İçeriğe geç
Speusippos

Speusippos

Speusippos: Fragmanlar

Σπευσίππου ἀποσπάσματα

11. Ezelî: bütün zaman boyunca var olan; önceden de var olmuş ve şimdi de yok olmamış olan.

1
  1. Ἀΐδιον τὸ κατὰ πάντα χρόνον καὶ πρότερον ὂν καὶ νῦν μὴ ἐφθαρμένον.

22. Tanrı: ölümsüz canlı, saadet için kendi kendine yeten; ezelî ousia, iyinin tabiatının sebebi.

2
  1. Θεὸς ζῷον ἀθάνατον, αὔταρκες πρὸς εὐδαιμονίαν· οὐσία ἀΐδιος, τῆς τἀγαθοῦ φύσεως αἰτία.

33. Oluş: ousiaya doğru hareket; ousiadan pay alma; var olmaya doğru yürüyüş.

3
  1. Γένεσις κίνησις εἰς οὐσίαν· μετάληψις οὐσίας· πόρευσις εἰς τὸ εἶναι.

44. Güneş: gökteki ateş; aynı insanların şafaktan akşama kadar görebildiği tek şey; gündüz görünen yıldız; ezelî ve psykhēli canlı, canlıların en büyüğü.

4
  1. Ἥλιος πῦρ οὐράνιον, ὃ μόνον ἀπ’ ἠοῦς μέχρι δείλης τοῖς αὐτοῖς ἔστιν ὁραθῆναι· ἄστρον ἡμεροφανές· ζῷον ἀΐδιον, ἔμψυχον, τὸ μέγιστον.

55. Zaman: güneşin hareketi; dolanımın ölçüsü.

5
  1. Χρόνος ἡλίου κίνησις, μέτρον φορᾶς.

66. Gün: güneşin doğudan batıya yürüyüşü; gecenin zıttı olan ışık.

6
  1. Ἡμέρα ἡλίου πορεία ἀπ’ ἀνατολῶν ἐπὶ δυσμάς· φῶς τοὐναντίον νυκτί.

77. Şafak: günün başlangıcı; güneşten gelen ilk ışık.

7
  1. Ἕως ἡμέρας ἀρχή· τὸ πρῶτον φῶς ἀπὸ τοῦ ἡλίου.

88. Öğle: cisimlerin gölgelerinin en kısa olduğu zaman.

8
  1. Μεσημβρία χρόνος ἐν ᾧ τῶν σωμάτων αἱ σκιαὶ ἐλαχίστου μήκους κοινωνοῦσιν.

99. Akşam: günün sonu.

9
  1. Δείλη ἡμέρας τελευτή.

1010. Gece: karanlık, günün zıttı; güneşin yokluğu.

10
  1. Νὺξ σκότος, τοὐναντίον ἡμέρᾳ· ἡλίου στέρησις.

1111. Talih: belirsizden belirsize gidiş; ilahî bir işin kendiliğinden doğan sebebi.

11
  1. Τύχη φορὰ ἐξ ἀδήλου εἰς ἄδηλον, καὶ ἡ ἐκ τοῦ αὐτομάτουᵃ αἰτία δαιμονίας πράξεως.

1212. Yaşlılık: canlı bir varlığın zamanla erimesi.

12
  1. Γῆρας φθίσις ἐμψύχου ὑπὸ χρόνου γιγνομένη.

1313. Rüzgâr: havanın yeryüzü çevresindeki hareketi.

13
  1. Πνεῦμα κίνησις ἀέρος περὶ τὴν γῆν.

1414. Hava: yer değiştirme hareketlerinin hepsinin tabiatça içinde gerçekleştiği unsur.

14
  1. Ἀὴρ στοιχεῖον οὗ πᾶσαι αἱ κατὰ τόπον κινήσεις κατὰ φύσιν εἰσίν.

1515. Gök: en yukarıdaki hava dışında bütün duyulur şeyleri kuşatan cisim.

15
  1. Οὐρανὸς σῶμα περιέχον πάντα τὰ αἰσθητὰ πλὴν αὐτοῦ τοῦ ἀνωτάτου ἀέρος.

1616. Psykhē: kendi kendini hareket ettiren; canlıların hayat hareketinin sebebi.

16
  1. Ψυχὴ τὸ αὐτὸ ἑαυτὸ κινοῦν· αἰτία κινήσεως ζωτικῆς ζῴων.

1717. Kuvve: kendiliğinden bir şey meydana getirebilen.

17
  1. Δύναμις τὸ καθ’ αὑτὸ ποιητικόν.

1818. Görme: cisimleri ayırt eden meleke.

18
  1. Ὄψις ἕξις διακριτικὴ σωμάτων.

1919. Kemik: sıcaklıkla katılaşmış ilik.

19
  1. Ὀστοῦν μυελὸς ὑπὸ θερμοῦ παγείς.

2020. Unsur: bileşik şeyleri bir araya getiren ve çözen.

20
  1. Στοιχεῖον τὸ συνάγον καὶ διαλύον τὰ σύνθετα.

2121. Aretē: en iyi hâl; ölümlü bir canlının kendi başına övgüye değer melekesi; sahibinin iyi diye anılmasını sağlayan meleke; kanunlara dayanan adil ortaklık; sahibinin tam anlamıyla değerli bir insan diye anılmasını sağlayan hâl; iyi kanun düzenini meydana getiren meleke.

21
  1. Ἀρετὴ διάθεσις ἡ βελτίστη· ἕξις θνητοῦ ζῴου καθ’ αὑτὴν ἐπαινετή· ἕξις καθ’ ἣν τὸ ἔχον ἀγαθὸν λέγεται· κοινωνία νόμων δικαία· διάθεσις, καθ’ ἣν τὸ διακείμενον τελείως σπουδαῖον λέγεται· ἕξις ποιητικὴ εὐνομίας.

2222. Phronēsis: kendi başına insanın saadetini meydana getiren kuvve; iyi ve kötü şeylerin epistēmēsi; neyin yapılması, neyin yapılmaması gerektiğine karar vermemizi sağlayan hâl.

22
  1. Φρόνησις δύναμις ποιητικὴ καθ’ αὑτὴν τῆς ἀνθρώπου εὐδαιμονίας· ἐπιστήμη ἀγαθῶν καὶ κακῶν· διάθεσις καθ’ ἣν κρίνομεν τί πρακτέον καὶ τί οὐ πρακτέον.

2323. Adalet: psykhēnin kendi kendisiyle uyumu ve psykhē parçalarının birbirine karşı ve birbirleriyle ilişkilerinde düzenli oluşu; herkese layık olduğu payı dağıtan meleke; sahibinin kendisine adil görünen şeyleri seçmesini sağlayan meleke; hayatta kanuna boyun eğen meleke; toplumsal eşitlik; doğru kanunlara hizmet eden meleke.

23
  1. Δικαιοσύνη ὁμόνοια τῆς ψυχῆς πρὸς αὑτήν, καὶ εὐταξία τῶν τῆς ψυχῆς μερῶν πρὸς ἄλληλά τε καὶ περὶ ἄλληλα· ἕξις διανεμητικὴ τοῦ κατ’ ἀξίαν ἑκάστῳ· ἕξις καθ’ ἣν ὁ ἔχων προαιρετικός ἐστι τῶν φαινομένων αὐτῷ δικαίων· ἕξις ἐν βίῳ νόμου ὑπήκοος· ἰσότης κοινωνική· ἕξις ὑπηρετικὴ ὀρθῶν νόμων.

2424. İtidal: psykhēnin, içinde tabiatça doğan arzular ve hazlar karşısındaki ölçülülüğü; psykhēnin tabiî hazlar ve acılar karşısındaki ahengi ve düzeni; psykhēnin yönetmek ve yönetilmek konusunda kendi içinde ahenkli oluşu; tabiata uygun olarak kendi işini görmek; psykhēnin düzenliliği; psykhēnin güzel ve çirkin şeyler hakkında akılla kurduğu ilişki; sahibinin seçilmesi gerekeni seçmesini, sakınılması gerekenden sakınmasını sağlayan meleke.

24
  1. Σωφροσύνη μετριότης τῆς ψυχῆς περὶ τὰς ἐν αὐτῇ κατὰ φύσιν γιγνομένας ἐπιθυμίας τε καὶ ἡδονάς· εὐαρμοστία καὶ εὐταξία ψυχῆς πρὸς τὰς κατὰ φύσιν ἡδονὰς καὶ λύπας· συμφωνία ψυχῆς πρὸς τὸ ἄρχειν καὶ ἄρχεσθαι· αὐτοπραγία κατὰ φύσιν· εὐταξία ψυχῆς· λογιστικὴ ὁμιλία ψυχῆς περὶ καλῶν καὶ αἰσχρῶν· ἕξις καθ’ ἣν ὁ ἔχων αἱρετικός ἐστι καὶ εὐλαβητικὸς ὧν χρή.

2525. Cesaret: psykhēnin korkuyla sarsılmayan melekesi; savaştaki gözüpeklik; savaş işlerinin epistēmēsi; psykhēnin korkunç ve tehlikeli şeyler karşısında kendine hâkim olması; phronēsise hizmet eden atılganlık; ölüm beklentisi karşısında yüreklilik; tehlikeler içinde doğru düşünceleri koruyan meleke; tehlikeye denk gelen güç; aretē uğruna katlanan güç; psykhēnin korkunç şeyler ve doğru logosa göre korkunç görünen şeyler karşısındaki sükûneti; korkunç şeyler hakkındaki inançları korumak; savaş tecrübesi; kanuna bağlı kalan meleke.

25
  1. Ἀνδρία ἕξις ψυχῆς ἀκίνητος ὑπὸ φόβου· θάρσος πολεμικόν· ἐπιστήμη τῶν κατὰ πόλεμον πραγμάτων· ἐγκράτεια ψυχῆς πρὸς τὰ φοβερὰ καὶ δεινά· τόλμα ὑπηρετικὴ φρονήσεως· εὐθαρσία ἐπὶ θανάτου προσδοκίᾳ· ἕξις διαφυλακτικὴ λογισμῶν ὀρθῶν ἐν κινθαρσαλέα δύνοις· ῥώμη πρὸς κίνδυνον ἀντίῤῥοπος· ῥώμη καρτερικὴ πρὸς ἀρετήν· ἠρεμία ψυχῆς περὶ τὰ δεινὰ καὶ κατὰ τὸν ὀρθὸν λόγον φαινόμενα· σωτηρία δογμάτων ἀδήλων περὶ τὰ δεινά· ἐμπειρία πολέμου· ἕξις ἐμμενητικὴ νόμου.

2626. Kendine hâkim olma: acıya katlanma kuvvesi; doğru akıl yürütmenin peşinden gitmek; doğru akıl yürütmeyle benimsenmiş olandan vazgeçirilemeyen kuvve.

26
  1. Ἐγκράτεια δύναμις ὑπομενητικὴ λύπης· ἀκολούθησις τῷ ὀρθῷ λογισμῷ· δύναμις ἀνυπέρβλητος τοῦ ὑποληφθέντος τῷ ὀρθῷ λογισμῷ.

2727. Kendine yeterlik: iyi şeylere sahip olmanın tamlığı; sahiplerinin kendi kendilerini yönetmesini sağlayan meleke.

27
  1. Αὐτάρκεια τελειότης κτήσεως ἀγαθῶν· ἕξις καθ’ ἣν οἱ ἔχοντες αὐτοὶ αὑτῶν ἄρχουσιν.

2828. Hakkaniyet: hak ettiğinden ve işine gelenden fedakârlık etmek; sözleşmelerde ölçülülük; akıl yürüten psykhēnin güzel ve çirkin şeyler karşısındaki düzenliliği.

28
  1. Ἐπιείκεια δικαίων καὶ συμφερόντων ἐλάττωσις· μετριότης ἐν συμβολαίοις· εὐταξία ψυχῆς λογιστικῆς πρὸς τὰ καλὰ καὶ αἰσχρά.

2929. Dayanıklılık: güzel olan uğruna acıya katlanmak; güzel olan uğruna zahmetlere katlanmak.

29
  1. Καρτερία ὑπομονὴ λύπης ἕνεκα τοῦ καλοῦ· ὑπομονὴ πόνων ἕνεκα τοῦ καλοῦ.

3030. Gözüpeklik: kötülük beklememek; kötülük karşısına çıktığında sarsılmamak.

30
  1. Θάρσος ἀπροσδοκία κακοῦ· ἀνεκπληξία διὰ κακοῦ παρουσίαν.

3131. Acısızlık: acılara düşmememizi sağlayan meleke.

31
  1. Ἀλυπία ἕξις καθ’ ἣν ἀνέμπτωτοί ἐσμεν εἰς λύπας.

3232. Çalışkanlık: neye karar verirse onu sonuna kadar götüren meleke; gönüllü dayanıklılık; zahmet karşısında kusur göstermeyen meleke.

32
  1. Φιλοπονία ἕξις ἀποτελεστικὴ οὗ ἂν προέληται· καρτερία ἑκούσιος· ἕξις ἀδιάβλητος πρὸς πόνον.

3333. Hayâ: atılganlıktan, haklı olarak ve en iyi görünene doğru, gönüllü geri çekilmek; en iyi olanı gönüllü olarak benimsemek; haklı bir kınamadan sakınmak.

33
  1. Αἰδὼς τολμήσεως ὑποχώρησις ἑκουσία δικαίως καὶ πρὸς τὸ βέλτιστον φανέν· καταλαβὴ ἑκουσία τοῦ βελτίστου· εὐλάβεια ὀρθοῦ ψόγου:

3434. Hürriyet: kendi hayatını yönetmek; her şeyde kendi kendinin efendisi olmak; hayatta kendine ait olanı dilediğince yapabilmek; mal varlığını kullanırken ve edinirken esirgememek.

34
  1. Ἐλευθερία ἡγεμονία βίου· αὐτοκράτεια ἐπὶ παντί· ἐξουσία τοῦ καθ’ ἑαυτὸν ἐν βίῳ· ἀφειδία ἐν χρήσει καὶ ἐν κτήσει οὐσίας.

3535. Cömertlik: gerektiği gibi para kazanmaya yönelik meleke; mal varlığını gerektiği gibi artırmak ve edinmek.

35
  1. Ἐλευθεριότης ἕξις πρὸς τὸ χρηματίζεσθαι ὡς δεῖ· πρόσθεσις καὶ κτῆσις οὐσίας ὡς χρή.

3636. Yumuşak huyluluk: öfkenin yol açtığı hareketin yatışması; psykhēnin ölçülü karışımı.

36
  1. Πραότης κατάστασις κινήσεως τῆς ὑπ’ ὀργῆς κρᾶσις ψυχῆς σύμμετρος.

3737. Edeplilik: en iyi görünene gönüllü boyun eğmek; beden hareketlerinde düzenlilik.

37
  1. Κοσμιότης ὕπειξις κουσία πρὸς τὸ φανὲν βέλτιστον· εὐταξία περἱ κίνησιν σώματος.

3838. Saadet: bütün iyilerden oluşan iyi; iyi yaşamak için kendi kendine yeten kuvve; aretēye göre tamlık; hayat için kendi kendine yeten fayda.

38
  1. Εὐδαιμονία ἀγαθὸν ἐκ πάντων ἀγαθῶν συγκείμενον· δύναμις αὐτάρκης πρὸς τὸ εὖ ζῆν· τελειότης κατ’ ἀρετήν· ὠφέλεια αὐτάρκης ζωῆς.

3939. Görkemlilik: doğru akıl yürütmeye uygun olarak en saygın olana layık görülmek.

39
  1. Μεγαλοπρέπεια ἀξίωσις κατὰ λογισμὸν ὀρθὸν καὶ τὸ σεμνότατον.

4040. Zekâ çevikliği: psykhēnin, sahibinin her durumda gerekeni isabetle kestirmesini sağlayan doğuştan yatkınlığı; nousun keskinliği.

40
  1. Ἀγχίνοια εὐφυΐα ψυχῆς, καθ’ ἣν ὁ ἔχων στοχαστικός ἐστιν ἐν ἑκάστῳ τοῦ δέοντος· ὀξύτης νοῦ.

4141. İyi huyluluk: karakterin sağduyuyla birleşen yapmacıksızlığı; karakterin değerliliği.

41
  1. Χρηστότης ἤθους ἀπλαστία μετ’ εὐλογιστίας· ἤθους σπουδαιότης.

4242. İyi ve soylu insan olmak: en iyi olanı seçen meleke.

42
  1. Καλοκαγαθία ἕξις προαιρετικὴ τῶν βελτίστων.

4343. Yüce gönüllülük: başa gelenleri zarafetle karşılamak; psykhēnin logosla birlikte yürüyen büyüklüğü.

43
  1. Μεγαλοψυχία χρῆσις τοῖς ξυμβαίνουσιν ἀστεία· μεγαλοπρέπεια ψυχῆς μετὰ λόγου.

