ὠνέεται. καὶ τοῦτο ἀληθῶς εἶπε· πολλοὶ γὰρ χαριζόμενοι θυμῷ ἀντηλλάξαντο τὴν ἑαυτῶν ψυχὴν καὶ θάνατον φίλτερον ἐποιήσαντο. ἐκ δὲ τοῦ γλώσσης κρατεῖν καὶ εἶναι ἠρεμαῖον ἐκ μὲν νείκους γίγνεται φιλία σβεννυμένου πυρὸς θυμικοῦ, καὶ αὐτὸς οὐκ ἄφρων εἶναι δόξεις.

    21.9

  1. Ardından gelen sembol de buna tanıklık eder: Sirke kabını kendinden uzak tutmak; çünkü kimin tarafına dönük durursa o kişi kınanır. Bu da thymosa değil phronēsise başvurmayı öğütler. Çünkü psykhēnin keskin ve ekşi yanı, yani thymos dediğimiz şey, düşünüp taşınmaktan ve phronēsisten yoksundur; ateşte ısınan bir kazan gibi kaynar ve ileride olacak hiçbir şeyi muhakemeyle ayırt etmez. Öyleyse psykhēyi thymostan çevirip dingin bir sükûnete yerleştirmeli, kişi kendini sık sık dizginlemelidir. Çınlayan tunç elle tutularak susturulduğu gibi, bu hâli de akılla bastırmak gerekir.

    21.9

    θ΄ Τούτῳ δὲ συμμαρτυρεῖ καὶ τὸ ἑξῆς· τὴν ὀξίδα ἀποστρέφειν ἀπὸ σαυτοῦ· πρὸς ὃν γὰρ ἂν τύχῃ ἐπεστραμμένη, ἐπίληπτος ἔσται. καὶ τοῦτο φρονήσει χρῆσθαι παρακελεύεται καὶ μὴ θυμῷ. τὸ μὲν γὰρ ὀξὺ τῆς ψυχῆς, ὅπερ θυμὸν καλοῦμεν, λογισμοῦ καὶ φρονήσεως ἐστέρηται (ζεῖ γὰρ ὁ θυμὸς ὥσπερ λέβης πυρὶ θαλπόμενος), οὐθὲν εἰς τὸ πρόσθεν γιγνόμενον μερίζων γνώμη. χρὴ οὖν ἐν νηνεμίᾳ καθιστάναι τὴν ψυχὴν ἀποστρέφοντα [τὴν ψυχὴν] τοῦ θυμοῦ, ἐπιλαμβανόμενον ἑαυτοῦ πολλάκις· ὥσπερ ⟨γὰρ⟩ ἠχοῦντα χαλκὸν ἁφῇ, καὶ τὸ πάθος οὖν τοῦτο τῷ λογισμῷ πιέζειν χρή.

    21.10

  1. Yükü yüklenmeye yardım etmek ama indirmeye yardım etmemek cesarete teşvik eder. Çünkü yük yüklenen herkes zahmet ve çaba gerektiren bir işi, yükünü indiren ise dinlenmeyi ve gevşemeyi temsil eder. Dolayısıyla sembolün taşıdığı ders şudur: Ne kendinin ne başkasının tembelliğine ve yumuşak bir yaşayışa sebep ol; çünkü emekle ele geçmeyecek şey yoktur. Pythagorasçılar bu sembolü Herakles'in sembolü sayıyor, onun işlerinden bir mühür gibi alıyorlardı. Çünkü o, insanlar arasında yaşarken ataleti reddederek çoğu kez ateşin içinden ve en korkunç tehlikelerden sağ dönmüştü. Başarı da çalışıp didinmekten doğar, yoksa işten kaçmaktan değil.

    21.10

    ι΄ Τὸ δὲ φορτίον συνανατιθέναι, συγκαθαιρεῖν δὲ μή, εἰς ἀνδρείαν προτρέπει. πᾶς μὲν γὰρ ἀνατιθέμενος φορτίον πόνου καὶ ἐνεργείας σημαίνεται πρᾶξιν, ὁ δὲ καθαιρούμενος ἀναπαύσεως καὶ ἀνέσεως, ὥστε καὶ τὸ σύμβολον τοιόνδε ἔχει ἐπιλογισμόν· μὴ γίγνου μήτε αὑτῷ μήτε ἄλλῳ ῥαθυμίας καὶ μαλθακῆς διαίτης αἴτιος· πόνῳ γὰρ πᾶν χρῆμα ἁλώσιμον. Ἡράκλειον δὲ οἱ Πυθαγόρειοι ἐφήμιζον τόδε τὸ σύμβολον εἶναι αὐτοῖς, ἐπισφραγιζόμενοι ἀπὸ τῶν ἐκείνου ἔργων. ὅτε γὰρ ὡμίλει κατʼ ἀνθρώπους, πολλάκις ἐκ πυρὸς καὶ πάντων τῶν δεινοτάτων ἀπενόστει ὄκνον παραιτούμενος· ἐκ γὰρ τοῦ πράττειν καὶ ἐργάζεσθαι τὸ κατορθοῦν παραγίγνεται, ἀλλʼ οὐκ ἐκ τοῦ ἀποκνεῖν.

    21.11

  1. "Ayakkabı giyerken önce sağ ayağını uzat, ayak yıkarken sol ayağını" sembolü eyleme dönük phronēsise çağırır. İyi işleri sağ gibi kuşanmayı, kötü işleri ise sol gibi tamamen çıkarıp yıkayıp atmayı emreder.

    21.11

    ιαʹ Τὸ δὲ εἰς μὲν ὑπόδησιν τὸν δεξιὸν πόδα πάρ εχε, εἰς δὲ ποδόνιπτρον τὸν εὐώνυμον εἰς τὴν πρακτικὴν φρόνησιν παρακαλεῖ, τὰς μὲν σπουδαίας πράξεις ὡς δεξιὰς περιτίθεσθαι παραγγέλλον [τὸ σύμβολον], τὰς δὲ φαύλας ὡς ἀριστερὰς ἀποτίθεσθαι παντάπασι καὶ ἀπορρύπτεσθαι.

    21.12

  1. "Pythagorasçılara dair şeyleri ışık olmadan konuşma" sembolü ise en çok phronēsise uygun nous'a çağırır. Çünkü nous psykhēnin ışığına benzer: sınırsız olan psykhēye sınır koyar ve onu karanlıktan aydınlığa çıkarır gibi döndürür. Hayattaki bütün güzel şeylerde nous'u yol gösterici olarak başa koymak yaraşır, ama en çok da Pythagorasçı öğretilerde; çünkü bunları ışık olmadan bilmek mümkün değildir.

    21.12

    ιβʹ Μάλιστα δὲ τὸ περὶ Πυθαγορείων ἄνευ φωτὸς μὴ λάλει παρακλητικόν ἐστιν εἰς τὸν κατὰ φρόνησιν νοῦν. οὗτος γὰρ τῷ φωτὶ ἔοικε τῆς ψυχῆς καὶ ἀόριστον οὖσαν αὐτὴν ὁρίζει, περιάγει τε ὥσπερ ἐκ σκότου εἰς φῶς. περὶ πάντων μὲν οὖν τῶν ἐν τῇ ζωῇ καλῶν ἡγεμόνα νοῦν προΐστασθαι προσήκει, μάλιστα μὲν οὖν περὶ τῶν Πυθαγορείων δογμάτων· ταῦτα γὰρ ἄνευ φωτὸς οὐχ οἷόν τέ ἐστι γνῶναι.

    21.13

  1. Teraziyi aşmamak ise adil davranmayı, eşitliği ve ölçülülüğü olağanüstü bir özenle her şeyin önünde tutmayı ve adaleti en yetkin aretē olarak tanımayı emreder; öteki aretēler onu tamamlar, o olmadan da ötekilerin hiçbir faydası olmaz. Onu üstünkörü değil, teoremler ve bilimsel ispat yoluyla bilmek gerekir. Bunu bilmek de başka hiçbir tekhnēnin ve epistēmēnin değil, yalnız Pythagoras'ın yolundaki felsefenin işidir; çünkü o, öbürlerinden ayrı olarak matematik ilimleri her şeyin önünde tutar.