4444. İnsan sevgisi: karakterin insanlara dostlukla kolayca yönelen melekesi; insanlara iyilik eden meleke; minnet duyma hâli; iyiliği iyilikle birlikte hatırlamak.

44
  1. Φιλανθρωπία ἕξις εὐάγωγος ἤθους πρὸς ἀνθρώπου φιλίαν· ἕξις εὐεργετικὴ ἀνθρώπων· χάριτος σχέσις μνήμη μετ’ εὐεργεσίας.

4545. Dindarlık: tanrılara karşı adalet; tanrılara gönüllü hizmet etme kuvvesi; tanrılara gösterilecek saygı hakkında doğru kanı; tanrılara gösterilecek saygının epistēmēsi.

45
  1. Εὐσέβεια δικαιοσύνη περὶ θεούς· δύναμις θεραπευτικὴ θεῶν ἑκούσιος· περὶ θεῶν τιμῆς ὑπόληψις ὀρθή· ἐπιστήμη τῆς περὶ θεῶν τιμῆς.

4646. İyi: kendisi için olan.

46
  1. Ἀγαθὸν τὸ αὑτοῦ ἕνεκεν.

4747. Korkusuzluk: korkulara düşmememizi sağlayan meleke.

47
  1. Ἀφοβία ἕξις καθ’ ἣν ἀνέμπτωτοί ἐσμεν εἰς φόβους.

4848. Duygusuzluk: duygulara kapılmamamızı sağlayan meleke.

48
  1. Ἀπάθεια ἕξις καθ’ ἣν ἀνέμπτωτοί ἐσμεν εἰς πάθη.

4949. Barış: savaş düşmanlıklarının sükûna ermesi.

49
  1. Εἰρήνη ἡσυχία ἐπ’ ἔχθρας πολεμικάς.

5050. Gevşeklik: psykhēnin rehaveti; psykhēnin thymosa ait kısmının duyarsızlığı.

50
  1. Ῥᾳθυμία ῥᾳστώνη ψυχῆς· ἀπάθεια τοῦ θυμοειδοῦς.

5151. Ustalık: sahibinin kendi gayesini isabetle kestirmesini sağlayan hâl.

51
  1. Δεινότης διάθεσις καθ’ ἣν ὁ ἔχων στοχαστικός ἐστι τοῦ ἰδίου τέλους.

5252. Dostluk: güzel ve adil şeyler konusunda gönül birliği; aynı hayatı seçmek; prohairesis ve eylem konusunda aynı kanaati paylaşmak; iyi niyetle birlikte hayatı paylaşma konusunda gönül birliği; iyilik etmede ve iyilik görmede ortaklık.

52
  1. Φιλία ὁμόνοια ὑπὲρ καλῶν καὶ δικαίων· προαίρεσις βίου τοῦ αὐτοῦ· ὁμοδοξία περὶ προαιρέσεως καὶ πράξεως· ὁμόνοια περὶ βίου κοινωνίαν μετ’ εὐνοίας· κοινωνία τοῦ εὖ ποιῆσαι καὶ παθεῖν.

5353. Soyluluk: soylu bir karakterin aretēsi; psykhēnin sözlere ve eylemlere kolayca yönelmesi.

53
  1. Εὐγένεια ἀρετὴ εὐγενοῦς ἤθους· εὐαγωγία ψυχῆς πρὸς λόγους καὶ πράξεις.

5454. Seçim: doğru sınama.

54
  1. Αἵρεσις δοκιμασία ὀρθή.

5555. İyi niyet: bir tercih; insanın insana gösterdiği yakınlık.

55
  1. Εὔνοια αἵρεσις· ἀνθρώπου πρὸς ἄνθρωπον ἀσπασμός.

5656. Yakınlık: aynı soydan olmanın getirdiği ortaklık.

56
  1. Οἰκειότης ταὐτοῦ γένους κοινωνία.

5757. Gönül birliği: var olan her şeyin ortaklığı; düşüncelerin ve kanıların uyumu.

57
  1. Ὁμόνοια κοινωνία τῶν ὄντων ἁπάντων· συμφωνία νοημάτων καὶ ὑπολημμάτων.

5858. Hoşnutluk: tam bir benimseme.

58
  1. Ἀγάπησις ἀπόδειξις παντελής.

5959. Siyaset: güzel ve faydalı şeylerin epistēmēsi; şehirde adaleti meydana getiren epistēmē.

59
  1. Πολιτικὴ ἐπιστήμη καλῶν καὶ συμφερόντων· ἐπιστήμη ποιητικὴ δικαιοσύνης ἐν πόλει.

6060. Arkadaşlık: yaşıtlar arasında birlikte zaman geçirmekten doğan dostluk.

60
  1. Ἑταιρεία φιλία κατὰ συνήθειαν ἐν τοῖς καθ’ ἡλικίαν γεγενημένοις.

6161. İyi danışma: akıl yürütmeyle birlikte doğan aretē.

61
  1. Εὐβουλία ἀρετὴ λογισμοῦ σύμφυτος.

6262. İnanç: bir şeyin kişiye göründüğü gibi olduğuna dair doğru kanı; karakterin sağlamlığı.

62
  1. Πίστις ὑπόληψις ὀρθὴ τοῦ οὕτως ἔχειν ὡς αὐτῷ φαίνεται· βεβαιότης ἤθους.

6363. Hakikat: olumlamada ve olumsuzlamada [doğruyu tutturan] meleke; doğru şeylerin epistēmēsi.

63
  1. Ἀλήθεια ἕξις ἐν καταφάσει καὶ ἀποφάσει· ἐπιστημη ἀληθῶν.

6464. Dileme: doğru logosla birlikte yönelme; akla uygun istek; tabiata uygun olarak logosla birlikte istek.

64
  1. Βούλησις ἔφεσις μετὰ λόγου ὀρθοῦ· ὄρεξις εὔλογος· ὄρεξις μετὰ λόγου κατὰ φύσιν.

6565. Öğüt verme: bir eylemden önce başkasına, onu nasıl yapması gerektiği konusunda yol göstermek.

65
  1. Συμβούλευσις παραίνεσις ἑτέρῳ πρὸ πράξεως, τίνα δεῖ τρόπον πράττειν.

6666. Fırsatı yakalamak: bir şeyi yaşamak ya da yapmak gereken zamanı tutturmak.

66
  1. Εὐκαιρία χρόνου ἐπίτευξις, ἐν ᾧ χρὴ παθεῖν ἢ ποιῆσαι.

6767. Sakınma: kötülükten korunmak; korunmaya özen göstermek.

67
  1. Εὐλάβεια φυλακὴ κακοῦ· ἐπιμέλεια φυλακῆς.

6868. Düzen: birbirine bağlı bütün işlerin benzerliği; ortaklıktaki orantı; birbirine bağlı bütün şeylerin sebebi; öğrenmeye elverişli orantı.

68
  1. Τάξις ἐργασίας ὁμοιότης τῶν πρὸς ἄλληλα πάντων ὄντων· συμμετρία κοινωνίας· αἰτία τῶν πρὸς ἄλληλα πάντων ὄντων· συμμετρία πρὸς τὸ μαθεῖν.

6969. Dikkat: psykhēnin bir şeyi kavramak için kendini germesi.

69
  1. Πρόσεξις συντονία ψυχῆς πρὸς τὸ καταμαθεῖν.

7070. Yetenek: öğrenme çabukluğu; tabiatın iyi doğuşu; tabiattaki aretē.

70
  1. Εὐφυΐα τάχος μαθήσεως· γέννησις φύσεως ἀγαθή· ἀρετὴ ἐν φύσει.

7171. Kolay öğrenme: psykhēnin çabuk öğrenmeye elverişli yatkınlığı.

71
  1. Εὐμάθεια εὐφυΐα ψυχῆς πρὸς τάχος μαθήσεως.

7272. Hüküm: tartışmalı bir mesele hakkında verilmiş bağlayıcı karar.

72
  1. Δίκη ἀπόφασις κυρία περὶ ἀμφισβητουμένου πράγματος.

7373. Kanun: haksızlık edilip edilmediği konusundaki anlaşmazlık.

73
  1. Νόμος ἀμφισβήτησις περὶ τοῦ ἀδικεῖν ἢ μή.

7474. İyi kanun düzeni: değerli kanunlara itaat.

74
  1. Εὐνομία πειθαρχία νόμων σπουδαίων.

7575. Neşe: itidalli insanın işlerinden duyulan sevinç.

75
  1. Εὐφροσύνη ἐπὶ τοῖς τοῦ σώφρονος ἔργοις χαρά.

7676. Şeref: aretē yüzünden yapılan eylemlere karşılık iyilikler vermek; aretēden gelen itibar; saygın bir görünüm; itibarı korumak.

76
  1. Τιμὴ δόσις ἀγαθῶν ἐν ταῖς δι’ ἀρετὴν πράξεσι διδομένων· ἀξίωμα ἀπ’ ἀρετῆς· σχῆμα σεμνότητος· τήρησις ἀξιώματος.

7777. Gayret: eyleme yönelik bir prohairesisin dışa vurulması.

77
  1. Προθυμία ἐμφανισμὸς προαιρέσεως πρακτικῆς.

7878. Lütuf: gönüllü iyilik; iyiliğin karşılığını vermek; yerinde yardım.

78
  1. Χάρις εὐεργεσία ἑκούσιος· ἀπόδοσις ἀγαθοῦ· ὑπουργία ἐν καιρῷ.

7979. Gönül birliği: yönetenlerin ve yönetilenlerin, nasıl yönetmek ve yönetilmek gerektiği konusunda aynı kanaati paylaşması.

79
  1. Ὁμόνοια ὁμοδοξία ἀρχόντων καὶ ἀρχομένων, ὡς δεῖ ἄρχειν καὶ ἄρχεσθαι.

8080. Devlet düzeni: bir insan topluluğunun saadet için kendi kendine yeten ortaklığı; bir topluluğun kanuna bağlı ortaklığı.

80
  1. Πολιτεία κοινωνία πλήθους ἀνθρώπων αὐτάρκης πρὸς εὐδαιμονίαν· κοινωνία πλήθους ἔννομος.

8181. Öngörü: gelecekteki bazı şeylere hazırlık.

81
  1. Πρόνοια παρασκευὴ πρὸς μέλλοντά τινα.

8282. Danışma: gelecekteki şeylerin nasıl faydalı olacağına dair inceleme.

82
  1. Βουλὴ σκέψις περὶ τῶν μελλόντων πῶς συμφέρει.

8383. Zafer: mücadelede üstün gelme kuvvesi.

83
  1. Νίκη δύναμις κρατητικὴ περὶ ἀγωνίαν.

8484. Çıkar yol bulma: düşünen kişiyi sonuca ulaştıran berrak ayırt etme gücü.

84
  1. Εὐπορία εὐκρίνεια κρατητικὴ τοῦ λογιζομένουᶠ.

8585. Hediye: lütuf alışverişi.

85
  1. Δωρεὰ ἀλλαγὴ χάριτος.

8686. Uygun an: zamanın faydalı olana en elverişli noktası; bir iyiliğe yardımcı olan zaman.

86
  1. Καιρὸς χρόνου ἀκμὴ πρὸς τὸ συμφέρον· χρόνος ἀγαθοῦ τινος συνεργός.

8787. Hafıza: psykhēnin, içinde bulunan hakikati koruyan hâli.

87
  1. Μνήμη διάθεσις ψυχῆς φυλακτικὴ τῆς ἐν αὐτῇ ὑπαρχούσης ἀληθείας.

8888. Kavrayış: düşüncenin bir şey üzerinde yoğunlaşması.

88
  1. Ἔννοια συντονία διανοίας.

8989. Düşünme: epistēmēnin ilkesi.

89
  1. Νόησις ἀρχὴ ἐπιστήμης.

9090. Paklık: tanrılara karşı işlenecek hatalardan sakınmak; tanrıya tabiata uygun olarak saygı göstermek.

90
  1. Ἁγνεία εὐλάβεια τῶν πρὸς τοὺς θεοὺς ἁμαρτημάτων· τῆς θεοῦ τιμῆς κατὰ φύσιν θεραπεία.

9191. Kehanet sanatı: ölümlü bir canlı için var olanı ve olacak olanı seyreden epistēmē.

91
  1. Μαντικὴ ἐπιστήμη θεωρητικὴ τοῦ ὄντος καὶ μέλλοντος ζῴῳ θνητῷ.

9292. Kehanet: bir eylemi ispata dayanmadan önceden bildiren epistēmē.

92
  1. Μαντεία ἐπιστήμη προδηλωτικὴ πράξεως ἄνευ ἀποδείξεως

9393. Bilgelik: hiçbir varsayıma dayanmayan epistēmē; her zaman var olan şeylerin epistēmēsi; var olanların sebebini seyreden epistēmē.

93
  1. Σοφία ἐπιστήμη ἀνυπόθετος· ἐπιστήμη τῶν ἀεὶ ὄντων· ἐπιστήμη θεωρητικὴ τῆς τῶν ὄντων αἰτίας.

9494. Felsefe: her zaman var olan şeylerin epistēmēsine duyulan istek; hakikati ve onun nasıl hakikat olduğunu seyreden meleke; psykhēye doğru logosla birlikte gösterilen özen.

94
  1. Φιλοσοφία τῆς τῶν ὄντων ἀεὶ ἐπιστήμης ὄρεξις· ἕξις θεωρητικὴ τοῦ ἀληθοῦς, πῶς ἀληθές· ἐπιμέλεια ψυχῆς μετὰ λόγου ὀρθοῦ.

9595. Epistēmē: psykhēnin logosla sarsılmayan kanısı; bir ya da birkaç şeyi kavrayan ve logosla sarsılmayan kuvve; düşüncede sarsılmadan duran doğru logos.

95
  1. Ἐπιστήμη ὑπόληψις ψυχῆς ἀμετάπτωτος ὑπὸ λόγου· δύναμις ὑποληπτική τινος ἢ τινῶν, ἀμετάπτωτος ὑπὸ λόγου· λόγος ἀληθὴς ἐπὶ διανοίᾳ ἀμετάπτωτος.

9696. Kanaat: inançla birlikte akla dayanan kanı; akıl yürütmenin bir yöne akışı; logos yoluyla yanlışa da doğruya da düşebilen düşünce.

96
  1. Δόξα ὑπόληψις μετὰ πίστεως λογική· λόγιστικὴ φορά· διάνοια ἐμπίπτουσα εἰς ψεῦδος καὶ ἀληθὲς ὑπὸ λόγου.

9797. His: psykhēnin akışı; nousun hareketi; psykhēye beden yoluyla insanlara haber ulaştırılması, ki psykhēnin beden yoluyla tanıyan akıl dışı kuvvesi bundan doğar.

97
  1. Αἴσθησις ψυχῆς φορά· νοῦ κίνησις ψυχῆς διὰ σώματος εἰσάγγελσις εἰς ὥρας ἀνθρώπων, ἀφ’ ἧς γίγνεται ψυχῆς ἄλογος δύναμις γνωριστικὴ διὰ σώματος.

9898. Meleke: belli bir keyfiyette olduğumuzu söyletmeyi sağlayan psykhē hâli.

98
  1. Ἕξις διάθεσις ψυχῆς καθ’ ἣν ποιοί τινες λεγόμεθα.

9999. Ses: düşünceden kaynaklanıp ağızdan çıkan akış.

99
  1. Φωνὴ ῥεῦμα διὰ στόματος ἀπὸ διανοίας.

100100. Logos: harflerle yazılabilen ve var olan her şeyi dile getirebilen ses; isimlerden ve fiillerden oluşan, ezgisiz söz.

100
  1. Λόγος φωνὴ ἐγγράμματος, φραστικὴ ἑκάστου τῶν ὄντων· διάλεκτος σύνθετος ἐξ ὀνομάτων καὶ ῥημάτων ἄνευ μέλους.

101101. İsim: ousia hakkında yüklenen şeyi ve kendi başına söylenmeyen her şeyi dile getiren, bileşik olmayan söz.

101
  1. Ὄνομα διάλεκτος ἀσύνθετος ἑρμηνευτικὴ τοῦ τε κατὰ τῆς οὐσίας κατηγορουμένου καὶ παντὸς τοῦ μὴ καθ’ ἑαυτὸ λεγομένου.

102102. Dil: insanın harflerle yazılabilen sesi; bir şey anlatan, ezgisiz ortak bir işaret.

102
  1. Διάλεκτος φωνὴ ἀνθρώπου ἐγγράμματος· καὶ σημεῖόν τι κοινὸν ἑρμηνευτικὸν ἄνευ μέλους.

103103. Hece: insan sesinin harflerle yazılabilen eklemi.

103
  1. Συλλαβὴ ἀνθρωπίνης φωνῆς ἄρθρον ἐγγράμματον.

104104. Tarif: ayrımdan ve cinsten oluşan logos.

104
  1. Ὅρος λόγος ἐκ διαφορᾶς καὶ γένους συγκείμενος.

105105. Kesin işaret: görünmeyen bir şeyin ispatı.

105
  1. Τεκμήριον ἀπόδειξις ἀφανοῦς.

106106. İspat: doğru bir kıyas logosu; önceden bilinen şeyler yoluyla bir şeyi açığa çıkaran logos.

106
  1. Ἀπόδειξις λόγος συλλογιστικὸς ἀληθής· λόγος ἐμφανιστικὸς διὰ προγιγνωσκομένων.

107107. Sesin unsuru: bileşik olmayan ses; öteki seslerin ses olmasının sebebi.

107
  1. Στοιχεῖον φωνῆς φωνὴ ἀσύνθετος· αἰτία ταῖς ἄλλαις φωναῖς τοῦ φωνὰς εἶναι.

108108. Yararlı: iyilik görmenin sebebi; iyinin sebebi.

108
  1. Ὀφέλιμον τὸ αἴτιον τοῦ εὖ πάσχειν· τὸ αἴτιον τοῦ ἀγαθοῦ.

109109. Faydalı: iyiye götüren.

109
  1. Συμφέρον τὸ εἰς ἀγαθὸν φέρον.

110110. Güzel: iyi olan.

110
  1. Καλὸν τὸ ἀγαθόν.

111111. İyi: var olanların korunmasının sebebi; kendine yönelen her şeyin sebebi; seçilmesi gereken şeylerin kendisinden çıktığı şey.

111
  1. Ἀγαθὸν τὸ ἄιτιον σωτηρίας τοῖς οὖσι· τὸ αἴτιον παντὸς τοῦ πρὸς αὑτό· ἀφ’ οὗ συμβαίνει χρὴ αἱρεῖσθαι.

112112. İtidalli: psykhēnin edepli oluşu.

112
  1. Σῶφρον τὸ κόσμιον τῆς ψυχῆς.

113113. Adil: adaleti meydana getiren kanun buyruğu.

113
  1. Δίκαιον νόμου τάγμα ποιητικὸν δικαιοσύνης.

114114. İsteyerek yapılan: kişinin kendiliğinden yöneldiği şey; kendi başına seçilen ve düşünceye uygun olarak gerçekleştirilen şey.

114
  1. Ἑκούσιον τὸ αὑτοῦ προσαγωγόν· τὸ καθ’ αὑτὸ αἱρετὸν κατὰ διάνοιαν ἀποτελούμενον.

115115. Hür: kendi kendini yöneten.

115
  1. Ἐλεύθερον τὸ ἄρχον αὑτοῦ.

116116. Ölçülü: aşırılık ile eksikliğin ortası olan ve tekhnēye göre yeterli olan.

116
  1. Μέτριον τὸ μέσον ὑπερβολῆς καὶ ἐλλείψεως καὶ κατὰ τέχνην ἀρκοῦν.

117117. Ölçü: aşırılık ile eksikliğin ortası.

117
  1. Μέτρον τὸ μέσον ὑπερβολῆς καὶ ἐλλείψεως.

118118. Ödül: aretēnin, kendisi için seçilen şeref payı.

118
  1. Ἆθλον ἀρετῆς γέρας τὸ ἑαυτοῦ ἕνεκα αἷρετόν.

119119. Ölümsüzlük: psykhēli ve ezelî ousia; sürekli kalış.

119
  1. Ἀθανασία οὐσία ἔμψυχος καὶ ἀΐδιος μονή.

120120. Mukaddes: tanrıya hoş gelen hizmet.

120
  1. Ὅσιὸν θεράπευμα θεοῦ ἀρεστὸν θεῷ.

121121. Bayram: kanunlara göre kutsal sayılan zaman.

121
  1. Ἑορτὴ χρόνος ἱερὸς κατὰ νόμους.

122122. İnsan: kanatsız, iki ayaklı, yassı tırnaklı canlı; var olanlar içinde logosa dayalı epistēmēyi alabilen tek varlık.

122
  1. Ἄνθρωπος ζῷον ἄπτερον, δίπουν, πλατυώνυχον· ὅ μόνον τῶν ὄντων ἐπιστήμης τῆς κατὰ λόγους δεκτικόν ἐστι.

123123. Kurban: tanrıya sunulan kurbanlık armağan.

123
  1. Θυσία θεῷ δόμα θύματος.

124124. Dua: insanların tanrılardan iyi şeyler ya da iyi görünen şeyler istemesi.

124
  1. Εὐχὴ αἴτησις ἀνθρώποις ἀγαθῶν ἢ δοκούντων παρὰ θεῶν.

125125. Kral: kanunlara göre yöneten; kimseye hesap vermeyen; siyasi düzenin yöneticisi.

125
  1. Βασιλεὺς ἄρχων κατὰ νόμους· ἀνυπεύθυνος· πολιτικῆς κατασκευῆς ἄρχων.

126126. Yönetim: bütünün idaresi.

126
  1. Ἀρχὴ ἐπιμέλεια τοῦ παντός.

127127. Yetki: kanunun verdiği izin.

127
  1. Ἐξουσία ἐπιτροπὴ νόμου.

128128. Kanun koyucu: vatandaşların hayatını göre sürdürmesi gereken kanunları yapan.

128
  1. Νομοθέτης ποιητὴς νόμων καθ’ οὓς δεῖ πολιτεύεσθαι.

129129. Kanun: topluluğun belirli bir süreyle sınırlı olmayan siyasi kararı.

129
  1. Νόμος δόγμα πλήθους πολιτικὸν οὐκ εἴς τινα χρόνον ἀφωρισμένον.

130130. Varsayım: ispatlanamayan ilke; logosun özeti.

130
  1. Ὑπόθεσις ἀρχὴ ἀναπόδεικτος· συγκεφαλαίωσις λόγου.

131131. Halk kararı: belirli bir süreyle sınırlı siyasi karar.

131
  1. Ψήφισμα δόγμα πολιτικὸν εἴς τινα χρόνον ἀφωρισμένον.

132132. Devlet adamı: bir şehrin nasıl kurulacağını bilen.

132
  1. Πολιτικὸς ἐπιστήμων πόλεως κατασκευῆς.

133133. Şehir: ortak kararlarla yaşayan bir insan topluluğunun yurdu; aynı kanun altında bulunan insan topluluğu.

133
  1. Πόλις οἴκησις πλήθους ἀνθρώπων κοινοῖς δόγμασι χρωμένων· πλῆθος ἀνθρώπων ὑπὸ νόμον τὸν αὐτὸν ὄντων.

134134. Şehrin aretēsi: doğru bir devlet düzeninin kurulması.

134
  1. Πόλεως ἀρετὴ κατάστασις ὀρθῆς πολιτείας.

135135. Savaş sanatı: savaş tecrübesi.

135
  1. Πολεμικἡ ἐμπειρία πολέμου.

136136. İttifak: savaş ortaklığı.

136
  1. Συμμαχία κοινωνία πολέμου.

137137. Selamet: bir şeyi zarar görmeden muhafaza etmek.

137
  1. Σωτηρία περιποίησις ἀβλαβής.

138138. Tiran: şehri kendi düşüncesine göre yöneten.

138
  1. Τύραννος ἄρχων πόλεως κατὰ τὴν ἑαυτοῦ διάνοιαν.

139139. Sofist: zengin ve tanınmış gençlerin ücretli avcısı.

139
  1. Σοφιστὴς νέων πλουσίων ἐνδόξων ἔμμισθος θηρευτής.

140140. Zenginlik: saadete orantılı mülk; saadete katkıda bulunan servet bolluğu.

140
  1. Πλοῦτος κτῆσις σύμμετρος πρὸς εὐδαιμονίαν· περιουσία χρημάτων εἰς εὐδαιμονίαν συντεινόντων.

141141. Emanet: güvenle teslim edilen şey.

141
  1. Παρακαταθήκη δόμα μετὰ πίστεως.

142142. Arınma: daha kötülerin daha iyilerden ayrılması.

142
  1. Κάθαρσις ἀπόκρισις χειρόνων ἀπὸ βελτιόνων.

143143. Yenmek: anlaşmazlığa düşülen kişiye üstün gelmek.

143
  1. Νικᾷν κρατεῖν διαφερόμενον.

144144. İyi insan: insan için iyi olanları gerçekleştirebilecek kişi.

144
  1. Ἀγαθὸς ἄνθρωπος ὁ τοιοῦτος οἶος ἀνθρώπῳ τἀγαθὰ ἐπιτελεῖν.

145145. İtidalli kişi: ölçülü arzuları olan.

145
  1. Σώφρων ὁ μετρίας ἐπιθυμίας ἔχων.

146146. Kendine hâkim olan: psykhēnin doğru akıl yürütmeye karşı direnen parçalarına hâkim olan.

146
  1. Ἐγκρατὴς ὁ κρατῶν ἀντιτεινόντων τῶν τῆς ψυχῆς μορίων τῷ ὀρθῷ λογισμῷ.

147147. Değerli insan: tam anlamıyla iyi olan; kendine özgü aretēye sahip olan.

147
  1. Σπουδαῖος ὁ τελέως ἀγαθός· ὁ ἔχων τὴν αὑτοῦ ἀρετήν.

148148. Kaygı: acıyla birlikte giden, logostan yoksun düşünce.

148
  1. Σύννοια διάνοια μετὰ λύπης ἄνευ λόγου.

149149. Zor öğrenme: öğrenmedeki yavaşlık.

149
  1. Δυσμαθία βραδυτὴς ἐν μαθήσει.

150150. Efendilik: kimseye hesap vermeyen ama adil olan yönetim.

150
  1. Δεσποτεία ἀρχὴ ἀνυπεύθυνος δικαία.

151151. Felsefe düşmanlığı: sahibini logos düşmanı yapan meleke.

151
  1. Ἀφιλοσοφία ἕξις καθ’ ἣν ὁ ἔχων μισολόγος ἐστί.

152152. Korku: bir kötülük beklentisiyle psykhēnin sarsılması.

152
  1. Φόβος ἔκπληξις ψυχῆς ἐπὶ κακοῦ προσδοκίᾳ.

153153. Thymos: akıl yürütmeden gelen şiddetli atılım; psykhēnin akıl dışı düzeninin hastalığı.

153
  1. Θυμὸς ὁρμὴ βίαιος ἄνευ λογισμοῦ· νοῦς τάξεως ψυχῆς ἀλογίστου.

154154. Dehşet: bir kötülük beklentisiyle gelen korku.

154
  1. Ἔκπληξις φόβος ἐπὶ προσδοκίᾳ κακοῦ.

155155. Dalkavukluk: en iyiyi gözetmeden hazza yönelen ilişki; ölçüyü aşarak hazza yönelen ilişki melekesi.

155
  1. Κολακεία ὁμιλία ἡ πρὸς ἡδονὴν ἄνευ τοῦ βελτίστου· ἕξις ὁμιλητικὴ πρὸς ἡδονὴν ὑπερβάλλουσα τὸ μέτριον.

156156. Öfke: psykhēnin thymosa ait kısmının öç almaya çağrılması.

156
  1. Ὀργὴ παράκλησις τοῦ θυμικοῦ εἰς τὸ τιμωρεῖσθαι.

157157. Küstahlık: onursuzluğa yol açan haksızlık.

157
  1. Ὕβρις ἀδικία πρὸς ἀτιμίαν φέρουσα.

158158. Nefsine hâkim olamama: doğru akıl yürütmeye aykırı olarak insanı hoş görünen şeylere zorla sürükleyen meleke.

158
  1. Ἀκρασία ἕξις βιαστικὴ παρὰ τὸν ὀρθὸν λογισμὸν πρὸς τὰ δοκοῦντα ἡδέα εἶναι.

159159. Üşengeçlik: işe başlamanın zahmetinden kaçmak.

159
  1. Ὄκνος φυγὴ πόνων ἀρχῆς.

160160. Korkaklık: [metin bozuk] atılımı kavrayan…; var olmanın ilk sebebi.

160
  1. Δειλία ἀντιληπτικὴ ὁρμῆς πρώτη τοῦ εἶναι αἰτία.

161161. İftira: dostları sözle birbirinden ayırmak.

161
  1. Διαβολὴ διάστασις φίλων λόγῳ.

162162. Uygun an: her şeyin yaşanmaya ya da yapılmaya elverişli olduğu zaman.

162
  1. Καιρὸς ἐν ᾧ ἕκαστον ἐπιτήδειον παθεῖν ποιῆσαι.

163163. Haksızlık: kanunları hor gören meleke.

163
  1. Ἀδικία ἕξις ὑπεροπτικὴ νόμῳν

164164. Eksiklik: iyi şeylerin azalması.

164
  1. Ἔνδεια ἐλάττωσις τῶν ἀγαθῶν.

165165. Utanç: itibarsızlık beklentisiyle duyulan korku.

165
  1. Αἰσχύνη φόβος ἐπὶ προσδοκίᾳ ἀδοξίας.

166166. Böbürlenme: sahip olunmayan bir iyiliğe ya da iyiliklere sahipmiş gibi yapan meleke.

166
  1. Ἀλαζονεία ἕξις προσποιητικὴ ἀγαθοῦ ἡ ἀγαθῶν τῶν μὴ ὑπαρχόντων.

167167. Hata: doğru akıl yürütmeye aykırı eylem.

167
  1. Ἁμαρτία πρᾶξις παρὰ τὸν ὀρθὸν λογισμόν.

168168. Haset: dostların mevcut ya da geçmiş iyilikleri yüzünden duyulan acı.

168
  1. Φθόνος λύπη. ἐπὶ φίλων ἀγαθοῖς ἢ οὖσιν ἢ γεγενημένοις.

169169. Utanmazlık: kazanç uğruna itibarsızlığa katlanan psykhē melekesi.

169
  1. Ἀναισχυντία ἕξις ψυχῆς ὑπομενκτικὴ ἀδοξίας ἕνεκα κέρδους.

170170. Gözü karalık: göğüslenmemesi gereken korkulara karşı cüretin aşırılığı.

170
  1. Θρασύτης ὑπερβολὴ θράσους πρὸς φόβους οὓς μὴ δεῖ.

171171. Şan düşkünlüğü: psykhēnin hiç hesap etmeden her türlü harcamayı göze alan melekesi.

171
  1. Φιλοτιμία ἕξις ψυχῆς προετικὴ πάσης δαπάνης ἄνευ λογισμοῦ.

172172. Kötü yaratılış: tabiattaki kötülük ve tabiata uygun olandaki kusur; tabiata uygun olanın hastalığı.

172
  1. Κακοφυΐα κακία ἐν φύσει καὶ ἁμαρτία τοῦ κατὰ φύσιν· νόσος τοῦ κατὰ φύσιν.

173173. Umut: bir iyilik beklentisi.

173
  1. Ἐλπὶς προσδοκία ἀγαθοῦ.

174174. Delilik: doğru kanıyı bozan meleke.

174
  1. Μανία ἕξις φθαρτικὴ ἀληθοῦς ὑπολήψεως

175175. Gevezelik: akılsızca söz konusunda nefsine hâkim olamama.

175
  1. Λαλιὰ ἀκρασία λόγου Ἄλογος.

176176. Zıtlık: aynı cinse girip bir ayrımla birbirinden ayrılan şeyler arasındaki en büyük uzaklık.

176
  1. Ἐναντιότης τῶν ὑπὸ τὸ αὐτὸ γένος κατά τινα διαφορὰν πιπτόντων ἡ πλείστη διάστασις.

177177. İstemeyerek yapılan: düşünceye aykırı olarak gerçekleşen.

177
  1. Ἀκούσιον τὸ παρὰ διάνοιαν ἀποτελούμενον.

178178. Terbiye: psykhēyi tedavi eden kuvve.

178
  1. Παιδεία δύναμις θεραπευτικὴ ψυχῆς.

179179. Eğitim: terbiyenin aktarılması.

179
  1. Παίδευσις παιδείας παράδοσις.

180180. Kanun koyma sanatı: şehri sağlam kuran epistēmē.

180
  1. Νομοθετικὴ ἐπιστήμη ποιητικὴ πόλεως εὐπαγής.

181181. Uyarı: düşünülmüş bir yargıdan kaynaklanan azarlayıcı söz; hatadan alıkoymak için söylenen söz.

181
  1. Νουθέτησις λόγος ἐπιτιμητικὸς ἀπὸ γνώμης· λόγος ἁμαρτίας ἀποτροπῆς ἕνεκεν.

182182. Yardım: var olan ya da olmakta olan bir kötülüğe engel olmak.

182
  1. Βοήθεια κακοῦ κώλυσις ὄντος ἢ γιγνομένου.

183183. Ceza: işlenmiş bir hatadan sonra psykhēnin tedavisi.

183
  1. Κόλασις ψυχῆς θεραπεία ἐπὶ ἁμαρτήματι γενομένῳ.

184184. Kuvve: eylemde ya da sözde üstünlük; sahibine bir şey yapabilme gücü veren meleke; tabiattan gelen kudret.

184
  1. Δύναμις ὑπεροχὴ ἐν πράξει ἢ ἐν λόγῳ· ἕξις καθ’ ἣν τὸ ἔχον δυνατόν ἐστιν· ἰσχὺς κατὰ φύσιν.