    21.13

    ιγ΄ Τὸ δὲ ζυγὸν μὴ ὑπερβαίνειν δικαιοπραγεῖν παρακελεύεται καὶ προτιμᾶν ἰσότητα καὶ μετριότητα θαυμαστῶς καὶ τὴν τελειοτάτην ἀρετὴν γιγνώσκειν δικαιοσύνην, ἧς συμπληρωτικαὶ αἱ λοιπαὶ καὶ ἧς ἄνευ τῶν ἄλλων οὐδὲν ὄφελος· καὶ οὐ παρέργως αὐτὴν εἰδέναι χρή, ἀλλὰ διὰ θεωρημάτων καὶ ἐπιστημονικῆς ἀποδείξεως. τοῦτο δὲ οὐδεμιᾶς ἄλλης ἔργον ἐστὶ τέχνης εἰδέναι καὶ ἐπιστήμης πλὴν μόνης φιλοσοφίας τῆς κατὰ Πυθαγόραν, ἥτις ἐξαιρέτως τῶν ἄλλων τὰ μαθήματα προτιμᾷ.

    21.14

  1. "Evden uzağa giderken arkana dönme; çünkü Erinysler peşine düşer" sözü de aynı yere varır. Bu da felsefeye ve nous'a uygun biçimde kendi işini kendin görmeye teşvik eder. Sembol açıkça şunu gösterir ve önceden bildirir: Felsefeye girişeceksen kendini bütün bedensel ve duyulur şeylerden ayır; gerçekten ölüme hazırlan, uygun matematik ilimlerin yardımıyla, arkana dönmeden, akılla kavranan, maddesiz, hep aynı ve aynı biçimde kalan şeylere doğru ilerle. Çünkü uzağa gitmek yer değiştirmektir, ölüm ise psykhēnin bedenden ayrılmasıdır; bu ayrılış da gerçek anlamda felsefe yapmaktır: duyu organları ve bedensel faaliyetler olmadan, var olanlardaki hakikati kavramak için saf nous'u kullanmak; bilinir ki bilgelik de budur. Öyleyse felsefeye girişirken arkana dönme, eskiden bildiğin ve hep birlikte büyüdüğün bedensel şeylere doğru geri çekilme; yoksa bedensel şeylerin sisi seni sağlam kavrayışlardan alıkoyar ve peşinden büyük bir pişmanlık gelir. İşte bu pişmanlığa Erinys adını vermiştir.

    21.14

    ιδ΄ Εἰς ταὐτὸ δὲ φέρει καὶ τὸ ἀποδημῶν τῆς οἰκίας μὴ ἐπιστρέφου· Ἐρινύες γὰρ μετέρχονται. καὶ γὰρ τοῦτο εἰς φιλοσοφίαν προτρέπει καὶ τὴν κατὰ νοῦν αὐτοπραγίαν. δηλοῖ τε καὶ προλέγει τὸ σύμβολον ἐναργῶς ὅτι φιλοσοφεῖν ἐπιβαλλόμενος χώριζε σαυτὸν πάντων σωματικῶν καὶ αἰσθητῶν, καὶ ὄντως θανάτου μελέτην ποιοῦ ἐπὶ τὰ νοητὰ καὶ ἄυλα καὶ ἀεὶ κατὰ ταὐτὰ καὶ ὡσαύτως ἔχοντα ἀμεταστρεπτὶ χωρῶν διὰ τῶν προσηκόντων μαθημάτων. ἀποδημία μὲν γὰρ μετάστασις τόπου, θάνατος δὲ ὁ τῆς ψυχῆς χωρισμὸς ἀπὸ τοῦ σώματος, οὗτος δὲ τὸ φιλοσοφεῖν ὡς ἀληθῶς καὶ ἄνευ αἰσθητηρίων καὶ σωματικῶν ἐνεργειῶν καθαρῷ τῷ νῷ χρῆσθαι εἰς κατάληψιν τῆς ἐν τοῖς οὖσιν ἀληθείας, ἥπερ ἐπέγνωσται σοφία οὖσα. φιλοσοφεῖν δὴ ἐπιβαλλόμενος μὴ ἐπιστρέφου μηδὲ καθέλκου πρὸς τὰ πρότερα καὶ ἐν συντροφίᾳ σοι διατελέσαντα σωματικά· μετάνοια γὰρ ἐκ τούτου πολλή σοι παρέψεται ἐμποδιζομένῳ εἰς τὰς ὑγιεῖς καταλήψεις ὑπὸ τῆς περὶ τὰ σωματικὰ ἀχλύος. τὴν δὲ μετάνοιαν Ἐρινὺν μετωνόμασε.

    21.15

  1. "Güneşe dönerek işeme" sembolü şuna teşvik eder: Hayvanca hiçbir şey yapmaya kalkışma; göğe ve güneşe bakarak felsefe yap, sana hakikatin ışığı yol göstersin. Felsefede alçakgönüllü kalmayı aklından bile geçirme; gökteki şeyleri inceleyerek tanrılara ve bilgeliğe yüksel. Felsefeye girişip onun içindeki hakikat ışığıyla kendini arındırdıktan, kendini böyle bir uğraşa, yani tanrıbilime, tabiat bilgisine, küreler ilmine ve bütün bunların da üstündeki sebepler ilmine verdikten sonra, artık hayvanca, sürüye yakışır hiçbir şey yapma.

    21.15

    ιε΄ Τὸ δὲ πρὸς ἥλιον τετραμμένος μὴ οὔρει ἐκεῖνο προτρέπει· μηδὲν ζῳῶδες ἐπιβάλλου ποιεῖν, φιλοσόφει δὲ τὸν οὐρανὸν ὁρῶν καὶ τὸν ἥλιον, φῶς τέ σοι τῆς ἀληθείας ἡγείσθω, καὶ μηδέποτε μέμνησο ταπεινόφρων εἶναι ἐν φιλοσοφίᾳ, ἐπὶ θεοὺς δὲ καὶ σοφίαν διὰ τῆς τῶν οὐρανίων ἐπισκέψεως ἀνέρχου, καὶ φιλοσοφίᾳ ἐπιβαλλόμενος καὶ τῷ ἐν αὐτῇ φωτὶ τῆς ἀληθείας καθαίρων σεαυτὸν καὶ τραπεὶς ἐπὶ τὴν τοιαύτην ἐπιτήδευσιν θεολογίαν τε καὶ φυσιολογίαν καὶ σφαιρικῶν ἐπίγνωσιν αἰτιολογίαν τε τὴν ὑπὲρ πάντα ταῦτα μηκέτι ζῳῶδές τι ποίει μηδὲ βοσκηματῶδες.

    21.16

  1. "Oturağı meşaleyle silme" sembolü de aynı şeyi emreder. Meşale, en hızlı ve en çok ateşi kendine çektiği için, kükürt gibi arındırıcıdır. Sembol yalnız, tabiatça kirleri kovan bu şeyi kirletmemeyi, kirlenmeyi önleyen şeyi kirleterek onun tabiî yatkınlığına karşı koymamayı öğütlemekle kalmaz; daha çok, bilgeliğe ait olanları hayvanlığa ait olanlarla karıştırıp birbirine katmamayı öğütler. Çünkü meşale parlaklığından ötürü felsefeye, oturak ise yere yakınlığından ötürü hayvanlığa benzetilmiştir.

    21.16

    ιϚ΄ Τὸ δὲ αὐτὸ παραγγέλλει καὶ ⟨τὸ⟩ δᾳδίῳ θᾶκον μὴ ἀπόμασσε. οὐ γὰρ μόνον ἐπεὶ καθαρτικὸν τὸ δᾳδίον τῷ ταχίστου καὶ πλείστου μεθεκτικὸν εἶναι πυρός, ὥσπερ τὸ λεγόμενον θεῖον, παραινεῖ μὴ μιαίνειν αὐτὸ φύσει μιασμῶν ἀποσοβητικὸν ὑπάρχον, μηδʼ ἀντιμάχεσθαι τῇ φυσικῇ ἐπιτηδειότητι αὐτοῦ μολύνοντα τὸ μολυσμῶν κωλυτικόν, ἀλλὰ μᾶλλον μὴ μίσγειν μηδὲ κατακιρνᾶν τὰ σοφίας ἴδια τοῖς τῆς ζῳωδίας· δᾳδίον μὲν γὰρ διὰ τὴν εὐφέγγειαν φιλοσοφίᾳ παρα βέβληται, θᾶκος δὲ διὰ τὴν χαμαιπέτειαν ζῳωδίᾳ.