185185. Korumak: zarar görmeden muhafaza etmek.

185
  1. Σώζειν τὸ περιποιεῖν ἀβλαβῆ.

186186. Platon'un mezar yazıtı: Platon'un bedenini bu toprak bağrında saklar; *psykhēsi ise tanrılara denk mesutların arasında yer alır.*

186
  1. Σῶμα μὲν ἐν κόλποις κατέχει τόδε γαῖα Πλάτωνος, ψυχὴ δ’ ἰσοθέων τάξιν ἔχει μακάρων.

187-1187. Speusippos'tan Philippos'a. Bu mektubu getiren Antipatros soyca Magnesialıdır ve uzun zamandır Atina'da Yunan tarihini yazmaktadır. Magnesia'da birinin kendisine haksızlık ettiğini söylüyor. Derdini dinle ve elinden geldiğince, hem de büyük bir istekle ona yardım et. Ona yardım etmen birçok sebepten haklı olur; bunlardan biri şudur: Isokrates'in o sırada sana gönderdiği söylev bizim okulumuzda incelenirken Antipatros konusunu övmüş, ama sizin Yunanistan'a yaptığınız iyilikleri atlamasını kusur saymıştı. Ben de bunlardan birkaçını anlatmaya çalışayım.

Isokrates ne senin ve atalarının Yunanistan'a yaptığı iyilikleri gösterdi, ne bazılarının sana karşı yaydığı iftiraları çürüttü, ne de sana gönderdiği söylevlerde Platon'a dil uzatmaktan geri durdu. Oysa önce sizin şehrimizle olan yakınlığınızı gözden kaçırmamalı, bunu senin soyundan gelenlere de göstermeliydi. Çünkü eskiden bizde hiçbir yabancının sırlara erdirilmemesi kanun olduğu için Herakles, sırlara erdirilmek isteyince Pylios'un evlatlığı olmuştu. Durum böyle olunca Isokrates sözlerini bir vatandaşa hitap eder gibi söyleyebilirdi, çünkü soyunuz Herakles'ten gelir; ardından da atan Aleksandros'un ve ötekilerin Yunanistan'a yaptığı iyilikleri anlatabilirdi. Oysa şimdi bunları, sanki ağza alınmaması gereken felaketlermiş gibi, sessizce geçiştirmiştir. Kserkses Yunanistan'a toprak ve su istemek üzere elçiler gönderdiğinde Aleksandros o elçileri öldürmüştü; sonra barbarlar sefere çıkınca Yunanlılar onları bizim Herakleia'mızda karşılamaya gittiler; Amyntas oğlu Aleksandros Thessalialıların ihanetini Yunanlılara haber verince de Yunanlılar geri çekildi ve Aleksandros sayesinde kurtuldu. Bu iyilikleri yalnız Herodotos ile Damastes'in değil, retorik kitaplarında dinleyicilerin atalarına övgüyle iyi niyetli kılınması gerektiğini ileri süren adamın da hatırlaması gerekirdi. Plataiai'da Mardonios'a karşı yapılan iyiliği ve ondan sonra atalarının yaptığı iyilikleri de göstermesi uygun olurdu. Böylece senin için yazılan söylev, sizin krallığınız hakkında tek iyi söz söylemeyen birinin söylevinden çok daha fazla Yunanlıların iyi niyetini kazanırdı. Isokrates'in doğumundan daha eski olayları anlatmak da mümkündü, hem de kendi dediğine göre zihni hâlâ gürbüz ve dinçken.

Üstelik çoğu Olynthoslulardan gelen iftiraları da çürütebilirdi. İllyrialılar ve Thrakialılar, üstelik Atinalılar ve Lakedaimonlular, başka Yunanlılar ve barbarlar seninle savaşırken Olynthoslulara savaş açacak kadar saf olduğunu kim düşünebilir? Ama bunları bir mektupta sana uzun uzun anlatmamalı. Sıradan birinin söylemesinde sakınca olmayan, ama uzun zamandır herkesin üstünde sustuğu ve senin öğrenmende yarar bulunan şeyleri Antipatros sana anlatacaktır sanırım; bu müjde için de senden hak ettiği bir minnet bekleyecektir. Olynthosluların elindeki toprağın eskiden Khalkidikelilerin değil, Herakleidai'nin olduğuna dair inanılır efsaneleri ilk ve tek anlatan, bu mektubu getiren kişidir. Söylediğine göre Messene'de Neleus ile Amphipolis yöresinde Syleus küstah oldukları için aynı şekilde Herakles'in eliyle yok edilmiş; Messene, korunmak üzere emanet olarak Neleus oğlu Nestor'a, Phyllis toprağı da Syleus'un kardeşi Dikaios'a verilmiş. Messene'yi pek çok kuşak sonra Kresphontes geri almış; Herakleidai'ye ait olan Amphipolis toprağını ise Atinalılar ve Khalkidikeliler ele geçirmiş. Yine Herakles kötülük eden ve kanun tanımayan kişileri, Sparta'da tiran Hippokoon'u ve Pallene'de Alkyoneus'u aynı şekilde ortadan kaldırmış; Sparta'yı Tyndareos'a, Poteidaia'yı ve Pallene'nin geri kalanını da Poseidon oğlu Sithon'a emanet etmiş. Lakonika'yı Herakleidai'nin dönüşü sırasında Aristodemos'un oğulları geri almış; Herakleidai'ye ait olan Pallene'yi ise Eretrialılar, Korinthoslular ve Troia'dan dönen Akhalar ele geçirmiş. Antipatros aynı şekilde, Herakles'in Toronaia yöresinde Proteus soyundan tiranlar Tmolos ile Telegonos'u öldürdüğünü; Ambrakia yöresinde de Kleides'i ve oğullarını öldürdükten sonra Toronaia'yı korumayı Sithon oğlu Aristomakhos'a buyurduğunu —Khalkidikeliler sizin olan bu toprağa yerleşmiştir—, Ambrakia toprağını da Ladike ile Kharatte'ye teslim edip emanetleri kendi soyundan gelenlere geri vermelerini istediğini anlatıyor. Aleksandros'un Edonların toprağını yakın zamanda ele geçirdiğini de bütün Makedonlar bilir. Bunlar Isokrates'in bahaneleri ya da kelime gürültüsü değil, senin hükümranlığına yarar sağlayabilecek sözlerdir.

Amphiktyonia işleriyle de yakından ilgilendiğin görüldüğü için sana Antipatros'tan duyduğum bir efsaneyi anlatmak istedim: Amphiktyonlar ilk olarak nasıl bir araya geldi; Amphiktyon oldukları hâlde Phlegyalılar Apollon, Dryopeslar Herakles, Krisalılar da Amphiktyonlar tarafından nasıl yok edildi. Bunların hepsi Amphiktyon olmuşken oy haklarını yitirdi; başkaları onların oylarını alıp Amphiktyonlar birliğine katıldı. Antipatros'un dediğine göre sen de bunlardan bazılarını örnek almışsın: Delphoi'ye yaptığın sefer için ödül olarak Pythia oyunlarında Amphiktyonlardan Phokislilerin iki oyunu almışsın. Eskiyi yeni, yeniyi eski gibi anlatmayı öğrettiğini ilan eden adam ise şimdi bunlardan ne eski olayları, ne senin yakın zamanda uğrunda savaştığın olayları, ne de aradaki zamanda olanları anlatmıştır. Anlaşılan birini hiç duymamış, birini bilmiyor, ötekini de unutmuş.

Bundan başka bu sofist seni adil işlere çağırırken Alkibiades'in sürgününü ve dönüşünü övüp örnek göstermiş, ama babanın yaptığı daha büyük ve daha güzel işleri atlamıştır. Alkibiades dinsizlik yüzünden sürgüne gitmiş, vatanına pek çok kötülük ettikten sonra oraya dönmüştü; Amyntas ise krallık uğruna çıkan bir iç çekişmede yenilip kısa bir süre çekildikten sonra yeniden Makedonya'yı yönetmişti. Sonra Alkibiades yeniden sürgüne gidip hayatını utanç içinde bitirdi, senin baban ise kral olarak yaşlandı. Isokrates sana Dionysios'un tek adam yönetimini de örnek gösterdi; sanki sana en değerli insanları değil de en dinsizleri taklit etmek, en adillere değil de en kötülere imrenmek yakışırmış gibi. Retorik kitaplarında örneklerin yakın ve bilinen şeylerden getirilmesi gerektiğini söylüyor; ama kendi kuralını hiçe sayıp yabancı, en utanç verici ve söylevine en aykırı örnekleri kullanıyor. İşin en gülünç yanı da böyle şeyler yazdığı hâlde, kendisini eleştiren öğrencilerine zarafetle karşılık verdiğini söylemesidir. Onlar da çevresindeki retorik gücünün doruğundaki kişilere yenik düşüp buna karşı söyleyecek bir şey bulamayınca söylevi öyle övdüler ki onu söylevlerin birincisi saydılar. Isokrates'in tarih bilgisini kısaca şuradan anlayabilirsin: Dinleyicilerine Kyrenelileri Lakedaimonluların kolonistleri diye anlatıyor; Pontoslu'yu da kendi bilgeliğinin halefi ilan ediyor —ki sen pek çok sofist görmüş olduğun hâlde ondan daha iğrencini görmedin.

Theopompos'un da sizin yanınızda pek yavan bir adam olduğunu, Platon'a dil uzattığını duyuyorum; hem de sanki Perdikkas zamanında sizin hükümranlığınızın temelini Platon atmamış ve sizde vahşice ya da kardeş sevgisine aykırı bir şey olduğunda sonuna kadar buna üzülmemiş gibi. Theopompos'un bu sertliği bırakması için Antipatros'a, ona Yunan tarihinden okumasını emret; o zaman Theopompos herkesin onu haklı olarak bir kenara attığını, senden ise haksız yere destek gördüğünü anlayacaktır. Isokrates de öyledir: Gençken Timotheos'la birlikte halka hitaben size karşı utanç verici mektuplar yazmıştı; şimdi yaşlanınca, sanki bilmiyormuş ya da kıskanıyormuş gibi, sahip olduğunuz iyi şeylerin çoğunu atlamıştır. Sana gönderdiği söylevi önce Agesilaos için yazmış, sonra biraz değiştirip Sicilya tiranı Dionysios'a satmış, üçüncü olarak bir kısmını çıkarıp bir kısmını ekleyerek Thessalialı Aleksandros'a sunmuş, şimdi de son olarak cimrice sana fırlatmıştır. Kâğıdın yetmesini ve bu söylevde sana gönderdiği bahaneleri hatırlatabilmeyi isterdim. Amphipolis yüzünden yapılan barışın, Herakles'in ölümsüzlüğü hakkında bir söylev yazmasına engel olduğunu, bunu sonra sana bizzat anlatacağını söylüyor. Bazı konularda yaşı yüzünden daha gevşek yazdığını kabul edip hoşgörü istiyor; Pontoslu söylevi okurken onu daha kör ve daha bayağı gösterse buna da şaşmamanı istiyor; Pers kralını nasıl alt edeceğini ise senin bildiğini söylüyor. Ama öteki bahanelerini yazmaya kalksam kâğıt bana yetmeyecek; kral Mısır'ı alınca bizi öylesine kâğıt kıtlığına düşürdü. Sağlıcakla kal; Antipatros'la çabucak ilgilenip onu bize geri gönder.

187-1
  1. Σπεύσιπος Φιλίππῳ. Ἀντίπατρος ὁ φέρων τὴν ἐπιστολὴν τὸ μὲν γένος ἐστὶ Μάγνης, γράφει δὲ Ἀθήνῃσι πάλαι τὰς Ἑλληνικὰς πράξεις· ἀδικεῖσθαι δέ φησιν ὑπό τινος ἐν Μαγνησίᾳ. Διάκουσον οὖν αὐτοῦ τὸ πρᾶγμα, καὶ βοήθησον, ὡς ἂν δύνῃ, καὶ προθυμότατα. Δικαίως δ’ ἃν αὐτῷ βοηθήσειας διὰ πολλά, καὶ διότι παρ’ ἡμῖν διαγνωσθέντος ἐν διατριβῇ τοῦ σοὶ πεμφθέντος ὑπὸ Ἰσοκράτους λόγου τότε, τὴν μὲν ὑπόθεσιν ἐπῄνεσε, τὸ δὲ παραλιπεῖν τὰς εἰς τὴν Ἑλλάδα γενομένας εὐεργεσίας ὑμῶν ἐνεκάλεσε. Πειράσομαι δ’ αὐτῶν εἰπεῖν ὀλίγας. Ἰσοκράτης μὲν γὰρ οὔτε τὰς εἰς τὴν Ἑλλάδα γενομένας εὐεργεσίας ὑπὸ σοῦ καὶ τῶν σῶν προγόνων δεδήλωκεν, οὔτε τὰς ὑπό τινων κατὰ σοῦ γεγενημένας διαβολὰς λέλυκεν, οὕτε Πλάτωνος ἐν τοῖς πρὸς σὲ πεμφθεῖσι λόγοις ἀπέσχηται. Καίτοι χρὴ πρῶτον μὲν τὴν ὑπάρχουσαν οἰκειότητα πρὸς τὴν ἡμετέραν πόλιν αὐτὸν μὴ λαθεῖν, ἀλλὰ ποιῆσαι καὶ τοῖς ἀπὸ σοῦ γενομένοις φανεράν. Ἡρακλῆς γάρ, ὄντος νόμου τὸ παλαιὸν ἡμῖν μηδένα ξένον μυεῖσθαι, βουληθεὶς μυεῖσθαι γίγνεται Πυλίου θετὸς υἱός. Τούτου δὲ ὄντος τοιούτου, τοὺς λόγους ἐξῆν Ἰσοκράτει λέγειν ὡς πρὸς πολίτην, ἐπειδὴ τὸ γένος ὑμῶν ἐστιν ἀφ’ Ἡρακλέους, μετὰ ταῦτα τὰς Ἀλεξάνδρου τοῦ σοῦ προγόνου, καὶ τῶν ἄλλων τὰς εἰς τὴν Ἑλλάδα γενομένας εὐεργεσίας ἐξαγγέλλειν. Νυνὶ δὲ ὥσπερ ἀποῤῥήτους συμφορὰς αὐτῶν κατασεσιώπηκεν. Ξέρξου γὰρ πρέσβεις ἐπὶ τὴν Ἐλλάδα πέμψαντος γῆν καὶ ὕδωρ αἰτήσοντας, Ἀλέξανδρος τοὺς μὲν πρέσβεις ἀπέκτεινεν· ὕστερον δέ, στασιαζόντων τῶν βαρβάρων, οἱ Ἕλληνες ἐπὶ τὴν ἡμετέραν Ἡράκλειαν ἀπήντησαν, Ἀλεξάνδρου δὲ τοῦ Ἀμύντου τὴν Θετταλῶν προδοσίαν τοῖς Ἕλλησι μηνύσαντος, ἀναζεύξαντες οἱ Ἕλληνες δ’ Ἀλέξανδρον ἐσώθησαν. Καίτοι τούτων χρὴ οὐ μόνον Ἡρόδοτον καὶ Δαμάστην μεμνῆσθαι τῶν εὐεργεσιῶν, ἀλλὰ καὶ τὸν ἐν ταῖς τέχναις ἀποφαινόμενον ἐκ τοῦ τῶν προγόνων ἐγκωμίου εὔνους δεῖν ποιῆσαι τοὺς ἀκροατάς. Προσήκει δὲ καὶ τὴν ἐν Πλαταιαῖς ἐπὶ Μαρδονίου γεγενημένην δηλῶσαι, καὶ τὰς ἑξῆς τούτου τὰς τῶν σῶν προγόνων εὐεργεσίας. Οὕτως γὰρ ἃν ὁ περὶ σοῦ γραφεὶς λόγος τῆς παρὰ τῶν Ἑλλήνων εὐνοίας ἔτυχε μᾶλλον, ἢ μηδὲν ἀγαθὸν περὶ τῆς ὑμετέρας βασιλείας εἰπόντος. Ἥν δὲ καὶ τὰ παλαίτερα διαλεχθῆναι τῆς Ἰσοκράτους ἡλικίας, τὸ δέ, εὐθαλῶς, ὥς φησιν αὐτός, ἀνθούσης τῆς διανοίας. Ἀλλὰ μὴν καὶ τὰς διαβολὰς ἐνῆν λῦσαι τὰς τὸ πλεῖστον ὑπ’ Ὀλυνθίων γιγνομένας. Τίς γὰρ ἂν οὕτως εὐήθη σε νομίσειεν, ὥστε σοι πολεμούντων Ἰλλυριῶν καὶ Θρᾳκῶν, ἔτι τε Ἀθηναίων καὶ Λακεδαιμονίων, καὶ ἄλλων Ἑλλήνων καὶ βαρβάρων, πόλεμον πρὸς Ὀλυνθίους ἐξενεγκεῖν; Ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων οὐκ ἐν ἐπιστολῇ πρὸς σὲ μηκυντέον. Ἃ δέ ἐστιν οὐκ ἐμποδὼν τοῖς τυχοῦσιν εἰπεῖν, ἐκ πολλοῦ τε χρόνου τοῖς πᾶσι κατασεσιώπηται, συμφέρει δέ σοι πυθέσθαι, ταῦτά μοι δοκεῖ φράσειν, καὶ τούτων ἀξιώσειν εὐαγγέλια δικαίαν χάριν Ἀντιπάτρῳ παρὰ σοῦ δοθῆναι. Περὶ γὰρ τῆς γιγνομένης Ὀλυνθίοις χώρας, ὡς ἔστι τὸ παλαιὸν Ἡρακλειδῶν, ἀλλ’ οὐ Χαλκιδέων, ὁ φέρων τὴν ἐπιστολὴν μόνος καὶ πρῶτος ἀξιοπίστους μύθους εἴρηκεν. Τὸν αὐτὸν γάρ, φησι, τρόπον Νηλέα μὲν ἐν Μεσσήνῃ, Συλέα δὲ περὶ τὸν Ἀμφιπολιτικὸν τόπον ὑφ’ Ἡρακλέους ὑβριστὰς ὄντας ἀπολέσθαι, καὶ δοθῆναι παρακαταθήκην φυλάττειν, Νέστορι μὲν τῷ Νηλέως Μεσσήνην, Δικαίῳ δὲ τῷ Συλέως ἀδελφῷ τὴν Φυλλίδα χώραν· καὶ Μεσσήνην μὲν ὕστερον πολλαῖς γενεαῖς Κρεσφόντην κομίσασθαι, τὴν δὲ Ἀμφιπολῖτιν Ἡρακλειδῶν οὖσαν Ἀθηναίους καὶ Χαλκιδεῖς λαβεῖν. Ὡσαύτως ὑφ’ Ἡρακλέους ἀναιρεθῆναι κακούργους καὶ παρανόμους, Ἱπποκόωντα μὲν ἐν Σπάρτῃ τύραννον, Ἀλκυονέα δὲ ἐν Πολλήνῃ, καὶ Σπάρτην μὲν Τυνδάρεῳ, Ποτίδαιαν δὲ καὶ τὴν ἄλλην Παλλήνην Σιθῶνι τῷ Ποσειδῶνος παρακαταθέσθαι, καὶ τὴν μὲν Λακωνικὴν τοὺς Ἀριστοδήμου παῖδας ἐν ταῖς Ἡρακλειδῶν καθόδοις ἀπολαβεῖν, Παλλήνην δὲ Ἐρετριεῖς καὶ Κορινθίους, καὶ τοὺς ἀπὸ Τροίας Ἀχαιούς, Ἡρακλειδῶν οὖσαν κατασχεῖν. Τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον ἐξαγγέλλει περὶ τὴν Τορωναίαν τοὺς Πρωτείδας τυράννους, Τμῶλον καὶ Τηλέγονον ὡς Ἡρακλῆς ἀνέλοι, καὶ περὶ Ἀμβρακίαν Κλείδην καὶ τοὺς Κλείδου παῖδας ἀποκτείνας, Ἀριστομάχῳ μὲν τῷ Σιθῶνος τὴν Τορωναίαν τηρεῖν προστάξειεν, ἣν Χαλκιδεῖς ὑμετέραν οὖσαν κατῴκισαν· Λαδίκῃ δὲ καὶ Χαράττῃ τὴν Ἀμβρακικὴν χώραν ἐγχειρίσειεν ἀξιῶν ἀποδοῦναι τὰς παρακαταθήκας τοῖς ἀπ’ αὐτοῦ γιγνομένοις. Ἀλλὰ μὴν καὶ τὰς ὑπογυίους Ἀλεξάνδρου τῆς Ἡδωνῶν χώρας κτήσεις Μακεδόνες πάντες ἴσασιν· καὶ ταῦτά ἐστιν οὐ προφάσεις Ἰσοκράτους, οὐδὲ ὀνομάτων ψόφος, ἀλλὰ λόγοι δυνάμενοι τὴν σὴν ἀρχὴν ὠφελεῖν. Ἐπειδὴ δὲ καὶ περὶ τῶν Ἀμφικτυονικῶν πραγμάτων δῆλος εἰ σπουδάζων, ἐβουλήθην σοι φράσαι μῦθον παρὰ Ἀντιπάτρου, τίνα τρόπον πρῶτον οἱ Ἀμφικτύονες συνέστησαν, καὶ πῶς ὄντες Ἀμφικτύονες Φλεγύαι μὲν ὑπὸ Ἀπόλλωνος Δρύοπες δὲ ὑπὸ Ἡρακλέους, Κρισσαῖοι δὲ ὑπὸ Ἀμφικτυόνων ἀνῃρέθησαν. Οὗτοί γὰρ πάντες Ἀμφικτύονες γενόμενοι τῶν ψήφων ἀφῃρέθησαν, ἕτεροι δὲ τὰς τούτων ψήφους λαβόντες τῆς τῶν Ἀμφικτυόνων συντελείας μετέσχον, ὧν ἐνίους σέ φησι μεμιμῆσθαι, καὶ λαβεῖν ἆθλον Πυθίοις τῆς εἰς Δελφοὺς στρατείας παρὰ τῶν Ἀμφικτυόνων τὰς δύο Φωκέων ψήφους. Ὧν ὁ τὰ παλαιὰ καινῶς, καὶ τὰ καινὰ παλαιῶς ἐπαγγελλόμενος διδάσκειν, λέγει νῦν οὔτε τὰς ἀρχαίας πράξεις, οὔτε τὰς ὑπὸ σοῦ νεωστὶ διαγωνισθείσας, οὔτε τὰς τοῖς χρόνοις μεταξὺ γενομένας μεμύθευκε. Καίτοι δοκεῖ τὰς μὲν οὐκ ἀκηκοέναι, τὰς δὲ οὐκ εἰδέναι, τῶν δὲ ἐπιλελῆσθαι. Πρὸς δὲ τούτοις ἐπὶ πράξεις σε δικαίας παρακαλῶν ὁ σοφιστής, τὴν μὲν Ἀλκιβιάδου φυγὴν καὶ κάθοδον ἐπαινῶν, ἐν παραδείγματι δεδήλωκε, τὰ δὲ μείζω καὶ καλλίω πράγματα τῷ πατρί σου πραχθέντα παρέλιπεν. Ἀλκιβιάδης μὲν γὰρ ἐπ’ ἀσεβείᾳ φυγών, καὶ πλεῖστα τὴν πατρίδα τὴν αὐτοῦ κακῶς ποιήσας, εἰς αὐτὴν κατῆλθεν· Ἀμύντας δὲ πὲρ βασιλείας στάσει νικηθεὶς βραχὺν χρόνον ὑποχωρήσας, μετὰ ταῦτα πάλιν Μακεδονίας ἦρξεν. Εἶθ’ ὁ μὲν πάλιν φυγὼν αἰσχρῶς τὸν βίον ἐτελεύτησεν, ὁ δὲ σὸς πατὴρ βασιλεύων κατεγήρασεν. Παρήνεγκε δέ σοι καὶ τὴν Διονυσίου μοναρχίαν, ὥσπερ προσῆκόν σοι τοὺς ἀσεβεστάτους, ἀλλ’ οὐ τοὺς σπουδαιοτάτους μιμήσασθαι, καὶ ζηλωτὴν τῶν κακίστων, ἀλλ’ οὐ τῶν δικαιοτάτων γενέσθαι. Καί φησι μὲν ἐν ταῖς τέχναις προσήκειν οἰκεῖα καὶ γνώριμα τὰ παραδείγματα φέρειν· ὀλιγωρήσας δὲ τῆς τέχνης, ἀλλοτρίοις καὶ τοῖς αἰσχίστοις, καὶ τοῖς πρὸς τὸν λόγον ὡς ἐναντιωτάτοις παραδείγμασι χρῆται. Καίτοι πάντων καταγελαστότατα τοιαῦτα γράφων χαριέντως ἀμύνασθαί φησι τῶν μαθητῶν τοὺς ἐπιτιμῶντας. Οἱ δὲ χειρωθέντες ὑπὸ τῶν αὐτῷ πλησιαζόντων ἀκμαζόντων τῆς ῥητορικῆς τῇ δυνάμει, καὶ παρὰ ταῦτα οὐδὲν ἔχοντες εἰπεῖν οὕτως ἐπῄνεσαν τὸν λόγον, ὥστε τὸ πρωτεῖον τῶν λόγων τῷ λόγῳ τούτῳ δεδώκασι. Καταμάθοις δ’ ἂν ἐν βραχεῖ τὴν Ἰσοκράτους ἱστορίαν ἐξ ὧν Κυρηναίους μὲν ποιεῖ τοὺς ἀκούοντας ἀποίκους Λακεδαιμονίων, τὸν δὲ Ποντικὸν ἀπέδειξε τῆς αὐτοῦ σοφίας διάδοχον, οὗ σὺ πολλοὺς τεθεαμένος σοφιστὰς βδελυρώτερον οὐχ ἑώρακας. Πυνθάνομαι δὲ καὶ Θεόπομπον παρ' ὑμῖν μὲν εἶναι πάνυ ψυχρόν, περὶ δὲ Πλάτωνος βλασφημεῖν, καὶ ταῦτα, ὥσπερ οὐ Πλάτωνος τὴν ἀρχὴν τῆς ἀρχῆς ἐπὶ Περδίκκα κατασκευάσαντος καὶ διὰ τέλους χαλεπῶς φέροντος, εἴ τι γίγνοιτο παρ’ ὑμῖν ἀνήμερον ἢ μὴ φιλάδελφον. Ἵνα οὖν Θεόπομπος παύσηται τραχὺς ὤν, κέλευσον Ἀντίπατρον παραναγνῶναι τῶν ἑλληνικῶν πράξεων αὐτῷ, καὶ γνώσεται Θεόπομπος δικαίως μὲν ὑπὸ πάντων ἐξαλειφόμενος, ἀδίκως δὲ παρὰ σοῦ χορηγίας τυγχάνων. Ὁμοίως δὲ καὶ Ἰσοκράτης, ἐπειδὴ νέος μὲν ὢν εἰς τὸν δῆμον μετὰ Τιμοθέου καθ’ ὑμῶν ἐπιστολὰς αἰσχρὰς ἔγραψε, νυνὶ δὲ πρεσβύτης ὢν ὥσπερ ἀγνοῶν, ἢ φθονῶν τὰ πλεῖστα τῶν ὑμῖν ὑπαρχόντων ἀγαθῶν παραλέλοιπεν· ἀπέσταλκε δέ σοι λόγον, ὃν τὸ μὲν πρῶτον ἔγραψεν Ἀγησιλάῳ, μικρὰ διασκευάσας ὕστερον ἐπώλει τῷ Σικελίας τυράννῳ Διονυσίῳ· τὸ δὲ τρίτον τὰ μὲν ἀφελών, τὰ δὲ προσθεὶς ἐμνήστευσεν Ἀλεξάνδρῳ τῷ Θετταλῷ· τὸ δὲ τελευταῖον νῦν πρὸς σὲ γλίσχρως αὐτὸν ἐπηκόντισεν. Βουλοίμην δ’ ἂν χωρῆσαι τὸ βυβλίον ἀναμνῆσαι τὰς ἐν τῷ λόγῳ πρὸς σὲ πεμφθείσας ὑπ' αὐτοῦ προφάσεις. Ἐπὶ μὲν γὰρ Ἀμφιπόλεώς φησι κωλῦσαι τὴν γενομένην εἰρήνην γράψαι λόγον ὑπὲρ τῆς Ἡρακλέους ἀθανασίας, ὕστερον δὲ αὐτῷ σοι φράσειν. Ὑπὲρ ἐνίων δὲ διὰ τὴν ἡλικίαν ὁμολογῶν μαλακώτερον γράφειν, συγγνώμης ἀξιοῖ τυχεῖν· μὴ θαυμάζειν δέ, εἰ καί πως ἀναγνοὺς ὁ Ποντικὸς ἀμβλύτερον καὶ φαυλότερον ποιεῖ φαίνεσθαι τὸν λόγον· τὸν Πέρσην δὲ ὡς καταστρατηγήσεις αὐτὸν εἰδέναι σέ φησιν. Ἀλλὰ γὰρ τὰς λοιπὰς σκήψεις γράψοντα ἐπιλείπει με τὸ βυβλίον· τοσαύτην ἡμῖν σπάνιν βυβλίων βασιλεὺς Αἴγυπτον λαβὼν πεποίηκεν. Ἔῤῥωσο, καὶ Ἀντιπάτρου διὰ ταχέων ἐπιμεληθεὶς πρὸς ἡμᾶς αὐτὸν ἀπόστειλον.

188188. Speusippos'tan Philippos'a. Bana kalırsa Perdikkas, Hesiodos'un dediği gibi her şeyin yarısına sahip olmayı çok önemsediğini göstermiştir; çünkü paranın da, bir talih eseri çok şey edinmenin de en iyi şeylerden olmadığını düşünüyordu. Sana düşen ise onun yaptıklarına kardeşçe karşılık vermektir; böylece senin hakkında böyle düşünen birinin karakterce de kardeşi olduğun görülsün. Herkesin gözünü sana diktiğini, kardeşine karşı nasıl biri olacağını gözlediğini düşün: En iyiler, kardeşinin hakkaniyetine denk gelmeni, hatta onu aşmanı istediklerinden heyecanla bekliyor; kötüler ise kıskançlıkla aranızda bir aksaklık çıktığını görmekten hoşlanırlar. Bunları düşman bilmeli, kendini de en iyilerden biri sayarak en iyilerle birlikte mücadele etmelisin. Çünkü bence yalnız kardeşinin hepimiz için yaptığı işlerle değil, onun sana yaptığı iyiliklerle de yarışmalısın ki senin ona yaptıkların onunkilerden aşağı kalmasın. Hepsinden çok itidalli olmaya ve kardeşin sana karşı şimdiki gibi davrandıkça ona boyun eğmeye önem vermelisin. Sağlıcakla kal.

188
  1. Σπεύσιππος Φιλίππῳ.

Περδίκκας μὲν ἐνδεδεῖχθαί μοι δοκεῖ περὶ πολλοῦ ποιούμενος κατὰ τὸν Ἡσίοδον τὰ ἡμίσεα πάντων κεκτῆσθαι, νομίζων τά τε χρήματα καὶ διὰ τύχην ἄν τινα πολλὰ κτήσασθαι οὐ τῶν βελτίστων εἶναι. Σοὶ δὲ ἔστιν ἀδελφὰ ᵈ τοῖς παρ’ ἐκείνου ὑπηργμένοις πράττειν, ὅπως ἂν δοκῆς καὶ τὸ ἦθος ἀδελφὸς εἶναι τοῦ περὶ σὲ διανοηθέντος τοιαῦτα ᵉ. Νόμιζε δὲ πάντας προσέχειν σοι τὸν νοῦν, καὶ σκοπεῖν ᶠ ποῖός τε ἔσῃ πρὸς τὸν ἀδελφόν, καὶ τοὺς μὲν βελτίστους ἀγωνιᾷν, βουλομένους καὶ ἐξισοῦσθαί σε τῇ τοῦ ἀδελφοῦ ἐπιεικείᾳ, καὶ ὑπερβάλλειν, τοὺς δὲ φαύλους φθονοῦντας ἡδέως ἄν τι ἰδεῖν περὶ ὑμᾶς γενόμενον πλημμελές. Οὓς δεῖ νομίσαντα πολεμίους εἶναι μετὰ τῶν βελτίστων ἀγωνίζεσθαι ὡς αὐτὸν ὄντα ᵍ ἕνα τούτων. Δοκεῖ γάρ μοι οὐ μόνον ἁμιλλητέον εἶναι πρὸς τὰ τοῦ ἀδελφοῦ ἔργα, ἃ ἐκείνῳ ὑπὲρ τοῦ κοινοῦ πέπρακται, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὰς σὰς ʰ εὐεργεσίας, ὅπως μὴ καταδεέστεραι αἱ παρὰ σοῦ πρὸς ἐκεῖνον γίγνωνται ⁱ. Περὶ πλείστου δὲ δεῖ σε ποιῆσαι σώφρονά τε εἶναι, καὶ κατήκοον τοῦ ἀδελφοῦ, ὄντος περὶ σὲ οἷός περ νῦν ἐστιν. Ἔῤῥωσο.