    21.17

  1. "Horozu besle ama kurban etme; çünkü Ay'a ve Güneş'e adanmıştır" sembolü, evrenin birliğine ve parçalarının birbirine tutunmasına, aralarındaki duygudaşlığa ve ortak soluyuşa dair büyük kanıtları beslemeyi, bunlara beden kazandırmayı, onların yitip bozulmasına göz yummamayı öğütler. Böylece evrenin bütününü seyre ve felsefeye sarılmaya teşvik eder. Çünkü bütüne dair hakikat tabiatça gizlidir ve yakalanması oldukça zordur; yine de insan onu aramalı, en çok da felsefe yoluyla izini sürmelidir. Başka hiçbir uğraşla bu mümkün değildir. Felsefe ise tabiattan bazı küçük kıvılcımlar alır, bunları bir yol azığı gibi kullanır; onları canlandırır, büyütür ve kendi matematik ilimleri sayesinde daha etkin kılar. Öyleyse felsefe yapmak gerekir.

    21.17

    ιζ΄ Τὸ δὲ ἀλεκτρυόνα τρέφε μέν, μὴ θῦε δέ· μήνῃ, γὰρ καὶ ἡλίῳ καθιέρωται συμβουλεύει ἡμῖν ὑποτρέφειν καὶ σωματοποιεῖν καὶ μὴ παρορᾶν ἀπολλύμενα καὶ διαφθειρόμενα τὰ τῆς τοῦ κόσμου ἑνώσεως καὶ ἀλληλουχίας συμπαθείας τε καὶ συμπνοίας μεγάλα τεκμήρια. ὥστε προτρέπει τῆς τοῦ παντὸς θεωρίας καὶ φιλοσοφίας ἀντιλαμβάνεσθαι. ἐπεὶ γὰρ ἀπόκρυφος φύσει ἡ περὶ τοῦ παντὸς ἀλήθεια, καὶ δυσθήρατος ἱκανῶς· ζητητέα δὲ ὅμως ἀνθρώπῳ καὶ ἐξιχνευτέα μάλιστα διὰ φιλοσοφίας. διὰ γὰρ ἄλλου τινὸς ἐπιτηδεύματος οὕτως ἀδύνατον· αὕτη δὲ μικρά τινα ἐναύσματα παρὰ τῆς φύσεως λαμβάνουσα καὶ ὡσανεὶ ἐφοδιαζομένη ζωπυρεῖ τε αὐτὰ καὶ μεγεθύνει καὶ ἐνεργέστερα διὰ τῶν παρʼ αὐτῆς μαθημάτων ἀπεργάζεται. φιλοσοφητέον ⟨ἄρα⟩ ἂν εἴη.

    21.18

  1. "Tahıl ölçeğinin üstüne oturma" sembolünü, yukarıdaki açıklamalardan hareket eden biri, daha Pythagorasçı bir anlamda şöyle anlayabilir: Beslenme bedenin ve hayvanî tarafın işidir, yoksa onun ölçüsü tahıl ölçeği değildir; sen öyle oturup kalma, felsefenin sırrına ermeden yaşayıp gitme. Tersine, kendini felsefeye verip daha çok içindeki o daha tanrısal şeyi, yani psykhēyi, ondan da çok önce psykhēnin içindeki nous'u gözet; bunların besini tahıl ölçeğiyle değil, seyir ve öğrenmeyle ölçülür.

    21.18

    ιη΄ Τὸ δὲ ἐπὶ χοίνικι μὴ καθέζου Πυθαγορικώτερον ἐκδέξαιτʼ ἄν τις ἐκ τῶν αὐτῶν τοῖς ἄνωθεν ὁρμώμενος. ἐπεὶ γὰρ σωματότητι καὶ ζῳωδίᾳ καὶ οὐ χοίνικι μετρητή ἐστιν ἡ τροφή, μὴ ἠρέμει μηδʼ ἀμύητος φιλοσοφίας διατέλει, ἀλλʼ εἰς ταύτην σαυτὸν δοὺς ἐκείνου μᾶλλον προνοοῦ τοῦ ἐν σοὶ θεοειδεστέρου, ὅ ἐστι ψυχή, καὶ πολὺ πρότερον τοῦ ἐν ταύτῃ νοῦ, ὧν τροφὴ οὐ χοίνικι ἀλλὰ θεωρίᾳ καὶ μαθήσει μετρεῖται.

    21.19

  1. "Pençesi çengelli hiçbir hayvanı yanında besleme" sembolü daha Pythagorasçı bir öğüt verir: Paylaşmayı bil, cömert ol, başkalarını da böyle olmaya hazırla; kötü niyet ve kıskançlık taşımadan vermeye ve almaya alıştır; her şeyi doymak bilmeden alıp hiçbir şey vermeyen biri olma. Çünkü çengel pençeli hayvanların tabiî yapısı, almayı çok hızlı ve kolay yapacak, ama pençeler kıvrık olduğundan takılıp kaldığı için bırakmayı ya da paylaşmayı yapamayacak biçimde kurulmuştur. Et kancaları da tıpkı böyledir: Bir şeyi çok çabuk çekip alır, ama biri onları ters yöne iyice eğip çevirmedikçe zor bırakır. Tabiat bize elleri, paylaşmaya dayalı logos gereğince onlarla verip alalım diye takmış, parmaklarını da onlara düz ve kıvrıksız biçimde eklemiştir. Öyleyse böyle konularda, onları yaratan tarafından başka türlü kurulmuş çengel pençelilere öykünmemeli, daha çok birbirimizle paylaşmalı, birbirimizden pay almalıyız. Adları koyanlar da bizi buna teşvik eder; onlar ellerden daha değerli olan sağ eli "dexia" diye adlandırmışlardır, yalnız "almak" (dekhesthai) fiilinden değil, paylaşırken de kabul gören bir el olduğu için. Demek ki adil davranmak, bu yüzden de felsefe yapmak gerekir; çünkü adalet bir tür karşılıklı ödeme ve karşılığını verme işidir; fazla olanı ve eksik olanı denkleştirerek karşılığını öder.

    21.19

    ιθ΄ Τὸ δὲ γαμψώνυχον μηδὲν παράτρεφε Πυθαγορικώτερον συμβουλεύει· κοινωνικὸς ἴσθι, μεταδοτικός, καὶ τοὺς ἄλλους τοιούτους εἶναι παρασκεύαζε, διδόναι τι καὶ δέχεσθαι ἀκακοήθως καὶ ἀφθόνως ἐθίτικός, ἀλλὰ μὴ πάντα μὲν λαμβάνειν ἀπλήστως, διδόναι δὲ μηδέν. ἡ γὰρ τῶν γαμψωνύχων φυσικὴ διοργάνωσις λαβεῖν μὲν τάχιστα καὶ ῥᾳδίως δεδημιούργηται, ἀφεῖναι δὲ ἢ μεταδοῦναι οὐκέτι διὰ τὴν ἔνστασιν ἀγκύλων ὄντων τῶν ὀνύχων, ὃν τρόπον καὶ αἰ κρεάγραι πεφύκασιν ἐπισπᾶσθαι μὲν τάχιστα, ἀφιέναι δὲ δυσχερῶς, εἰ μή τις ἄρα ὑπερεπικλίνῃ αὐτὰς ἀναστρέφων. προσαρτηθεισῶν δὴ ἡμῖν ὑπὸ τῆς φύσεως τῶν χειρῶν, ἵνα διʼ αὐτῶν διδῶμέν τε καὶ δεχώμεθα κατὰ τὸν κοινωνικὸν λόγον, καὶ τῶν δακτύλων ἁπλῶν πως καὶ οὐκ ἀγκύλων αὐταῖς προσπεφυκότων, οὐ μιμητέον ἐν τοῖς τοιούτοις τὰ γαμψώνυχα ἑτέρῳ τρόπῳ δημιουργηθέντα ὑπὸ τοῦ πλάσαντος, ἀλλὰ μᾶλλον κοινωνητέον ἀλλήλοις καὶ μεταληπτέον, προτρεπομένους εἰς τὸ τοιοῦτον ὑπʼ αὐτῶν τῶν τὰ ὀνόματα τιθεμένων, οἳ τὴν δεξιὰν τῶν χειρῶν ἐντιμοτέραν ὠνόμασαν οὐ μόνον ἀπὸ τοῦ δέχεσθαι, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τοῦ δεκτὴν ὑπάρχειν ἐν τῷ μεταδιδόναι. δικαιοπραγητέον ἄρα, διὰ δὲ τοῦτο φιλοσοφητέον· ἀμοιβὴ γάρ τις καὶ ἀνταπόδοσις ἡ δικαιοσύνη, τὸ πλεονάζον καὶ ἐλλιπὲς ἀνταποδιδοῦσα διʼ ἀντισώσεως.

    21.20

  1. "Yolda odun yarma" sembolü, hakikatin bir, yanlışın ise çok dallı olduğunu gösterir. Bu da şundan bellidir: Bir şeyin ne olduğu, doğru söylenirse tek bir şekilde söylenir; ne olmadığı ise sonsuz şekilde söylenebilir. Felsefe de bir yol gibidir. Öyleyse sembol der ki: O felsefeyi ve bilgeliğe giden o yolu seç ki onda yarılıp dallara ayrılmayasın, birbirine karşıt öğretiler ileri sürmeyesin; tersine, matematik ilimler ve nazar yoluyla bilimsel ispatla sağlamlaştırılmış, sabit ve kendileriyle hep aynı kalan öğretilere bağlı kalasın. Bu da Pythagorasçı tarzda felsefe yap demektir. Sembol şunu da anlatabilir: Bedensel ve duyulur şeyler üzerinden ilerleyen felsefe —ki yeniler bunu bıkıp usanmadan kullanır ve tanrının, keyfiyetlerin, psykhēnin, aretēlerin, kısacası var olanlardaki en asıl sebeplerin hepsinin cisim olduğunu düşünürler— kolayca kayar ve kolayca devrilir; bu konuda söz sahibi sayılanların birbirinden çok farklı girişimleri bunu gösterir. Cisimsiz, akılla kavranan, maddesiz ve ezelî şeyler üzerinden, yani hep aynı ve aynı biçimde kalan, kendileri bakımından hiçbir zaman ne bozulmayı ne değişmeyi kabul eden şeyler üzerinden ilerleyen felsefe ise, konusu olan şeylere benzer biçimde yanılmaz ve sarsılmazdır; sağlam ve şaşmaz bir ispatın yaratıcısıdır. İşte bu yüzden öğüt bize şunu söyler: Felsefe yapıp gösterilen yolu kat ederken, bedensel ve çok dallı şeylere yönelmekten ve onları benimsemekten kaçınalım; kendilerinde tabiatça bulunan hakikat ve yanılmazlık sayesinde hiçbir zaman kendilerine benzer olmaktan çıkmayan cisimsiz varlıkların ousiasına ise ısınalım.

    21.20

    κ΄ Τὸ δὲ ἐν ὁδῷ μὴ σχίζε δηλοῖ ὅτι ἕν μὲν τὸ ἀληθές, πολυσχιδὲς δὲ τὸ ψεῦδος· δῆλον δὲ ἐκ τοῦ τὸ μέν τι ἕκαστον μοναχῶς λέγεσθαι εἴπερ ὑγιῶς λέγοιτο, τὸ δέ τι οὐχὶ ἕκαστον ἀπείροις τρόποις. ὁδὸς δὴ ἡ φιλοσοφία δοκεῖ εἶναι. λέγει οὖν ὅτι αἱροῦ φιλοσοφίαν ἐκείνην καὶ τὴν ἐπὶ σοφίαν ὁδόν, ἐν ᾗ οὐ σχίσεις οὐδὲ ἀντιλεγόμενα δογματίσεις, ἀλλὰ ἑστῶτα καὶ τὰ αὐτὰ ἑαυτοῖς ἀποδείξει ἐπιστημονικῇ βεβαιωθέντα διὰ μαθημάτων καὶ θεωρίας, ὅ ἐστι Πυθαγορικῶς φιλοσόφει. δύναται δὲ καί, — ἐπειδὴ ἡ διὰ τῶν σωματικῶν καὶ αἰσθητῶν χωροῦσα φιλοσοφία, ᾗ οἱ νεώτεροι κατακόρως χρῶνται καὶ τὸν θεὸν καὶ τὰς ποιότητας καὶ τὴν ψυχὴν καὶ τὰς ἀρετὰς καὶ ἀπλῶς πάντα τὰ ἐν τοῖς οὖσιν αἴτια κυριώτατα νομίζοντες σῶμα εἶναι, εὐολίσθητός ἐστι καὶ εὐανάτρεπτος, ὡς δηλοῦσιν αἰ τῶν δοκούντων τι λέγειν περὶ αὐτῆς ποικιλώταται ἐπιχειρήσεις· ἡ δὲ ⟨διὰ⟩ τῶν ἀσωμάτων καὶ νοητῶν ἀύλων τε καὶ ἀιδίων τὴν προχώρησιν ποιουμένη, τῶν τε ἀεὶ κατὰ τὰ αὐτὰ καὶ ὡσαύτως ἐχόντων καὶ οὐδέποτε ὅσον ἐπʼ αὐτοῖς φθορὰν ἢ μεταβολὴν ἐπιδεχομένων, ὁμοία τοῖς ὑποκειμένοις ἀδιάπτωτός ἐστι καὶ εὐσταθής, ἑδραίας καὶ ἀκλινοῦς ἀποδείξεως δημιουργός, — συμβουλεύει τοίνυν ἡμῖν τὸ παράγγελμα, ἐπειδὰν φιλοσοφῶμεν καὶ τὴν δηλουμένην ὁδὸν ἀνύωμεν, ψεύγειν μὲν τὴν τῶν σωματικῶν καὶ πολυσχιδῶν ἐπιβολὴν καὶ ἀποδοχήν, προσοικειοῦσθαι δὲ τῇ τῶν ἀσωμάτων οὐσίᾳ τῇ οὐκ ἔστιν ὅτε οὐχὶ ἑαυτοῖς ὁμοίων διατελούντων διὰ τὴν ἐνυπάρχουσαν αὐτοῖς φύσει ἀλήθειαν καὶ ἀδιαπτωσίαν.

    21.21

  1. "Kırlangıcı evine alma" sembolü şunu öğütler: Tembel olanı, durmadan emek vermeyi sevmeyeni, kararlı bir takipçi ve öğrenci olmayanı öğretilerine kabul etme; çünkü onlar, içerdikleri çeşitli matematik ilimlerin farklılığı ve karmaşıklığı yüzünden sürekli ve son derece gergin bir dikkat ve zahmete katlanma gücü ister. Sembol tembelliğin ve zamanın kesintiye uğramasının simgesi olarak kırlangıcı kullanmıştır; çünkü o yılın yalnız bir bölümünde bize gelir, kısa bir süre misafir olur gibidir, zamanın çoğunda ise uzaklaşır ve gözden kaybolur.

    21.21

    κα΄ Τὸ δὲ χελιδόνα οἰκίᾳ μὴ δέχου συμβουλεύει· ῥᾴθυμον καὶ μὴ διηνεκῶς φιλοπονοῦντα μηδὲ ἐπίμονον αἱρετιστὴν καὶ γνώριμον εἰς τὰ σὰ δόγματα μὴ ἐπιδέχου, δεόμενα συνεχοῦς καὶ εὐτονωτάτης προσοχῆς καὶ φερεπονίας διὰ τὴν τῶν ἐν αὐτοῖς ποικίλων μαθημάτων ἐξαλλαγὴν καὶ περιπλέκειαν. εἰκόνι δὲ ῥᾳθυμίας καὶ ἐγκοπῆς χρόνων χελιδόνι κέχρηται, ὅτι μέρος τι τοῦ ἐνιαυτοῦ αὕτη ἐπιφοιτᾷ ἡμῖν καὶ ὡσανεὶ ἐπιξενοῦται πρὸς βραχὺν καιρόν, τὸ δὲ πλεῖον ἀφίσταται καὶ ἀφανὴς ἡμῖν ὑπάρχει.

    21.22

  1. "Yüzük takma" sembolünü Pythagorasçıların benimsediği görüşe uygun olarak teşvike şöyle çekiyoruz: Yüzük onu takanların üzerinde bir bağ gibi durur; kendine özgü yanı, sıkmaması, eziyet etmemesi, aksine bir şekilde uyması ve oturmasıdır. Beden de psykhē için böyle bir bağdır. Öyleyse "yüzük takma" sözü şunu söyler: Gerçek anlamda felsefe yap ve psykhēyi onu saran bağdan ayır; çünkü felsefe ölüme hazırlıktır, psykhēnin bedenden ayrılmasıdır. O hâlde büyük bir gayretle Pythagorasçı felsefenin peşine düş; o felsefe ki nous sayesinde kendini bütün bedensel şeylerden uzaklaştırır, nazarî matematik ilimler yoluyla akılla kavranan ve maddesiz şeylerle uğraşır. Üstelik hatalarını da kendinden uzaklaştır; felsefeyi geri çeken ve engelleyen bedensel meşgaleleri, ölçüyü aşan beslenmeyi ve yersiz doluluğu da at; çünkü bunlar bedeni bir bağ gibi kavrar, ardı arkası kesilmeyen hastalık bakımı ve meşguliyet doğurur.