189189. Speusippos'tan Ksenokrates'e. Güzel ve yerinde olan hiçbir şeyi ihmal etmemem gerektiğini düşündüm; hem Platon'un vasiyeti yüzünden, hem de aramızdaki dostluk yüzünden. Bu yüzden sana bedenimin ne hâlde olduğunu yazmam gerektiğine karar verdim; bir de Akademia'ya gelip okulu bir arada tutman gerektiğine inandığımı. Bunun ne kadar adil ve yerinde olduğunu sana anlatmaya çalışacağım. Bildiğin gibi Platon Akademia'daki okulu sıradan olmayan bir şerefle yönetiyordu; çünkü bunun hem doğru kanaat için, hem kendi hayatı için, hem de ileride insanlar arasında anılması için önemli olduğunu düşünüyordu. Durum böyleyken seni ne kadar değerli tuttuğunu hayatının sonunda da gösterdi: Bütün yakınlarına, senin başına bir şey gelirse seni kendi yanına gömmemizi vasiyet etti; çünkü Akademia'dan hiç ayrılmayacağını düşünüyordu. Bu yüzden Platon'u hem yaşarken hem ölmüşken onurlandırmak bence en çok sana yakışır. Çünkü kibar bir insan tanrılara, anne babasına ve velinimetlerine özen göstermelidir; Platon'un öğrencileriyle ilişkisinin de sayılan bu bağlara çok yakın olduğu görülür. Kimini babası gibi, kimini velinimeti gibi gözetirdi; hepsi için ise ortaklaşa bir tanrı yerindeydi. Platon'a minnetlerin en büyüğünü ve ona en yakışanını ödemenin güzel ve adil olduğunu düşünerek sana öğüt veriyorum: Bu minneti, Akademia'ya gelip okulu kendi derslerinle bir arada tutarak ödeyebilirsin. Çünkü gerçek bilgelik, hakka uygun bir sağlamlık ve güvenilirlik diye tarif edilebilir. Bizim bu konuda insanların çoğundan çok farklı olmamız yakışır. Sen de zaten gerekenden fazla özenli görünüyorsun.

189
  1. Σπεύσιππος Ξενοκράτει.

Ἐνόμιζον ἐπιτήδειον εἶναί μοι μηδὲν τῶν καλῶς ἐχόντων παραλιπεῖν, καὶ διὰ τὴν Πλάτωνος ἐντολήν, καὶ διὰ τὴν ὑπάρχουσαν ἐμοὶ καὶ σοὶ φιλίαν. Καὶ δὴ ᾤμην ᵃ δεῖν γράψαι πρὸς σέ, ὡς διακείμενος τυγχάνω τὸ σωμάτιον, καὶ διότι νομίζω παραγενόμενόν σε εἰς Ἀκαδημίαν ᵇ συνέχειν τὸν περίπατον ᶜ. Ταῦτα δὲ ὡς δίκαιά ἐστι καὶ καλῶς ἔχοντα, πειράσομαί σοι φράζειν. Πλάτων, καθάπερ καὶ σὺ οἶσθα, καὶ ἐν οὐ τῇ τυχούσῃ τιμῇ ᵈ τὴν ἐν Ἀκαδημίᾳ διατριβὴν ἦγεν, νομίζων εἶναί τι καὶ πρὸς δόξαν ὀρθήν, καὶ πρὸς τὸν αὐτοῦ βίον καὶ τὴν ὕστερον παρ’ ἀνθρώποις μνείαν ἐσομένην. Καὶ τούτων οὕτως ἐχόντων, διότι σε περὶ πλείονος ποιούμενος ἐτύγχανε, τελευτῶν τὸν βίον ἐμαρτύρησεν. Ἐπέσκηψε γὰρ πᾶσιν ἡμῖν τοῖς οἰκείοις, ἄν τι πάθῃς, πρὸς ἑαυτὸν θεῖναί σε, νομίσας οὐκ ἀπαλλαγήσεσθαί σε τὸ παράπαν ἐξ Ἀκαδημίας. Διὸ δὴ καὶ μάλιστά μοι φαίνεταί σοι προσῆκόν εἶναι καὶ ζῶντα καὶ τεθνηκότα Πλάτωνα τιμᾷν. Θεῶν γὰρ δὴ καὶ γονέων καὶ ἐπιστολῶν ποιητέον ἐπιμέλειαν τὸν χαρίεντα. Οἰκειοτάτη δὲ τοῖς εἰρημένοις εὑρίσκοιτ’ ἂν οὖσα ἡ Πλάτωνος συνουσία πρὸς τοὺς συνόντας. Τῶν μὲν γὰρ ὡς γεννήσας, τῶν δὲ ὡς εὐεργέτης ἐπεμελεῖτο, κοινῇ δὲ πρὸς ἅπαντας θεοῦ τάξιν εἶχεν. Συμβουλεύω δὲ καλὸν ἡγούμενος καὶ δίκαιον εἶναι χάριν ἀποδιδόναι σε Πλάτωνι πασῶν μεγίστην, κᾀκείνῳ μάλιστα ἁρμόζουσαν· ἀποδοίης δ’ ἄν ᵉ, εἰ παραγενόμενος εἰς Ἀκαδημίαν τὸν περίπατον τοῖς σοῖς λόγοις συνέχοις ᶠ. Σοφία γὰρ ἀληθὴς λέγοιτ’ ἂν ἔνδικος βεβαιότης καὶ πιστότης ᵍ. Προσήκει δὲ ἡμᾶς ἐν τούτοις πολὺ τῶν πολλῶν ἀνθρώπων ʰ διαφέρειν. Σὺ δὲ καὶ δοκεῖς πλέον τοῦ προσήκοντος ἐπιμελὴς εἶναι.

190190. Speusippos'tan Ksenokrates'e. Bedenimin başına gelenler hakkında sana bir mektup yazmaya karar verdim. Bütün uzuvlarımın gücü öyle bir tükendi ki hiçbirini kullanamıyorum; bir talih eseri yalnız dilim ve başımla ilgili yetiler yerinde kaldı, belki de bunlar hem değerli hem en ilahî şeyler oldukları için. Aslında yanımda olmanı çok isterdim; şimdi gelirsen de iyi edersin. Çünkü, iyi bildiğim gibi, benim işlerimin başına yerinde olarak geçecek, okuldaki işlerle de gerektiği gibi ilgileneceksin.

190
  1. Σπεύσιππος Ξενοκράτει.

Ἔδοξέ μοι γράψαι πρὸς σὲ ἐπιστολὴν περὶ τῶν συμβεβηκότων κατὰ τὸ σωμάτιον ᵃ. Οὐ γὰρ μετρίως ἐκλελοίπασιν αἱ δυνάμεις τῶν μερῶν ἁπάντων, ὥστε μηδὲν αὐτοῖς ἐνεργεῖν ἐμὲ δύνασθαι ᵇ· κατὰ τύχην δέ τινα ἡ γλῶττα καὶ τὰ περὶ τὴν κεφαλὴν μεμένηκεν, εἰ μὴ καὶ διὰ τὸ κεχαρισμένον καὶ διὰ τὸ θειότατον εἶναι. Πάνυ μὲν οὖν ἐβουλόμην παρεῖναί σε· εὖ δὲ ποιήσεις καὶ νῦν παραγενόμενος. Καὶ γὰρ τῶν περὶ ἐμὲ προστήσῃ κατὰ τρόπον, ὡς ἐγὼ εὖ οἶδα, καὶ τῶν ἐν τῷ περιπάτῳ ἐπιμελήσῃ προσηκόντως.

191191. Speusippos'un Dion'a mektubundan. Speusippos da ona, çocuklar ve kadınlar arasında kendisinden çok söz ediliyor diye kibirlenmemesini, Sicilya'yı dindarlık, adalet ve en iyi kanunlarla düzene sokup Akademia'yı nasıl şanlı kılacağına bakmasını yazdı.

191
  1. Ἐκ τῆς Σπευσίππου πρὸς Δίωνα ἐπιστολῆς.

Ἔγραψε δὲ καὶ Σπεύσιππος αὐτῷ, μὴ μέγα φρονεῖν, εἰ πολὺς περὶ αὐτοῦ λόγος ἐστὶν ἐν παιδαρίοις καὶ γυναίοις, ἀλλ’ ὁρᾷν, ὅπως ὁσιότητι καὶ δικαιοσύνῃ καὶ νόμοις ἀρίστοις κοσμήσας Σικελίαν, εὐκλεᾶ θήσει τὴν ἀκαδημίαν.

192192. Bu Platon, Speusippos'un dediğine göre Arkhelaos'un çok sevdiği biriydi ve Philippos'un krallığına sebep olmuştu. Pergamonlu Karystios da Tarih Notları'nda şöyle yazar: "Speusippos, Philippos'un Platon hakkında kötü konuştuğunu duyunca bir mektubunda şuna benzer bir şey yazdı: 'Sanki insanlar Philippos'un krallığının başlangıcını da Platon sayesinde elde ettiğini bilmiyormuş gibi.' Çünkü Platon, Oreoslu Euphraios'u Perdikkas'a göndermişti; o da Perdikkas'ı Philippos'a bir toprak ayırmaya ikna etti. Philippos orada bir kuvvet beslerken Perdikkas ölünce, hazırda bir kuvveti bulunduğu için yönetime el koydu." Bunun gerçekten böyle olup olmadığını tanrı bilir.

192
  1. Οὗτος δ’ ἐστὶ Πλάτων, ὃν Σπεύσιππός φησι φίλτατον ὄντα Ἀρχελάῳ, Φιλίππῳ τῆς βασιλείας αἴτιον γενέσθαι. Γράφει γοῦν Καρύστιος ὁ Περγαμηνὸς ἐν τοῖς ἱστορικοῖς ὑπομνήμασιν οὕτως Σπεύσιππος πυνθανόμενος Φίλιππον βλασφημεῖν περὶ Πλάτωνος εἰς ἐπιστολὴν ἔγραψέ τι τοιοῦτον, ὥσπερ ἀγνοοῦντας τοὺς ἀνθρώπους ὅτι καὶ τὴν ἀρχὴν τῆς βασιλείας Φίλιππος διὰ Πλάτωνος ἔσχεν. Εὐφραῖον γὰρ ἀπέστειλε τὸν Ὠρείτην πρὸς Περδίκκαν Πλάτων, ὃς ἔπεισεν ἀπομερίσαι τινὰ χώραν Φιλίππῳ. Διατρέφων δ’ ἐνταῦθα δύναμιν, ὡς ἀπέθανε Περδίκκας, ἐξ ἑτοίμου δυνάμεως ὑπαρχούσης, ἐπέπεσε τοῖς πράγμασι. Τοῦτο δ’ εἴπερ οὕτως ἀληθείας ἔχει, θεὸς ἂν εἰδείη.

193193. Speusippos da Kleophon'a Karşı adlı eserinin birinci kitabında Platon'a benzer şeyleri şu sözlerle yazar gibidir: "Krallık değerli bir şeyse ve yalnız bilge kişi kral ve yöneticiyse, kanun da doğru logos olduğu için değerlidir."

193
  1. Σπεύσιππος γὰρ ἐν τῷ πρὸς Κλεοφῶντα πρώτῳ τὰ ὅμοια τῷ Πλάτωνι ἔοικε διὰ τούτου γράφειν· εἰ γὰρ ἡ βασιλεία σπουδαῖον, ὅ τε σοφὸς μόνος βασιλεὺς καὶ ἄρχων· ὁ νόμος, λόγος ὢν ὀρθός, σπουδαῖος ἃ καὶ ἐστιν.

194194. Platon'un yeğeni Speusippos saadetin, tabiata uygun durumda olan şeylerde tam bir meleke, ya da iyi şeylerin melekesi olduğunu söyler. Bütün insanlar bu duruma istek duyar, ama iyiler sıkıntısızlığı hedefler. Saadeti meydana getiren de aretēler olsa gerek.

194
  1. Σπεύσιππός τε, ὁ Πλάτωνος ἀδελφιδοῦς, τὴν εὐδαιμονίαν φησὶν ἕξιν εἶναι τελείαν ἐν τοῖς κατὰ φύσιν ἔχουσιν, ἢ ἕξιν ἀγαθῶν· ἧς δὴ καταστάσεως ἅπαντας μὲν ἀνθρώπους ὄρεξιν ἔχειν, στοχάζεσθαι δὲ τοὺς ἀγαθοὺς τῆς ἀοχλησίας. Εἶεν δ’ ἂν αἱ ἀρεταὶ τῆς εὐδαιμονίας ἀπεργαστικαί.

195195. Pythagorasçılar bu konuda daha inandırıcı konuşuyor gibiler; çünkü biri iyilerin dizisine yerleştiriyorlar. Speusippos da onların izinden gitmiş görünüyor.

195
  1. Πιθανώτερον δ’ ἐοίκασιν οἱ Πυθαγόρειοι λέγειν περὶ αὐτοῦ, τιθέντες ἐν τῇ τῶν ἀγαθῶν συστοιχίᾳ τὸ ἕν· οἷς δὴ καὶ Σπεύσιππος ἐπακολουθῆσαι δοκεῖ.

196196. Ama acının da kötü ve kaçınılması gereken bir şey olduğu kabul edilir; çünkü acının bir kısmı mutlak olarak kötüdür, bir kısmı da bir bakımdan engel olduğu için. Kaçınılması gereken bir şeyin, kaçınılması gereken ve kötü olduğu bakımdan zıttı ise iyidir. O hâlde hazzın bir iyi olması zorunludur. Çünkü Speusippos'un bu güçlüğü çözdüğü gibi çözüm tutmaz: O, daha büyüğün hem daha küçüğe hem eşite zıt olması gibi [hazzın da hem acıya hem acısızlığa zıt olduğunu] söylüyordu; zira hazzın özünde bir kötü olduğunu söyleyemezdi.

196
  1. Ἀλλὰ μὴν ὅτι καὶ ἡ λύπη κακόν, ὁμολογεῖται, καὶ φευκτόν· ἡ μὲν γὰρ ἁπλῶς κακόν, ἡ δὲ τῷ πὴ ἐμποδιστική. Τῷ δὲ φευκτῷ τὸ ἐναντίον ᾗ φευκτόν τε καὶ κακόν, ἀγαθόν. Ἀνάγκη οὖν τὴν ἡδονὴν ἀγαθόν τι εἶναι Ὡς γὰρ Σπεύσιππος ἔλυεν, οὐ συμβαίνει ἡ λύσις· ὥσπερ τὸ μεῖζον τῷ ἐλάττονι καὶ τῷ ἴσῳ ἐναντίον· οὐ γὰρ ἂν φαίη ὅπερ κακόν τι εἶναι τὴν ἡδονήν.

197197. Speusippos ise birden başlayarak daha çok ousia kabul eder ve her ousianın ilkesini ayrı koyar: bir ilke sayılar için, bir başkası büyüklükler için, sonra psykhē için. Ousiaları bu şekilde çoğaltır.

197
  1. Σπεύσιππος δὲ καὶ πλείους οὐσίας ἀπὸ τοῦ ἑνὸς ἀρξάμενος, καὶ ἀρχὰς ἑκάστης οὐσίας, ἄλλην μὲν ἀριθμῶν, ἄλλην δὲ μεγεθῶν, ἔπειτα ψυχῆς· καὶ τοῦτον δὴ τὸν τρόπον ἐπεκτείνει τὰς οὐσίας.

198198. Pythagorasçılar ve Speusippos gibi, en güzel ve en iyi olanın ilkede bulunmadığını, çünkü bitkilerin ve hayvanların ilkelerinin sebep olduğunu, ama güzelliğin ve tamlığın bunlardan çıkan şeylerde bulunduğunu kabul edenler doğru düşünmüyor.

198
  1. Ὅσοι δὲ ὑπολαμβάνουσιν, ὥσπερ οἱ Πυθαγόρειοι καὶ Σπεύσιππος, τὸ κάλλιστον καὶ ἄριστον μὴ ἐν ἀρχῇ εἶναι, διὰ τὸ καὶ τῶν φυτῶν καὶ τῶν ζῴων τὰς ἀρχὰς αἴτια μὲν εἶναι, τὸ δὲ καλὸν καὶ τέλειον ἐν τοῖς ἐκ τούτων, οὐκ ὀρθῶς οἴονται.

199199. Bacakları felç olan Speusippos'a Diogenes kendini hayattan çıkarmasını öğütleyince Speusippos, "Biz bacaklarımızla değil, nousla yaşarız," dedi.

199
  1. Σπευσίππῳ παραλυθέντι τὰ σκέλη Διογένης ἐξαγαγεῖν αὑτὸν τοῦ βίου παρῄνει, ὁ δὲ, οὐ τοῖς σκέλεσιν, ἔφη, ζῶμεν, ἀλλὰ τῷ νῷ.

200200. Speusippos tanrıyı nous olarak gördü; ama bu nousun ne bir ile ne de iyi ile aynı olduğunu, kendine özgü bir tabiatı olduğunu [ilan etti].

200
  1. Σπεύσιππος θεὸν τὸν νοῦν οὔτε τῷ ἑνὶ οὔτε τῷ ἀγαθῷ τὸν αὐτόν, ἰδιοφυῆ δὲ [ἀπεφήνατο].