    21.22

    κβʹ Τὸ δὲ δακτύλιον μὴ φόρει ἀκολούθως τῷ Πυθαγορικῷ ἀρέσκοντι ἕλκομεν εἰς τὴν παράκλησιν οὕτως· ἐπεὶ δεσμοῦ τρόπῳ περίκειται τοῖς φοροῦσιν ὁ δακτύλιος, ἴδιον ἔχων τὸ μὴ ἄγχειν μηδὲ κακουχεῖν ἀλλά πως ἁρμόζειν καὶ προσφυῶς ἔχειν, δεσμὸς δὲ τοιοῦτός τις καὶ τὸ σῶμα τῇ ψυχῇ ὑπάρχει, τὸ οὖν δακτύλιον μὴ φόρει φιλοσόφει φησὶν ὡς ἀληθῶς καὶ χώριζε τοῦ περικειμένου δεσμοῦ τὴν ψυχήν· μελέτη γὰρ θανάτου καὶ χωρισμὸς ψυχῆς ἀπὸ σώματος ἡ φιλοσοφία. τὴν ἄρα Πυθαγορικὴν μέτιθι σπουδῇ μεγάλῃ, τὴν ἀφιστᾶσαν ἑαυτὴν διὰ τοῦ νοῦ ἀπὸ σωματικῶν πάντων καὶ περὶ τὰ νοητὰ καὶ ἄυλα διὰ τῶν θεωρητικῶν μαθημάτων καταγιγνομένην· ἀλλὰ καὶ ἀπόλυε σαυτοῦ τὰ ἁμαρτήματα καὶ ἀνθολκὰ καὶ κωλυσιεργὰ τοῦ φιλοσοφεῖν σαρκὸς ἀσχολήματα τροφάς τε ὑπερβαλλούσας καὶ πληθώρας ἀκαίρους, δεσμοῦ τρόπον τὸ σῶμα καταλαμβανούσας νοσοκομίας τε καὶ ἀσχολίας ἀδιαλείπτους ἐμποιούσας.

    21.23

  1. "Yüzüğe tanrı suretini kazıtma" sembolü, yukarıda söylenen anlama uygun olarak şöyle bir teşvikte bulunur: Felsefe yap ve her şeyden önce tanrıların cisimsiz olduğuna inan. Çünkü Pythagorasçı öğretilerin en asıl kökü budur; neredeyse her şey ona bağlıdır ve sonuna dek onunla güç kazanır. Tanrıların bedensel biçimlere sahip olduğunu, öteki canlılar gibi maddî bir varoluşa ve bir bağ niteliğindeki maddî bir bedene bağlı olduklarını sanma. Yüzüklerin üzerindeki kabartmalar ise hem yüzüğün kendisiyle bağı, hem de oyulmuş görüntüleri yoluyla bedenliliği, duyulur bir şekli ve adeta tek tek canlılardan birinin görünüşünü yansıtır. Tanrıların soyunu ise bundan özenle ayırmak gerekir; çünkü o ezelîdir, akılla kavranır, hep aynı ve aynı biçimde kalır. Tanrı Üzerine adlı eserde bu, özel olarak ve en eksiksiz biçimde sistemli olarak işlenmiştir.

    21.23

    κγ΄ Τὸ δὲ θεοῦ τύπον μὴ ἐπίγλυφε δακτυλίῳ κατὰ τὴν προλεχθεῖσαν ἔννοιαν προτροπῇ χρῆται τοιᾷδε· φιλοσόφει καὶ ἀσωμάτους πρὸ παντὸς ἡγοῦ θεοὺς ὑπάρχειν· τὸ γὰρ κυριώτατον ῥίζωμα τῶν Πυθαγορικῶν δογμάτων τοῦτʼ ἐστίν, ἐξ οὐ τὰ πάντα σχεδὸν ἤρτηται καὶ ὑφʼ οὗ μέχρι τέλους κρατύνεται· μὴ νόμιζε δὲ μορφαῖς αὐτοὺς κεχρῆσθαι ὅσαι εἰσὶ σωματικαί, μηδὲ προσδεδέσθαι ὑποστάσει ὑλικῇ καὶ οἷον δεσμῷ ὑλικῷ σώματι, ὥσπερ τὰ ἄλλα ζῷα. αἱ δὲ ἐπὶ δακτυλίοις γλυφαὶ τόν τε δεσμὸν διʼ αὐτοῦ τοῦ δακτυλίου ἐμφαίνουσι καὶ τὴν σωματότητα τό τε αἰσθητὸν εἶδος καὶ ὡσανεί τινος τῶν ἐπὶ μέρους ζῴων διὰ τῆς γλυπτῆς προσόψεως, ἧς χωριστέον μάλιστα τὸ τῶν θεῶν γένος ὡς ἀίδιόν τε καὶ νοητὸν καὶ κατὰ τὰ αὐτὰ καὶ ὡσαύτως ἀεὶ ἔχον, ὡς ἐν τῷ Περὶ θεοῦ ἰδίως καὶ 360 Κ πληρέστατα τεχνολογεῖται.

    21.24

  1. "Lamba ışığında aynaya bakma" sembolü daha Pythagorasçı bir anlamda şunu öğütler: Felsefe yap, ama hisle gelen görüntülere koşma. Bunlar kavrayışlarımıza bir ışık getirir, ama lamba ışığı gibidir; tabiî ve gerçek bir ışık değildir. Daha çok aklın kavrayışına ait bilimsel tasavvurlara yönel; psykhēnin gözünde en parlak ve hiç sendelemeyen aydınlık onlardan doğar […] bütün düşüncelerden ve bunlara dair nazardan, yoksa bedensel ve duyulur şeylerden değil. Çünkü bu sonuncuların sürekli bir akış ve değişim içinde olduğu, hiçbir şekilde kalıcı ve kendileriyle aynı olmadığı sık sık gösterilmiştir; o yüzden onlar, öteki şeyler gibi sağlam ve bilimsel bir kavrayışa, bir bilgiye konu olamaz.

    21.24

    κδ΄ Τὸ δὲ παρὰ λύχνον μὴ ἐσοπτρίζου Πυθαγορικώτερον συμβουλεύει τὸ φιλοσόφει μὴ προστρέχων μὴ ταῖς κατʼ αἴσθησιν φαντασίαις, αἵτινες φῶς μέν τι περὶ τὰς καταλήψεις ποιοῦσι, λυχνοειδὲς μέντοι καὶ οὐχὶ φυσικὸν οὐδὲ ἀληθές, ἀλλὰ μᾶλλον ταῖς κατὰ τὸ νοητικὸν ἐπιστημονικαῖς, ἀφʼ ὧν λαμπροτάτη τις εὐαυγία καὶ ἀδιάπταιστος περὶ τὸ τῆς ψυχῆς ὄμμα συνίσταται […] ἐξ ἁπάντων τῶν νοημάτων καὶ τῆς περὶ ταῦτα θεωρίας, ἀλλʼ οὐκ ἐκ τῶν σωματικῶν καὶ αἰσθητῶν· ἐν συνεχεῖ γὰρ ταῦτα ῥύσει καὶ μεταβολῇ πολλάκις ἐδηλώθη κατʼ οὐδένα τρόπον μόνιμα καὶ τὰ αὐτὰ ἑαυτοῖς ὑπάρχοντα, ἵνα καὶ βεβαίαν ἐπιστημονικήν τε ὑπομείνῃ κατάληψιν καὶ ἐπίγνωσιν ὡς ἐκεῖνα.

    21.25b

  1. "Tanrılar hakkında şaşırtıcı hiçbir şeye inanmazlık etme, ilahî öğretiler hakkında da" sembolü, o matematik ilimlerin peşine düşmeye ve onları edinmeye teşvik eder; çünkü matematik ilimlere ve bilimsel ispatlara sahip olduğunda artık ne tanrılar ne de ilahî öğretiler hakkında inanmazlık edersin.

    21.25b

    κε΄ Τὸ δὲ περὶ θεῶν μηδὲν θαυμαστὸν ἀπίστει μηδὲ περὶ θείων δογμάτων προτρέπει μετιέναι καὶ κτᾶσθαι ἐκεῖνα τὰ μαθήματα, διʼ ἃ οὐκ ἀπιστήσεις οὐκέτι περὶ θεῶν καὶ περὶ θείων δογμάτων ἔχων τὰ μαθήματα καὶ τὰς ἐπιστημονικὰς ἀποδείξεις.

    21.26

  1. "Zapt edilmez bir gülmeye kapılma" sembolü, felsefî logos yoluyla hâllere hâkim olmayı, insanî hâllerin kolayca değişen ve kalıcı olmayan yanını dizginlemeyi anlatır. Kendine doğru logosu hatırlat: Ne başarılarla kabarıp şiş, ne felaketlerle birlikte sinip küçül; ikisinde de değişimin her an gelebileceğini hesaba kat. Sembol bütün hâller yerine gülmeyi anmıştır; çünkü içteki hâli bir çiçeklenme ya da yüze kadar vuran bir kızarıklık gibi en açık biçimde ele veren hemen hemen yalnız odur. Belki de, gülme insana öteki canlılardan ayrı olarak özgü bir şey olduğundan (bazıları insanı gülebilen canlı diye tarif eder), öğüt şunu da gösterir: İnsan olmakta inatla ve değişmeden kalma; felsefe yaparak gücün yettiğince tanrıya benzemeye çalış, insanların bu özelliğinden uzaklaş ve seni öteki canlılardan ayırıp farklı kılan şey olarak gülme yetisinden çok akıl sahibi olmayı öne çıkar.

    21.26

    κϚ΄ Τὸ δὲ ἀσχέτῳ γέλωτι μὴ ἔχεσθαι δηλοῖ κρατεῖν τῶν παθῶν διὰ λόγου φιλοσόφου ἐπέχειν τε τὸ εὐμετάβλητον καὶ οὐ μόνιμον τῶν ἀνθρωπίνων παθῶν· ὑπομίμνῃσκε δὲ σαυτὸν τοῦ ὀρθοῦ λόγου, μήτε ἄρα εὐτυχίαις ἐπιχαυνοῦ μήτε συμφοραῖς συνταπεινοῦ ἐν οὐθετέρῳ μεταβολῆς ἔννοιαν ὑπολογιζόμενος. τὸν δὲ γέλωτα ὑπὲρ πάντων τῶν παθῶν ὠνόμασεν, ὅτι μόνος μάλιστα ἐκφανῶς μηνύεται, ὥσπερ τι ἐπάνθημα ὑπάρχων καὶ ἐπίφλεγμα μέχρι προσώπου τῆς διαθέσεως. ἴσως δὲ [παραγγέλλει], ἐπειδὴ ἀνθρώπου ἴδιον παρὰ τὰ ἄλλα ζῷα οὗτος (ὁρίζονται γοῦν τινες ζῷον αὐτὸ γελαστικὸ εἶναι), δηλοῦται ὑπὸ τοῦ παραγγέλματος τὸ μὴ ἐπιμόνως καὶ ἀμεταβλήτως τῇ ἀνθρωπότητι ἔμμενε, ἀλλὰ μίμησιν θεοῦ κατὰ τὸ δυνατὸν κτῶ φιλοσοφῶν καὶ τοῦ ἰδιώματος τούτου τῶν ἀνθρώπων ὑπεκχωρῶν προκρίνων τε τὸ λογικὸν τοῦ γελαστικοῦ εἰς διάκρισιν καὶ διαφορὰν πρὸς τὰ λοιπὰ ζῷα.

    21.27

  1. "Kurban sırasında tırnak kesme" sembolü dostluğa teşvik eder. Bize kan yoluyla yakın ve bağlı olanlardan soyca en yakınları kardeşler, çocuklar ve ana babadır; bunlar, kopardığında azımsanmayacak bir acı veren ve bizi sakat bırakan parmaklar, eller, kulaklar, burun ve benzeri uzuvlarımıza benzer. Uzak bir mesafeden yakınlık kurmuş olanlar ise, yeğenler, amcaların damatları ya da bu türden başkaları gibi, kesildiğinde hiç acı vermeyen saç, tırnak ve benzeri kısımlarımıza benzer. Sembol, uzaklıkları yüzünden geri kalan zamanlarda ihmal edilen bu akrabaları anlatmak istediği için tırnakları kullanmış ve şunu söylemiştir: Bunları büsbütün bir kenara atma; geri kalan zamanlarda ihmal edilmiş olsalar bile hiç değilse kurbanlarda onları yanına çağır ve yakınlığı tazele.

    21.27

    κζ΄ Τὸ δὲ παρὰ θυσίᾳ μὴ ὁνυχίζου περὶ φιλίας ἐστὶ προτρεπτικόν· τῶν γὰρ οἰκείων καὶ προσηκόντων ἡμῖν ἐξ αἵματος οἱ μὲν ἔγγιστα γένους εἰσὶν ἀδελφοὶ καὶ τέκνα καὶ γονεῖς, ἐοικότες τοῖς μέρεσιν ἡμῶν ἅπερ ἀφαιρεθέντα ἄλγημα οὐ τὸ τυχὸν παρέχει καὶ κολούρωσιν, οἷον δάκτυλοι χεῖρες ὦτα ῥὶν καὶ τὰ ὅμοια· οἱ δʼ ἐξ ἀποστήματος πολλοῦ προσῳκειωμένοι, οἷον ἀνεψιάδαι ἢ πατραδέλφων γαμβροντιδεῖς ἢ τοιοῦτοί τινες, ἐοίκασιν ἑκάστου ἡμῶν τοῖς μέρεσιν ὧν τεμνομένων ἄλγησις οὐδεμία παραγίνεται, οἷον θριξὶ καὶ ὄνυξι καὶ τοῖς ὁμοίοις. βουλόμενος οὖν ἐκείνους τοὺς συγγενεῖς δηλῶσαι τοὺς παρὰ τὸν ἄλλον χρόνον ἠμελημένους διὰ τὴν ἀπόστασιν, τοῖς ὄνυξιν ἐχρήσατο καὶ εἶπε· μὴ ἀποτίθεσο παντάπασι τούτους, ἀλλʼ ἔν γε θυσίαις, εἰ καὶ τῷ ἄλλῳ χρόνῳ παρημελήθησαν, πρόσαγε αὐτοὺς σαυτῷ καὶ ἀνανέου τὴν οἰκειότητα.

    21.28

  1. "Sağ elini herkese kolayca uzatma" sembolü der ki: Sağ elini kolayca uzatma; yani sağ elini uzatarak buna elverişli olmayanları ve sırra ermemiş olanları yukarı çekmeye, kaldırmaya kalkışma. Hele bunu, uzun süre sınanıp kendine hâkim olmaya, beş yıllık sükûta ve öteki sınavlara katılmaya layık görülenlere bile güç bela verilen eğitim ve öğretilerle yapma.

    21.28

    κηʹ Τὸ δὲ δεξιὰν μὴ παντὶ ῥᾳδίως ἔμβαλλε μὴ ὄρεγε ῥᾳδίως φησὶ δεξιάν, τουτέστι μὴ ἀνάσπα μηδὲ ἀνιμᾶν ἐπιχείρει δεξιὰν ὀρέγων τοῖς ἀνεπιτηδείοις καὶ ἀνοργιάστοις, ἔτι δὲ διὰ παιδευμάτων τε καὶ διδαγμάτων, ἃ πολλῷ χρόνῳ δοκιμασθεῖσιν ἀξίοις εἶναι τοῦ μεταλαβεῖν ἐγκρατείας τε καὶ πενταετοῦς σιωπῆς καὶ τῆς ἄλλης βασάνου μόγις δίδοται.

    21.29

  1. "Yataktan kalkınca örtüleri dür ve yatağın izini düzelt" sembolü şunu emreder: Felsefeye girişeceksen artık kendini akılla kavranan ve cisimsiz şeylere alıştır. Cehaletin uykusundan ve gece gibi karanlığından kalkarken felsefenin gün ışığına bedensel hiçbir şeyi yanında sürükleme; o uykunun bütün izlerini hafızandan temizle ve sil.