201201. Speusippos [psykhēnin ousiasını] her yönde uzanan şeyin ideasında [tanımladı].

201
  1. Ἐν ἰδέᾳ τοῦ πάντη διαστατοῦ Σπεύσιππος (τὴν οὐσίαν τῆς ψυχῆς ἀφωρίσατο).

202202. Speusippos değerli olanı nadir bir şey, ortanın bölgesinde bulunan bir şey sayar; uçlar ise her iki yanda kalır.

202
  1. Σπεύσιππος σπάνιόν τι τὸ τίμιον ποιεῖ, τὸ περὶ τὴν τοῦ μέσου χώραν· τὰ δ’ ἄκρα καὶ ἑκατέρωθεν.

203203. Speusippos ise, şeylerin bir kısmı duyulur, bir kısmı düşünülür olduğu için, düşünülür şeylerin ölçütünün epistēmēye dayanan logos, duyulur şeylerinkinin ise epistēmēye dayanan his olduğunu söyledi. Epistēmēye dayanan hissin, logosa dayanan hakikatten pay alan his olduğunu kabul etti. Aulos çalanın ya da lir çalanın parmakları ustaca bir iş görür, ama bu iş öncelikle parmaklarda tamamlanmaz, akıl yürütmeyle birlikte yapılan alıştırmayla olgunlaşır; müzikçinin hissi de ahenkli olanla ahenksiz olanı kavrayan bir iş görür, ama bu yetenek kendiliğinden doğmaz, akıl yürütmeyle kazanılır. Aynı şekilde epistēmēye dayanan his de tabiatı gereği logostan, altta yatan şeyleri şaşmadan ayırt etmesini sağlayan bilimsel bir alıştırma alır.

203
  1. Σπεύσιππος δέ, ἐπεὶ τῶν πραγμάτων τὰ μὲν αἰσθητά, τὰ δὲ νοητά, τῶν μὲν νοητῶν κριτήριον ἔλεξεν εἶναι τὸν ἐπιστημονικὸν λόγον, τῶν δὲ αἰσθητῶν τὴν ἐπιστημονικὴν αἴσθησιν. Ἐπιστημονικὴν δὲ αἴσθησιν ὑπείληφε καθεστάναι τὴν μεταλαμβάνουσαν τῆς κατὰ τὸν λόγον ἀληθείας. Ὥσπερ γὰρ οἱ τοῦ αὐλητοῦ ἢ ψάλτου δάκτυλοι τεχνικὴν μὲν εἶχον ἐνέργειαν, οὐκ ἐν αὐτοῖς δὲ προηγουμένως τελειουμένην, ἀλλ’ ᵃ ἐκ τῆς πρὸς τὸν λογισμὸν συνασκήσεως ἀπαρτιζομένην, καὶ ὡς ἡ τοῦ μουσικοῦ αἴσθησις ἐνέργειαν μὲν εἶχεν ἀντιληπτικὴν τοῦ τε ἡρμοσμένου καὶ τοῦ ἀναρμόστου, ταύτην δὲ οὐκ αὐτοφυῆ, ἀλλ’ ἐκ λογισμοῦ περιγεγονυῖαν, οὕτω καὶ ἡ ἐπιστημονικὴ αἴσθησις φυσικῶς παρὰ τοῦ λόγου τῆς ἐπιστημονικῆς μεταλαμβάνει τριβῆς πρὸς ἀπλανῆ τῶν ὑποκειμένων διάγνωσιν.

204204. Speusippos, tarif edenin her şeyi bilmesinin zorunlu olduğunu söylerken doğru konuşmuyor. Çünkü diyor ki, tarif eden, tarif ettiği şeyin ötekilerden ayrıldığı bütün ayrımları bilmelidir; ama ötekilerin her birinin kendisini bilmeyen, onun her biriyle arasındaki ayrımları bilemez.

204
  1. Σπεύσιππος δὲ οὐ καλῶς λέγει φάσκων ἀναγκαῖον εἶναι, τὸν ὁριζόμενον πάντα εἰδέναι· δεῖ μὲν γάρ, φησί, γινώσκειν τὰς διαφορὰς αὐτοῦ πάσας αἷς τῶν ἄλλων διενήνοχεν· ἀδύνατον δὲ εἰδέναι τὰς διαφορὰς τὰς πρὸς ἕκαστον, μὴ εἰδότας αὐτὸ ἕκαστον.

205205. Eudemos, var olan her şeyi bilmeden var olanlardan hiçbirini tarif etmenin imkânsız olduğu kanaatinin Speusippos'a ait olduğunu söyler.

205
  1. Σπευσίππου ταύτην τὴν δόξαν Εὔδημος εἶναι λέγει τὴν ὅτι ἀδύνατόν ἐστιν ὁρίσασθαί τι τῶν ὄντων μὴ πάντα τὰ ὄντα εἰδότα.

206206. "Tarif eden ve bölen kişinin [var olan her şeyi bilmesine] hiç gerek yoktur." Aristoteles bunu, Speusippos'un hem bölmeyi hem tarifleri ortadan kaldırmaya çalıştığı akıl yürütmeleri çürütmek için söylüyor. Speusippos bir şeyin tarifini vermenin mümkün olmadığını şöyle göstermeye çalışıyordu: İnsanın, atın ya da başka bir şeyin tabiatını bir tarifle ortaya koymak isteyen, var olan her şeyi ve onların birbirinden ayrıldığı ayrımları bilmek zorundadır; çünkü insanın, atın ya da başka bir şeyin tabiatı, öteki her şeyden ayrılmasıyla ortaya konur.

206
  1. Οὐδὲν δὲ δεῖ τὸν ὁριζόμενον καὶ διαιρούμενον. Τοῦτο λέγει ἀναιρῶν τοὺς λόγους δι’ ὧν ἐπεχείρει ὁ Σπεύσιππος ἀναιρῆσαι καὶ τὴν διαίρεσιν καὶ τοὺς ὁρισμούς. Ἐπεχείρει γὰρ οὕτω δεικνύειν καὶ ὡς οὐκ ἔστιν ἀποδοῦναι ὁρισμόν τινος, λέγων ὡς ὁ θέλων δι’ ὁρισμοῦ παραστῆσαι τὴν φύσιν τοῦ ἀνθρώπου ἢ τοῦ ἵππου ἢ ἄλλου τινὸς ὀφείλει γινώσκειν πάντα τὰ ὄντα καὶ τὰς διαφορὰς αὐτῶν καθ’ ἃς διαφέρουσιν ἀλλήλων· οὕτω γὰρ παρίσταται ἡ φύσις τοῦ ἀνθρώπου ἢ τοῦ ἵππου ἢ ἄλλου τινός, ἐν τῷ χωρίζεσθαι τῶν ἄλλων πάντων.

207207. Yalnız adları ortak olup ada uygun ousia logosu farklı olan şeylere eşadlı denir; örneğin hem insan hem resmedilmiş şekil "canlı"dır. Bunların yalnız adı ortaktır, ada uygun ousia logosu ise farklıdır; çünkü biri her biri için canlı olmanın ne olduğunu açıklamaya kalksa, her birine ayrı bir logos verir. Hem adı ortak hem ada uygun ousia logosu aynı olan şeylere ise eşanlamlı denir; örneğin hem insan hem öküz canlıdır. İnsan da öküz de ortak bir adla canlı diye anılır, ousia logosları da aynıdır; çünkü biri her birinin logosunu, yani her biri için canlı olmanın ne olduğunu açıklamaya kalksa, aynı logosu verir.

207
  1. Ὁμώνυμα λέγεται ὧν ὄνομα μόνον κοινόν, ὁ δὲ κατὰ τοὔνομα λόγος τῆς οὐσίας ἕτερος, οἷον ζῷον ὅ τε ἄνθρωπος καὶ τὸ γεγραμμένον. Τούτων γὰρ ὄνομα μόνον κοινόν, ὁ δὲ κατὰ τοὔνομα λόγος τῆς οὐσίας ἕτερος ἂν γάρ τις αποδιδῷ τί ἐστιν αὐτῶν ἑκατέρῳ τὸ ζῴῳ εἶναι, ἴδιον ἐκατέρου λόγον ἀποδώσει. Συνώνυμα δὲ λέγεται ὧν τό τε ὄνομα κοινὸν καὶ ὁ κατὰ τοὔνομα λόγος τῆς οὐσίας ὁ αὐτός, οἶον ζῷον ὅ τε ἄνθρωπος καὶ ὁ βοῦς. Ὁ γὰρ ἄνθρωπος καὶ ὁ βοῦς κοινῷ ὀνόματι προσαγορεύεται ζῷον, καὶ ὁ λόγος δὲ τῆς οὐσίας ὁ αὐτός· ἐὰν γὰρ ἀποδιδῷ τις τὸν ἑκατέρου λόγον, τί ἐστιν αὐτῶν κατέρῳ τὸ ζῴῳ εἶναι, τὸν αὐτὸν λόγον ἀποδώσει.

208208. Söylendiğine göre Speusippos "ama logos farklıdır" demekle yetiniyordu. Oysa tanım böyle verilirse eşanlamlılar eşadlı, eşadlılar da eşanlamlı olur. Çünkü bizim de atların da ortak adı "canlı"dır, ama insan ve at olmamız bakımından logoslarımız farklıdır; böylece eşanlamlı olan eşadlı olur. Yine deniz köpeği ile kara köpeği, canlı olmaları bakımından aynı logosa sahiptir; böylece eşadlılar eşanlamlı olur, çünkü tarifleri eşadlı oldukları bakımdan, yani köpek olmaları bakımından değil, canlı olmaları bakımından verilmiştir. Bu yüzden "ada uygun" eki zorunludur. Logos kelimesi oy taşlarıyla yapılan hesabı da anlatır, düşüncede içte tutulan sözü de, dışa söylenen sözü de, tohumsal logosu da, her şeyi betimleyen ve tarif eden sözü de. Aristoteles "tarif" değil de "logos" dedi ki betimleyici açıklamayı da kapsasın. Bu açıklama en yüksek cinslere ve bölünmez bireylere de uyar; bunlar bir tarifle kavranamaz, çünkü ne en yüksek cinslerin bir cinsi ne de bireylerin ayrımları bulunabilir; ousianın özelliğini veren betimleme ise bunlara da ulaşır. Bu yüzden yalnızca "ada uygun logos" demedi, "ousianın logosu" dedi; çünkü betimleyici logos ousianın özelliğini belirler, tarif edici logos ise her şeyin ne olduğunu ve ousianın kendisini. Demek ki "ousianın logosu" hem tarif edici hem betimleyici logosu kapsar. Bu yüzden Nikostratos ve çevresi, Aristoteles'in eşadlılığı yalnız ousiada kabul ettiğini sanarak onu yine boş yere suçluyorlar.

208
  1. Σπεύσιππος δέ, ὥς φασιν, ἠρκεῖτο λέγειν ὁ δὲ λόγος ἕτερος. Καίτοι εἴ τις οὕτως ἀποδοίη, καὶ τὰ συνώνυμα ὁμώνυμα ἔσται καὶ τὰ ὁμώνυμα συνώνυμα. Ἡμῖν γὰρ καὶ τοῖς ἵπποις ὄνομα κοινὸν τὸ ζῷον, οἱ δὲ λόγοι ἕτεροι, καθὸ ἄνθρωπος καὶ ἵππος· ἔσται οὖν τὸ συνώνυμον ὁμώνυμον. Καὶ πάλιν ὁ θαλάττιος κύων καὶ ὁ χερσαῖος κατὰ τὸ ζῷον τὸν αὐτὸν ἔχουσι λόγον, καὶ ἔσται τὰ ὁμώνυμα συνώνυμα, διότι οὐ καθὸ ἦν ὁμώνυμα, κατὰ τὸν κύνα, ἀπεδόθη αὐτῶν ὅ ὁρισμὸς ἀλλὰ κατὰ τὸ ζῷον. Ἀναγκαία οὖν ἡ κατὰ τοὔνομα προσθήκη. Ὁ δὲ λόγος σημαίνει μὲν καὶ τὸν ἐν ταῖς ψήφοις λογισμόν, σημαίνει δὲ καὶ τὸν ἐνδιάθετον κατὰ τὴν ἔννοιαν, σημαίνει δὲ καὶ τὸν προφορικὸν καὶ τὸν σπερματικόν, σημαίνει δὲ καὶ τὸν ἑκάστου περιηγητικὸν καὶ ὁριστικόν. Λόγον δὲ εἶπε καὶ οὐχ ὁρισμόν, ἵνα καὶ τὴν ὑπογραφικὴν ἀπόδοσιν περιλάβῃ, ἥτις καὶ τοῖς γένεσι τοῖς ἀνωτάτω καὶ τοῖς ἀτόμοις ἐφαρμόττει, ὁρισμῷ μὴ δυναμένοις περιληφθῆναι, διότι οὔτε τῶν ἀνωτάτω γενῶν γένος ἔστι λαβεῖν οὔτε τῶν ἀτόμων διαφοράς, ἡ δὲ ὑπογραφὴ τὴν ἰδιότητα τῆς οὐσίας ἀποδιδοῦσα καὶ ἐπὶ ταῦτα φθάνει. Διὸ οὐδὲ ἁπλῶς εἶπε τὸν κατὰ τοὔνομα λόγον ἀλλὰ τὸν τῆς οὐσίας λόγον, διότι ὁ μὲν ὑπογραφικὸς λόγος τὴν ἰδιότητα τῆς οὐσίας ἀφορίζει, ὁ δὲ ὁριστικὸς τὸ τί ἦν εἶναι ἑκάστου καὶ τὴν οὐσίαν αὐτήν. Ὁ οὖν λόγος τῆς οὐσίας καὶ τὸν ὁριστικὸν λόγον καὶ τὸν ὑπογραφικὸν περιείληφεν. Ὥστε μάτην ἐγκαλοῦσι πάλιν οἱ περὶ τὸν Νικόστρατον ὡς ἐν μόνῃ τῇ οὐσίᾳ δοκοῦντι λέγειν τὴν ὁμωνυμίαν τῷ Ἀριστοτέλει.

209209. Speusippos Benzerler'in ikinci kitabında sionun suda yetiştiğini, yaprağının bataklık kerevizine benzediğini söyler. Bu yüzden Mısır kralı olan II. Ptolemaios Euergetes de Homeros'ta şöyle yazılması gerektiğini ileri sürer: Çevrede sio ve kereviz bitmiş yumuşak çayırlar. Çünkü kerevizle birlikte yetişen menekşe değil, siodur.

209
  1. Σπεύσιππος ἐν δευτέρῳ Ὁμοίων φησὶ σίον ἐν ὕδατι γίνεσθαι, σελίνῳ ἑλείῳ τὸ φύλλον ἐοικός. Διὸ καὶ Πτολεμαῖος ὁ δεύτερος Εὐεργέτης Αἰγύπτου βασιλεύσας παρ’ Ὁμήρῳ ἀξιοῖ γράφειν. Ἄμφὶ δὲ λειμῶνες μαλακοὶ σίου ἠδὲ σελίνου. Σία γὰρ μετὰ σελίνου φύεσθαι, ἀλλὰ μὴ ἴα.

210210. Speusippos Benzerler'de pepona sikya der; Diokles pepon dediği şeye artık sikya demez, Speusippos da sikya dedikten sonra pepon adını kullanmaz.

210
  1. Σπεύσιππος δ’ ἐν τοῖς Ὁμοίοις τὸν πέπονα καλεῖ σικύαν· Διοκλῆς δὲ πέπονα ὀνομάσας οὐκ ἔτι καλεῖ σικύαν. καὶ ὁ Σπεύσιππος δὲ σικύαν εἰπὼν πέπονα οὐκ ὀνομάζει.

211211. Speusippos Benzerler'in ikinci kitabında borazan salyangozlarının, murex salyangozlarının, strabelos salyangozlarının ve konkhoilerin birbirine benzediğini söyler. Strabeloslardan Sophokles de Kamikoslular'da şöyle söz eder: Şu deniz strabelosunun bir yavrusunu bulabilsek. Speusippos ardından yine ayrı bir grup olarak konkhoileri, tarakları, midyeleri, pinnaları ve deniz çakılarını, başka bir yerde de istiridyeleri ve deniz şapkalarını sayar.

211
  1. Σπεύσιππος δ’ ἐν δευτέρῳ Ὁμοίων παραπλήσια εἶναι κήρυκας, πορφύρας, στραβήλους, κόγχους. Τῶν στραβήλων μνημονεύει καὶ Σοφοκλῆς ἐν Καμικίοις οὕτως· Ἁλίας στραβήλου τῆσδε τέκνον εἴ τινα δυναίμεθ’ εὑρεῖν. Ἔτι ὅ Σπεύσιππος ἑξῆς πάλιν ἰδοί καταριθμεῖται κόγχους, κτένας, μῦς, πίννας, σωλῆνας, καὶ ἐν ἄλλῳ μέρει ὄστρεα, λεπάδας.

212212. Speusippos Benzerler'in ikinci kitabında yumuşak kabuklulardan langust, ıstakoz, nymphe, ayı ıstakozu, yengeç ve pavuryanın birbirine benzediğini söyler.