    21.29

    κθ΄ Τὸ δὲ στρωμάτων ἐξαναστὰς συνέλισσε αὐτὰ καὶ τὸν τύπον συνστόρνυε τοῦτο παραγγέλλει, ὅτι φιλοσοφεῖν ἐπιβαλλόμενος νοητοῖς λοιπὸν καὶ ἀσωμάτοις προσοικείου σεαυτόν. ἐκ τοῦ οὖν τῆς ἀμαθίας ὕπνου καὶ νυκτοειδοῦς σκότους ἐξανιστάμενος μηδὲν συνεπισπῶ σεαυτῷ σωματικὸν εἰς τὸ τῆς φιλοσοφίας ἡμεροειδές, ἀλλὰ πάντα τὰ τοῦ ὕπνου ἐκείνου ἴχνη τῆς μνήμης τῆς σεαυτοῦ ἐκκάθαιρε καὶ ἐξαφάνιζε.

    21.30

  1. "Kalp yeme" sembolü, evrenin birliğini ve ortak soluyuşunu parçalamamak gerektiğini, daha da çok şunu anlatır: Kıskanç olma; insanları seven, paylaşmayı bilen biri ol. Buradan da felsefe yapmayı öğütler. Çünkü epistēmēler ve tekhnēler arasında, başkalarının iyiliğine üzülmeyen ve komşularının kötülüğüne sevinmeyen yalnız felsefedir. O, bütün insanları eşit olarak tabiatça akraba ve yakın, aynı hâlleri yaşayan, ortak bir talihe tabi olan ve geleceği önceden göremeyen varlıklar olarak gösterir. Bu yüzden onların birbirinin derdini paylaşmasını, birbirini sevmesini, gerçek anlamda paylaşmaya dayalı ve akıl sahibi bir canlı olmasını emreder.

    21.30

    λ΄ Τὸ δὲ καρδίαν μὴ τρῶγε σημαίνει τὸ μὴ δεῖν τὴν ἕνωσιν τοῦ παντὸς καὶ τὴν σύμπνοιαν διασπᾶν, καὶ ἔτι μᾶλλον τὸ μὴ ἴσθι βάσκανος, ἀλλὰ φιλάνθρωπος καὶ κοινωνικός. ἐκ δὲ τούτου φιλοσοφεῖν παραινεῖ· μόνη γὰρ αὕτη ἐπιστημῶν καὶ τεχνῶν οὔτε ἐπιλυπεῖται ἀγαθοῖς ἀλλοτρίοις οὔτε ἐπιχαίρει κακοῖς τοῖς πέλας, ἄτε φύσει συγγενεῖς καὶ οἰκείους ὁμοιοπαθεῖς τε καὶ κοινῇ ὑποκειμένους τύχῃ ἀπροόρατόν τε τὸ μέλλον ἔχοντας τοὺς ἀνθρώπους πάντας ὁμαλῶς ἀποφαίνουσα· διόπερ συμπαθεῖς τε καὶ φιλαλλήλους παραγγέλλει εἶναι, κοινωνικόν τε ὡς ἀληθῶς καὶ λογικὸν ζῷον.

    21.31

  1. "Beyin yeme" sembolü de buna benzer; çünkü beyin de düşünmenin yönetici organıdır. Sembol şunu ima eder: İyi düşünülüp taşınılmış işlerle ve öğretilerle alay etmemeli, onları dişlememeli. İyi düşünülüp taşınılmış olanlar ise akılla ve düşünmenin kendisini yöneten merkezle birlikte incelenmiş olanlardır; yani bilimsel olanlar. Çünkü bunlar psykhēnin akıl dışı kısmının organları olan kalp ve karaciğerle değil, akıl yürüten kısmın saf hâliyle seyredilmiştir; bu yüzden onlara karşı çıkmak düşüncesizliktir. Sembol daha çok, aklın kaynağına, düşünmeye en yakın organa saygı göstermeyi emreder; çünkü nazarı, epistēmēyi, kısacası bilgeliği onunla edinir ve gerçek anlamda onunla felsefe yaparız. Onun aracılığıyla bırakılan izleri karıştırmamayı ve silmemeyi de emreder.

    21.31

    λαʹ Τούτῳ δὲ ἔοικε καὶ τὸ ἐγκέφαλον μὴ ἔσθιε· καὶ γὰρ αὐτὸς οὗτος ἡγεμονικόν ἐστι τοῦ φρονεῖν ὄργανον. αἰνίττεται οὖν ὡς οὐ δεῖ καλῶς βεβουλευμένα πράγματα καὶ δόγματα διασιλλαίνειν μηδὲ διαδάκνειν, καλῶς δʼ ἂν εἴη βεβουλευμένα τὰ διὰ φρενῶν καὶ τοῦ κατʼ αὐτὸ τὸ νοεῖν ἡγεμονικοῦ συνεσκεμμένα, ἴσον τῷ ἐπιστημονικά. οὐ γὰρ διὰ τῶν τοῦ ἀλόγου τῆς ψυχῆς εἴδους ὀργάνων, καρδίας καὶ ἥπατος, ἀλλὰ διὰ τοῦ καθαροῦ τοῦ λογιστικοῦ τὰ τοιαῦτα ἐθεωρήθη· διόπερ ἀβουλία τὸ ἀντικόπτειν αὐτοῖς. σέβεσθαι δὲ μᾶλλον κελεύει τὸ σύμβολον τὴν τῶν φρενῶν πηγὴν καὶ τὸ τῷ νοεῖν προσεχέστατον ὄργανον, διʼ οὗ θεωρίαν τε καὶ ἐπιστήμην καὶ τὸ σύνολον σοφίαν κτώμεθα καὶ ὡς ἀληθῶς φιλοσοφοῦμεν, καὶ μὴ συγχεῖν μηδὲ ἀφανίζειν τὰ διʼ αὐτοῦ ἴχνη.

    21.32

  1. "Kesilmiş saçına ve tırnağına tükür" sembolü şunu söyler: Seninle birlikte büyüyen ama bir bakıma daha cansız olan şeyler kolayca hor görülebilir; daha canlı olanlar ise daha değerlidir. Felsefeye giriştiğinde de böyle yap: psykhē ve nous aracılığıyla, duyu organları olmadan, nazarî epistēmē yoluyla ispat edilenleri öne koy; aklın ışığı olmadan yalnızca seninle birlikte büyüyen duyu organlarına dayanarak kanaat edinilenleri ise hor gör, onlara tükür; çünkü bunlar artık nous'un ezelîliğine eşlik edecek güçte değildir.

    21.32

    λβ΄ Τὸ δὲ ἀποκαρμάτων σῶν καὶ ἀπονυχισμάτων κατάπτυε λέγει τοῦτο· εὐκαταφρόνητα τὰ σύμφυτα μέν σοι, ἀψυχότερα δέ πως, ὥσπερ τιμιώτερα τὰ ψυχικώτερα· οὕτως δὴ καὶ ἐπειδὰν φιλοσοφεῖν ἐπιβάλῃ, προτίμα μὲν τὰ διὰ ψυχῆς καὶ νοῦ ἄνευ αἰσθητηρίων ἀποδεικνύμενα διὰ θεωρηματικῆς ἐπιστήμης, καταφρόνει δὲ καὶ κατάπτυε τῶν ἄνευ νοητικοῦ φωτὸς δοξαζομένων διὰ τῶν συμφύτων ψιλῶς αἰσθητηρίων, ἃ μηκέτι εὐτονεῖ τῇ τοῦ νοῦ ἀιδιότητι παρομαρτεῖν.

    21.33

  1. "Kırmızı balık alma" sembolü yalnız adın kökenine dayanıyor gibi görünür. Yani: Kızarmayı bırakmış, utanmaz bir insanı yanına alma; ya da tersine, aklı ve düşüncesi zayıf olduğu için her şeyde aşırı derecede kızaran, ürkek ve içine kapanık birini. Buradan şu da anlaşılır: Sen de böyle olma.

    21.33

    λγ΄ Τὸ δὲ ἐρυθῖνον μὴ προσλαμβάνου φαίνεται πρὸς τὴν τοῦ ὀνόματος ἐτυμολογίαν ψιλὴν συμβεβλῆσθαι. ἀπηρυθριακότα γὰρ καὶ ἀναίσχυντον μὴ ἐπιδέχου ἄνθρωπον, ἢ ἐκ τοῦ ἐναντίου καταπλῆγα καὶ ἐν παντὶ καθʼ ὑπερβολὴν ἐρυθριῶντα καὶ ταπεινούμενον ὑπό τε νοῦ καὶ ἀσθενοῦς διανοίας. διὰ δὲ τούτου νοεῖται τὸ μὴ αὐτὸς τοιοῦτος ἴσθι.