212
  1. Σπεύσιππος δὲ ἐν δευτέρῳ Ὁμοίων παραπλήσιά φησιν εἶναι τῶν μαλακοστράκων κάραβον, ἀστακόν, νύμφην, ἄρκτον, καρκίνον, πάγουρον.

213213. Aristoteles Hayvanlar Üzerine adlı eserinde, Speusippos da, phagros, erythrinos ve hepatos balıklarının birbirine benzediğini söyler.

213
  1. Ἀριστοτέλης ἐν τῷ περὶ ζῴων καὶ Σπεύσιππος παραπλήσιά φησιν εἶναι φάγρον, ἐρυθρῖνον, ἥπατον.

214214. Speusippos da Benzerler'in ikinci kitabında bunları orkinoslardan ayırır.

214
  1. Καὶ Σπεύσιππος δ’ ἐν δευτέρῳ Ὁμοίων διίστησιν αὐτὰς τῶν θύννων.

215215. Speusippos Benzerler'in ikinci kitabında melanuros ile korakinosun birbirine benzediğini söyler.

215
  1. Σπεύσιππος δ’ ἐν δευτέρῳ Ὁμοίων ἐμφερεῖς φησιν εἶναι μελάνουρον καὶ κορακῖνον.

216216. Speusippos Benzerler'in ikinci kitabında boaks ve smaris balıklarının mainise benzediğini söyler.

216
  1. Σπεύσιππος δὲ ἐν δευτέρῳ Ὁμοίων ὅμοιά φησιν εἶναι τῇ μαινίδι βόακα καὶ σμαρίδας.

217217. Levrekler. Bunlardan Diokles de, Benzerler'in ikinci kitabında Speusippos da söz eder; Speusippos perke, khanna ve phykisin birbirine benzediğini söyler.

217
  1. Πέρκαι. Τούτων μέμνηται Διολῆς καὶ Σπεύσιππος ἐν δευτέρῳ Ὁμοίων, παραπλησίας εἶναι λέγων πέρκην, χάνναν, φυκίδα.

218218. Speusippos Benzerler'in ikinci kitabında kestra, zargana ve istavritin birbirine benzediğini bildirir.

218
  1. Σπεύσιππος δὲ ἐν δευτέρῳ Ὁμοίων ὡς παραπλήσια ἐκτίθεται κέστραν, βελόνην, σαυρίδα.

219219. Mürekkep balığı ile kalamarın benzer olduğunu söyleyen Speusippos'a karşı bu not edilmelidir.

219
  1. Τοῦτο δὲ σημειωτέον πρὸς Σπεύσιππον λέγοντα εἶναι ὅμοια σηπίαν καὶ τευθίδα.

220220. Speusippos Benzerler'in ikinci kitabında psetta, dil balığı ve tainianın birbirine benzediğini söyler.

220
  1. Σπεύσιππος δ’ ἐν δευτέρῳ Ὁμοίων παραπλήσιά φησιν εἶναι ψῆτταν, βούγλωσσον, ταινίαν.

221221. Speusippos Benzerler'in ikinci kitabında "turp, şalgam, raphys ve anarrhinon benzerdir," der.

221
  1. Σπεύσιππος δ’ ἐν δευτέρῳ Ὁμοίων Ῥαφανίς, φησί, γογγυλίς, ῥάφυς, ἀνάῥῥινον, ὅμοια.

222222. Speusippos da Benzerler'in ikinci kitabında bunlardan söz eder.

222
  1. Μνημονεύει δ’ αὐτῶν καὶ Σπεύσιππος ἐν δευτέρῳ Ὁμοίων.

223223. Speusippos da Benzerler'in ikinci kitabında bunlara s harfi olmadan "kōpes" der.

223
  1. Καὶ Σπεύσιππος δ’ ἐν δευτέρῳ Ὁμοίων χωρὶς τοῦ σ κῶπας αὐτοὺς ὀνομάζει.

224224. Kerkōpē, Speusippos'un Benzerler'in dördüncü kitabında gösterdiği gibi, ağustosböceğine ve trygoniona benzeyen bir hayvandır.

224
  1. Ἔστι δ’ ἡ κερκώπη ζῷον ὅμοιον τέττιγι καὶ τρυγονίῳ, ὡς ὡΣπεύσιππος παρίστησιν ἐν τετάρτῳ Ὁμοίων.

225225. Speusippos kokkyks, khelidōn ve trigla balıklarının birbirine benzediğini söyler.

225
  1. Σπεύσιππος δ’ ἐμφερῆ φησιν εἶναι κόκκυνα, χελιδόνα, τρίγλαν.

226226. Platon'un öğrencisi ve akrabası Speusippos da bunlardan pek geri kalmıyordu. Nitekim tiran Dionysios ona yazdığı mektuplarda zevke düşkünlüğünü ve para hırsını tek tek anlatır, birçok kişiden bağış topladığını ortaya koyarak onu kınar, Arkadialı hetaira Lastheneia'ya duyduğu aşkı da yüzüne vurur ve hepsinin sonunda şöyle der: "Sen bazılarını para hırsıyla kınıyorsun, oysa kendin hiçbir yüz kızartıcı kazançtan geri durmadın. Neyi yapmadın ki? Hermeias'ın borcunu kendin ödemiş olduğun hâlde onun için bağış toplamaya kalkışmıyor musun?"

226
  1. Οὐ μακρὰν δὲ τούτων ἦν καὶ Σπεύσιππος, ὁ λάτωνος ἀκουστὴς καὶ συγγενής. Διονύσιος γοῦν ὁ τύραννος ἐν ταῖς πρὸς αὐτὸν ἐπιστολαῖς καὶ τὰ τῆς φιληδονίας αὐτοῦ διεξερχόμενος, ἔτι δὲ τῆς φιλαργυρίας, ἐρανίζεσθαί τι παρὰ πολλῶν αὐτὸν δειλέγχων ὀνειδίζει καὶ τὸν Λασθενείας τῆς Ἀρκαδικῆς ἑταίρας φιληδονίας αὐτοῦ διεξερχόμενος, ἔτι δὲ τῆς φιλαργυρίας, ἐρανίζεσθαί τε παρὰ πολλῶν αὐτὸν διελέγχων] ὀνειδίζει καὶ τὸν Λασθενείας τῆς ρκαδικῆς ἑταίρας ἔρωτα, ἐπὶ πᾶσί τε λέγει τάδε· Σύ τισι φιλαργυρίαν ὀνειδίζεις, αὐτὸς μηδὲν ἐλλελοιπὼς αἰσχροκερδίας; τί γὰρ οὐ πεποίηκας; οὐχ ὑπὲρ ὁν Ἑρμείας ὤφειλεν αὐτὸς ἐκτετικὼς ἔρανον συνάγειν ἐπιχειρεῖς;

227227. Platon'un kadın öğrencileri Mantineialı Lastheneia ile Phliuslu Aksiothea'nın onun derslerini de dinledikleri söylenirdi. Dionysios da ona alaycı bir şekilde şöyle yazar: "Senin felsefeni Arkadialı kadın öğrencinden de öğrenmek mümkün. Platon kendisine gelenleri her türlü ücretten muaf tutardı; sen ise haraç topluyor, isteyerek de istemeyerek de verenlerden alıyorsun."

227
  1. Ἐλέγοντο δὲ αὐτοῦ καὶ αἱ Πλάτωνος ἀκούειν μαθήτριαι, Λασθενία τε ἡ Μαντινικὴ καὶ Ἀξιοθέα ἡ Φλιασία, ὅτε καὶ Διονύσιος πρὸς αὐτὸν γράφων τωθαστικῶς φησί· καὶ ἐκ τῆς Ἀρκαδικῆς σου μαθητρίας ἐστὶ τὴν φιλοσοφίαν καταμαθεῖν· καὶ Πλάτων μὲν ἀτελεῖς φόρων τοὺς παρ’ αὐτὸν φοιτῶντας ἐποίει, σὺ δὲ δασμολογεῖς, καὶ παρ’ ἑκόντων καὶ ἀκόντων λαμβάνεις.

228228. Madem sen de bana önce bu yoldan saldırdın, ben de seninle şakayla karışık açık konuşmak istiyorum. Sana "iyi yaşa" diyorum —eğer bu, "sevinç içinde ol" demekten daha iyiyse; ki değildir—; ama Lastheneia ile Speusippos'un kullandığı "haz içinde ol" demekten kesinlikle daha iyidir. Sen ki Sicilya seferinin sebebi olduğunu kabul ediyorsun ve Geryones'ten, hatta Briareos'tan daha çok ele ve ayağa sahip olacaksın.

228
  1. Βούλομαί σε μετὰ παιδιᾶς παῤῥησιάσασθαι, ἐπειδὴ σὺ καὶ πρὸς ἐμὲ προεισβέβληκαςᵃ τῷ τρόπῳ τούτῳ. Λέγω δή σοι εὖ πράττειν, εἰ ἄρα τοῦτό ἐστι τοῦ χαίρειν ἄμεινον, ὡς οὐκ ἔστιν,ᵇ ἀλλὰ τοῦ μὲν ἥδεσθαι, ᾧ Λασθενία καὶ Σπεύσιππος χρῆται, αἴτιος τοῦ ἐς Σικελίαν στόλου ὁμολογῶν εἶναι, καὶ πλείονας τοῦ Γηρυόνου χεῖρας καὶ πόδας ἕξων, μᾶλλον δὲ τοῦ Βριάρεω.

229229. Eskilerden bazıları, Speusippos ve Amphinomos çevresi gibi, her şeye teorem demeyi uygun gördü. Bunlar teorem adının, özellikle ezelî şeyler hakkında konuşan seyirci bilimlere problem adından daha uygun düştüğünü düşünüyorlardı. Çünkü ezelî şeylerde oluş yoktur; dolayısıyla bunlarda, oluşu ve daha önce var olmayan bir şeyi meydana getirmeyi vaat eden problemin yeri olamaz; örneğin bir eşkenar üçgen kurmak, verilen bir doğru üzerine kare çizmek ya da verilen bir noktaya bir doğru yerleştirmek gibi. Bu yüzden, diyorlar, bütün bunların var olduğunu söylemek daha iyidir; onların oluşlarını meydana getirerek değil, tanıyarak görürüz; her zaman var olan şeyleri sanki oluyormuş gibi ele alırız. Böylece her şeyin problem olarak değil, teorem olarak ele alındığını söyleyeceğiz. Ötekiler ise tersine, Menaikhmos çevresindeki matematikçiler gibi, her şeye problem demeyi doğru buldular. Onlara göre önerme iki türlüdür: Kimi zaman aranan şeyi elde etmek, kimi zaman da belirlenmiş bir şeyi alıp onun ne olduğunu, nasıl bir şey olduğunu, neye uğradığını ya da başka bir şeyle ne gibi ilişkileri olduğunu görmek. İkisi de doğru söylüyor. Speusippos çevresi doğru söylüyor; çünkü geometrinin problemleri mekaniğin problemleri gibi değildir: Mekaniğinkiler duyulurdur, oluşa ve her türlü değişmeye tabidir. Menaikhmos çevresi de [doğru söylüyor; metin burada bozuk:] … ne olduğu ya da nasıl bir şey olduğu ya da nereden geldiği.

229
  1. Ἤδη δὲ τῶν παλαιῶν οἱ μὲν πάντα θεωρήματα καλεῖν ἠξίωσαν, ὡς οἱ περὶ Σπεύσιππον καὶ Ἀμφίνομον, ἡγούμενοι ταῖς θεωρητικαῖς ἐπιστήμαις οἰκειότερον εἶναι τὴν τῶν θεωρημάτων προσηγορίαν τὴν τῶν προβλημάτων, ἄλλως τε καὶ περὶ ἀϊδίων ποιουμέναις τοὺς λόγους. Οὐ γάρ ἐστι γένεσις ἒν τοῖς ἀϊδίοις, ὥστε οὔτε τὸ πρόβλημα χώραν ἐπὶ τούτων ἂν ἔχοι, γένεσιν ἐπαγγελλόμενον καὶ ποίησιν τοῦ μήπω πρότερον ὄντος, οἷον ἰσοπλεύρου τριγώνου σύστασιν, ἢ τετραγώνου δοθείσης εὐθείαςᵇ ἀναγραφήν, ἢ εὐθείας πρὸς τῷ δοθέντι σημείῳ θέσιν. Ἄμεινον οὖν, φασί, λέγειν ὅτι πάντα ταῦτα ἔστι. Τὰς δὲ γενέσεις αὐτῶν οὐ ποιητικῶς, ἀλλὰ γνωστικῶς ὁρῶμεν, ὡς ἃν εἰ γιγνόμενα λαμβάνοντες τὰ ἀεὶ ὄντα. Ὥστε καὶ πάντα θεωρητικῶς ἐροῦμεν,ᶜ ἀλλ’ οὐ προβληματικῶς λαμβάνεσθαι. Οἱ δὲ ἀνάπαλιν πάντα προβλήματα λέγειν ἐδικαίουν, ὡς οἱ περὶ Μέναιχμον μαθηματικοί· τὴν δὲ προβολὴν εἶναι διττήν, ὁτὲ μὲν πορίσασθαι τὸ ζητούμενον, ὁτὲ δὲ ᵈ περιωρισμένον λαβόντας ἰδεῖν ἢ τί ἐστιν, ἢ ποῖόν τί ἐστιν, ἢ τί παθόν, ἢ τίνας ἔχει πρὸς ἄλλο σχέσεις. Καὶ λέγουσι μὲν ὀρθῶς ἀμφότεροι. Καὶ γὰρ οἱ περὶ Σπεύσιππον καγένεσιν λῶς. Οὐ γὰρ τοιαῦτά ἐστι τὰ προβλήματα γεωμεμείου τρίας, οἶα τὰ μηχανικῆς. Αἰσθητὰ γὰρ ταῦτα καὶ ἔχοντα, καὶ παντοίαν μεταβολήν. Καὶ οἱ περὶ τὸν Μέναιχμον. στὶν, ἢ ποῖόν τι ἐστι, ἢ τί πόθεν.

230230. Speusippos genel olarak şöyle der: Düşünce, seyrettiği şeylerin bir kısmını hiçbir karmaşık yol izlemeden öne koyar ve gelecek araştırma için hazırlar; bunlarla, görmenin görülen şeylerle kurduğu temastan daha açık bir temas kurar. Bir kısmını ise doğrudan kavrayamadığı için ilkilerden geçiş yaparak ilerler ve onların sonuçlarını izleyerek avlamaya girişir. Örneğin bir noktadan bir noktaya doğru bir çizgi çekmeyi kolay ve elde hazır bir şey olarak alır; çünkü noktanın düzgün akışıyla oluşup ilerleyen çizgi, hiçbir yöne az ya da çok sapmadığı için öbür noktaya varır. Yine bir doğrunun uçlarından biri sabit kalıp öteki onun çevresinde dönünce çember çizilmiş olur. Ama biri tek dönüşlü bir sarmal çizmek isterse daha karmaşık bir düzeneğe ihtiyaç duyar; çünkü onu karmaşık hareketler meydana getirir.

230
  1. Καθόλου γάρ φησιν ὁ Σπεύσιππος, ὧν ἡ διάνοια τὴν θεωρίαν ποιεῖται, τὰ μὲν οὐδεμίαν ποικίλην ποιησαμένη διέξοδον προβάλλει, καὶ προσευτρεπίζει πρὸς τὴν μέλλουσαν ζήτησιν, καὶ ἔχει τούτων ἐναργεστέραν ἐπαφὴν μᾶλλον, ἢ τῶν ὁρατῶν ἡ ὄψις, τὰ δὲ ἐκ τοῦ εὐθέος αἱρεῖνᵃ ἀδυνατοῦσα, κατὰ μετάβασιν ἀπ’ ἐκείνων διαβαίνουσα, κατὰ τὸ ἀκόλουθονᵇ αὐτῶν ἐπιχειρεῖται τὴν θήραν. Οἷον τὸ μὲν ἀπὸ σηγραμμὴν εὐθεῖαν ἐπὶ σημεῖον ἀγαγεῖν ὡς πρόχειρον λαμβάνει καὶ εὐπόριστον. Τῇ γὰρ ὁμαλῇ ῥύσει τοῦ σημείου συγκειμένη καὶ προϊοῦσα, τῷ μηδαμοῦ μᾶλλον καὶ ἧττον ἀπονεύειν, εἰς τὸ ἕτερον καταπίπτει σημεῖον. ᵉ Πάλιν εὐθείας τοῦ μὲν τῶν περάτων μένοντος τὸ δὲ περὶ αὐτὸ κινούμενον,ᶠ γέγραφε τὸν κύκλον. Εἰ δέ τις ἕλικα μονόστροφον γράφειν ἐθελήσειε, ποικιλωτέρας δεῖται μηχανῆς. Καὶ γὰρ κινήσεις ποικίλαι γεννῶσιν αὐτήν.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…