    21.34

  1. "Çömleğin külde bıraktığı izi sil" sembolü, felsefeye girişen kişinin karışıklığı ve kabalığı, yani bedensel ve duyulur ispatları unutması, bunun yerine akılla kavranan ispatlara başvurması gerektiğini anlatır. Kül, üzerinde ispatların sonuca bağlandığı hesap tahtalarındaki tozun yerine alınmıştır.

    21.34

    λδ΄ Τὸ δὲ χύτρας ἴχνος ἀπὸ σποδοῦ ἀφάνιζε σημαίνει συγχύσεως καὶ παχυτῆτος, ὅπερ ἐστὶ σωματικῶν καὶ αἰσθητῶν ἀποδείξεων, ἐκλανθάνεσθαι φιλοσοφεῖν ἐπιβαλλόμενον, νοηταῖς δὲ χρῆσθαι μᾶλλον ἀποδείξεσιν. ἡ δὲ σποδὸς ἀντὶ τῆς κόνεως τῆς ἐπὶ τοῖς ἄβαξι παρελήφθη, ἐφʼ ἧς αἱ ἀποδείξεις συμπεραίνονται.

    21.35

  1. "Çocuk yapmak için altın takmış kadına yaklaşma" sözü bir kadından değil, bedensel yanı ağır basan ve ağırlığa doğru çöken bir okuldan ve felsefeden söz eder. Çünkü yeryüzündeki her şeyin en ağırı altındır ve merkeze doğru düşüşü arar; bu da bedensel ağırlığa özgü bir şeydir. "Yaklaşmak" ise yalnız birlikte olmak değil, yakınına gelmek, yanında yer almak demektir.

    21.35

    λε΄ Χρυσὸν δὲ ἐχούσῃ μὴ πλησίαζε ἐπὶ τεκνοποιίᾳ, οὐ γυναικὶ λέγει, ἀλλʼ αἱρέσει καὶ φιλοσοφίᾳ, ᾗπέρ ἐστι πολὺ τὸ σωματικὸν καὶ κατάφορον εἰς βαρύτητα. πάντων γὰρ τῶν ἐπὶ γῆς βαρύτατον χρυσὸς καὶ τῆς ἐπὶ τὸ μέσον φορᾶς διωκτικόν, ὅπερ βάρους σωματικοῦ ἴδιον. τὸ δὲ πλησιάζειν οὐ μόνον συγγίνεσθαι, ἀλλὰ καὶ συνεγγίζειν ἐστὶ καὶ πλησίον καθίστασθαι.

    21.36

  1. "Bir şekli ve bir basamağı, bir şekle ve üç obolosa yeğle" sembolü şunu emreder: Felsefe yap, matematik ilimlerin peşine üstünkörü değil ciddiyetle düş ve onları basamak gibi kullanarak hedefine doğru ilerle. Çoğunluğun yeğlediği ve baş tacı ettiği şeylere tükür; cisimleri öncelikle inceleyen İonia felsefesi yerine cisimsiz şeyleri kendi başlarına seyreden İtalya felsefesini yeğle.

    21.36

    λϛʹ Τὸ δὲ προτίμα τὸ σχῆμα καὶ βῆμα τοῦ σχῆμα καὶ τριώβολον παραγγέλλει τοῦτο· φιλοσόφει καὶ μαθήματα μέτιθι μὴ παρέργως, καὶ διʼ αὐτῶν ὥσπερ διαβάθρας ἐπὶ τὸ προκείμενον χώρει· κατάπτυε δὲ τῶν προτιμωμένων καὶ πρεσβευομένων τοῖς πολλοῖς, καὶ προτίμα τὴν Ἰταλικὴν φιλοσοφίαν τὴν τὰ ἀσώματα καθʼ αὑτὰ θεωροῦσαν τῆς Ἰωνικῆς τῆς τὰ σώματα προηγουμένως ἐπισκοπουμένης.

    21.37

  1. "Baklalardan uzak dur" sembolü, tanrılarla birlikteliği ve ilahî kehaneti bozan her şeyden sakınmayı öğütler.

    21.37

    λζ΄ Τὸ δὲ κυάμων ἀπέχου συμβουλεύει φυλάττεσθαι πᾶν ὅσον ἐστὶ φθαρτικὸν τῆς πρὸς θεοὺς ὁμιλίας καὶ τῆς θείας μαντικῆς.

    21.38

  1. "Ebegümecini başka yere dik ama yeme" sembolü, bu tür bitkilerin güneşle birlikte döndüğünü ima eder ve buna dikkat etmeyi ister. "Başka yere dik" sözü de eklenmiştir; yani: Bu bitkinin tabiatı, güneşe doğru uzanışı ve onunla duygudaşlığı üzerinde durduktan sonra bununla yetinme, yalnız bunda kalma; zihnini başka şeylere taşı, onu adeta başka yere dik: önce aynı türden bitkilere ve sebzelere, sonra aynı türden olmayan şeylere, yani canlılara, taşlara, nehirlere, kısacası bütün tabiatlara. Çünkü ebegümecini bir kök ve çıkış noktası olarak alıp yola koyulursan, evrenin birliğini ve ortak soluyuşunu gösteren işaretin her yana yayıldığını, türlü türlü ve şaşılacak kadar bol olduğunu görürsün. Öyleyse bu tür gözlemleri yalnız yememekle ve yok etmemekle kalma, bitkiyi başka yere diken biri gibi onları büyüt ve çoğalt.

    21.38

    ληʹ Τὸ δὲ μολόχην μεταφύτευε μέν, μὴ ἔσθιε δέ, αἰνίττεται μὲν ὅτι συντρέπεται τῷ ἡλίῳ τὰ τοιαῦτα φυτὰ καὶ παρατηρεῖν ἀξιοῖ τοῦτο, πρόσκειται δὲ τὸ μεταφύτευε, τουτέστιν ἐπιστὰς τῇ αὐτοῦ φύσει καὶ τῇ πρὸς τὸν ἥλιον διατάσει καὶ συμπαθείᾳ μὴ ἀρκοῦ μηδὲ ἐπίμενε μόνῳ τούτῳ, ἀλλὰ τὴν διάνοιαν μεταβίβαζε καὶ ὡσανεὶ μεταφύτευε καὶ ἐπὶ τὰ ὁμογενῆ φυτὰ καὶ λάχανα καὶ ἐπὶ τὰ μὴ ὁμογενῆ [δὲ] ζῷα ἤδη καὶ λίθους καὶ ποταμοὺς καὶ πάσας ἁπλῶς φύσεις· πολύχουν γὰρ εὑρήσεις καὶ πολύτροπον θαυμασίως δὲ δαψιλὲς τὸ τῆς τοῦ κόσμου ἑνώσεως καὶ συμπνοίας σημαντικόν, ὥσπερ ἀπὸ ῥίζης καὶ ἀφετῆρος τῆς μολόχης ὡρμημένος οὐ μόνον οὖν μὴ ἔσθιε μηδὲ ἀφάνιζε τὰς τοιαύτας παρατηρήσεις, ἀλλὰ καὶ αὖξε καὶ πληθοποίει δίκην μεταφυτεύοντος.

    21.39

  1. "Canlı varlıklardan uzak dur" sembolü adalete, akraba olana her türlü saygıya, bizimkine benzer hayatı kabul etmeye ve bunun gibi daha başka pek çok şeye teşvik eder.

Bütün bunlarla, semboller yoluyla yapılan ve büyük ölçüde eski tarzı ve Pythagorasçı niteliği taşıyan teşvik biçimi de açıkça ortaya çıkmış oldu. Teşvikin bütün yollarını baştan sona geçtiğimize göre, teşvike yönelik sözlerimize burada son veriyoruz.

21.39

λθʹ Τὸ δὲ ἐμψύχων ἀπέχου ἐπὶ δικαιοσύνην προτρέπει καὶ πᾶσαν τὴν τοῦ συγγενοῦς τιμὴν καὶ τὴν τῆς ὁμοίας ζωῆς ἀποδοχὴν καὶ πρὸς ἕτερα τοιαῦτα πλείονα. Διὰ πάντων δὴ οὖν τούτων φανερὸς γέγονε καὶ ὁ διὰ τῶν συμβόλων προτρεπτικὸς τύπος ἔχων πολὺ τὸ ἀρχαιότροπον καὶ Πυθαγορικόν. ἀλλʼ ἐπεὶ διὰ πάντων διεξεληλύθαμεν τῶν προτρεπτικῶν τρόπων, ἐνταῦθα καταπαύομεν τοὺς εἰς παράκλησιν τείνοντας λόγους.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…